امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۴: خط ۴:


== تبار و سرچشمه تاریخی ==
== تبار و سرچشمه تاریخی ==
نیای خاندان خامنه‌ای، سید محمد حسینی تفرشی، از [[سادات افطسی]] است. شجره او به سلطان سید احمد می‌رسد که با پنج واسطه از اخلاف [[امام سجاد]] است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/خاندان?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>  
'''ریشه‌های افطسی و تبارنامه اولیه'''
 
نیای خاندان خامنه‌ای، از سادات حسینی و شاخه «سادات افطسی» است. شجره‌نامه این خاندان با پنج واسطه به امام چهارم شیعیان، امام سجاد (ع) می‌رسد. این سلسله‌نسب به این ترتیب است: ''سلطان سید احمد بن محمد بن حسن بن حسین بن حسن الافطس بن علی اصغر بن امام زین‌العابدین''. <ref>[https://fa.al-shia.org/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D9%88%D9%87/ «امامزاده سلطان سید احمد(س) – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه » پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) » امامزادگان.]</ref> پدر سلطان سید احمد، یعنی امامزاده محمد (معروف به سلطان محمد عابد)، در مشهد میقان اراک مدفون است و از شهدای سادات حسینی به شمار می‌رود.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.]</ref>
 
'''مهاجرت به منطقه عراق عجم و استقرار در هزاوه'''
 
در اواسط نیمه اول قرن چهارم هجری، سلطان سید احمد برای در امان ماندن از تعقیب عمال بنی‌عباس، به منطقه «عراق عجم» (اراک امروزی) عزیمت کرد و به ارتفاعات روستای کوهستانی «هزاوه» پناه برد. وی سرانجام در سال ۳۶۰ هجری قمری، در پی حمله کینه‌توزانه عمال منطقه در حال اقامه [[نماز شب]] به شهادت رسید و در همان ارتفاعات هزاوه مدفون شد. بارگاه او در دوران شاه عباس کبیر بنا شد و با کرامات ویژه‌اش، موقوفاتی نیز از سوی سیده زینب بیگم (خواهر شاه عباس) به آن اختصاص یافت.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3504691/%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم.]</ref><ref>[https://fa.al-shia.org/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D9%88%D9%87/ «امامزاده سلطان سید احمد(س) – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه » پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) » امامزادگان.]</ref>
 
'''امتداد نسل و انشعاب خاندان‌ها (از هزاوه تا تفرش و فراهان)'''
 
نسل سلطان سید احمد در منطقه تفرش و آشتیان استمرار یافت و این سلسله تا شخصیتی به نام «سید قطب‌الدین» امتداد پیدا کرد. پس از سید قطب‌الدین، این شجره به دو شاخۀ متمایز تقسیم می‌شود:
 
* '''شاخه قائم‌مقام فراهانی:''' یک رشته از نوادگان سید قطب‌الدین که بیشتر مردان سیاست بودند، به [[خاندان قائم‌مقام فراهانی]] به شمول [[میرزا عیسی قائم‌مقام فراهانی|میرزا عیسی]] و [[میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی]] ختم می‌شود.
* '''شاخه میرفخرا:''' رشتۀ دیگر که بیشتر اهل علم و دیانت بودند، از طریق سید ظهیرالدین و سپس سید فخرالدین (معروف به میرفخرا) تداوم یافت.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.]</ref>  فرزند سید فخرالدین، سید میرزا اکبر و فرزند او سید میرزا علی نام داشت. فرزند سید میرزا علی، عالمی به نام سید محمدتقی بود. پسر سید محمدتقی، جوانی به نام سید محمد بود که از منطقه تفرش به سمت آذربایجان مهاجرت کرد. اهالی شهر خامنه در نزدیکی تبریز این سید تفرشی را در شهر خود نگه داشتند و او در همان‌جا ساکن شد. با استقرار سید محمد در این منطقه، پایه‌های شکل‌گیری خاندان خامنه‌ای در آذربایجان بنا نهاده شد.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.]</ref>  پس از استقرار خاندان در آذربایجان، [[سید حسین خامنه‌ای]] فرزند سید محمد، پس از فراگیری علوم دینی در حوزۀ علمیه نجف در شهر خامنه به هدایت و ارشاد مردم مشغول شد. سید جواد خامنه‌ای فرزند سید حسین  و نوه سید محمد، بعدها مسیر خانواده را تغییر داد و از تبریز به مشهد مهاجرت کرد و در نتیجه مرکزیت علمی و سکونتی این خاندان به خراسان منتقل شد.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.]</ref>
* سید محمد فرزند سید محمدتقی، فرزند سید میرزا علی، فرزند سید میرزا اکبر، فرزند سید فخرالدین از شجره سلطان سید محمد است که از تفرش به [[آذربایجان]] مهاجرت کرد و در شهر [[خامنه]] [[تبریز]] ساکن شد. پس از وی سید حسین، فرزند سید محمد در خامنه مشغول هدایت و ارشاد مردم شد و سپس به [[نجف]] سفر کرد و در آنجا به درس و بحث اشتغال ورزید. وی جد [[سید علی خامنه‌ای]] [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] است.


== نسل‌های نخست: چهره‌های علمی و سیاسی در دورهٔ مشروطه ==
== نسل‌های نخست: چهره‌های علمی و سیاسی در دورهٔ مشروطه ==
خط ۴۸: خط ۶۲:
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}* «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
{{آغاز منابع}}* «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بارگذاری مطلب: 11 بهمن 1404ش.
* «امامزاده سلطان سید احمد(س) – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه » پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) » امامزادگان، تاریخ بارگذاری مطلب: 8 شهریور 1393ش.
* «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین، تاریخ بارگذاری مطلب: 4 بهمن 1394ش.
* «اولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای»، خبرگزاری مهر، تاریخ بارگذاری مطلب: 20 اسفند 1404ش.
* «اولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای»، خبرگزاری مهر، تاریخ بارگذاری مطلب: 20 اسفند 1404ش.
* «با همه فرزندان رهبر انقلاب آشنا شوید؛ از سید میثم تا سید مجتبی خامنه ای»، وب‌سایت خبرفوری، تاریخ بارگذاری مطلب: 6 شهریور 1401ش.  
* «با همه فرزندان رهبر انقلاب آشنا شوید؛ از سید میثم تا سید مجتبی خامنه ای»، وب‌سایت خبرفوری، تاریخ بارگذاری مطلب: 6 شهریور 1401ش.