صفحهای تازه حاوی «جایگزین=ساز قیچک|بندانگشتی|ساز قیچک جایگزین=پلاک نوازندهای در حال نواختن «چنگ افقی راستگوشه» ترسیم شده|بندانگشتی|پلاک گلی نوازندهای در حال نواختن «چنگ افقی راستگوشه» {{درشت|'''موسیقی سیس...» ایجاد کرد |
ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
پلاک گلی بهدست آمده از شهر سوخته که روی آن نوازندهای در حال نواختن «چنگ افقی راستگوشه» ترسیم شده<ref>[https://anthropologyandculture.com/نخستین-نشانه-از-چنگ-افقی-راست-گوشه-بر-رو/ مشهدیفرا، «نخستین نشانه از چنگ افقی راست گوشه بر روی پلاک گلی شهر سوخته»، وبسایت انسانشناسی و فرهنگ.]</ref> و همچنین کتیبهای که گروه نوازندگان [[رباب]] را کنار هم نشان میدهد، نشانگر استفاده از آلات موسیقی در فرهنگ این شهر است.<ref>[https://www.irna.ir/news/80983637/رباب-سازی-به-قدمت-تمدن-ایران-زمین «رباب سازی به قدمت تمدن ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> تحقیقات نشان میدهد که قدمت «قیچک» سیستانی به دورهٔ [[ساسانیان]] میرسد که نمونهٔ آن در طاقبستان به دیوار حکاکی شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2527604/ÙÙØ§ÛÛ-Ú©Ù-از-بÛ-Ù
ÙØ±Û-ÙØ§-Ø±ÙØ¬-Ù
Û-برد-Ù
ÙØ³ÛÙÛ-Ø³ÛØ³Ø جهانتاب، «نوایی که از بیمهریها رنج میبرد/ موسیقی سیستان در دست فراموشی»، خبرگزاری مهر.]</ref> | پلاک گلی بهدست آمده از شهر سوخته که روی آن نوازندهای در حال نواختن «چنگ افقی راستگوشه» ترسیم شده<ref>[https://anthropologyandculture.com/نخستین-نشانه-از-چنگ-افقی-راست-گوشه-بر-رو/ مشهدیفرا، «نخستین نشانه از چنگ افقی راست گوشه بر روی پلاک گلی شهر سوخته»، وبسایت انسانشناسی و فرهنگ.]</ref> و همچنین کتیبهای که گروه نوازندگان [[رباب]] را کنار هم نشان میدهد، نشانگر استفاده از آلات موسیقی در فرهنگ این شهر است.<ref>[https://www.irna.ir/news/80983637/رباب-سازی-به-قدمت-تمدن-ایران-زمین «رباب سازی به قدمت تمدن ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> تحقیقات نشان میدهد که قدمت «قیچک» سیستانی به دورهٔ [[ساسانیان]] میرسد که نمونهٔ آن در طاقبستان به دیوار حکاکی شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2527604/ÙÙØ§ÛÛ-Ú©Ù-از-بÛ-Ù
ÙØ±Û-ÙØ§-Ø±ÙØ¬-Ù
Û-برد-Ù
ÙØ³ÛÙÛ-Ø³ÛØ³Ø جهانتاب، «نوایی که از بیمهریها رنج میبرد/ موسیقی سیستان در دست فراموشی»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
آیینهای زیادی مانند | آیینهای زیادی مانند [[آشار|حشر]]، [[جشن]] گندم، [[نوروز]]، [[سیزدهبهدر|سیزدهبدر]] در سیستان امروزی رایج است که با موسیقی خاص همراه است و ریشهٔ آن به سیستان تاریخی بازمیگردد.<ref>[https://www.chht-sb.ir/fa/newsview/452 ابراهیمی، «نگاهی به موسیقی استان سیستان و بلوچستان»، وبسایت ادارۀ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان.]</ref> برخی از این آیینها با ورود [[اسلام]] در سیستان، تحت تأثیر فرهنگ اسلامی قرار گرفته و با ترانههایی با ذکر نام [[حضرت محمد|پیامبر]] و [[امام علی|علی]] همراه شده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/resurrection-ceremony-sistan.html «آشنایی با مراسم حشر در سیستان»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
برخی دیگر مانند سحریخوانی در ماه [[رمضان]] و ترانههای مراسم [[عزاداری]] [[محرم]] در [[سیستان]] دورهٔ اسلامی خلق شده است.<ref>[https://www.chht-sb.ir/fa/newsview/452 ابراهیمی، «نگاهی به موسیقی استان سیستان و بلوچستان»، وبسایت ادارۀ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان.]</ref> فرهنگ موسیقایی سیستان در طول تاریخ از فرهنگهای دیگر بهویژه شبهقارهٔ هند تأثیر پذیرفته و در مقابل تأثیرگذاری نیز داشته است. برخی از آلات موسیقی سیستانی قلمرو گسترده پیدا کرده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/80983637/رباب-سازی-به-قدمت-تمدن-ایران-زمین «رباب سازی به قدمت تمدن ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> | برخی دیگر مانند سحریخوانی در ماه [[رمضان]] و ترانههای مراسم [[عزاداری]] [[محرم]] در [[سیستان]] دورهٔ اسلامی خلق شده است.<ref>[https://www.chht-sb.ir/fa/newsview/452 ابراهیمی، «نگاهی به موسیقی استان سیستان و بلوچستان»، وبسایت ادارۀ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان.]</ref> فرهنگ موسیقایی سیستان در طول تاریخ از فرهنگهای دیگر بهویژه شبهقارهٔ هند تأثیر پذیرفته و در مقابل تأثیرگذاری نیز داشته است. برخی از آلات موسیقی سیستانی قلمرو گسترده پیدا کرده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/80983637/رباب-سازی-به-قدمت-تمدن-ایران-زمین «رباب سازی به قدمت تمدن ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۱۰۱: | ||
}} | }} | ||
=== | ===آواهای کار=== | ||
حشر یکی از آیینهای تاریخی سیستان است که از دورانهای دور برای کارهای سدسازی، نهرسازی، لایروبی در میان مردم سیستان رایج بوده است. مردم سیستان برای پیشبرد کار و رفع خستگی حشرچیان، ترانهٔ ویژهٔ میخواندند که در دورهٔ اسلامی بیشتر محتوای مذهبی پیدا کرده و در سیستان امروزی با ذکر نام خدا، پیامبر و علی اجرا میشود. بهعنوان نمونه: | [[آشار|حشر]] یکی از آیینهای تاریخی سیستان است که از دورانهای دور برای کارهای سدسازی، نهرسازی، لایروبی در میان مردم سیستان رایج بوده است. مردم سیستان برای پیشبرد کار و رفع خستگی حشرچیان، ترانهٔ ویژهٔ میخواندند که در دورهٔ اسلامی بیشتر محتوای مذهبی پیدا کرده و در سیستان امروزی با ذکر نام خدا، پیامبر و علی اجرا میشود. بهعنوان نمونه: | ||
ای نوح نبی، کرم از علی هرکس که محمدی است، غلام علی | ای نوح نبی، کرم از علی هرکس که محمدی است، غلام علی | ||