ابرابزار |
ویرایش متن |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''سیدمجتبی خامنهای؛'''}} رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران. | {{درشت|'''سیدمجتبی خامنهای؛'''}} رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران. | ||
سیدمجتبی حسینی خامنهای (زادهٔ [[۱۷ شهریور]] ۱۳۴۸ش) روحانی شیعهٔ ایرانی و سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران است. او فرزند دوم [[سیدعلی خامنهای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی و از مدرسان شناختهشده در [[حوزه علمیه قم|حوزهٔ علمیه قم]] بهشمار میرود که سالها | سیدمجتبی حسینی خامنهای (زادهٔ [[۱۷ شهریور]] ۱۳۴۸ش) روحانی شیعهٔ ایرانی و سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران است. او فرزند دوم [[سیدعلی خامنهای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی و از مدرسان شناختهشده در [[حوزه علمیه قم|حوزهٔ علمیه قم]] بهشمار میرود که سالها به تدریس مدارج عالی فقه و اصول فقه اشتغال داشته است. در برخی گزارشها از مشارکت او در فعالیتهای علمی، مشورتی و مطالعاتی مرتبط با مسائل حکمرانی نیز یاد شده است. پس از [[ترور سیدعلی خامنهای]] در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، [[مجلس خبرگان رهبری]] او را بهعنوان [[سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران]] انتخاب کرد. انتخاب وی بازتابهای گستردهای در رسانهها و محافل سیاسی داخلی و بینالمللی داشت و دربارهٔ نقش، جایگاه و پیشینهٔ او دیدگاهها و ارزیابیهای متفاوتی مطرح شده است. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
=== خاندان === | === خاندان === | ||
خاندان | [[خاندان خامنهای]] از خانوادههای روحانی و شناختهشدهٔ [[ایران]] است و نسب آنان به [[امام سجاد]] میرسد. پدربزرگ سیدمجتبی، [[سید جواد خامنهای]] را از علمای زاهد و مدرسان برجستهٔ [[حوزه علمیه مشهد|حوزهٔ علمیه مشهد]] شمردهاند که نزد [[میرزای نائینی]] و [[آقا ضیاء عراقی]]، مدارج عالی علوم حوزوی را فراگرفته بود. پدر سیدمجتبی، سیدعلی خامنهای، دومین رهبر [[جمهوری اسلامی ایران]]، از مبارزان پیش از [[انقلاب اسلامی ایران]] و از یاران نزدیک [[امام خمینی]] بهشمار میرود که سالها [[زندان]]، [[تبعید]] و شکنجه را تجربه کرده است. مادربزرگ وی بانویی آشنا با [[قرآن]]، [[حدیث]] و [[ادبیات عربی]] بود که در مبارزات خانوادگی علیه حکومت پهلوی با فرزندانش همگامی داشت. جد مادری او، [[سید هاشم میردامادی]]، از شاگردان [[آخوند خراسانی]] و از مفسران قرآن بود که در جریان سیاست [[کشف حجاب]] دوران [[رضاخان]] تبعید شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامۀ حضرت آیتالله شهید سیدعلی حسینی خامنهای»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.]</ref> برخی معتقدند رشد و تربیت در چنین محیط خانوادگی، زمینهساز شکلگیری شخصیت علمی، اخلاقی و سیاسی [[سیدمجتبی خامنهای]] شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92474/خاطرات_بزرگان_درباره_مقام_معظم_رهبری «خاطرات بزرگان درباره مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
=== ازدواج === | === ازدواج === | ||
مجتبی خامنهای در ۱۳۷۶ش با زهرا حداد عادل، دختر [[غلامعلی حداد عادل]]، رئیس اسبق [[مجلس شورای اسلامی]]، ازدواج کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> این ازدواج همزمان با اقامت دوم وی در [[قم]] جهت ادامهٔ تحصیلات حوزوی صورت گرفت. بهگفتهٔ حداد عادل، این ازدواج با سادگی و بدون تشریفات خاصی انجام شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92474/خاطرات_بزرگان_درباره_مقام_معظم_رهبری «خاطرات بزرگان درباره مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه؛]</ref><ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/نگاهی-به-سلوک-و-ساده-زیستی-مقام-معظم-رهبری/amp#:~:text=به%20گزارش%20خبرگزاری%20تسنیم،%20از%20بدو%20پیروزی، «نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> حاصل این ازدواج سه فرزند به نامهای محمدباقر، فاطمه و محمدطاها است. بر اساس گزارشها، زهرا حداد عادل در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به محل اقامت سیدعلی | مجتبی خامنهای در سال ۱۳۷۶ش با زهرا حداد عادل، دختر [[غلامعلی حداد عادل]]، رئیس اسبق [[مجلس شورای اسلامی]]، ازدواج کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> این ازدواج همزمان با اقامت دوم وی در [[قم]] جهت ادامهٔ تحصیلات حوزوی صورت گرفت. بهگفتهٔ حداد عادل، این ازدواج با سادگی و بدون تشریفات خاصی انجام شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92474/خاطرات_بزرگان_درباره_مقام_معظم_رهبری «خاطرات بزرگان درباره مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه؛]</ref><ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/نگاهی-به-سلوک-و-ساده-زیستی-مقام-معظم-رهبری/amp#:~:text=به%20گزارش%20خبرگزاری%20تسنیم،%20از%20بدو%20پیروزی، «نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> حاصل این ازدواج سه فرزند به نامهای محمدباقر، فاطمه و محمدطاها است. بر اساس گزارشها، زهرا حداد عادل در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به محل اقامت سیدعلی خامنهای در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، ترور شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769222/آیت-الله-سید-مجتبی-خامنه-ای-شخصیتی-در-تقاطع-علم-جهاد-و-سیاست «آیتالله سید مجتبی خامنهای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== ویژگیهای شخصیتی == | == ویژگیهای شخصیتی == | ||
برخی گزارشها ویژگیهای شخصیتی سیدمجتبی خامنهای را متأثر از [[سبک زندگی]] و شیوهٔ تربیتی پدرش، سیدعلی خامنهای، توصیف کردهاند. در این روایتها از گرایش او به [[سادهزیستی]] یاد شده و برای نمونه گفته میشود در آپارتمانی حدود ۷۰ | برخی گزارشها ویژگیهای شخصیتی سیدمجتبی خامنهای را متأثر از [[سبک زندگی]] و شیوهٔ تربیتی پدرش، سیدعلی خامنهای، توصیف کردهاند. در این روایتها از گرایش او به [[سادهزیستی]] یاد شده و برای نمونه گفته میشود در آپارتمانی حدود ۷۰ متر زندگی میکرده است. شماری از نزدیکان نیز او را فردی متواضع و پرهیزکار توصیف کردهاند که در برابر اتهامها و انتقادها معمولاً سکوت اختیار میکند. غلامعلی حداد عادل، نیز در اظهاراتی با اشاره به سالهای آشنایی با وی، این ویژگیها را بازتابی از تربیت خانوادگی در خانواده آیتالله خامنهای دانسته است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/نگاهی-به-سلوک-و-ساده-زیستی-مقام-معظم-رهبری/amp#:~:text=به%20گزارش%20خبرگزاری%20تسنیم،%20از%20بدو%20پیروزی، «نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
دیگر ویژگیهایی که در برخی گزارشها و توصیفها دربارهٔ او مطرح شده است، | دیگر ویژگیهایی که در برخی گزارشها و توصیفها دربارهٔ او مطرح شده است، عبارتاند از: | ||
* '''تداومبخشی به گفتمان سیدعلی خامنهای:''' در برخی تحلیلها از او بهعنوان فردی یاد شده است که در امتداد گفتمان ایران قوی و رویکردهای مطرحشده از سوی دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. | * '''تداومبخشی به گفتمان سیدعلی خامنهای:''' در برخی تحلیلها از او بهعنوان فردی یاد شده است که در امتداد گفتمان ایران قوی و رویکردهای مطرحشده از سوی دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. | ||
* '''ارتباط با سنت علمی حوزه:''' برخی منابع او را از پرورشیافتگان حوزههای علمیه دانسته و به پیوند او با سنت علمی و اخلاقی این نهاد اشاره کردهاند. | * '''ارتباط با سنت علمی حوزه:''' برخی منابع او را از پرورشیافتگان [[حوزههای علمیه]] دانسته و به پیوند او با سنت علمی و اخلاقی این نهاد اشاره کردهاند. | ||
* '''تعامل با نخبگان و دانشگاهیان:''' در برخی توصیفها از ارتباط و آشنایی او با محافل دانشگاهی و نخبگانی و توجه به مسائل علمی و تخصصی یاد شده است. | * '''تعامل با نخبگان و دانشگاهیان:''' در برخی توصیفها از ارتباط و آشنایی او با محافل دانشگاهی و نخبگانی و توجه به مسائل علمی و تخصصی یاد شده است. | ||
* '''تجربه در حوزه حکمرانی:''' در برخی تحلیلها | * '''تجربه در حوزه حکمرانی:''' در برخی تحلیلها به برخورداری او از تجربه در موضوعات مرتبط با مسائل کلان حکمرانی و مشارکت در فرایندهای مشورتی اشاره شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404121810581/۵-ویژگی-منحصر-به-فرد-سومین-رهبر-انقلاب-اسلامی «۵ ویژگی منحصر به فرد سومین رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> ارتباط مستمر با فرماندهان نظامی و رهبران [[محور مقاومت]] از جمله [[سیدحسن نصرالله]] و [[قاسم سلیمانی]] از دیگر ابعاد فعالیتهای وی گزارش شده است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
== حضور در جبههٔ جنگ == | == حضور در جبههٔ جنگ عراق و ایران == | ||
بر اساس گزارشهای منتشرشده، سیدمجتبی خامنهای در دوران نوجوانی و همزمان با تحصیل دروس مقدماتی حوزوی در مدرسه علمیهٔ مجتهدی تهرانی، مدتی در جبهههای [[جنگ عراق با ایران]] حضور داشته است. آغاز این حضور به حدود ۱۷ سالگی او بازمیگردد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> وی در این دوران به عضویت گردان حبیببنمظاهر از لشکر ۲۷ محمد رسولالله درآمد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/مجتبي-خامنهاي-و-مهدي-هاشمي-همرزمان-دوران-دفاع-مقدس ««مجتبی خامنهای» و «مهدی هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وبسایت تابناک.]</ref> | بر اساس گزارشهای منتشرشده، سیدمجتبی خامنهای در دوران نوجوانی و همزمان با تحصیل دروس مقدماتی حوزوی در مدرسه علمیهٔ مجتهدی تهرانی، مدتی در جبهههای [[جنگ عراق با ایران]] حضور داشته است. آغاز این حضور به حدود ۱۷ سالگی او بازمیگردد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> وی در این دوران به عضویت گردان حبیببنمظاهر از [[لشکر ۲۷ محمد رسولالله]] درآمد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/مجتبي-خامنهاي-و-مهدي-هاشمي-همرزمان-دوران-دفاع-مقدس ««مجتبی خامنهای» و «مهدی هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
منابع مختلف از مشارکت او در چند عملیات نظامی، از جمله [[عملیات بیتالمقدس]] | منابع مختلف از مشارکت او در چند عملیات نظامی، از جمله [[عملیات بیتالمقدس ۲]]، [[عملیات بیتالمقدس ۳|۳]] و [[عملیات بیتالمقدس ۴|۴]]، [[عملیات والفجر ۱۰]] و [[عملیات مرصاد]] یاد کردهاند. بنا بر برخی خاطرات فرماندهان جنگ، او در عملیات بیتالمقدس ۳ با وجود توصیههای حفاظتی در کنار نیروهای خط مقدم حضور یافت و ترجیح داد با نام مستعار حسینی معرفی شود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/مجتبي-خامنهاي-و-مهدي-هاشمي-همرزمان-دوران-دفاع-مقدس ««مجتبی خامنهای» و «مهدی هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وبسایت تابناک.]</ref> در روایت برخی منابع، به نگرانی فرماندهان از احتمال اسارت وی اشاره شده است؛ بهگونهای که سیدعلی خامنهای، پدر او، بنا بر نقلهایی، [[شهادت]] فرزندش را بر اسارت وی ترجیح داده بود تا از بهرهبرداری تبلیغاتی دشمن جلوگیری شود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362142/رهبر-انقلاب-گفتند-اجازه-ندهید-آقا-مجتبی-اسیر-شود «رهبر انقلاب گفتند اجازه ندهید آقا مجتبی اسیر شود»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
گزارشها دربارهٔ حضور سیدمجتبی | گزارشها دربارهٔ حضور سیدمجتبی خامنهای در جبهه، از گرایش او به سادهزیستی، دوری از انظار و [[اقامه نماز]] در نقاط خلوت اردوگاهها یاد کردهاند. در عملیات مرصاد نیز گفته میشود عمدتاً در زمینهٔ جمعآوری و تحلیل اطلاعات برای فرماندهان میدانی فعالیت داشته است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/مجتبي-خامنهاي-و-مهدي-هاشمي-همرزمان-دوران-دفاع-مقدس ««مجتبی خامنهای» و «مهدی هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
== تحصیلات و سوابق علمی == | == تحصیلات و سوابق علمی == | ||
سیدمجتبی خامنهای دروس مقدماتی حوزوی را در [[مدرسه علمیه مجتهدی تهرانی|مدرسهٔ علمیه مجتهدی تهرانی]] گذراند.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/7424233/آیت-الله-حاج-سیدمجتبی-خامنه-ای،-رهبر-جدید-ایران-کیست؟ «آیتالله حاج سیدمجتبی خامنهای، رهبر جدید ایران کیست؟»، شبکه العالم.]</ref> او پس از پایان جنگ در سال ۱۳۶۸ش برای ادامه تحصیل به [[قم]] رفت و تا سال ۱۳۷۱ش در این شهر به تحصیل پرداخت. سپس به مدت پنج سال در تهران اقامت داشت و از سال ۱۳۷۶ش بار دیگر به قم بازگشت. وی دروس سطح عالی حوزه را نزد استادانی چون [[علی احمدی | سیدمجتبی خامنهای دروس مقدماتی حوزوی را در [[مدرسه علمیه مجتهدی تهرانی|مدرسهٔ علمیه مجتهدی تهرانی]] گذراند.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/7424233/آیت-الله-حاج-سیدمجتبی-خامنه-ای،-رهبر-جدید-ایران-کیست؟ «آیتالله حاج سیدمجتبی خامنهای، رهبر جدید ایران کیست؟»، شبکه العالم.]</ref> او پس از پایان جنگ در سال ۱۳۶۸ش برای ادامه تحصیل به [[قم]] رفت و تا سال ۱۳۷۱ش در این شهر به تحصیل پرداخت. سپس به مدت پنج سال در [[تهران]] اقامت داشت و از سال ۱۳۷۶ش بار دیگر به قم بازگشت. وی دروس سطح عالی حوزه را نزد استادانی چون [[علی احمدی میانجی]]، [[رضا استادی]] و [[حسین اوسطی]] فراگرفت. او همچنین در دوره دروس خارج فقه و اصولفقه از درس شماری از استادان برجسته حوزههای علمیه بهره برده است؛ از جمله: سیدعلی خامنهای، [[میرزا جواد تبریزی]]، [[حسین وحید خراسانی]]، [[سیدموسی شبیری زنجانی]]، [[مجتبی تهرانی]]، [[محمدتقی مصباح یزدی]] و [[محمد مؤمن قمی]].<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
=== تدریس در حوزهٔ علمیه === | === تدریس در حوزهٔ علمیه === | ||
فعالیت آموزشی سیدمجتبی خامنهای از مدرسه علمیهٔ مجتهدی تهران آغاز شد. او از ۱۳۷۴ش به تدریس متون فقهی و اصولی پرداخت. | فعالیت آموزشی سیدمجتبی خامنهای از مدرسه علمیهٔ مجتهدی تهران آغاز شد. او از ۱۳۷۴ش به تدریس متون فقهی و اصولی پرداخت. وی ابتدا کتاب ''معالمالاصول'' و سپس مجموعهٔ ''حلقات'' اثر [[سیدمحمد باقر صدر]] را تدریس کرد و از سال ۱۳۷۷ش تدریس رسائل و مکاسب را در حوزهٔ علمیه قم ادامه داد. دروس خارج فقه و اصول فقه وی از حدود سالهای ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ش بهصورت عمومی برگزار شد و طبق گزارشها با استقبال گستردهٔ طلاب همراه بود<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> که در سال ۱۴۰۲ش، بهطور ناگهانی تعطیل شد. وی علت این تصمیم را مسئلهای شخصی عنوان کرد و از شاگردان خواست به دیگر استادان حوزه مراجعه کنند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> این اقدام بازتابهایی در رسانهها داشت؛ برخی آن را با گمانهزنیهایی دربارهٔ مسائل امنیتی یا بحث جانشینی رهبر جمهوری اسلامی مرتبط دانستند،<ref>[https://parsi.euronews.com/2024/09/22/why-mojtaba-khamenei-closed-his-seminary-classroom «چرا مجتبی خامنهای درس «خارج از فقه و اصول» خود را تعطیل کرد؟»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> در حالی که برخی چهرههای حوزوی این تصمیم را در چارچوب سنتهای اخلاقی و معنوی رایج میان برخی عالمان دینی ارزیابی کردند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/777998/توضیح-عضو-مجلس-خبرگان-درباره-تعطیلی-کلاس-خارج-فقه-سید-مجتبی-خامنه-ای «توضیح عضو مجلس خبرگان درباره تعطیلی کلاس خارج فقه سید مجتبی خامنهای»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | ||
=== ویژگیهای علمی === | === ویژگیهای علمی === | ||
روش فکری او بر پایه دیدگاههای فقهی و اصولی شماری از فقیهان برجستهٔ شیعه، از جمله [[شیخ انصاری]]، آخوند | روش فکری او بر پایه دیدگاههای فقهی و اصولی شماری از فقیهان برجستهٔ شیعه، از جمله [[شیخ انصاری]]، [[آخوند خراسانی]]، [[محقق نائینی]] و [[سیدروحالله خمینی]] شکل گرفته است. در شیوهٔ پژوهش و استنباط فقهی وی، توجه ویژهای به آثار اصحاب ائمه، آرای فقیهان نخستین امامیه و درک رایج و پذیرفتهشده در دوران [[امامان شیعه]] دیده میشود.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> برخی منابع نیز از طرح دیدگاههایی در برخی مباحث فقهی و اصولی او یاد کردهاند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
== تحریم توسط آمریکا == | == تحریم توسط آمریکا == | ||
در [[۱۳ آبان]] ۱۳۹۸ش | در [[۱۳ آبان]] ۱۳۹۸ش وزارت خزانهداری آمریکا، سیدمجتبی خامنهای را به همراه ۸ تن از نزدیکان رهبر ایران تحریم کرد. [[ایران]] همان روز با صدور بیانیهای این اقدام را محکوم و آن را نشانهٔ اعتیاد [[آمریکا]] به تحریم و تلاشی برای فرار از سرخوردگی در برابر ملت ایران توصیف کرد. سخنگوی وزارت خارجه [[جمهوری اسلامی ایران]]، این تحریمها را قلب واقعیت و تحریف تاریخ خواند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2019/11/04/iran-s-reaction-sanctions-nine-people-tied-khamenei-us-addicted-unilateral-sanctions «واکنش ایران به تحریم نزدیکان خامنهای: آمریکا به تحریمهای یکجانبه اعتیاد دارد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | ||
== گمانهزنیها پیرامون سیدمجتبی خامنهای == | == گمانهزنیها پیرامون سیدمجتبی خامنهای == | ||
دربارهٔ سیدمجتبی خامنهای در سالهای اخیر گزارشها و دیدگاههای متفاوتی در رسانهها و منابع مختلف مطرح شده است. این دیدگاهها عمدتاً به وضعیت معیشتی، فعالیتهای سیاسی، اقتصادی و خانوادگی او مربوط میشود و ارزیابیها در این زمینهها گوناگون است. | دربارهٔ سیدمجتبی خامنهای در سالهای اخیر گزارشها و دیدگاههای متفاوتی در رسانهها و منابع مختلف مطرح شده است. این دیدگاهها عمدتاً به وضعیت معیشتی، فعالیتهای سیاسی، اقتصادی و خانوادگی او مربوط میشود و ارزیابیها در این زمینهها گوناگون است. | ||
'''وضعیت زندگی و فعالیت اقتصادی:''' برخی رسانههای منتقد، به وجود ثروت و داراییهای کلان در خارج از کشور از جمله حسابهای میلیاردی در بانکهای لندن اشاره کردهاند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/08/assembly-of-experts-appoints-mojtaba-khamenei-as-new-leader-iran-2026 «مجلس خبرگان مجتبی خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وبسایت یورونیوز فارسی.]</ref> | '''وضعیت زندگی و فعالیت اقتصادی:''' برخی رسانههای منتقد، به وجود ثروت و داراییهای کلان در خارج از کشور از جمله حسابهای میلیاردی در بانکهای لندن اشاره کردهاند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/08/assembly-of-experts-appoints-mojtaba-khamenei-as-new-leader-iran-2026 «مجلس خبرگان مجتبی خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وبسایت یورونیوز فارسی.]</ref> بنابر گزارش منابع نزدیک به او و مشاهدات طلاب، وی به سادهزیستی شناخته میشود و در یک واحد مسکونی معمولی سکونت دارد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/نگاهی-به-سلوک-و-ساده-زیستی-مقام-معظم-رهبری/amp#:~:text=به%20گزارش%20خبرگزاری%20تسنیم،%20از%20بدو%20پیروزی،][https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/نگاهی-به-سلوک-و-ساده-زیستی-مقام-معظم-رهبری/amp#:~:text=به%20گزارش%20خبرگزاری%20تسنیم،%20از%20بدو%20پیروزی، «نگاهی به سلوک و سادهزیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref><ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> ادعاهایی نیز دربارهٔ برخورداری از امکانات رفاهی ویژه، ازجمله انتقال اسب شخصی با هواپیما انتشار یافته است که تاکنون هیچ سندی در رسانهها برای آن ارائه نشده است.<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> برخی رسانهها از ارتباط او با شرکتهای بزرگ و فعالیت در حوزهٔ نفت و ارتباطات سخن گفتهاند و او را مالک [[شرکت ایرانسل]] میدانند؛<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/29/mojtaba-khamenei-global-property-empire-london-dubai-investigation-2026 «از «خیابان میلیاردرها» لندن تا دبی؛ مجتبی خامنهای چگونه با پول نفت امپراتوری بینالمللی ساخت؟»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> اما در بیانیهها و گفتارهای رسمی بر این نکته تأکید شده که فرزندان رهبر جمهوری اسلامی ایران از هرگونه فعالیت اقتصادی خصوصی بازداشته شدهاند و تاکنون هیچ مدرکی رسمی در این زمینه منتشر نشده است.<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> | ||
'''مسائل خانوادگی:''' برادر همسر سیدمجتبی خامنهای، در توصیف روابط خانوادگی او، از [[اخلاقمداری]]، آرامش رفتاری، سادهزیستی | '''مسائل خانوادگی:''' برادر همسر سیدمجتبی خامنهای، در توصیف روابط خانوادگی او، از [[اخلاقمداری]]، آرامش رفتاری، سادهزیستی و انسجام فضای خانوادگی سخن گفته است.<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> دربارهٔ محل تولد فرزندان او، نقلهایی دربارهٔ هزینه یک میلیون پوندی در [[بریتانیا|انگلیس]] برای تولد فرزندش منتشر شده است.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/درباره-مجتبی-خامنهای-چه-میدانیم/a-68630505 «درباره مجتبی خامنهای چه میدانیم؟» وب سایت دویچه وله.]</ref> منابع پزشکی داخلی و نزدیکان وی، تولد فرزند او را در بیمارستان رسالت تهران تأیید کردهاند و این گزارشها را فاقد پشتوانه پزشکی و سند معتبر دانستهاند.<ref>[https://www.24nevis.ir/news/bio/mojtaba-khamenei-biography/ «بیوگرافی مجتبی خامنهای و همسرش و فرزندانش»، وبسایت 24 نیوز.]</ref> | ||
'''فعالیت سیاسی و مدیریتی:''' با وجود اینکه بهادعای منابع داخلی هیچ مدرکی در رسانهها دربارهٔ مشارکت سازمانیافته یا فعالیت اجرایی سیاسی او وجود ندارد،<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> اما برخی مدعی نقش داشتن او در پشتیبانی از جریانهای انتخاباتی انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۸ش شدهاند.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/درباره-مجتبی-خامنهای-چه-میدانیم/a-68630505 «درباره مجتبی خامنهای چه میدانیم؟» وب سایت دویچه وله.]</ref> برخی رسانهها نیز از نقش مدیریتی او در نهادهای نظامی و امنیتی مثل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] سخن گفتهاند.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-son-ali-khamenei-leader-islamic-republic-iran/32006908.html «خبرگزاری حوزه علمیه قم مجتبی خامنهای را «آیتالله» معرفی کرد»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> بهگفتهٔ محمدحسین خوشوقت برادر همسر مصطفی خامنهای، بهدلیل شباهت رفتاری و فکری سیدمجتبی به پدرش سیدعلی خامنهای، گاهی او مورد مشورت در زمینه مسائل مختلف کشور از سمت | '''فعالیت سیاسی و مدیریتی:''' با وجود اینکه بهادعای منابع داخلی هیچ مدرکی در رسانهها دربارهٔ مشارکت سازمانیافته یا فعالیت اجرایی سیاسی او وجود ندارد،<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/آنچه-درباره-سید-مجتبی-خامنه-ای-باید-بدانیم-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وبسایت راسخون.]</ref> اما برخی مدعی نقش داشتن او در پشتیبانی از برخی جریانهای انتخاباتی در انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۸ش شدهاند.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/درباره-مجتبی-خامنهای-چه-میدانیم/a-68630505 «درباره مجتبی خامنهای چه میدانیم؟» وب سایت دویچه وله.]</ref> برخی رسانهها نیز از نقش مدیریتی او در نهادهای نظامی و امنیتی مثل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] سخن گفتهاند.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-son-ali-khamenei-leader-islamic-republic-iran/32006908.html «خبرگزاری حوزه علمیه قم مجتبی خامنهای را «آیتالله» معرفی کرد»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> بهگفتهٔ محمدحسین خوشوقت برادر همسر مصطفی خامنهای، بهدلیل شباهت رفتاری و فکری سیدمجتبی به پدرش سیدعلی خامنهای، گاهی او مورد مشورت در زمینه مسائل مختلف کشور از سمت مسئولین قرار گرفته است.<ref>[https://tejaratnews.com/بخش-سیاسی-16/943952-مجتبی-خامنه-ای-کیست «مجتبی خامنه ای کیست؟ + بیوگرافی»، وبسایت تجارت نیوز.]</ref> | ||
'''صلاحیت علمی:''' بهگفتهٔ برخی رسانهها مجتبی خامنهای در میان روحانیان | '''صلاحیت علمی:''' بهگفتهٔ برخی رسانهها مجتبی خامنهای در میان روحانیان ایران، یک چهره برجستهٔ حوزوی شناخته نمیشود. او در حوزهٔ علمیه قم صرفاً نزد چند روحانی تحصیل کرده و عنوان «آیتالله» ندارد.<ref>[https://www.iranintl.com/202603046891 «مجتبی خامنهای کیست؟» وبسایت ایران اینترنشال.]</ref> برخی دیگر از رسانههای خارجی گزارش دادهاند که وی در رسانههای حوزوی با عنوان «آیتالله» معرفی شده است<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-son-ali-khamenei-leader-islamic-republic-iran/32006908.html «خبرگزاری حوزه علمیه قم مجتبی خامنهای را «آیتالله» معرفی کرد»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> و گزارشهای مختلفی از تدریس و دیدگاههای علمی او منتشر شده است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> در این گزارشها با اشاره به تدریس وی در مدارج عالی حوزوی گفتهاند در سیستم حوزههای علمیه، درس خارج فقه عالیترین درس در سطوح آموزشی این نهاد دینی و مذهبی بهشمار میرود و عموماً افرادی که در چنین سطحی تدریس میکنند در ادامه بهعنوان [[مرجع تقلید]] شیعیان مطرح میشوند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2024/09/22/why-mojtaba-khamenei-closed-his-seminary-classroom «چرا مجتبی خامنهای درس «خارج از فقه و اصول» خود را تعطیل کرد؟»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | ||
== انتخاب بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران == | == انتخاب بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران == | ||
پس از ترور سیدعلی خامنهای در جریان [[حملات | پس از ترور سیدعلی خامنهای در جریان [[جنگ رمضان|حملات آمریکا و رژیم صهیونی به ایران]] در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش [[مجلس خبرگان رهبری]] فرایند انتخاب رهبر جدید را آغاز کرد. این فرایند در شرایط جنگی و با وجود حملات به دبیرخانهٔ مجلس خبرگان در [[قم]] انجام شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86097922/از-منتخب-خبرگان-رهبری-تا-واکنش-مقامات-و-شخصیت-های-سیاسی «از منتخب خبرگان رهبری تا واکنش مقامات و شخصیتهای سیاسی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> این مجلس در تاریخ [[۱۸ اسفند]] ۱۴۰۴ش با صدور بیانیهای رسمی، از انتخاب آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای بهعنوان [[رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران|سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران]] بر اساس رأی قاطع نمایندگان مجلس خبرگان رهبری خبر داد.<ref>[https://majlesekhobregan.ir/fa/cont/5118/رهبر-جدید-انقلاب-اسلامی-توسط-مجلس-خبرگان-رهبری-تعیین-و-معرفی-شد «رهبر جدید انقلاب اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری تعیین و معرفی شد»، وبسایت مجلس خبرگان رهبری.]</ref> شباهت زیاد سیدمجتبی خامنهای به پدرش از نظر رفتاری، علمی، سیاسی و سبک زندگی، ویژگی بارز او در میان سایر گزینههای رهبری توصیف شده است. به نظر تحلیلگران، این شباهت که با اشراف بر امور کشور همراه است، سبب شده بود تا او بیشترین مقبولیت را در اذهان عمومی و [[فضای مجازی]] نیز داشته باشد.<ref>[https://www.aparat.com/v/qjg7dfu «پاسخ تمام شبهههای آینده در مورد رهبری آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای»، وبسایت آپارات.]</ref> | ||
بعد از انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم، معاونت پژوهش حوزههای علمیه در پیامی، وی را دارای ویژگیهای زیر توصیف کرده است: [[فقیه]] و [[مجتهد]] زبده، نوآور، مسلط بر اصول و مبانی استنباط، شجاع، سادهزیست و بیتکلف، شهرتگریز، هوشمند و ژرفاندیش، دارای ذهن نقاد و بصیر، دایرةالمعارف علوم و معارف اسلامی، وارث فضایل اخلاقی، آگاه از نظام حکمرانی و روابط بینالملل، دارای تجربهٔ مدیریتی، برخوردار از تجربه مشاوره در کنار پدر گرامی.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2227234/ «پیامهای تبریک مراجع، شخصیتها و مقامات حوزوی و کشوری درپی انتخاب رهبر جدید انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> | بعد از انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم، معاونت پژوهش حوزههای علمیه در پیامی، وی را دارای ویژگیهای زیر توصیف کرده است: [[فقیه]] و [[مجتهد]] زبده، نوآور، مسلط بر اصول و مبانی استنباط، شجاع، سادهزیست و بیتکلف، شهرتگریز، هوشمند و ژرفاندیش، دارای ذهن نقاد و بصیر، دایرةالمعارف علوم و معارف اسلامی، وارث فضایل اخلاقی، آگاه از نظام حکمرانی و روابط بینالملل، دارای تجربهٔ مدیریتی، برخوردار از تجربه مشاوره در کنار پدر گرامی.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2227234/ «پیامهای تبریک مراجع، شخصیتها و مقامات حوزوی و کشوری درپی انتخاب رهبر جدید انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> | ||
=== بازتاب رسانهای === | === بازتاب رسانهای === | ||
انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشته است. برای مثال شبکههای خبری و پایگاههای معتبر جهانی از جمله | انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشته است. برای مثال شبکههای خبری و پایگاههای معتبر جهانی از جمله سیانان، رویترز، الجزیره، اسپوتنیک، بلومبرگ، فاکس نیوز و نیویورک تایمز این رویداد را در تیترهای اصلی خود پوشش دادند. رسانههایی مانند رویترز بر نادیدهگرفتهشدن تهدیدهای آمریکا توسط ایران در این انتخاب تأکید کردند و فایننشیال تایمز نیز این تصمیم را نشانهٔ تداوم راه مقاومت از سوی جمهوری اسلامی دانست.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535355/بازتاب-انتخاب-رهبر-جدید-جمهوری-اسلامی-ایران-در-رسانه-های-جهان «بازتاب انتخاب رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران در رسانههای جهان»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
=== برخی واکنشها === | === برخی واکنشها === | ||
| خط ۱۱۶: | خط ۱۱۶: | ||
=== دیدگاههای انتقادی === | === دیدگاههای انتقادی === | ||
برخی منتقدان، انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران را نشانهای از موروثیشدن این جایگاه دانستهاند.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-elected-as-new-leader-iran/33699424.html «انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> رسانه بریتانیایی | برخی منتقدان، انتخاب سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران را نشانهای از موروثیشدن این جایگاه دانستهاند.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/mojtaba-khamenei-elected-as-new-leader-iran/33699424.html «انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی»، وبسایت رادیو فردا.]</ref> رسانه بریتانیایی امواجمیدیا گزارش داده است که این انتخاب در شرایط جنگی و همراه با مخالفتهایی صورت گرفته و از جمله انتقادها به نادیدهگرفتهشدن برخی معیارهای مطرح در وصیتنامهٔ سیدعلی خامنهای، مانند داشتن تجربهٔ منصب انتخابی، مربوط بوده است. بهگزارش این رسانه، در روند شکلگیری این جانشینی، [[حسین طائب]] نقشی مؤثر داشته و این موضوع با انتقاد چهرههایی همچون [[علی لاریجانی]] روبهرو شده است؛ همچنین این گزارش به نقش تحولات سیاسی داخلی و برخی مواضع [[دونالد ترامپ]] در تقویت جریانهای حامی این گزینه اشاره میکند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/03/09/the-selection-of-irans-third-supreme-leader «روایت رسانه بریتانیایی از انتخاب مجتبی: «وصیتنامه خامنهای در رد رهبری فرزنش نادیده گرفته شد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | ||
گروهی از تحلیلگران برداشت موروثیشدن را رد کرده و تأکید میکنند که در علوم سیاسی، موروثیبودن قدرت به نظامی اطلاق میشود که در آن حاکم در زمان حیات خود جانشین را از میان فرزندان تعیین میکند یا مسیر انتقال قدرت به خاندان حاکم از پیش مشخص است؛ الگویی که در برخی نظامهای [[سلطنت|سلطنتی]] مشاهده میشود. بهگفته این تحلیلگران، در ساختار جمهوری اسلامی ایران چنین سازوکاری وجود ندارد و انتخاب رهبر بر اساس [[قانون اساسی]] از طریق رأی مجلس خبرگان رهبری انجام میشود؛ نهادی متشکل از فقیهان منتخب مردم که وظیفهٔ بررسی صلاحیتهای علمی، فقهی و مدیریتی نامزدها را بر عهده دارد.<ref>[https://khanebahari.ir/is-leadership-hereditary-in-iran/ «پاسخ به شبهه موروثی شدن رهبری»، وبسایت رسانه زندگی.]</ref> | گروهی از تحلیلگران برداشت موروثیشدن را رد کرده و تأکید میکنند که در علوم سیاسی، موروثیبودن قدرت به نظامی اطلاق میشود که در آن حاکم در زمان حیات خود جانشین را از میان فرزندان تعیین میکند یا مسیر انتقال قدرت به خاندان حاکم از پیش مشخص است؛ الگویی که در برخی نظامهای [[سلطنت|سلطنتی]] مشاهده میشود. بهگفته این تحلیلگران، در ساختار جمهوری اسلامی ایران چنین سازوکاری وجود ندارد و انتخاب رهبر بر اساس [[قانون اساسی]] از طریق رأی [[مجلس خبرگان رهبری]] انجام میشود؛ نهادی متشکل از فقیهان منتخب مردم که وظیفهٔ بررسی صلاحیتهای علمی، فقهی و مدیریتی نامزدها را بر عهده دارد.<ref>[https://khanebahari.ir/is-leadership-hereditary-in-iran/ «پاسخ به شبهه موروثی شدن رهبری»، وبسایت رسانه زندگی.]</ref> | ||
همچنین در منابع به این نکته اشاره شده است که انتخاب فرزند دوم بهجای فرزند ارشد با الگوی متعارف توارث تفاوت دارد و در سنتهای دینی نیز مواردی از تداوم مسئولیت در میان افراد وابسته به یک خاندان، بر اساس شایستگی و ضرورتهای حکمرانی، گزارش شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770517/سلیمانی-حلقه-مفقوده-جهاد-تبیین-معرفی-شخصیت-رهبری-به-نسل-جوان «سلیمانی: حلقه مفقوده جهاد تبیین معرفی شخصیت رهبری به نسل جوان است»، خبرگزاری مهر.]</ref> برخی منابع نیز به این نکته توجه دادهاند که در فضای سیاسی ایران طی سالهای گذشته گزینههای مختلفی برای رهبری آینده مطرح بوده و برخی تحلیلگران پیشتر از چهرههایی مانند [[سیدابراهیم رئیسی]] بهعنوان گزینههای احتمالی یاد کرده بودند؛ موضوعی که بهگفتهٔ ناظران نشان میدهد مسئله جانشینی از پیش بهطور قطعی تعیین نشده بود.<ref>[https://khanebahari.ir/is-leadership-hereditary-in-iran/ «پاسخ به شبهه موروثی شدن رهبری»، وبسایت رسانه زندگی.]</ref> | همچنین در منابع به این نکته اشاره شده است که انتخاب فرزند دوم بهجای فرزند ارشد با الگوی متعارف توارث تفاوت دارد و در سنتهای دینی نیز مواردی از تداوم مسئولیت در میان افراد وابسته به یک خاندان، بر اساس شایستگی و ضرورتهای حکمرانی، گزارش شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770517/سلیمانی-حلقه-مفقوده-جهاد-تبیین-معرفی-شخصیت-رهبری-به-نسل-جوان «سلیمانی: حلقه مفقوده جهاد تبیین معرفی شخصیت رهبری به نسل جوان است»، خبرگزاری مهر.]</ref> برخی منابع نیز به این نکته توجه دادهاند که در فضای سیاسی ایران طی سالهای گذشته گزینههای مختلفی برای رهبری آینده مطرح بوده و برخی تحلیلگران پیشتر از چهرههایی مانند [[سیدابراهیم رئیسی]] بهعنوان گزینههای احتمالی یاد کرده بودند؛ موضوعی که بهگفتهٔ ناظران نشان میدهد مسئله جانشینی از پیش بهطور قطعی تعیین نشده بود.<ref>[https://khanebahari.ir/is-leadership-hereditary-in-iran/ «پاسخ به شبهه موروثی شدن رهبری»، وبسایت رسانه زندگی.]</ref> | ||
| خط ۱۲۴: | خط ۱۲۴: | ||
در سطحی کلیتر، برخی تحلیلگران بر این باورند که جایگاه رهبری در جمهوری اسلامی همواره موضوع مناقشه و انتقاد در میان مخالفان و رسانههای خارجی بوده است. از این منظر، انتقادها و اتهامهای مطرحشده دربارهٔ سیدمجتبی خامنهای نیز در چارچوب همین فضای سیاسی و رسانهای ارزیابی میشود و به اعتقاد این تحلیلگران، هر فردی که در این جایگاه قرار گیرد، احتمالاً با سطحی مشابه از نقد و مخالفت مواجه خواهد شد.<ref>[https://www.aparat.com/v/qjg7dfu «پاسخ تمام شبهههای آینده در مورد رهبری آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای»، وبسایت آپارات.]</ref> | در سطحی کلیتر، برخی تحلیلگران بر این باورند که جایگاه رهبری در جمهوری اسلامی همواره موضوع مناقشه و انتقاد در میان مخالفان و رسانههای خارجی بوده است. از این منظر، انتقادها و اتهامهای مطرحشده دربارهٔ سیدمجتبی خامنهای نیز در چارچوب همین فضای سیاسی و رسانهای ارزیابی میشود و به اعتقاد این تحلیلگران، هر فردی که در این جایگاه قرار گیرد، احتمالاً با سطحی مشابه از نقد و مخالفت مواجه خواهد شد.<ref>[https://www.aparat.com/v/qjg7dfu «پاسخ تمام شبهههای آینده در مورد رهبری آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای»، وبسایت آپارات.]</ref> | ||
[[حسن روحانی]]، رئیسجمهور پیشین ایران و عضو قبلی مجلس خبرگان رهبری، در توضیح مبنای نظری انتخاب رهبر در جمهوری اسلامی، به دیدگاه [[سیدروحالله خمینی]] دربارهٔ نقش مردم در تعیین رهبری اشاره کرده است. بهگفته او، بر اساس این دیدگاه و مطابق قانون اساسی، اعضای مجلس خبرگان توسط [[رأی]] مستقیم مردم انتخاب میشوند و این مجلس وظیفهٔ گزینش رهبر را بر عهده دارد؛ از اینرو انتخاب رهبر در نهایت نوعی انتخاب غیر مستقیم مردم تلقی میشود. روحانی با استناد به سخنان امام خمینی توضیح داده است که | [[حسن روحانی]]، رئیسجمهور پیشین ایران و عضو قبلی مجلس خبرگان رهبری، در توضیح مبنای نظری انتخاب رهبر در جمهوری اسلامی، به دیدگاه [[سیدروحالله خمینی]] دربارهٔ نقش مردم در تعیین رهبری اشاره کرده است. بهگفته او، بر اساس این دیدگاه و مطابق قانون اساسی، اعضای مجلس خبرگان توسط [[رأی]] مستقیم مردم انتخاب میشوند و این مجلس وظیفهٔ گزینش رهبر را بر عهده دارد؛ از اینرو انتخاب رهبر در نهایت نوعی انتخاب غیر مستقیم مردم تلقی میشود. روحانی با استناد به سخنان امام خمینی توضیح داده است که با رأی خبرگان منتخب مردم به فقیه جامعالشرایط، او نیز بهطور غیرمستقیم منتخب مردم محسوب میشود و مشروعیت اجرایی حکم او به همین پشتوانه مردمی مرتبط دانسته میشود.<ref>[http://etemadonline.com/بخش-سیاسی-9/645168-انتخابات-خبرگان-رهبری-انتخاب-رهبر-منتخب-مردم «امام میگوید اعضای خبرگان توسط مردم انتخاب میشوند آنها رهبر را انتخاب میکنند پس رهبر منتخب مردم میشود؛ ممکن است برخی نظر دیگری داشته باشند»، وبسایت اعتماد آنلاین.]</ref> | ||
=== نخسین پیام در | === نخسین پیام در جایگاه رهبری === | ||
سیدمجتبی خامنهای در نخستین پیام خود به مناسبت پذیرش مسئولیت رهبری، ضمن تسلیت شهادت سیدعلی خامنهای و تجلیل از مجاهدتهای ایشان، نقش تعیینکنندهٔ ملت ایران در اقتدار و تداوم نظام | سیدمجتبی خامنهای در نخستین پیام خود به مناسبت پذیرش مسئولیت رهبری، ضمن تسلیت [[شهادت سیدعلی خامنهای]] و تجلیل از مجاهدتهای ایشان، نقش تعیینکنندهٔ ملت ایران را در اقتدار و تداوم نظام مورد تأکید قرار داد. وی حضور مستمر و بصیرت مردم در صحنه را مهمترین عامل پایداری کشور و ضامن کارآمدی نهادها و مسئولان دانست و خواستار حفظ وحدت و [[همبستگی ملی]] شد. در ادامهٔ پیام، ضمن تجلیل از رزمندگان و جبههٔ مقاومت، بر ادامهٔ راهبردهای دفاعی از جمله مسدودبودن [[تنگه هرمز|تنگهٔ هرمز]] و آمادگی برای گشودن جبهههای جدید علیه متجاوزان تأکید شد. همچنین از [[همسایه|همسایگان]] خواست نسبت به پایگاههای بیگانه در خاک خود تعیین تکلیف کنند. وعدهٔ پیگیری انتقام خون شهدا و جبران خسارتهای مادی و معنوی واردشده به مردم، از دیگر محورهای اصلی این پیام بود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6772828/متن-کامل-اولین-پیام-رهبر-معظم-انقلاب-اسلامی «اولین پیام رهبر معظاولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیتالله سید مجتبی خامنهایم انقلاب اسلامی آیتالله سید مجتبی خامنهای»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
