جز حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:موج اول فمینیسم را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به موج اول فمینیسم منتقل کرد
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:فمینیسم۱.jpg|جایگزین=تظاهرات زنان نیویورکی در اعتراض برای نداشتن حق رأی|بندانگشتی|تظاهرات زنان نیویورکی در اعتراض برای نداشتن حق رأی سال ۱۹۱۳م]]
'''موج اول فمینیسم'''؛ جنبش سازمان‌یافته‌ای برای کسب حقوق قانونی و سیاسی پایه و اولیه برای زنان.
'''موج اول فمینیسم'''؛ جنبش سازمان‌یافته‌ای برای کسب حقوق قانونی و سیاسی پایه و اولیه برای زنان.


خط ۴: خط ۵:


== تعریف ==
== تعریف ==
فمینیسم به‌عنوان یک جنبش اجتماعی، به‌طور معمول به دوره‌هایی موسوم به [[امواج فمینیسم|امواج فمینیستی]] تقسیم می‌شود. هر موج بر پایه اولویت‌ها، اهداف و راهبردهای غالب خود در یک مقطع تاریخی مشخص می‌شود و نشان‌دهنده تحول تدریجی این جنبش است. به‌طور کلی، [[فمینیسم]] از مبارزه برای حقوق قانونی ابتدایی آغاز کرده و سپس به نقد ساختارهای فرهنگی، توجه به تنوع هویتی و در نهایت بهره‌گیری از فناوری برای پیشبرد عدالت گسترش یافته است. [[موج اول فمینیسم]]، جنبشی سیاسی و اجتماعی در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی بود که با محوریت کسب [[حقوق شهروندی|حقوق اولیه شهروندی]] و سیاسی به‌ویژه حق رأی، شکل گرفت و جایگاه زنان به‌عنوان دارایی مردان را به چالش کشید. موفقیت آن در تغییر قوانین کشورهای غربی، اگرچه محدود و اغلب [[نژادپرستی|نژادپرستانه]] بود، اما سنگ بنای مبارزات فمینیستی بعدی را گذاشت.<ref>[https://movarekhpod.com/types-of-feminism-the-four-waves-2/ «چهار موج اصلی فمینیسم؛ سیر تکوینی نهضت طرفداری از حقوق زنان در طول تاریخ»، وبسایت مورخ.]</ref>
فمینیسم به‌عنوان یک جنبش اجتماعی، به‌طور معمول به دوره‌هایی موسوم به [[امواج فمینیسم|امواج فمینیستی]] تقسیم می‌شود. هر موج بر پایه اولویت‌ها، اهداف و راهبردهای غالب خود در یک مقطع تاریخی مشخص می‌شود. به‌طور کلی، [[فمینیسم]] از مبارزه برای حقوق قانونی ابتدایی آغاز کرده و سپس به نقد ساختارهای فرهنگی، توجه به تنوع هویتی و در نهایت بهره‌گیری از فناوری برای پیشبرد عدالت گسترش یافته است. [[موج اول فمینیسم]]، جنبشی سیاسی و اجتماعی در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی بود که با محوریت کسب [[حقوق شهروندی|حقوق اولیه شهروندی]] و سیاسی به‌ویژه حق رأی، شکل گرفت و جایگاه زنان به‌عنوان دارایی مردان را به چالش کشید. موفقیت آن در تغییر قوانین کشورهای غربی، اگرچه محدود و اغلب [[نژادپرستی|نژادپرستانه]] بود، اما سنگ بنای مبارزات فمینیستی بعدی را گذاشت.<ref>[https://movarekhpod.com/types-of-feminism-the-four-waves-2/ «چهار موج اصلی فمینیسم؛ سیر تکوینی نهضت طرفداری از حقوق زنان در طول تاریخ»، وبسایت مورخ.]</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
خط ۱۹: خط ۲۰:


=== تحولات اقتصادی ===
=== تحولات اقتصادی ===
[[پرونده:موج اول فمینیسم۱.jpg|جایگزین=عکس قدیمی از زنان در حال کار در کارخانه اسلحه‌سازی کلت در هارتفوردِ کنتیکت - دوران جنگ جهانی اول|بندانگشتی|زنانی در حال کار در کارخانه اسلحه‌سازی کلت در هارتفوردِ کنتیکت در دوران جنگ جهانی اول؛ عکسی از کتابخانه کنگره آمریکا.]]
* انقلاب صنعتی و رشد سرمایه‌داری: گذار از [[جامعه فئودالی]] به سرمایه‌داری صنعتی اتفاق افتاد.
* انقلاب صنعتی و رشد سرمایه‌داری: گذار از [[جامعه فئودالی]] به سرمایه‌داری صنعتی اتفاق افتاد.
* تقاضا برای نیروی کار ارزان: کارخانه‌های بزرگ برای افزایش تولید و کاهش هزینه‌ها به‌منظور رقابت در بازارهای داخلی و خارجی، به کارگران کم‌توقع، غیرماهر و با دستمزد اندک، نیاز مبرم داشتند.
* تقاضا برای نیروی کار ارزان: کارخانه‌های بزرگ برای افزایش تولید و کاهش هزینه‌ها به‌منظور رقابت در بازارهای داخلی و خارجی، به کارگران کم‌توقع، غیرماهر و با دستمزد اندک، نیاز مبرم داشتند.
خط ۴۴: خط ۴۶:


== افراد اثرگذار در موج اول فمینیسم ==
== افراد اثرگذار در موج اول فمینیسم ==
'''مری ولستون کرافت''': کتاب او با عنوان حقانیت حقوق زن (۱۷۹۲م) که از اولین آثار در حوزه [[فمینیسم]] به‌شمار می‌رود بر شکل‌گیری موج اول فمینیسم اثرگذار بود. [[مری ولستون کرافت]] بر اهمیت آموزش و برابری زنان تأکید داشت و این کتاب را در مخالفت با اندیشه [[ژان ژاک روسو]] و موضع [[انقلاب فرانسه]] و بورژوازی کشورهایی نوشت که [[دختران]] را از برابری منع می‌کردند. این کتاب زمینه‌های طرح مباحث حقوق زنان را پس از انقلاب فرانسه در [[کشورهای غربی]] فراهم کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/725788/خاستگاه-فمینیسم-در-ایران زیبایی‌نژاد، محمدرضا، «خاستگاه فمینیسم و دانش‌های فمینیستی»، 1382ش، ص16.]</ref>


'''[[سوزان آنتونی]]''': فعال حقوق زنان و از رهبران جنبش حق رأی زنان در آمریکا بود که به همراه [[الیزابت کدی استانتون]]، انجمن ملی حق رأی زنان را تأسیس کرد.<ref>"[https://www.britannica.com/biography/Susan-B-Anthony Susan B. Anthony]", Britannica.</ref>
* '''مری ولستون کرافت''': کتاب او با عنوان حقانیت حقوق زن (۱۷۹۲م) که از اولین آثار در حوزه [[فمینیسم]] به‌شمار می‌رود بر شکل‌گیری موج اول فمینیسم اثرگذار بود. [[مری ولستون کرافت]] بر اهمیت آموزش و برابری زنان تأکید داشت و این کتاب را در مخالفت با اندیشه [[ژان ژاک روسو]] و موضع [[انقلاب فرانسه]] و بورژوازی کشورهایی نوشت که [[دختران]] را از برابری منع می‌کردند. این کتاب زمینه‌های طرح مباحث حقوق زنان را پس از انقلاب فرانسه در [[کشورهای غربی]] فراهم کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/725788/خاستگاه-فمینیسم-در-ایران زیبایی‌نژاد، محمدرضا، «خاستگاه فمینیسم و دانش‌های فمینیستی»، 1382ش، ص16.]</ref>
 
* '''[[سوزان آنتونی]]''': فعال حقوق زنان و از رهبران جنبش حق رأی زنان در آمریکا بود که به همراه [[الیزابت کدی استانتون]]، انجمن ملی حق رأی زنان را تأسیس کرد.<ref>"[https://www.britannica.com/biography/Susan-B-Anthony Susan B. Anthony]", Britannica.</ref>
'''الیزابت کدی استانتون''': نویسنده، فعال اجتماعی و از رهبران جنبش حق رأی زنان در ایالات متحده بود. وی یکی از نویسندگان اصول عقاید سنکافالز بود که در اولین [[کنوانسیون حقوق زنان]] در سال ۱۸۴۸م مطرح شد.<ref>"Elizabeth Cady Stanton", Britannica.</ref>
* '''الیزابت کدی استانتون''': نویسنده، فعال اجتماعی و از رهبران جنبش حق رأی زنان در ایالات متحده بود. وی یکی از نویسندگان اصول عقاید سنکافالز بود که در اولین [[کنوانسیون حقوق زنان]] در سال ۱۸۴۸م مطرح شد.<ref>"Elizabeth Cady Stanton", Britannica.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==