بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =  
| تصویر            =خوس‌دوزی.png
| زیرنویس تصویر    =  
| زیرنویس تصویر    =یک زن بندری در حال خوس‌دوزی
| image_alt        =  
| image_alt        =یک زن بندری در حال خوس‌دوزی
| فایل پادکست      =  
| فایل پادکست      =  
| تاریخ پادکست      =  
| تاریخ پادکست      =  
خط ۴۲: خط ۴۲:


== کاربرد ==
== کاربرد ==
[[پرونده:خوس‌دوزی۱.png|جایگزین=کیف خوس‌دوزی شده|بندانگشتی|کیف خوس‌دوزی شده|راست]]
استفاده از هنر خوس‌دوزی در تزیین پرده‌های توری، دمپای شلوار زنان، [[لباس عروس]]، کلاه، پیراهن، [[جلیقه]]، چادرهای توری، جلد قرآن، جلد کوسن، رومیزی، روتختی، لباس‌های محلی و روسری‌های توری (جلبیل) کاربرد دارد. اگرچه این هنر جنبهٔ استفادهٔ محلی دارد؛ اما خوس‌دوزی مورد استقبال علاقه‌مندان حوزهٔ هنرهای سنتی نیز قرار گرفته است.<ref>{{پک|وهابی نیاری|1402|ک=طراحی البسه بانوان با رویکرد اشاعه فرهنگ و هنر مردمان هرمزگان (مطالعه موردی خوس‌دوزی در طراحی لباس زنان استان هرمزگان)|ص=58-59}}</ref>
استفاده از هنر خوس‌دوزی در تزیین پرده‌های توری، دمپای شلوار زنان، [[لباس عروس]]، کلاه، پیراهن، [[جلیقه]]، چادرهای توری، جلد قرآن، جلد کوسن، رومیزی، روتختی، لباس‌های محلی و روسری‌های توری (جلبیل) کاربرد دارد. اگرچه این هنر جنبهٔ استفادهٔ محلی دارد؛ اما خوس‌دوزی مورد استقبال علاقه‌مندان حوزهٔ هنرهای سنتی نیز قرار گرفته است.<ref>{{پک|وهابی نیاری|1402|ک=طراحی البسه بانوان با رویکرد اشاعه فرهنگ و هنر مردمان هرمزگان (مطالعه موردی خوس‌دوزی در طراحی لباس زنان استان هرمزگان)|ص=58-59}}</ref>


خط ۴۸: خط ۴۹:


== نقش‌های خوس‌دوزی ==
== نقش‌های خوس‌دوزی ==
[[پرونده:خوس‌دوزی۲.jpg|جایگزین=گل شش‌پر در خوسی‌دوزی |راست|بندانگشتی|نمونه‌ای از گل شش‌پر در خوسی‌دوزی ]]
نقش‌های خوس‌دوزی بسته به نوع بافت و شکلی که ایجاد می‌کنند، به‌نام‌های مختلفی خوانده می‌شوند؛ نقشی که به‌شکل مربع ایجاد می‌شود، «پُلُکو» یا «پَدری» گفته می‌شود. این نقش، پایهٔ کار خوس‌دوزی است. کنار هم قرارگرفتن پلکوها به‌شکل گل شش‌پر را پلکویی گویند. از قرارگرفتن یک پلکویی در مرکز و شش پلکو در شش جهت آن، یک گل پلکویی شکل می‌گیرد که به «سیزده تِک» معروف است.<ref>{{پک|صابری افتخاری|16 دی 1398|ک=مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی|ف=خوس‌دوزی|کد=ایرانی}}</ref> نقوشی که بیشتر در خوس‌دوزی به‌کار می‌رود شامل نقوش ستارگان، خشت‌درخشت، تک‌دوزی، پردوزی، حاشیهٔ برگ انجیری، قلب خالی، کندوعسلی، شش‌قلب، نقوش گل، خرچنگ، پروانه، عقرب، گل فرفره‌ای، پیاله‌ای و نگارهٔ طاووسی است.<ref>{{پک|وهابی نیاری|1402|ک=طراحی البسه بانوان با رویکرد اشاعه فرهنگ و هنر مردمان هرمزگان (مطالعه موردی خوس‌دوزی در طراحی لباس زنان استان هرمزگان)|ص=59-60}}</ref>
نقش‌های خوس‌دوزی بسته به نوع بافت و شکلی که ایجاد می‌کنند، به‌نام‌های مختلفی خوانده می‌شوند؛ نقشی که به‌شکل مربع ایجاد می‌شود، «پُلُکو» یا «پَدری» گفته می‌شود. این نقش، پایهٔ کار خوس‌دوزی است. کنار هم قرارگرفتن پلکوها به‌شکل گل شش‌پر را پلکویی گویند. از قرارگرفتن یک پلکویی در مرکز و شش پلکو در شش جهت آن، یک گل پلکویی شکل می‌گیرد که به «سیزده تِک» معروف است.<ref>{{پک|صابری افتخاری|16 دی 1398|ک=مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی|ف=خوس‌دوزی|کد=ایرانی}}</ref> نقوشی که بیشتر در خوس‌دوزی به‌کار می‌رود شامل نقوش ستارگان، خشت‌درخشت، تک‌دوزی، پردوزی، حاشیهٔ برگ انجیری، قلب خالی، کندوعسلی، شش‌قلب، نقوش گل، خرچنگ، پروانه، عقرب، گل فرفره‌ای، پیاله‌ای و نگارهٔ طاووسی است.<ref>{{پک|وهابی نیاری|1402|ک=طراحی البسه بانوان با رویکرد اشاعه فرهنگ و هنر مردمان هرمزگان (مطالعه موردی خوس‌دوزی در طراحی لباس زنان استان هرمزگان)|ص=59-60}}</ref>


خط ۷۱: خط ۷۳:
* {{یادکرد وب|عنوان=خوس‌دوزی؛ هنری که برای ماندگار شدن باید آن را به‌روز کرد|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/7352064/خوس-دوزی-هنری-که-برای-ماندگارشدن-باید-آن-را-به-روز-کرد|تاریخ=23 اردیبهشت 1399|تاریخ بازبینی=1 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|جوان}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=خوس‌دوزی؛ هنری که برای ماندگار شدن باید آن را به‌روز کرد|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/7352064/خوس-دوزی-هنری-که-برای-ماندگارشدن-باید-آن-را-به-روز-کرد|تاریخ=23 اردیبهشت 1399|تاریخ بازبینی=1 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|جوان}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}}
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
{{نساجی}}
{{هنرهای تزیینی}}


[[رده:صنایع دستی]]
[[رده:صنایع دستی]]
[[رده:هنرهای تزئینی]]
[[رده:هنرهای تزئینی]]