زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|قمپز در کردن}}'''؛ اصطلاحی عامیانه | [[پرونده:قمپز در کردن.jpg|جایگزین=قمپز توپ جنگی عثمانی|بندانگشتی|قمپز توپ جنگی عثمانی]] | ||
'''{{درشت|قمپز در کردن}}'''؛ اصطلاحی عامیانه برای اشاره به لافزنی توخالی و خودستایی پوچ و بیپشتوانه. | |||
قمپز در کردن بهمعنای لافزدن بیاساس و خودستایی توخالی، از نام توپ جنگی عثمانیها به نام قمپز، گرفته شده است که صدایی بلند اما بیاثر تولید میکرده است. این اصطلاح امروزه برای [[تمسخر]] ادعاهای پوچ و فخرهای بیپایه در [[فرهنگ عامیانه]] استفاده میشود. | |||
== واژهشناسی قمپز == | == واژهشناسی قمپز == | ||
در لغتنامهٔ | در [[لغتنامه دهخدا|لغتنامهٔ دهخدا]]، قُمپُز بهمعنای دعوای بیدلیل، فخر و مباهات بیمورد و بالیدن نابهجا آمده است و قمپز درکردن نیز به دعاوی دروغین اشاره دارد.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/قمپز?q=قمپُز%20در%20کردن دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه قمپز.]</ref> در [[فرهنگ معین]] غُنپز یا غُمپز بهمعنی لاف و گزاف، ادعا و فخر فروشی تعریف شده است.<ref>[https://vajehyab.com/moein/قمپز?q=قمپز معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه قمپز.]</ref> در [[فرهنگ فارسی عمید]] نیز قمپز در کردن بهمعنای لافزدن و خودستایی عامیانه معرفی شده است.<ref>[https://vajehyab.com/amid/قمپز?q=قمپز%20معین عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه قمپز.]</ref> در [[زبان انگلیسی]] قمپز در کردن با دو عبارت to bluff یا swagger شناخته میشود.<ref>[https://fastdic.com/word/قمپزدرکردن «قمپز در کردن به انگلیسی»، وبسایت فست دیکشنری.]</ref> اصطلاح [[بلوفزدن]] نیز در فرهنگ عامیانه ایرانیان بهمعنای لافزدن و ادعای بیپایه و اساس است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/بلف?q=بلف دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه بلف.]</ref> | ||
== ریشه تاریخی قمپز | == ریشه تاریخی قمپز درکردن == | ||
ریشهٔ تاریخی اصطلاح قمپز در کردن | ریشهٔ تاریخی اصطلاح قمپز در کردن بهنوعی [[توپ جنگی]] به نام «قمپز» بازمیگردد؛ عثمانیها در نبردهای تاریخی با [[ایران]]، بهویژه در قرنهای ۱۶ و ۱۷م از این توپ جنگی استفاده میکردند. این توپ جنگی فقط با باروت و پارچههای فشرده پر میشد و فاقد گلولهٔ واقعی بود و تنها صدایی مهیب برای به وحشت انداختن سربازان و چهارپایان دشمن تولید میکرد، بدون آنکه تخریبی در پی داشته باشد.<ref>[https://www.poempersian.ir/قمپز-در-کردن/ پیرانی و پیری، «قمپز در کردن»، وبسایت ادبستان شعر پارسی.]</ref> بیخطر بودن این توپ جنگی بهتدریج موجب شد که در فرهنگ عامیانه ایرانیان، برای تمسخر لافزنی و ادعاهای بزرگ، اما پوچ و بیاثر، از عبارت قمپز درکردن، استفاده شود.<ref>[https://www.tebyan.net/news/254709/قمپز-در-کردن-یعنی-چه «قُمپُز در کردن یعنی چه؟»، وبسایت تبیان.]</ref> | ||
== کاربرد قمپز | == کاربرد قمپز درکردن در زندگی روزمره == | ||
اصطلاح قمپز در | اصطلاح قمپز درکردن، در زبان عامیانه برای تمسخر ادعاهای بیپایه، استفاده میشود؛<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5174998/اصطلاح-قمپز-در-کردن-از-کجا-آمد «اصطلاح قمپز در کردن از کجا آمد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> زیرا این افراد با لافزدن و بزرگنمایی قصد دارند دیگران را با خود همسو کنند. برخی از این مصادیق عبارتند از: | ||
* '''در روابط اجتماعی''': وقتی کسی موفقیتهای ساختگی خود را به رخ دیگران میکشد، پشت سر او میگویند: فلانی قمپز در میکنه و فقط حرف | * '''در روابط اجتماعی''': وقتی کسی موفقیتهای ساختگی خود را به رخ دیگران میکشد، پشت سر او میگویند: فلانی قمپز در میکنه و فقط حرف میزنه. | ||
* '''در فضای مجازی''': برای پستهای خودستایانه و بدون پشتوانهٔ برخی بلاگرها در نمایش ثروت یا دانش خود یا تبلیغات دروغین در فضای مجازی این اصطلاح کاربرد دارد. | * '''در فضای مجازی''': برای پستهای خودستایانه و بدون پشتوانهٔ برخی [[بلاگر|بلاگرها]] در نمایش [[ثروت]] یا [[دانش]] خود یا تبلیغات دروغین در [[فضای مجازی]] این اصطلاح کاربرد دارد. | ||
* '''در محیط کار یا سیاست''': توصیف وعدههای توخالی مسئولان یا رقبا، به معنای قمپز در کردن بدون عمل نیز تعبیر میشود.<ref>[https://www.yotaab.com/فرهنگ-هنر/post/ریشه-ضرب-المثل-قمپز-در-کردن/ «قمپز در کردن»، وبسایت یوتاب.]</ref> | * '''در محیط کار یا سیاست''': توصیف وعدههای توخالی مسئولان یا رقبا، به معنای قمپز در کردن بدون عمل نیز تعبیر میشود.<ref>[https://www.yotaab.com/فرهنگ-هنر/post/ریشه-ضرب-المثل-قمپز-در-کردن/ «قمپز در کردن»، وبسایت یوتاب.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
