پیشنویس:غلامعلی رشید: تفاوت میان نسخهها
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات افراد | {{جعبه اطلاعات افراد | ||
| نام | | نام = غلامعلی | ||
| نام خانوادگی | | نام خانوادگی = رشیدعلی نور | ||
| | | زادهٔ = [[۱ مهر]] [[۱۳۳۲ش]] (معادل ۲۳ سپتامبر ۱۹۵۳م / ۱۴ محرم ۱۳۷۳ق){{سخ}}[[۱ مهر]] [[۱۳۲۳ش]] (معادل ۲۳ سپتامبر ۱۹۴۴م / ۵ شوال ۱۳۶۳ق){{سخ}}محله صحرابدر مغربی، [[دزفول]]، استان [[خوزستان]]، [[ایران]] | ||
| ناپدید شدن = | |||
| درگذشت | | درگذشت = [[۲۳ خرداد]] [[۱۴۰۴ش]] (معادل ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵م / ۱۷ ذیالحجه ۱۴۴۶ق){{سخ}}شهرک شهید دقایقی، [[تهران]]، [[ایران]] | ||
| | | علت مرگ = [[حمله هوایی اسرائیل به ایران|تجاوز هوایی اسرائیل]] | ||
| محل | | مدفن = [[آستانه متبرکه سبزقبا|حرم سبزقبا]]، [[دزفول]]، استان [[خوزستان]] | ||
| ملیت = | | محل زندگی = [[دزفول]]، [[اهواز]]، [[تهران]] | ||
| | | ملیت = [[ایران|ایرانی]] | ||
| | | دیگر نامها = رشید | ||
| | | تحصیلات = کارشناسی [[جغرافیای انسانی]]{{سخ}}کارشناسی ارشد [[جغرافیای سیاسی]]{{سخ}}[[دکتری]] [[جغرافیای سیاسی]] | ||
| همسر | | محل تحصیل = [[دانشگاه تهران]]{{سخ}}[[دانشگاه تربیت مدرس]] | ||
| فرزندان | | شناختهشده برای = فرماندهی [[قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا]]{{سخ}}طراحی راهبردی و نظریهپردازی [[دکترین دفاعی|دکترین نظامی ایران]] | ||
| آثار = ۲۱ مقاله ژورنالی در حوزههای [[ژئوپلیتیک]] و مدیریت دانش | |||
| منصب = معاون اطلاعات و عملیات سپاه دزفول{{سخ}}مسئول ستاد عملیات جنوب{{سخ}}فرمانده قرارگاه فتح{{سخ}}جانشین فرمانده [[نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|نیروی زمینی سپاه]]{{سخ}}معاون عملیات ستاد مشترک [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{سخ}}معاون اطلاعات و عملیات [[ستاد کل نیروهای مسلح]]{{سخ}}جانشین رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح]]{{سخ}}فرمانده [[قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا]]{{سخ}}معاون امور دفاعی دبیرخانه [[شورای عالی امنیت ملی]] | |||
| دوره = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| همسر = [[سارا ترابیکیا]] | |||
| فرزندان = [[فاطمه رشید|فاطمه]]{{سخ}}[[نرجس رشید|نرجس]]{{سخ}}[[زهرا رشید|زهرا]]{{سخ}}[[امینعباس رشید]] | |||
| پدر = علی | |||
| مادر = زهرا شمشیرساز | |||
| خویشاوندان = محمدعلی (برادر){{سخ}}حسنعلی (برادر) | |||
| جوایز = | |||
| افتخارات = سه نشان فتح درجه ۱ و ۲ | |||
| درجه نظامی = [[سرلشکر]]{{سخ}}[[سپهبد]] (پس از شهادت) | |||
| درجه علمی = [[دانشیار]] | |||
}} | }} | ||
'''غلامعلی رشید'''، نظامی، تحلیلگر راهبردی، فرمانده ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نظریهپرداز دکترین دفاعی. | |||
[[غلامعلی رشیدعلی نور]] مشهور به غلامعلی رشید، در [[دزفول]] متولد شد و پس از آغاز [[مبارزات سیاسی]] علیه حکومت [[پهلوی]] و حبس در زندانهای [[ساواک]]، به [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] پیوست. او در سازماندهی [[نظامی]] [[جنگ ایران و عراق]] و فرماندهی قرارگاههای ارشد نقش تعیینکنندهای ایفا کرد و با تحصیل در رشته [[جغرافیای سیاسی]] تا مقطع [[دکتری]]، پایههای نظری [[دکترین دفاعی|دکترین بازدارندگی]] و [[امنیت ملی]] را تبیین نمود. رشید مسئولیتهایی نظیر جانشینی [[ستاد کل نیروهای مسلح]] و فرماندهی [[قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا]] را بر عهده داشت و در جریان [[حمله هوایی اسرائیل به ایران|حمله هوایی اسرائیل]] به [[تهران]] جان باخت. | |||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
[[غلامعلی | [[غلامعلی رشیدعلی نور]] در [[۱ مهر]] متولد شد. سال تولد وی در عموم منابع [[۱۳۳۲ش]] ذکر شده است؛<ref>{{پک/بن|tabnak1313164|ف=در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید|ک=وبسایت تابناک}}</ref> با این حال در روایتی از خود وی، سال تولدش [[۱۳۲۳ش]] قید شده است.<ref>{{پک/بن|etemad753880|ف=خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟|ک=پایگاه خبری اعتمادآنلاین}}</ref> او در شهر [[دزفول]] در شمال استان [[خوزستان]] به دنیا آمد.<ref>{{پک/بن|etemad753880|ف=خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟|ک=پایگاه خبری اعتمادآنلاین}}</ref> وی در محله صحرابدر مغربی بزرگ شد، پدرش آهنگر و مادرش زهرا شمشیرساز نام داشت و او از کودکی به مطالعه و رعایت احکام دینی علاقهمند بود.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> غلامعلی در اواسط یا اواخر جنگ، نام خانوادگی خود را به دلیل طولانی بودن از «رشیدعلی نور» به «رشید» کوتاه کرد.<ref>{{پک/بن|etemad753880|ف=خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟|ک=پایگاه خبری اعتمادآنلاین}}</ref> او دیپلم خود را در رشته [[علوم انسانی]] اخذ کرد<ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وبسایت تابناک}}</ref> و با وجود قبولی در رشته پزشکی دانشگاه مشهد، به دلایل سیاسی از تحصیل محروم گردید.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> | ||
وی در سال [[۱۳۶۱ش]] با [[سارا ترابیکیا]] ازدواج کرد.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> این ازدواج به توصیه [[محسن رضایی]] صورت گرفت و خطبه عقدشان توسط [[سید مجدالدین قاضی دزفولی]] خوانده شد؛ فرزند نخست آنها، فاطمه، به دلیل استرسهای ناشی از موشکباران دزفول با فلج مغزی متولد شد و در سال [[۱۳۶۷ش]] درگذشت و پس از او، سه فرزند دیگر به نامهای نرجس، زهرا و امینعباس به دنیا آمدند.<ref>{{پک/بن|etemad753880|ف=خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟|ک=پایگاه خبری اعتمادآنلاین}}</ref> امینعباس از فعالان اردوهای [[راهیان نور]] بود که در جریان حمله [[اسرائیل]] در [[۲۳ خرداد]] [[۱۴۰۴ش]] همراه با پدرش کشته شد.<ref>{{پک/بن|irna85901130|ف=آقازادهای که از دانشگاه اخراج شد|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> | |||
== | == مبارزات پیش از انقلاب == | ||
فعالیتهای سیاسی وی در سنین نوجوانی آغاز شد.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> او در سال [[۱۳۵۰ش]] به همراه چند تن دیگر در توزیع بیانات [[سید روحالله خمینی]] مشارکت داشت و در گروهی که بعدها با نام «گروه سبحانی» شناخته شد فعالیت میکرد.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> رشید برای تمرین خودکنترلی، بیش از یک سال روزه سکوت گرفت.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> او پیش از دریافت دیپلم، به دلیل فعالیت علیه حکومت [[پهلوی]] توسط [[ساواک]] دستگیر و به مدت یک سال در زندان [[اهواز]] محبوس شد.<ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وبسایت تابناک}}</ref> | |||
== سوابق و | وی در زندان اهواز با [[محسن رضایی]] و [[علی شمخانی]] آشنا گردید که این آشنایی زمینهساز پیوستن او به گروه چریکی «منصورون» شد.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> رشید از سال [[۱۳۵۲ش]] تا [[۱۳۵۴ش]] دوران [[سربازی]] خود را در رسته زرهی لشکر ۹۲ در اهواز گذراند.<ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وبسایت تابناک}}</ref> او در سال [[۱۳۵۵ش]] پس از یک درگیری مسلحانه در [[اصفهان]] مجدداً دستگیر و به سلولهای انفرادی کمیته مشترک ضدخرابکاری و زندان اوین در [[تهران]] منتقل گردید.<ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وبسایت تابناک}}</ref> پس از پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران|انقلاب اسلامی]]، با ادغام گروه منصورون و چند تشکل مبارز دیگر، [[سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی]] پایهگذاری شد و او در زمره حلقه محافظان رهبر ایران قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> | ||
| | |||
| | == سوابق دفاعی == | ||
وی پس از پیروزی انقلاب و تأسیس [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، به عنوان معاون اطلاعات و عملیاتی سپاه دزفول شروع به کار کرد.<ref>{{پک/بن|24nevis|ف=بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت|ک=پایگاه خبری ۲۴ نویس}}</ref> با آغاز جنگ، او با ساماندهی نیروهای مردمی، دوازده جبهه عملیاتی را در غرب کشور از [[ایلام]] تا [[خوزستان]] تشکیل داد.<ref>{{پک/بن|irna85876303|ف=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> رشید همراه با [[حسن باقری]] و [[سید یحیی رحیمصفوی]] یکی از سه فرماندهی بود که در نیمه دوم سال [[۱۳۵۹ش]] نقش مهمی در طراحی و تحول در شیوه نبرد داشت و در عملیاتهای کلیدی نظیر [[عملیات طریقالقدس|طریقالقدس]]، [[عملیات فتحالمبین|فتحالمبین]]، [[عملیات بیتالمقدس|بیتالمقدس]]، [[عملیات والفجر ۸|والفجر ۸]] و [[عملیات کربلای ۵|کربلای ۵]] حضور مؤثر داشت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> وی در زمان آزادسازی [[خرمشهر]] در جریان عملیات بیتالمقدس، فرماندهی قرارگاه فتح را عهدهدار بود.<ref>{{پک/بن|irdc10369|ف=مغزهای متفکر و استراتژیستهای نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|ک=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی}}</ref> رشید تا پایان جنگ مسئولیتهایی نظیر جانشینی فرمانده نیروی زمینی سپاه و معاونت عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران را بر عهده داشت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> | |||
پس از جنگ، رشید از سال [[۱۳۶۸ش]] تا [[۱۳۷۸ش]] به مدت ده سال مسئولیت معاونت اطلاعات و عملیات [[ستاد کل نیروهای مسلح]] را هدایت کرد؛ او در فروردین [[۱۳۷۸ش]] به درجه [[سرلشکر|سرلشکری]] ارتقا یافت و هفده سال جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بود و در سال [[۱۳۹۵ش]] با حکم [[سید علی خامنهای]] به فرماندهی [[قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا]] منصوب شد و نام وی در [[۱۳ آبان]] [[۱۳۹۸ش]] در فهرست تحریمهای [[ایالات متحده آمریکا]] قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> | |||
{| class="wikitable" | |||
|+ سوابق و مسئولیتهای نظامی | |||
|- | |||
| | ! مسئولیت !! بازه زمانی !! منبع | ||
| | |- | ||
| معاون اطلاعات و عملیات سپاه دزفول || تشکیل سپاه پاسداران || <ref>{{پک/بن|imna875253|ف=زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت|ک=خبرگزاری ایمنا}}</ref> | |||
|- | |||
| مسئول ستاد عملیات جنوب و جانشین ستاد || دوران جنگ || <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وبسایت تابناک}}</ref> | |||
|- | |||
| فرمانده قرارگاه فتح || عملیات فتحالمبین و بیتالمقدس || <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وبسایت تابناک}}</ref> | |||
|- | |||
| جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه || تا پایان جنگ || <ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> | |||
|- | |||
| معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران || [[۱۳۶۵ش]] تا [[۱۳۶۸ش]] || <ref>{{پک/بن|irna85876303|ف=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> | |||
|- | |||
| معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح || [[۱۳۶۸ش]] تا [[۱۳۷۸ش]] || <ref>{{پک/بن|irna86180712|ف=سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> | |||
|- | |||
| جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح || [[۱۳۷۸ش]] تا [[۱۳۹۵ش]] || <ref>{{پک/بن|hamshahri954647|ف=سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی|ک=روزنامه همشهری}}</ref> | |||
|- | |||
| فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا || [[۱۳۹۵ش]] تا زمان شهادت ([[۱۴۰۴ش]]) || <ref>{{پک/بن|imna875253|ف=زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت|ک=خبرگزاری ایمنا}}</ref> | |||
|- | |||
| معاون امور دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی || همزمان با فرماندهی قرارگاه || <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وبسایت تابناک}}</ref> | |||
|} | |||
== رویکرد راهبردی == | == رویکرد راهبردی == | ||
رشید مقطع کارشناسی خود را در رشته [[جغرافیای انسانی]] از [[دانشگاه تهران]] دریافت کرد و سپس از همین دانشگاه موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشته [[جغرافیای سیاسی]] شد؛ وی در سال [[۱۳۸۷ش]] دکتری جغرافیای سیاسی خود را با رسالهای تحت عنوان «نقش عوامل ژئوپلیتیک در تدوین راهبرد دفاعی» از [[دانشگاه تربیت مدرس]] دریافت نمود و به عنوان یکی از نظریهپردازان [[دکترین دفاعی|دکترین نظامی]] ایران، بر افزایش توان بازدارندگی فعال تأکید داشت و در توسعه سامانههای پدافند هوایی مانند باور ۳۷۳ و ۱۵ خرداد، شبکههای [[پهپاد|پهپادی]] بومی مانند شاهد و مهاجر، و ارتقای فناوریهای اطلاعاتی و [[جنگ سایبری|سایبری]] نقش اساسی ایفا کرد.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> | |||
او به عنوان [[دانشیار]] و عضو هیئت علمی [[دانشگاه عالی دفاع ملی]] و همچنین عضو هیئت علمی [[دانشگاه امام حسین]] فعالیت داشت.<ref>{{پک/بن|irna85876303|ف=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> رشید عضو هیئت تحریریه فصلنامه «اطلاعات جغرافیایی (سپهر)» و فصلنامه «مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی» بود و به عنوان سردبیر فصلنامه «مطالعات دفاع مقدس» نیز فعالیت میکرد؛ از وی طی ۳۰ سال، ۲۱ مقاله ژورنالی در حوزههای [[ژئوپلیتیک]]، جنگ آینده، مدیریت دانش و فرهنگ سازمانی منتشر شد که از جمله آنها میتوان به مقاله «نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا از مبدأ سرزمینی عراق» اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|civilica177778|ف=آقای دکتر غلامعلی رشید|ک=وبسایت سیویلیکا}}</ref> همچنین بیش از ۱۲۰ دفترچه یادداشت علمی از وی بر جای مانده بود که بخش زیادی از آنها در جریان حمله هوایی [[اسرائیل]] به منزل وی از میان رفت.<ref>{{پک/بن|mehr6687233|ف=روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگیها و نبوغ شهید رشید|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> | |||
در جریان جنگ چهلروزه (موسوم به جنگ رمضان) و با وجود کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی و فرماندهان عالی نظامی، ساختار فرماندهی شبکهای طراحیشده توسط رشید سبب شد یگانها به سرعت وارد عمل شوند؛ نیروهای ایرانی پایگاههای [[ایالات متحده آمریکا]] و اسرائیل را در عمق ۲۵۰۰ کیلومتری از جمله در [[اقیانوس هند]] هدف قرار دادند و عملیات نفوذ نیروهای آمریکایی برای خروج [[اورانیوم غنیشده]] در استان [[اصفهان]] را با شکست مواجه کردند که این روند در نهایت به پذیرش آتشبس انجامید.<ref>{{پک/بن|isna1405032414459|ف=واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران|ک=خبرگزاری ایسنا}}</ref> | |||
== ویژگیهای اخلاقی == | == ویژگیهای اخلاقی == | ||
رشید شخصیتی کمحرف اما عمیق، مستقل و تحلیلگر داشت<ref>{{پک/بن|sobhesadegh385093|ف=نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپشناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید|ک=پایگاه خبری صبح صادق آنلاین}}</ref> و تلاش میکرد در جلسات از زاویه دید دوربین رسانهها پنهان بماند.<ref>{{پک/بن|khabaronline2091690|ف=روایت سردار اسدی از ویژگی های شخصیتی سردار شهید رشید / شهید رشید از نظر فهم نظامی در جهان همتا نداشت|ک=وبسایت خبرآنلاین}}</ref> او به مسائل پزشکی و تغذیه تسلط داشت و میزان کالری مواد غذایی را به دقت محاسبه میکرد.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> وی در جلسات عملیاتی با استناد به [[نهجالبلاغه]]، حکمت در مدیریت را تبیین مینمود و همواره بر مطالعه مستمر فرماندهان تأکید داشت.<ref>{{پک/بن|mehr6687233|ف=روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگیها و نبوغ شهید رشید|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> او در دستگیری از نیازمندان و امور خیریه پیشگام بود<ref>{{پک/بن|mehr6874261|ف=راز وصیتنامه ۳ صفحهای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> و تا آخرین روزهای حیات به سفرهای فشرده کاری ادامه میداد.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> | |||
== شهادت == | == شهادت == | ||
رشید در سحرگاه [[۲۳ خرداد]] [[۱۴۰۴ش]] در پی [[حمله هوایی اسرائیل به ایران|حمله هوایی]] [[اسرائیل]] به [[تهران]] جان باخت.<ref>{{پک/بن|irdc10369|ف=مغزهای متفکر و استراتژیستهای نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|ک=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی}}</ref> او در منزل مسکونی خود واقع در شهرک شهید دقایقی هدف حمله موشکی قرار گرفت؛<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> موج انفجار موجب پرتاب وی به پیادهرو و قطع یک دست و یک پای او شد.<ref>{{پک/بن|tabnak1326707|ف=روایت همسر سپهبد رشید از لحظه ترور: یک دست و یک پایش جدا شد|ک=وبسایت تابناک}}</ref> فرزند وی، امینعباس رشید نیز که در این حمله مجروح شده بود، پیش از رسیدن به بیمارستان کشته شد.<ref>{{پک/بن|khabaronline2126693|ف=روایت همسر شهید رشید از زمان شهادت سردار رشید و فرزندش/ پسرم پیش از رسیدن به بیمارستان شهید شده بود|ک=وبسایت خبرآنلاین}}</ref> پس از این رویداد، درجه نظامی او به [[سپهبد|سپهبدی]] ارتقا یافت.<ref>{{پک/بن|mehr6858357|ف=«سردار راهبردها» فرماندهای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> وی در [[۱۵ خرداد]] [[۱۴۰۴ش]]، یک هفته پیش از مرگ، در دستنوشتهای به تداوم کار ستادی خود در آستانه ۷۲ سالگی با روحیه جوانان بیست ساله اشاره کرده بود.<ref>{{پک/بن|abna1708113|ف=متن دستنوشته سردار رشید یک هفته قبل از شهادت؛ «ما أبناء العشرین ماندهایم… تا لحظه شهادت»|ک=خبرگزاری ابنا}}</ref> | |||
== | == تدفین == | ||
پیکر | پیکر وی بنا به وصیتنامهاش در [[۹ تیر]] [[۱۴۰۴ش]] در [[آستانه متبرکه سبزقبا|حرم سبزقبا]] در شهر [[دزفول]] به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|mehr6874261|ف=راز وصیتنامه ۳ صفحهای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> در شامگاه [[۱۸ دی]] [[۱۴۰۴ش]] عدهای آشوبگر در اقدامی خرابکارانه مزار او را به آتش کشیدند، اما در [[۲۱ خرداد]] [[۱۴۰۵ش]] همزمان با سالگرد مرگش، از سنگ مزار جدید وی رونمایی گردید.<ref>{{پک/بن|mehr6858357|ف=«سردار راهبردها» فرماندهای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> خانواده او نهادی با عنوان «دفتر تنظیم و نشر آثار و اندیشههای شهید سردار غلامعلی رشید» را تأسیس کردند.<ref>{{پک/بن|mehr6593072|ف=«دفتر تنظیم و نشر آثار و اندیشههای شهید غلامعلی رشید» راه اندازی شد|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> | ||
== | == افتخارات و تجلیلها == | ||
[[سید علی خامنهای]] در یک دستنوشته منتشرنشده، با تقدیر از صبر و پایداری رشید، وی را در میدان مجاهدت سربلند توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|defapress768438|ف=دستنوشته منتشرنشده امام خامنهای درباره سردار رشید|ک=خبرگزاری دفاع مقدس}}</ref> او به دلیل شایستگیهای رزمی، مفتخر به دریافت سه [[نشان فتح]] درجه ۱ و ۲ (عالیترین نشانهای رزمی [[ایران]]) از سوی فرمانده کل قوا شد.<ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وبسایت تابناک}}</ref> | |||
شخصیت و نبوغ نظامی وی همواره مورد توجه و تجلیل چهرههای سیاسی و نظامی قرار داشت؛ [[محسن رضایی]] اخلاق و اخلاص او را در میان فرماندهان نظامی زبانزد دانست.<ref>{{پک/بن|defapress766944|ف=سرلشکر رضایی: اخلاق و اخلاص سپهبد شهید رشید در میان فرماندهان زبانزد بود|ک=خبرگزاری دفاع مقدس}}</ref> [[علی لاریجانی]] نیز وی را شخصیتی منحصربهفرد توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|irna85876791|ف=لاریجانی: سردار رشید شخصیتی منحصر به فرد بود|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> [[محمدجعفر اسدی]] با اشاره به فهم نظامی رشید، تصریح کرد که در این زمینه در جهان همتایی برای او وجود ندارد.<ref>{{پک/بن|khabaronline2091690|ف=روایت سردار اسدی از ویژگی های شخصیتی سردار شهید رشید / شهید رشید از نظر فهم نظامی در جهان همتا نداشت|ک=وبسایت خبرآنلاین}}</ref> همچنین [[علی عبداللهی]]، بر مطالعات عمیق و نبوغ وی در تسلط بر [[تاریخ]] و [[جغرافیا]] تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|mehr6687233|ف=روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگیها و نبوغ شهید رشید|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
== منابع == | == منابع == | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد| | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna85901130}}|عنوان=آقازادهای که از دانشگاه اخراج شد|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۸ مرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://irna.ir/xjV9fj}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد| | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|civilica177778}}|عنوان=آقای دکتر غلامعلی رشید|وبگاه=وبسایت سیویلیکا|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://civilica.com/p/177778/}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد| | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|defapress766944}}|عنوان=سرلشکر رضایی: اخلاق و اخلاص سپهبد شهید رشید در میان فرماندهان زبانزد بود|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/766944/}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد| | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna85876303}}|عنوان=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۹ تیر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://irna.ir/xjTWTD}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد| | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|24nevis}}|عنوان=بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت|وبگاه=پایگاه خبری ۲۴ نویس|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.24nevis.ir/news/bio/sardar-gholamali-rashid-biography/}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|javan1317232}}|عنوان=جغرافیای انسان رشید|وبگاه=روزنامه جوان|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.javanonline.ir/fa/news/1317232/}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|etemad753880}}|عنوان=خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟|وبگاه=پایگاه خبری اعتمادآنلاین|تاریخ=۴ دی ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.etemadonline.com/fa/tiny/news-753880}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|tabnak1313164}}|عنوان=در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید|وبگاه=وبسایت تابناک|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد| | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|defapress768438}}|عنوان=دستنوشته منتشرنشده امام خامنهای درباره سردار رشید|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس|تاریخ=۱۶ مرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/768438/}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد| | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6593072}}|عنوان=«دفتر تنظیم و نشر آثار و اندیشههای شهید غلامعلی رشید» راه اندازی شد|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6593072}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|sobhesadegh385093}}|عنوان=نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپشناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید|وبگاه=پایگاه خبری صبح صادق|تاریخ=۱۹ آذر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://sobhesadegh.ir/fa/news/385093 | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6874261}}|عنوان=راز وصیتنامه ۳ صفحهای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۸ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://mehrnews.com/x3cs64}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد| | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|fars1753118593727259618}}|عنوان=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://farsnews.ir/Sama_malek/1753118593727259618}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|khabaronline2091690}}|عنوان=روایت سردار اسدی از ویژگی های شخصیتی سردار شهید رشید / شهید رشید از نظر فهم نظامی در جهان همتا نداشت|وبگاه=پایگاه خبری خبرآنلاین|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2091690}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6687233}}|عنوان=روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگیها و نبوغ شهید رشید|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۲۲ آذر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://mehrnews.com/x39Rc9}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|tabnak1326707}}|عنوان=روایت همسر سپهبد رشید از لحظه ترور: یک دست و یک پایش جدا شد|وبگاه=وبسایت تابناک|تاریخ=۱۴ شهریور ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1326707/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1-%D8%B3%D9%BE%D9%87%D8%A8%D8%AF-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DB%8C%DA%A9-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AC%D8%AF%D8%A7-%D8%B4%D8%AF}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|khabaronline2126693}}|عنوان=روایت همسر شهید رشید از زمان شهادت سردار رشید و فرزندش/ پسرم پیش از رسیدن به بیمارستان شهید شده بود|وبگاه=پایگاه خبری خبرآنلاین|تاریخ=۱۸ مهر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2126693}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|imna875253}}|عنوان=زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت|وبگاه=خبرگزاری ایمنا|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://imna.ir/x9syk}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna86180712}}|عنوان=سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۲۲ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://irna.ir/xjXxH4}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|hawzah1273663}}|عنوان=سردار رشید؛ نابغه نظامی جهان اسلام|وبگاه=خبرگزاری حوزه|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/1273663}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6858357}}|عنوان=«سردار راهبردها» فرماندهای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://mehrnews.com/x3cjtv}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|hamshahri954647}}|عنوان=سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی|وبگاه=روزنامه همشهری|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/954647}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|tabnak604704}}|عنوان=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|وبگاه=وبسایت تابناک|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/604704}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna85876791}}|عنوان=لاریجانی: سردار رشید شخصیتی منحصر به فرد بود|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/85876791/}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|abna1708113}}|عنوان=متن دستنوشته سردار رشید یک هفته قبل از شهادت؛ «ما أبناء العشرین ماندهایم… تا لحظه شهادت»|وبگاه=خبرگزاری ابنا|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://fa.abna24.com/xjxrt}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irdc10369}}|عنوان=مغزهای متفکر و استراتژیستهای نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|وبگاه=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://irdc.ir/fa/news/10369}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|sobhesadegh385093}}|عنوان=نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپشناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید|وبگاه=پایگاه خبری صبح صادق آنلاین|تاریخ=۱۹ آذر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://sobhesadegh.ir/fa/news/385093}} | |||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|isna1405032414459}}|عنوان=واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران|وبگاه=خبرگزاری ایسنا|تاریخ=۲۴ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://isna.ir/xdWyPW}} | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۱۳
| نام | غلامعلی |
|---|---|
| نام خانوادگی | رشیدعلی نور |
| علت مرگ | تجاوز هوایی اسرائیل |
| مدفن | حرم سبزقبا، دزفول، استان خوزستان |
| محل زندگی | دزفول، اهواز، تهران |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | کارشناسی جغرافیای انسانی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی دکتری جغرافیای سیاسی |
| محل تحصیل | دانشگاه تهران دانشگاه تربیت مدرس |
| شناختهشده برای | فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا طراحی راهبردی و نظریهپردازی دکترین نظامی ایران |
| آثار | ۲۱ مقاله ژورنالی در حوزههای ژئوپلیتیک و مدیریت دانش |
| منصب | معاون اطلاعات و عملیات سپاه دزفول مسئول ستاد عملیات جنوب فرمانده قرارگاه فتح جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا معاون امور دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی |
| همسر | سارا ترابیکیا |
| فرزندان | فاطمه نرجس زهرا امینعباس رشید |
| پدر | علی |
| مادر | زهرا شمشیرساز |
| خویشاوندان | محمدعلی (برادر) حسنعلی (برادر) |
| افتخارات | سه نشان فتح درجه ۱ و ۲ |
غلامعلی رشید، نظامی، تحلیلگر راهبردی، فرمانده ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نظریهپرداز دکترین دفاعی.
غلامعلی رشیدعلی نور مشهور به غلامعلی رشید، در دزفول متولد شد و پس از آغاز مبارزات سیاسی علیه حکومت پهلوی و حبس در زندانهای ساواک، به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست. او در سازماندهی نظامی جنگ ایران و عراق و فرماندهی قرارگاههای ارشد نقش تعیینکنندهای ایفا کرد و با تحصیل در رشته جغرافیای سیاسی تا مقطع دکتری، پایههای نظری دکترین بازدارندگی و امنیت ملی را تبیین نمود. رشید مسئولیتهایی نظیر جانشینی ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا را بر عهده داشت و در جریان حمله هوایی اسرائیل به تهران جان باخت.
زندگینامه
غلامعلی رشیدعلی نور در ۱ مهر متولد شد. سال تولد وی در عموم منابع ۱۳۳۲ش ذکر شده است؛[۱] با این حال در روایتی از خود وی، سال تولدش ۱۳۲۳ش قید شده است.[۲] او در شهر دزفول در شمال استان خوزستان به دنیا آمد.[۳] وی در محله صحرابدر مغربی بزرگ شد، پدرش آهنگر و مادرش زهرا شمشیرساز نام داشت و او از کودکی به مطالعه و رعایت احکام دینی علاقهمند بود.[۴] غلامعلی در اواسط یا اواخر جنگ، نام خانوادگی خود را به دلیل طولانی بودن از «رشیدعلی نور» به «رشید» کوتاه کرد.[۵] او دیپلم خود را در رشته علوم انسانی اخذ کرد[۶] و با وجود قبولی در رشته پزشکی دانشگاه مشهد، به دلایل سیاسی از تحصیل محروم گردید.[۷]
وی در سال ۱۳۶۱ش با سارا ترابیکیا ازدواج کرد.[۸] این ازدواج به توصیه محسن رضایی صورت گرفت و خطبه عقدشان توسط سید مجدالدین قاضی دزفولی خوانده شد؛ فرزند نخست آنها، فاطمه، به دلیل استرسهای ناشی از موشکباران دزفول با فلج مغزی متولد شد و در سال ۱۳۶۷ش درگذشت و پس از او، سه فرزند دیگر به نامهای نرجس، زهرا و امینعباس به دنیا آمدند.[۹] امینعباس از فعالان اردوهای راهیان نور بود که در جریان حمله اسرائیل در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش همراه با پدرش کشته شد.[۱۰]
مبارزات پیش از انقلاب
فعالیتهای سیاسی وی در سنین نوجوانی آغاز شد.[۱۱] او در سال ۱۳۵۰ش به همراه چند تن دیگر در توزیع بیانات سید روحالله خمینی مشارکت داشت و در گروهی که بعدها با نام «گروه سبحانی» شناخته شد فعالیت میکرد.[۱۲] رشید برای تمرین خودکنترلی، بیش از یک سال روزه سکوت گرفت.[۱۳] او پیش از دریافت دیپلم، به دلیل فعالیت علیه حکومت پهلوی توسط ساواک دستگیر و به مدت یک سال در زندان اهواز محبوس شد.[۱۴]
وی در زندان اهواز با محسن رضایی و علی شمخانی آشنا گردید که این آشنایی زمینهساز پیوستن او به گروه چریکی «منصورون» شد.[۱۵] رشید از سال ۱۳۵۲ش تا ۱۳۵۴ش دوران سربازی خود را در رسته زرهی لشکر ۹۲ در اهواز گذراند.[۱۶] او در سال ۱۳۵۵ش پس از یک درگیری مسلحانه در اصفهان مجدداً دستگیر و به سلولهای انفرادی کمیته مشترک ضدخرابکاری و زندان اوین در تهران منتقل گردید.[۱۷] پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با ادغام گروه منصورون و چند تشکل مبارز دیگر، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی پایهگذاری شد و او در زمره حلقه محافظان رهبر ایران قرار گرفت.[۱۸]
سوابق دفاعی
وی پس از پیروزی انقلاب و تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به عنوان معاون اطلاعات و عملیاتی سپاه دزفول شروع به کار کرد.[۱۹] با آغاز جنگ، او با ساماندهی نیروهای مردمی، دوازده جبهه عملیاتی را در غرب کشور از ایلام تا خوزستان تشکیل داد.[۲۰] رشید همراه با حسن باقری و سید یحیی رحیمصفوی یکی از سه فرماندهی بود که در نیمه دوم سال ۱۳۵۹ش نقش مهمی در طراحی و تحول در شیوه نبرد داشت و در عملیاتهای کلیدی نظیر طریقالقدس، فتحالمبین، بیتالمقدس، والفجر ۸ و کربلای ۵ حضور مؤثر داشت.[۲۱] وی در زمان آزادسازی خرمشهر در جریان عملیات بیتالمقدس، فرماندهی قرارگاه فتح را عهدهدار بود.[۲۲] رشید تا پایان جنگ مسئولیتهایی نظیر جانشینی فرمانده نیروی زمینی سپاه و معاونت عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران را بر عهده داشت.[۲۳]
پس از جنگ، رشید از سال ۱۳۶۸ش تا ۱۳۷۸ش به مدت ده سال مسئولیت معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح را هدایت کرد؛ او در فروردین ۱۳۷۸ش به درجه سرلشکری ارتقا یافت و هفده سال جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بود و در سال ۱۳۹۵ش با حکم سید علی خامنهای به فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا منصوب شد و نام وی در ۱۳ آبان ۱۳۹۸ش در فهرست تحریمهای ایالات متحده آمریکا قرار گرفت.[۲۴]
| مسئولیت | بازه زمانی | منبع |
|---|---|---|
| معاون اطلاعات و عملیات سپاه دزفول | تشکیل سپاه پاسداران | [۲۵] |
| مسئول ستاد عملیات جنوب و جانشین ستاد | دوران جنگ | [۲۶] |
| فرمانده قرارگاه فتح | عملیات فتحالمبین و بیتالمقدس | [۲۷] |
| جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه | تا پایان جنگ | [۲۸] |
| معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران | ۱۳۶۵ش تا ۱۳۶۸ش | [۲۹] |
| معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح | ۱۳۶۸ش تا ۱۳۷۸ش | [۳۰] |
| جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح | ۱۳۷۸ش تا ۱۳۹۵ش | [۳۱] |
| فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا | ۱۳۹۵ش تا زمان شهادت (۱۴۰۴ش) | [۳۲] |
| معاون امور دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی | همزمان با فرماندهی قرارگاه | [۳۳] |
رویکرد راهبردی
رشید مقطع کارشناسی خود را در رشته جغرافیای انسانی از دانشگاه تهران دریافت کرد و سپس از همین دانشگاه موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشته جغرافیای سیاسی شد؛ وی در سال ۱۳۸۷ش دکتری جغرافیای سیاسی خود را با رسالهای تحت عنوان «نقش عوامل ژئوپلیتیک در تدوین راهبرد دفاعی» از دانشگاه تربیت مدرس دریافت نمود و به عنوان یکی از نظریهپردازان دکترین نظامی ایران، بر افزایش توان بازدارندگی فعال تأکید داشت و در توسعه سامانههای پدافند هوایی مانند باور ۳۷۳ و ۱۵ خرداد، شبکههای پهپادی بومی مانند شاهد و مهاجر، و ارتقای فناوریهای اطلاعاتی و سایبری نقش اساسی ایفا کرد.[۳۴]
او به عنوان دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی و همچنین عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین فعالیت داشت.[۳۵] رشید عضو هیئت تحریریه فصلنامه «اطلاعات جغرافیایی (سپهر)» و فصلنامه «مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی» بود و به عنوان سردبیر فصلنامه «مطالعات دفاع مقدس» نیز فعالیت میکرد؛ از وی طی ۳۰ سال، ۲۱ مقاله ژورنالی در حوزههای ژئوپلیتیک، جنگ آینده، مدیریت دانش و فرهنگ سازمانی منتشر شد که از جمله آنها میتوان به مقاله «نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا از مبدأ سرزمینی عراق» اشاره کرد.[۳۶] همچنین بیش از ۱۲۰ دفترچه یادداشت علمی از وی بر جای مانده بود که بخش زیادی از آنها در جریان حمله هوایی اسرائیل به منزل وی از میان رفت.[۳۷]
در جریان جنگ چهلروزه (موسوم به جنگ رمضان) و با وجود کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی و فرماندهان عالی نظامی، ساختار فرماندهی شبکهای طراحیشده توسط رشید سبب شد یگانها به سرعت وارد عمل شوند؛ نیروهای ایرانی پایگاههای ایالات متحده آمریکا و اسرائیل را در عمق ۲۵۰۰ کیلومتری از جمله در اقیانوس هند هدف قرار دادند و عملیات نفوذ نیروهای آمریکایی برای خروج اورانیوم غنیشده در استان اصفهان را با شکست مواجه کردند که این روند در نهایت به پذیرش آتشبس انجامید.[۳۸]
ویژگیهای اخلاقی
رشید شخصیتی کمحرف اما عمیق، مستقل و تحلیلگر داشت[۳۹] و تلاش میکرد در جلسات از زاویه دید دوربین رسانهها پنهان بماند.[۴۰] او به مسائل پزشکی و تغذیه تسلط داشت و میزان کالری مواد غذایی را به دقت محاسبه میکرد.[۴۱] وی در جلسات عملیاتی با استناد به نهجالبلاغه، حکمت در مدیریت را تبیین مینمود و همواره بر مطالعه مستمر فرماندهان تأکید داشت.[۴۲] او در دستگیری از نیازمندان و امور خیریه پیشگام بود[۴۳] و تا آخرین روزهای حیات به سفرهای فشرده کاری ادامه میداد.[۴۴]
شهادت
رشید در سحرگاه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش در پی حمله هوایی اسرائیل به تهران جان باخت.[۴۵] او در منزل مسکونی خود واقع در شهرک شهید دقایقی هدف حمله موشکی قرار گرفت؛[۴۶] موج انفجار موجب پرتاب وی به پیادهرو و قطع یک دست و یک پای او شد.[۴۷] فرزند وی، امینعباس رشید نیز که در این حمله مجروح شده بود، پیش از رسیدن به بیمارستان کشته شد.[۴۸] پس از این رویداد، درجه نظامی او به سپهبدی ارتقا یافت.[۴۹] وی در ۱۵ خرداد ۱۴۰۴ش، یک هفته پیش از مرگ، در دستنوشتهای به تداوم کار ستادی خود در آستانه ۷۲ سالگی با روحیه جوانان بیست ساله اشاره کرده بود.[۵۰]
تدفین
پیکر وی بنا به وصیتنامهاش در ۹ تیر ۱۴۰۴ش در حرم سبزقبا در شهر دزفول به خاک سپرده شد.[۵۱] در شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴ش عدهای آشوبگر در اقدامی خرابکارانه مزار او را به آتش کشیدند، اما در ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ش همزمان با سالگرد مرگش، از سنگ مزار جدید وی رونمایی گردید.[۵۲] خانواده او نهادی با عنوان «دفتر تنظیم و نشر آثار و اندیشههای شهید سردار غلامعلی رشید» را تأسیس کردند.[۵۳]
افتخارات و تجلیلها
سید علی خامنهای در یک دستنوشته منتشرنشده، با تقدیر از صبر و پایداری رشید، وی را در میدان مجاهدت سربلند توصیف کرد.[۵۴] او به دلیل شایستگیهای رزمی، مفتخر به دریافت سه نشان فتح درجه ۱ و ۲ (عالیترین نشانهای رزمی ایران) از سوی فرمانده کل قوا شد.[۵۵]
شخصیت و نبوغ نظامی وی همواره مورد توجه و تجلیل چهرههای سیاسی و نظامی قرار داشت؛ محسن رضایی اخلاق و اخلاص او را در میان فرماندهان نظامی زبانزد دانست.[۵۶] علی لاریجانی نیز وی را شخصیتی منحصربهفرد توصیف کرد.[۵۷] محمدجعفر اسدی با اشاره به فهم نظامی رشید، تصریح کرد که در این زمینه در جهان همتایی برای او وجود ندارد.[۵۸] همچنین علی عبداللهی، بر مطالعات عمیق و نبوغ وی در تسلط بر تاریخ و جغرافیا تأکید کرد.[۵۹]
پانویس
- ↑ «در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وبسایت تابناک.
- ↑ «خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟»، پایگاه خبری اعتمادآنلاین.
- ↑ «خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟»، پایگاه خبری اعتمادآنلاین.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟»، پایگاه خبری اعتمادآنلاین.
- ↑ «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وبسایت تابناک.
- ↑ «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟»، پایگاه خبری اعتمادآنلاین.
- ↑ «آقازادهای که از دانشگاه اخراج شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وبسایت تابناک.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وبسایت تابناک.
- ↑ «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وبسایت تابناک.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت»، پایگاه خبری ۲۴ نویس.
- ↑ «از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «مغزهای متفکر و استراتژیستهای نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید»، پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وبسایت تابناک.
- ↑ «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وبسایت تابناک.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی»، روزنامه همشهری.
- ↑ «زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وبسایت تابناک.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «آقای دکتر غلامعلی رشید»، وبسایت سیویلیکا.
- ↑ «روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگیها و نبوغ شهید رشید»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپشناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید»، پایگاه خبری صبح صادق آنلاین.
- ↑ «روایت سردار اسدی از ویژگی های شخصیتی سردار شهید رشید / شهید رشید از نظر فهم نظامی در جهان همتا نداشت»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگیها و نبوغ شهید رشید»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «راز وصیتنامه ۳ صفحهای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «مغزهای متفکر و استراتژیستهای نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید»، پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- ↑ «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
- ↑ «روایت همسر سپهبد رشید از لحظه ترور: یک دست و یک پایش جدا شد»، وبسایت تابناک.
- ↑ «روایت همسر شهید رشید از زمان شهادت سردار رشید و فرزندش/ پسرم پیش از رسیدن به بیمارستان شهید شده بود»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ ««سردار راهبردها» فرماندهای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «متن دستنوشته سردار رشید یک هفته قبل از شهادت؛ «ما أبناء العشرین ماندهایم… تا لحظه شهادت»»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «راز وصیتنامه ۳ صفحهای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟»، خبرگزاری مهر.
- ↑ ««سردار راهبردها» فرماندهای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت»، خبرگزاری مهر.
- ↑ ««دفتر تنظیم و نشر آثار و اندیشههای شهید غلامعلی رشید» راه اندازی شد»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «دستنوشته منتشرنشده امام خامنهای درباره سردار رشید»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وبسایت تابناک.
- ↑ «سرلشکر رضایی: اخلاق و اخلاص سپهبد شهید رشید در میان فرماندهان زبانزد بود»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «لاریجانی: سردار رشید شخصیتی منحصر به فرد بود»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «روایت سردار اسدی از ویژگی های شخصیتی سردار شهید رشید / شهید رشید از نظر فهم نظامی در جهان همتا نداشت»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ «روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگیها و نبوغ شهید رشید»، خبرگزاری مهر.
منابع
- «آقازادهای که از دانشگاه اخراج شد». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «آقای دکتر غلامعلی رشید». وبسایت سیویلیکا. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «سرلشکر رضایی: اخلاق و اخلاص سپهبد شهید رشید در میان فرماندهان زبانزد بود». خبرگزاری دفاع مقدس. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)». خبرگزاری ایرنا. ۹ تیر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت». پایگاه خبری ۲۴ نویس. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «جغرافیای انسان رشید». روزنامه جوان. ۱۲ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟». پایگاه خبری اعتمادآنلاین. ۴ دی ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید». وبسایت تابناک. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «دستنوشته منتشرنشده امام خامنهای درباره سردار رشید». خبرگزاری دفاع مقدس. ۱۶ مرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- ««دفتر تنظیم و نشر آثار و اندیشههای شهید غلامعلی رشید» راه اندازی شد». خبرگزاری مهر. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «راز وصیتنامه ۳ صفحهای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟». خبرگزاری مهر. ۸ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی». خبرگزاری فارس. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «روایت سردار اسدی از ویژگی های شخصیتی سردار شهید رشید / شهید رشید از نظر فهم نظامی در جهان همتا نداشت». پایگاه خبری خبرآنلاین. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگیها و نبوغ شهید رشید». خبرگزاری مهر. ۲۲ آذر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «روایت همسر سپهبد رشید از لحظه ترور: یک دست و یک پایش جدا شد». وبسایت تابناک. ۱۴ شهریور ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «روایت همسر شهید رشید از زمان شهادت سردار رشید و فرزندش/ پسرم پیش از رسیدن به بیمارستان شهید شده بود». پایگاه خبری خبرآنلاین. ۱۸ مهر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت». خبرگزاری ایمنا. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود». خبرگزاری ایرنا. ۲۲ خرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «سردار رشید؛ نابغه نظامی جهان اسلام». خبرگزاری حوزه. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- ««سردار راهبردها» فرماندهای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت». خبرگزاری مهر. ۲۳ خرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی». روزنامه همشهری. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانهای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود». وبسایت تابناک. ۱۲ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «لاریجانی: سردار رشید شخصیتی منحصر به فرد بود». خبرگزاری ایرنا. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «متن دستنوشته سردار رشید یک هفته قبل از شهادت؛ «ما أبناء العشرین ماندهایم… تا لحظه شهادت»». خبرگزاری ابنا. ۲۴ تیر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «مغزهای متفکر و استراتژیستهای نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید». پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپشناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید». پایگاه خبری صبح صادق آنلاین. ۱۹ آذر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران». خبرگزاری ایسنا. ۲۴ خرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.