اربعین حسینی: تفاوت میان نسخه‌ها

اربعین حسینی چهلمین روز پس از شهادت [[امام حسین]] است که در بیستم ماه [[ماه صفر|صفر]] قرار دارد و از مناسبت‌های مهم در فرهنگ شیعه به‌شمار می‌رود. این روز با [[زیارت امام حسین]]، برگزاری آیین‌های سوگواری و [[پیاده‌روی اربعین]] گرامی داشته می‌شود. اربعین حسینی در بسیاری از کشورهای اسلامی، به‌ویژه ایران و عراق، با مراسم و سنت‌های مذهبی و مردمی همراه است و پیاده‌روی اربعین از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های سالانه مذهبی جهان به‌شمار می‌رود.

[[اربعین]] در لغت به‌معنای چهلم است و در اصطلاح صوفیه، به چهل روز خلوت‌نشینی برای [[ریاضت]] و [[عبادت]] گفته می‌شود.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-2 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه اربعین، سایت واژه‌یاب.]</ref> عدد چهل در متون اسلامی جایگاه نمادین دارد و در موضوعاتی مانند بلوغ فکری انسان در چهل‌سالگی،<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_15_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%AD%D9%82%D8%A7%D9%81 سورهٔ احقاف، آیۀ ۱۵.]</ref> میقات چهل‌روزه [[حضرت موسی]]،<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ج۹، ص۳۲۹.</ref> [[مبعث|بعثت]] [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] در چهل‌سالگی<ref>یوسفی غروی، تاریخ تحقیقی اسلام (موسوعه التاریخ الاسلامی)، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۳۱۵.</ref> و شهادت چهل مؤمن بر جنازه مسلمان، مورد اشاره قرار گرفته است.<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ۱۳۶۳ش، ج۱۰۴، ص۶۲.</ref> در فرهنگ شیعیان، اربعین به چهلمین روز درگذشت افراد، به‌ویژه چهلمین روز شهادت [[امام حسین]]، اطلاق می‌شود که با بیستم [[ماه صفر]] مصادف است و با عنوان اربعین حسینی شناخته می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه اربعین، سایت واژه‌یاب.]</ref><ref>طوسی، مصباح المجتهد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷.</ref> این روز در منابع شیعی با بازگشت اهل‌بیت از شام به کربلا<ref>مفید، مسار الشیعه، ۱۴۱۴ق، ص۲۶.</ref> و نیز اولین زیارت جابر بن عبدالله انصاری، از صحابه پیامبر، و حضور او در کنار قبر حسین پیوند خورده است.<ref>طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷؛ مجلسی، بحارالانوار، ج65، ۱۴۰۳ق، ص130.</ref> برخی گزارش‌ها نیز از حضور کاروان اهل‌بیت بر مزار شهدای کربلا در همین روز حکایت دارند.<ref>طوسی، تهذیب‌الاحکام، ج6، ۱۳۷۶ش، ص125؛ ابن‌طاووس، اقبال الاعمال، ۱۳۴۹ش، ص589.</ref>  

[[امام حسن عسکری]] در روایتی، [[زیارت اربعین]] را یکی از نشانه‌های مؤمن معرفی کرده است.<ref>شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۵۲.</ref><ref>طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷-788.</ref> این حدیث از سوی برخی عالمان دلیل بزرگداشت اربعین دانسته شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5211/7153/87219/دلیل-بزرگداشت-اربعین-چیست جعفریان، «دلیل بزرگداشت اربعین چیست؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> امام صادق نیز به فضایل ویژهٔ این زیارت اشاره کرده‌اند.<ref>طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۱۱۳.</ref> همچنین زیارت‌نامه‌ای برای روز اربعین از [[امام صادق]] نقل شده است.<ref>شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۱۱۳.</ref> شیخ عباس قمی این زیارت‌نامه را در مفاتیح الجنان با عنوان زیارت اربعین نقل کرده است.<ref>قمی، مفاتیح الجنان، 1379ش، باب زیارات، ص۶۴۲.</ref>

اربعین حسینی با آیین‌های سوگواری و زیارت، از جمله پیاده‌روی به‌سوی کربلا، گرامی داشته می‌شود<ref>طوسی، تهذیب‌الاحکام، ج6، ۱۳۷۶ش، ص125؛ ابن‌طاووس، اقبال الاعمال، ۱۳۴۹ش، ص589.</ref> و امروزه یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های سالانه مذهبی جهان به‌شمار می‌رود.<ref>فرهنگ عاشورا، ۱۳۸۴ش، ص۴۶۳.</ref> در برخی از منابع کهن اسلامی به پیاده‌روی پیشوایان مذهب شیعه در روز اربعین به‌سوی کربلا، اشاره شده است که با وجود مخالفت زمامداران بنی‌امیه و بنی‌عباس نیز برگزار می‌شد.<ref>قاضی طباطبایی، تحقیق دربارۀ اول اربعین حضرت سیدالشهداء(ع)، ۱۳۸۳ش، ص۱-2.</ref> [[شیعیان]] برای مشارکت در این مراسم از سراسر جهان، در [[ماه صفر]] به‌سوی کربلا حرکت می‌کنند و معمولا سفر خود را به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌کنند که در روز اربعین، به [[کربلا]] برسند.<ref>شبر، ادب الطف او شعراء الحسین (ع)، ج1، ۱۳۸۸ق، ص41-42؛ <br>