آسمان: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''آسمان'''}}؛ سپهر و گنبدی در بالای زمین که ابرها، خورشید، ماه و ستارگان در آن دیده می‌شود.{{سخ}}آسمان، جو اطراف زمین است که روزها به‌دلیل پراکندگی نور خورشید آبی دیده می‌شود. واژهٔ آن ریشه‌ای کهن در فارسی باستان و [[اوستا]] دارد و در باور [[آیین زرتشت|زرتشتیان]]، نخستین مخلوق گیتی و مقدس محسوب می‌شده است. ایرانیان باستان، آسمان را چند طبقه‌ای و از سنگ یا فلز می‌دانستند و هر طبقه با موجودات یا ارزش‌های اخلاقی مرتبط بوده است.

[[قرآن]] نیز به آفرینش آسمان‌ها در شش روز و وجود «هفت آسمان» اشاره کرده است. در فرهنگ و باور عمومی، آسمان پرده‌ای میان انسان و [[خدا]]، و نمادی از عظمت و قدرت الهی است و در ادبیات فارسی حضوری پررنگ دارد؛ هم در شعر و امثال و هم در کنایه‌ها و تعبیرات عامیانه که به جایگاه، گستره و شگفتی‌های آسمان اشاره می‌کنند.

آسمان، به جوّ اطراف زمین گفته می‌شود که از سطح زمین، قابل دیدن است. در طول روز، آسمان به رنگ آبی دیده می‌شود که دلیل آن پراکندگی نور خورشید با امواجی متفاوت است؛ از این‌رو، رنگ آبی آسمان را برگرفته از هوایی دانسته‌اند که کره زمین را احاطه کرده است.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/آسمان عمید، حسن، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آسمان، سایت واژه‌یاب.]</ref>

==ریشه‌یابی واژه آسمان==

واژه آسمان، در کتاب دینی اوستا، به‌صورت «اَسَن» و «اَسمن»،<ref>Bartholomae, Altiranisches Wörterbuch, 1961, P207-208.</ref> در فارسی باستان به‌صورت «اَسمَن»،<ref>Brandenstein, Handbuch des Altpersischen, 1964, P107.</ref> در فارسی میانه به‌شکل «اَسمان»<ref>MacKenzie, A Concise Pahlavi Dictionary, 1971, P12.</ref> و در پازند به‌صورت آسمان<ref>تفضلی، واژه‌نامهٔ مینوی خرد، ۱۳۴۸ش، ص32.</ref> آمده است. بیرونی معتقد است که دلیل نام‌گذاری آسمان توسط مردمان پارس، ساختار و حرکت آسمان است که با «آس» مشابهت دارد.<ref>بیرونی، التفهیم، ]بی‌تا[، ص۵۸؛{{سخ}}