پرش به محتوا

پیش‌نویس:غلامعلی رشید: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات افراد
{{جعبه اطلاعات افراد
| نام             = غلامعلی
| نام = غلامعلی
| نام خانوادگی   = رشید
| نام خانوادگی = رشید
| زادروز          = [[۱ مهر]] [[۱۳۳۲ش]]
| تاریخ تولد = ۱ مهر ۱۳۳۲ش
| زادگاه          = [[دزفول]]، [[ایران]]
| محل تولد = دزفول، ایران
| درگذشت         = [[۲۳ خرداد]] [[۱۴۰۴ش]]
| تاریخ درگذشت = ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش
| محل درگذشت     = [[تهران]]، [[ایران]]
| محل درگذشت = تهران، ایران
| محل دفن         = حرم سبزقبا، [[دزفول]]
| محل دفن = حرم سبزقبا، دزفول
| ملیت            = ایران
| همسر = سارا ترابی‌کیا
| شغل            = [[نظامی]]
| فرزندان = فاطمه{{سخ}}نرجس{{سخ}}زهرا{{سخ}}امین‌عباس
| سال‌های فعالیت  = [[۱۳۵۸ش]]–[[۱۴۰۴ش]]
| دانشگاه = دانشگاه تهران{{سخ}}دانشگاه تربیت مدرس
| کارفرما        = [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]
| رشته = جغرافیای انسانی{{سخ}}جغرافیای سیاسی
| همسر            = سارا ترابی‌کیا
| مناصب = فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا{{سخ}}جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح{{سخ}}معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح
| فرزندان        = فاطمه{{سخ}}نرجس{{سخ}}زهرا{{سخ}}امین عباس
| درجه = سپهبد
| نبردها = جنگ ایران و عراق{{سخ}}جنگ دوازده‌روزه ایران و اسرائیل
}}
}}
'''غلامعلی رشید'''، [[نظامی]]، فرمانده ارشد جنگ، دانش‌آموخته [[جغرافیای سیاسی]]، نظریه‌پرداز دفاعی و جانشین پیشین [[ستاد کل نیروهای مسلح]].
'''غلامعلی رشید'''، نظامی، تحلیل‌گر راهبردی، فرمانده ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نظریه‌پرداز دکترین دفاعی.


سید غلامعلی رشید ملقب به غلامعلی رشید علی‌نور در [[دزفول]] متولد شد و پس از دریافت دکتری [[جغرافیای سیاسی]] از [[دانشگاه تربیت مدرس]]، به فعالیت در [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] و [[ستاد کل نیروهای مسلح]] پرداخت. او فرماندهی [[قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا]] و معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل را بر عهده داشت و در [[جنگ ایران و عراق]] نقش برجسته‌ای ایفا کرد. طراحی عملیات‌های پیچیده، توسعه شبکه [[موشک|موشکی]] و [[پهن‌پیکر|پهپادی]] و تدریس در [[دانشگاه عالی دفاع ملی]] از فعالیت‌های اصلی او در ساختار نظامی [[ایران]] است.
[[غلامعلی علی‌نور رشید]] در [[دزفول]] متولد شد و پس از آغاز [[مبارزات سیاسی]] علیه حکومت [[پهلوی]] و حبس در زندان‌های [[ساواک]]، به [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] پیوست. او در سازماندهی [[نظامی]] [[جنگ ایران و عراق]] و فرماندهی قرارگاه‌های ارشد نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کرد و با تحصیل در رشته [[جغرافیای سیاسی]] تا مقطع [[دکتری]]، پایه‌های نظری [[دکترین دفاعی|دکترین بازدارندگی]] و [[امنیت ملی]] را تبیین نمود. رشید مسئولیت‌هایی نظیر جانشینی [[ستاد کل نیروهای مسلح]] و فرماندهی [[قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا]] را بر عهده داشت و در جریان [[حمله هوایی اسرائیل به ایران|حمله هوایی اسرائیل]] به [[تهران]] جان باخت.


== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
[[غلامعلی رشید]] در [[۱ مهر]] [[۱۳۳۲ش]] در محله صحرابدر مغربی [[دزفول]] در [[استان خوزستان]] متولد شد. پدرش علی‌نور پیشه آهنگری داشت و مادرش زهرا شمشیرساز خانه‌دار بود. او در خانواده‌ای پرجمعیت با شش خواهر و دو برادر رشد کرد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خود گذراند و در [[دانشگاه علوم پزشکی مشهد|دانشگاه پزشکی مشهد]] پذیرفته شد، اما [[ساواک]] به دلیل سوابق سیاسی از تحصیل وی ممانعت کرد.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> مبارزات سیاسی خود را از [[۱۳۵۰ش]] با تشکیل گروه سبحانی که بعدها به [[گروه منصورون]] تغییر نام داد، آغاز کرد. او در همان سال در [[اهواز]] بازداشت شد و با [[محسن رضایی]] و [[علی شمخانی]] آشنا گردید. پس از خدمت سربازی در لشکر ۹۲ زرهی [[ارتش جمهوری اسلامی ایران|ارتش]]، مجدداً در [[۱۳۵۵ش]] در [[اصفهان]] دستگیر و در [[کمیته مشترک ضدخرابکاری]] تحت شکنجه قرار گرفت، اما با روزه سکوت یک‌ساله اطلاعاتی افشا نکرد. پس از آزادی در [[۱۳۵۶ش]] به فعالیت‌های مخفی ادامه داد و پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] به عضویت [[سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی]] درآمد.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> رشید در [[۱۳۶۱ش]] با سارا ترابی‌کیا ازدواج کرد و صاحب چهار فرزند شد. فرزند نخست او فاطمه به دلیل شرایط جنگی معلول متولد شد و در [[۱۳۶۷ش]] درگذشت. پسرش امین عباس نیز یک [[روحانی]] و فعال اردوهای [[راهیان نور]] بود که همراه پدر در حمله هوایی کشته شد.<ref>{{پک/بن|irna85901130|ف=آقازاده‌ای که از دانشگاه اخراج شد|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>
غلامعلی علی‌نور رشید در [[۱ مهر]] [[۱۳۳۲ش|۱۳۳۲ش]] در محله صحرابدر مغربی شهر [[دزفول]] در استان [[خوزستان]] متولد شد. پدرش آهنگر بود و مادرش زهرا شمشیرساز نام داشت. او در خانواده‌ای مذهبی رشد کرد، به مطالعه علاقه‌مند بود و حساسیت ویژه‌ای بر رعایت احکام دینی داشت؛ وی بعدها نام خانوادگی خود را به «رشید» کوتاه کرد.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}{{سخ}}{{پک/بن|24nevis|ف=بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت|ک=پایگاه خبری ۲۴ نویس}}</ref> رشید دیپلم [[علوم انسانی]] خود را در [[رشت]] اخذ کرد و با وجود قبولی در رشته پزشکی [[دانشگاه فردوسی مشهد]]، به دلایل سیاسی از تحصیل محروم شد.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}{{سخ}}{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref>


== سوابق نظامی ==
او در سال [[۱۳۶۱ش|۱۳۶۱ش]] به توصیه [[محسن رضایی]] با [[سارا ترابی‌کیا]] ازدواج کرد که خطبه عقدشان توسط [[سید مجدالدین قاضی دزفولی]] خوانده شد. فرزند نخست آن‌ها، فاطمه، به دلیل استرس‌های ناشی از موشک‌باران دزفول در دوران جنگ ایران و عراق با فلج مغزی متولد شد و در سال [[۱۳۶۷ش|۱۳۶۷ش]] درگذشت؛ پس از او سه فرزند دیگر به نام‌های نرجس، زهرا و امین‌عباس در این خانواده متولد شدند.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}{{سخ}}{{پک/بن|etemad753880|ف=خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟|ک=پایگاه خبری اعتمادآنلاین}}</ref> امین‌عباس رشید از فعالان اردوهای [[راهیان نور]] بود که در جریان حمله [[اسرائیل]] همراه با پدرش کشته شد.<ref>{{پک/بن|donya4198552|ف=ماجرای نذر متفاوت فرزند سرلشکر رشید/ حاجت او چه بود؟|ک=روزنامه دنیای اقتصاد}}{{سخ}}{{پک/بن|irna85901130|ف=آقازاده‌ای که از دانشگاه اخراج شد|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>
پس از تأسیس [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در [[اردیبهشت]] [[۱۳۵۸ش]] معاون اطلاعات و عملیات سپاه [[دزفول]] شد و با آغاز [[جنگ ایران و عراق]] نقش کلیدی در تشکیل دوازده جبهه عملیاتی ایفا کرد. او به عنوان فرمانده قرارگاه فتح در طراحی عملیات‌های [[عملیات طریق‌القدس|طریق‌القدس]]، [[عملیات فتح‌المبین|فتح‌المبین]]، [[عملیات بیت‌المقدس|بیت‌المقدس]]، [[عملیات خیبر|خیبر]]، [[عملیات بدر|بدر]]، [[عملیات والفجر ۸|والفجر ۸]] و [[عملیات کربلای ۵|کربلای ۵]] نقش محوری داشت و یکی از اعضای حلقه راهبردی پنج‌نفره جنگ بود.<ref>{{پک/بن|irdc10369|ف=مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|ک=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی}}</ref> از [[۱۳۶۵ش]] تا [[۱۳۶۸ش]] معاون عملیات ستاد مشترک و جانشین نیروی زمینی سپاه بود. رشید سپس به [[ستاد کل نیروهای مسلح]] منتقل شد و از [[۱۳۶۸ش]] تا [[۱۳۷۸ش]] معاون اطلاعات و عملیات و پس از آن تا [[۱۳۹۵ش]] جانشین رئیس ستاد کل بود. او در [[۱۳۹۵ش]] به فرماندهی [[قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا]] به عنوان عالی‌ترین نهاد عملیاتی دفاعی [[ایران]] منصوب شد و هم‌زمان معاونت امور دفاعی [[شورای عالی امنیت ملی]] را بر عهده داشت.<ref>{{پک/بن|mehr6687233|ف=روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگی‌ها و نبوغ شهید رشید|ک=خبرگزاری مهر}}</ref>


== سوابق و مسئولیت‌های نظامی ==
[[غلامعلی علی‌نور رشید]] در [[۱ مهر]] [[۱۳۳۲ش]] در محله صحرابدر مغربی در خیابان جهاد شهر [[دزفول]] در استان [[خوزستان]] متولد شد. پدرش، علی علی‌نور رشید، آهنگر و مادرش، زهرا شمشیرساز، خانه‌دار بود. او در خانواده‌ای مذهبی رشد کرد، از کودکی به مطالعه علاقه‌مند بود و حساسیت ویژه‌ای بر رعایت احکام دینی داشت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> وی در اواسط جنگ نام خانوادگی خود را به دلیل طولانی بودن به «رشید» کوتاه کرد.<ref>{{پک/بن|etemad753880|ف=خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟|ک=پایگاه خبری اعتمادآنلاین}}</ref> رشید دیپلم خود را در رشته [[علوم انسانی]] اخذ کرد<ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref> و با وجود قبولی در رشته پزشکی دانشگاه مشهد، به دلایل سیاسی از تحصیل محروم شد.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref>
| ردیف | سمت و مسئولیت | بازه زمانی | منبع |
|---|---|---|---|
| ۱ | معاون اطلاعات و عملیات سپاه دزفول | ابتدای تأسیس سپاه پاسداران | <ref>{{پک/بن|khabaronline2077435|ف=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|ک=پایگاه خبری خبرآنلاین}}</ref> |
| ۲ | مسئول و جانشین ستاد عملیات جنوب | ابتدای [[جنگ ایران و عراق]] | <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=پایگاه خبری تابناک}}</ref> |
| ۳ | فرمانده قرارگاه فتح | دوران جنگ ایران و عراق | <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=پایگاه خبری تابناک}}</ref> |
| ۴ | جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه | دوران جنگ ایران و عراق | <ref>{{پک/بن|shargh1061641|ف=سردار غلامعلی رشید که بود؟ + بیوگرافی و سوابق|ک=روزنامه شرق}}</ref> |
| ۵ | معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران | [[۱۳۶۵ش]] تا [[۱۳۶۸ش]] | <ref>{{پک/بن|khabaronline2077435|ف=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|ک=پایگاه خبری خبرآنلاین}}</ref> |
| ۶ | معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح | [[۱۳۶۸ش]] تا [[۱۳۷۸ش]] | <ref>{{پک/بن|khabaronline2077435|ف=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|ک=پایگاه خبری خبرآنلاین}}</ref> |
| ۷ | جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح | [[۱۳۷۸ش]] تا [[۱۳۹۵ش]] | <ref>{{پک/بن|khabaronline2077435|ف=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|ک=پایگاه خبری خبرآنلاین}}</ref> |
| ۸ | معاون امور دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی | پس از پایان جنگ | <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=پایگاه خبری تابناک}}</ref> |
| ۹ | فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا | [[۱۳۹۵ش]] تا [[۱۴۰۴ش]] | <ref>{{پک/بن|khabaronline2077435|ف=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|ک=پایگاه خبری خبرآنلاین}}</ref> |


== رویکرد راهبردی ==
او در سال [[۱۳۶۱ش]] با [[سارا ترابی‌کیا]] ازدواج کرد.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> این ازدواج به توصیه [[محسن رضایی]] صورت گرفت و خطبه عقدشان توسط سید مجدالدین قاضی دزفولی خوانده شد. فرزند نخست آن‌ها دختری به نام فاطمه بود که به دلیل استرس‌های ناشی از موشک‌باران دزفول با فلج مغزی متولد شد و در سال [[۱۳۶۷ش]] درگذشت؛ پس از او خداوند سه فرزند دیگر به نام‌های نرجس، زهرا و امین‌عباس به این خانواده داد.<ref>{{پک/بن|etemad753880|ف=خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟|ک=پایگاه خبری اعتمادآنلاین}}</ref> امین‌عباس رشید طلبه‌ای بود که با اردوهای [[راهیان نور]] همکاری داشت و در جریان حمله [[اسرائیل]] در [[۲۳ خرداد]] [[۱۴۰۴ش]] همراه با پدرش کشته شد.<ref>{{پک/بن|irna85901130|ف=آقازاده‌ای که از دانشگاه اخراج شد|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>
او تحصیلات خود را با وقفه بیست‌ساله در [[۱۳۶۸ش]] آغاز کرد و پس از اخذ کارشناسی ارشد [[جغرافیای سیاسی]] از [[دانشگاه تهران]]، در [[۱۳۸۷ش]] دکتری خود را در همان رشته از [[دانشگاه تربیت مدرس]] دریافت کرد. رشید دانشیار [[دانشگاه عالی دفاع ملی]] و [[دانشگاه امام حسین]] بود و بیست و یک مقاله علمی در مجلات معتبر منتشر نمود.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> مقالات او شامل مباحثی چون [[ژئوپلیتیک]] مناطق ساحلی، دکترین عملیاتی سپاه، فرماندهی هوشمند در نبرد و مدیریت دانش در دفاع مقدس است و او سردبیری فصلنامه مطالعات دفاع مقدس را نیز بر عهده داشت.<ref>{{پک/بن|civilica177778|ف=آقای دکتر غلامعلی رشید - سیویلیکا|ک=پایگاه سیویلیکا}}</ref> رویکرد راهبردی رشید بر دکترین بازدارندگی تهاجمی استوار بود و او در توسعه سامانه‌های [[پدافند هوایی]] مانند [[باور ۳۷۳]] و ۱۵ خرداد و همچنین معماری شبکه موشکی و پهپادی ایران نقش داشت. وی با پیش‌بینی جنگ‌های ترکیبی، ساختار فرماندهی شبکه‌ای را در نیروهای مسلح نهادینه کرد تا یگان‌های میدانی در غیاب فرماندهان به‌صورت خودکار عمل کنند.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref>
 
== مبارزات پیش از انقلاب ==
فعالیت‌های سیاسی رشید از سال [[۱۳۵۰ش|۱۳۵۰ش]] با توزیع بیانات [[سید روح‌الله خمینی]] آغاز شد و برای تمرین خودکنترلی بیش از یک سال روزه سکوت گرفت. او در ۱۷ سالگی به «گروه سبحانی» پیوست و توسط ساواک دستگیر و در [[اهواز]] زندانی شد.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}{{سخ}}{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> وی در زندان با محسن رضایی و [[علی شمخانی]] آشنا گردید و پس از آزادی، در گروه چریکی «منصورون» فعالیت کرد. رشید دوران [[سربازی]] خود را در لشکر ۹۲ زرهی اهواز گذراند و در سال [[۱۳۵۵ش|۱۳۵۵ش]] پس از یک درگیری مسلحانه در [[اصفهان]] مجدداً دستگیر و به زندان اوین تهران منتقل شد. با پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران|انقلاب اسلامی]]، با ادغام چند گروه مبارز، [[سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی]] پایه‌گذاری شد و او در حلقه محافظان رهبر ایران قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}{{سخ}}{{پک/بن|khabaronline2077435|ف=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|ک=وب‌سایت خبرآنلاین}}{{سخ}}{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref>
 
فعالیت‌های سیاسی رشید در سال [[۱۳۵۰ش]] با توزیع بیانات [[سید روح‌الله خمینی]] در قالب گروهی به نام «گروه سبحانی» آغاز گردید.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> او برای تمرین خودکنترلی، بیش از یک سال روزه سکوت گرفت و در سن ۱۷ سالگی برای نخستین بار روانه زندان شد.<ref>{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> وی پس از محاکمه به دلیل فعالیت‌های سیاسی، یک سال حبس را در زندان [[اهواز]] سپری کرد.<ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref>
 
رشید در زندان اهواز با [[محسن رضایی]] و [[علی شمخانی]] آشنا شد<ref>{{پک/بن|khabaronline2077435|ف=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|ک=وب‌سایت خبرآنلاین}}</ref> که این مسئله زمینه‌ساز پیوستن او به گروه چریکی «منصورون» گردید.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> او از سال [[۱۳۵۲ش]] تا [[۱۳۵۴ش]] دوران [[سربازی]] خود را در رسته زرهی لشکر ۹۲ اهواز گذراند و در سال [[۱۳۵۵ش]] در پی یک درگیری مسلحانه در [[اصفهان]]، دستگیر و به زندان‌های اوین و کمیته مشترک در [[تهران]] منتقل شد.<ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref> پس از پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران|انقلاب اسلامی]]، گروه منصورون با شش تشکل دیگر ادغام شد و [[سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی]] پایه‌گذاری گردید و رشید نیز در حلقه محافظان رهبر ایران قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref>
 
== سوابق دفاعی ==
وی پس از تأسیس سپاه پاسداران به معاونت اطلاعات و عملیات سپاه دزفول منصوب شد و با آغاز جنگ، با ساماندهی نیروهای مردمی دوازده جبهه عملیاتی از [[ایلام]] تا خوزستان تشکیل داد. رشید همراه با [[حسن باقری]] و [[سید یحیی رحیم‌صفوی]] نقش مهمی در تغییر استراتژی نبرد داشت و در عملیات‌های کلیدی نظیر [[عملیات طریق‌القدس|طریق‌القدس]]، [[عملیات فتح‌المبین|فتح‌المبین]]، [[عملیات بیت‌المقدس|بیت‌المقدس]]، [[عملیات خیبر|خیبر]]، [[عملیات بدر|بدر]]، [[عملیات والفجر ۸|والفجر ۸]] و [[عملیات کربلای ۵|کربلای ۵]] از طراحان اصلی بود.<ref>{{پک/بن|irdc10369|ف=مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|ک=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی}}{{سخ}}{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}{{سخ}}{{پک/بن|irna85876303|ف=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> او در زمان آزادسازی [[خرمشهر]] فرماندهی قرارگاه فتح را عهده‌دار بود و تا پایان جنگ مسئولیت‌هایی نظیر فرماندهی نیروی زمینی سپاه و معاونت عملیات ستاد مشترک را بر عهده داشت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}{{سخ}}{{پک/بن|hamshahri954647|ف=سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی|ک=روزنامه همشهری}}</ref>
 
پس از جنگ، رشید به مدت ده سال معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح را هدایت کرد و در سال [[۱۳۷۸ش|۱۳۷۸ش]] به درجه [[سرلشکر|سرلشکری]] ارتقا یافت. او هفده سال جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بود و در سال [[۱۳۹۵ش|۱۳۹۵ش]] با حکم [[سید علی خامنه‌ای]] به فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا منصوب شد. نام وی در [[۱۳ آبان]] [[۱۳۹۸ش|۱۳۹۸ش]] در فهرست تحریم‌های [[ایالات متحده آمریکا]] قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|irdc10369|ف=مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|ک=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی}}{{سخ}}{{پک/بن|khabaronline2077435|ف=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|ک=وب‌سایت خبرآنلاین}}{{سخ}}{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref>
 
وی پس از پیروزی انقلاب و تأسیس [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، به عنوان معاون اطلاعات و عملیاتی سپاه دزفول شروع به کار کرد.<ref>{{پک/بن|24nevis|ف=بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت|ک=پایگاه خبری ۲۴ نویس}}</ref> با آغاز جنگ، او با ساماندهی نیروهای مردمی، دوازده جبهه عملیاتی را در غرب کشور از [[ایلام]] تا [[خوزستان]] تشکیل داد.<ref>{{پک/بن|irna85876303|ف=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> رشید همراه با [[حسن باقری]] و [[سید یحیی رحیم‌صفوی]] یکی از سه فرماندهی بود که در نیمه دوم سال [[۱۳۵۹ش]] نقش مهمی در طراحی و تحول در شیوه نبرد داشت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> او در عملیات‌های کلیدی نظیر [[عملیات طریق‌القدس|طریق‌القدس]]، [[عملیات فتح‌المبین|فتح‌المبین]]، [[عملیات بیت‌المقدس|بیت‌المقدس]]، [[عملیات خیبر|خیبر]]، [[عملیات والفجر ۸|والفجر ۸]] و [[عملیات کربلای ۵|کربلای ۵]] حضور مؤثر داشت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> رشید در زمان آزادسازی [[خرمشهر]] در جریان عملیات بیت‌المقدس، فرماندهی قرارگاه فتح را عهده‌دار بود.<ref>{{پک/بن|irdc10369|ف=مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|ک=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی}}</ref> وی تا پایان جنگ مسئولیت‌هایی نظیر جانشینی فرمانده نیروی زمینی سپاه و معاونت عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران را بر عهده داشت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref>
 
پس از جنگ، رشید از سال [[۱۳۶۸ش]] تا [[۱۳۷۸ش]] به مدت ده سال مسئولیت معاونت اطلاعات و عملیات [[ستاد کل نیروهای مسلح]] را هدایت کرد.<ref>{{پک/بن|mehr6858357|ف=«سردار راهبردها» فرمانده‌ای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> او در فروردین [[۱۳۷۸ش]] به درجه [[سرلشکر|سرلشکری]] ارتقا یافت و هفده سال جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بود.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> وی در سال [[۱۳۹۵ش]] با حکم [[سید علی خامنه‌ای]] به فرماندهی [[قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا]] منصوب شد.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> نام او در [[۱۳ آبان]] [[۱۳۹۸ش]] در فهرست تحریم‌های [[ایالات متحده آمریکا]] قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref>


== درجه‌ها و افتخارات نظامی ==
{| class="wikitable"
رشید در [[فروردین]] [[۱۳۷۸ش]] به درجه سرلشکری دست یافت و پس از کشته شدن در [[۱۴۰۴ش]]، درجه او افتخاراً به سپهبد ارتقا پیدا کرد. او به دلیل شایستگی در هدایت عملیات‌ها، سه [[نشان فتح]] درجه یک و دو دریافت نمود و نام او در [[۱۳ آبان]] [[۱۳۹۸ش]] در فهرست تحریم‌های [[وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا]] قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|irdc10369|ف=مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|ک=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی}}</ref>
|+ سوابق و مسئولیت‌های نظامی
|-
! مسئولیت !! بازه زمانی !! منبع
|-
| معاون اطلاعات و عملیات سپاه دزفول || آغاز جنگ ایران و عراق || <ref>{{پک/بن|imna875253|ف=زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت|ک=خبرگزاری ایمنا}}</ref>
|-
| مسئول ستاد عملیات جنوب و جانشین ستاد || دوران جنگ || <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref>
|-
| فرمانده قرارگاه فتح || عملیات فتح‌المبین و بیت‌المقدس || <ref>{{پک/بن|irdc10369|ف=مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|ک=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی}}</ref>
|-
| جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه || سال‌های پایانی جنگ || <ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref>
|-
| معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران || [[۱۳۶۵ش|۱۳۶۵ش]] تا [[۱۳۶۸ش|۱۳۶۸ش]] || <ref>{{پک/بن|irna85876303|ف=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>
|-
| معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح || [[۱۳۶۸ش|۱۳۶۸ش]] تا [[۱۳۷۸ش|۱۳۷۸ش]] || <ref>{{پک/بن|irna86180712|ف=سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>
|-
| جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح || [[۱۳۷۸ش|۱۳۷۸ش]] تا [[۱۳۹۵ش|۱۳۹۵ش]] || <ref>{{پک/بن|hamshahri954647|ف=سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی|ک=روزنامه همشهری}}</ref>
|-
| فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا || [[۱۳۹۵ش|۱۳۹۵ش]] تا [[۱۴۰۴ش|۱۴۰۴ش]] || <ref>{{پک/بن|24nevis|ف=بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت|ک=پایگاه خبری ۲۴ نویس}}</ref>
|-
| معاون امور دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی || همزمان با فرماندهی قرارگاه || <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref>
|}


== ویژگی‌های اخلاقی ==
شخصیت رشید با تیپ معمار استراتژی (INTJ) در [[آزمون مایرز-بریگز]] تطابق داشت. او فردی متفکر با کتابخانه‌ای شخصی شامل شش هزار جلد کتاب بود و در حوزه‌های فلسفه غرب، تاریخ و ادیان مطالعه می‌کرد. او همواره [[نهج‌البلاغه]] را در جلسات نظامی همراه داشت و در زندگی به ساده‌زیستی و امور خیریه پنهان شناخته می‌شد.<ref>{{پک/بن|sobhesadegh385093|ف=نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپ‌شناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید|ک=پایگاه خبری صبح صادق}}</ref>


== شهادت ==
غلامعلی رشید سحرگاه [[۲۳ خرداد]] [[۱۴۰۴ش]] در جریان جنگ دوازده‌روزه، بر اثر حمله هوایی [[اسرائیل]] به محل سکونتش کشته شد. او پیش از رسیدن به بیمارستان درگذشته بود و فرزندش امین عباس نیز در این حمله جان باخت. وی یک هفته پیش از مرگ در یادداشتی بر ضرورت جهاد فرزندان بیست‌ساله تأکید کرده بود و طبق وصیت‌نامه‌اش، پیکر او در [[۹ تیر]] [[۱۴۰۴ش]] در آستان سبزقبا در [[دزفول]] دفن شد.<ref>{{پک/بن|mehr6874261|ف=راز وصیت‌نامه ۳ صفحه‌ای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟|ک=خبرگزاری مهر}}</ref>


== خاکسپاری ==
{| class="wikitable"
پیکر [[غلامعلی رشید]] و فرزندش در شامگاه یکشنبه برای وداع به حسینیه ثارالله [[دزفول]] منتقل گردید. مراسم تشییع آن‌ها در [[۹ تیر]] [[۱۴۰۴ش]] با حضور گسترده مردم [[استان خوزستان]] و شخصیت‌هایی چون [[محمد مخبر]]، [[علی لاریجانی]] و فرماندهان ارشد [[نظامی]] برگزار شد. این مراسم از میدان حاج مرادی آغاز شد و پس از اقامه [[نماز]] توسط سید علی موسوی جزایری، پیکر او طبق وصیت‌نامه‌اش در آستان متبرک سبزقبا به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|mehr6874261|ف=راز وصیت‌نامه ۳ صفحه‌ای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟|ک=خبرگزاری مهر}}</ref>
|+ سوابق و مسئولیت‌های نظامی
|-
! مسئولیت !! بازه زمانی !! منبع
|-
| معاون اطلاعات و عملیات سپاه دزفول || تشکیل سپاه پاسداران || <ref>{{پک/بن|imna875253|ف=زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت|ک=خبرگزاری ایمنا}}</ref>
|-
| مسئول ستاد عملیات جنوب و جانشین ستاد || دوران جنگ || <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref>
|-
| فرمانده قرارگاه فتح || عملیات فتح‌المبین و بیت‌المقدس || <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref>
|-
| جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه || تا پایان جنگ || <ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref>
|-
| معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران || [[۱۳۶۵ش]] تا [[۱۳۶۸ش]] || <ref>{{پک/بن|irna85876303|ف=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>
|-
| معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح || [[۱۳۶۸ش]] تا [[۱۳۷۸ش]] || <ref>{{پک/بن|irna86180712|ف=سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>
|-
| جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح || [[۱۳۷۸ش]] تا [[۱۳۹۵ش]] || <ref>{{پک/بن|hamshahri954647|ف=سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی|ک=روزنامه همشهری}}</ref>
|-
| فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا || [[۱۳۹۵ش]] تا زمان شهادت ([[۱۴۰۴ش]]) || <ref>{{پک/بن|imna875253|ف=زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت|ک=خبرگزاری ایمنا}}</ref>
|-
| معاون امور دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی || همزمان با فرماندهی قرارگاه || <ref>{{پک/بن|tabnak604704|ف=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|ک=وب‌سایت تابناک}}</ref>
|}


== واکنش‌ها ==
== رویکرد راهبردی ==
کشته شدن رشید واکنش‌های متعددی در پی داشت. [[محسن رضایی]] او را از مؤسسان نظام دفاعی [[ایران]] و فرماندهی صریح در اتاق عملیات توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|mehr6858357|ف=«سردار راهبردها» فرمانده‌ای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> علی لاریجانی وی را یک سرمایه بزرگ و استراتژیست نابغه خواند.<ref>{{پک/بن|irna85876303|ف=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> محمد مخبر از او به عنوان یک نابغه نظامی یاد نمود و محمدرضا موالی‌زاده، استاندار خوزستان، رشید را در کنار [[علی شمخانی]] و علیرضا تنگسیری از فرماندهان بزرگ این استان برشمرد.<ref>{{پک/بن|irna85876639|ف=مخبر: سردار رشید نابغه نظامی بود|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> عبدالمحمد رئوفی‌نژاد نیز نقش او را در شکست اهداف دشمن در جنگ‌های اخیر کلیدی دانست.<ref>{{پک/بن|irna86180712|ف=سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>
رشید مقاطع کارشناسی و ارشد را در [[دانشگاه تهران]] سپری کرد و در سال [[۱۳۸۷ش|۱۳۸۷ش]] دکتری جغرافیای سیاسی خود را از [[دانشگاه تربیت مدرس]] دریافت نمود. او تئوری بازدارندگی فعال را در دکترین دفاعی ایران طراحی کرد و در توسعه [[پدافند هوایی]]، شبکه‌های [[پهپاد|پهپادی]] و [[جنگ الکترونیک]] نقش کلیدی داشت.<ref>{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}{{سخ}}{{پک/بن|isna1405032414459|ف=واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران|ک=خبرگزاری ایسنا}}</ref>


== آیین‌های بزرگداشت ==
او به عنوان عضو هیئت علمی [[دانشگاه عالی دفاع ملی]] و [[دانشگاه امام حسین]] فعالیت کرد و سردبیر فصلنامه «مطالعات دفاع مقدس» بود. از وی بیست مقاله علمی در حوزه‌های ژئوپلیتیک و جنگ آینده، از جمله «نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا» منتشر شد. بیش از ۱۲۰ دفترچه یادداشت تحلیلی نیز از او به جای مانده بود که بخش اعظم آن‌ها در بمباران از میان رفت.<ref>{{پک/بن|civilica177778|ف=آقای دکتر غلامعلی رشید|ک=وب‌سایت سیویلیکا}}{{سخ}}{{پک/بن|ibna537087|ف=فرمانده‌ای که نوشت و آن‌چه از نوشته‌هایش باقی نماند!|ک=خبرگزاری کتاب ایران}}{{سخ}}{{پک/بن|khabaronline2091690|ف=روایت سردار اسدی از ویژگی های شخصیتی سردار شهید رشید / شهید رشید از نظر فهم نظامی در جهان همتا نداشت|ک=وب‌سایت خبرآنلاین}}</ref>
مراسم گرامیداشت چهلمین روز کشته شدن او در [[۱۲ مرداد]] [[۱۴۰۴ش]] با حضور مقامات کشوری در مسجد پیامبر اعظم شهرک شهید محلاتی [[تهران]] برگزار گردید.<ref>{{پک/بن|tabnak1320954|ف=گرامیداشت چهلمین روز شهادت سپهبد «غلامعلی رشید»|ک=پایگاه خبری تابناک}}</ref> هم‌زمان، آیین مشابهی در حسینیه ثارالله دزفول با سخنرانی محسن رضایی برپا شد.<ref>{{پک/بن|defapress766944|ف=سرلشکر رضایی: اخلاق و اخلاص سپهبد شهید رشید در میان فرماندهان زبانزد بود|ک=خبرگزاری دفاع مقدس}}</ref> در نخستین سالگرد او نیز، جشنواره ملی علمدار وطن و همایش ملی راز رشید در دزفول برگزار شد و مراسمی در تهران برای فرماندهان [[قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا]] با حضور [[محمدرضا عارف]] شکل گرفت.<ref>{{پک/بن|khabaronline2087342|ف=تصاویری از مراسم گرامیداشت فرماندهان شهید قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء / عارف و وزیر…|ک=پایگاه خبری خبرآنلاین}}</ref>


== یادبودها ==
== ویژگی‌های اخلاقی ==
پس از مرگ او، خیابان ساحلی شرقی دزفول حد فاصل میدان [[علی بن ابی‌طالب|امام علی]] تا پل غدیر به نام وی نام‌گذاری شد و تندیسی از او در میدان رودبند این شهر رونمایی گردید.<ref>{{پک/بن|irna85866591|ف=خیابان ساحلی شرقی دزفول به نام سردار شهید غلامعلی رشید نامگذاری شد|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref> دفتر تنظیم و نشر آثار و اندیشه‌های غلامعلی رشید توسط خانواده‌اش تأسیس شد تا مستندات او را مدیریت کند. در شامگاه [[۱۸ دی]] [[۱۴۰۴ش]]، آرامگاه او توسط معترضان به آتش کشیده شد.<ref>{{پک/بن|mehr6858357|ف=«سردار راهبردها» فرمانده‌ای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> پس از این رویداد، در [[۲۱ خرداد]] [[۱۴۰۵ش]] از سنگ مزار جدید او و فرزندش پرده‌برداری گردید.<ref>{{پک/بن|mehr6857073|ف=سنگ مزار جدید «سردار شهید غلامعلی رشید» رونمایی و نصب شد|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> در حوزه فرهنگی نیز، مستند فیلسوف جنگ به کارگردانی محسن اردستانی رستمی از [[شبکه دو|شبکه دو سیما]] پخش شد و کتاب آقا رشید ویژه نوجوانان به چاپ رسید.<ref>{{پک/بن|ilna1820934|ف=«فیلسوف جنگ» از شبکه ۲|ک=خبرگزاری ایلنا}}</ref> همچنین کتاب گویای نقبی بر درس‌ها و دستاوردهای جنگ بر اساس مصاحبه‌های او تولید گردید.<ref>{{پک/بن|iranseda680173|ف=شهید غلامعلی رشید|ک=پایگاه خبری ایران‌صدا}}</ref>
رشید شخصیتی تحلیل‌گر و درون‌گرا داشت و همواره از دوربین رسانه‌ها دوری می‌کرد. او به مباحث تغذیه و سلامت تسلط داشت و در جلسات طولانی با استناد به [[نهج‌البلاغه]]، حکمت‌های مدیریتی را تبیین می‌نمود.<ref>{{پک/بن|sobhesadegh385093|ف=نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپ‌شناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید|ک=پایگاه خبری صبح صادق آنلاین}}{{سخ}}{{پک/بن|mehr6687233|ف=روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگی‌ها و نبوغ شهید رشید|ک=خبرگزاری مهر}}{{سخ}}{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> وی بر مطالعه مستمر فرماندهان تأکید داشت و با وجود جایگاه عالی نظامی، در امور خیریه پیشگام بود و تا آخرین روزهای حیات به سفرهای فشرده کاری ادامه می‌داد.<ref>{{پک/بن|mehr6874261|ف=راز وصیت‌نامه ۳ صفحه‌ای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟|ک=خبرگزاری مهر}}{{سخ}}{{پک/بن|fars1753118593727259618|ف=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref>
 
== شهادت ==
رشید در سحرگاه [[۲۳ خرداد]] [[۱۴۰۴ش|۱۴۰۴ش]] طی حمله هوایی اسرائیل به شهرک شهید دقایقی در تهران جان باخت. موج انفجار موجب قطع دست و پای وی شد و فرزندش امین‌عباس نیز در این حمله کشته شد. پس از این رویداد، درجه او افتخاراً به [[سپهبد]] ارتقا یافت.<ref>{{پک/بن|tabnak1321513|ف=جزئیات ترور سردار رشید توسط موساد به روایت همسرش|ک=وب‌سایت تابناک}}{{سخ}}{{پک/بن|khabaronline2126693|ف=روایت همسر شهید رشید از زمان شهادت سردار رشید و فرزندش/ پسرم پیش از رسیدن به بیمارستان شهید شده بود|ک=وب‌سایت خبرآنلاین}}{{سخ}}{{پک/بن|javan1317232|ف=جغرافیای انسان رشید|ک=روزنامه جوان}}</ref> او یک هفته پیش از مرگ در دست‌نوشته‌ای به تداوم کار ستادی خود در آستانه ۷۲ سالگی با روحیه جوانان اشاره کرده بود.<ref>{{پک/بن|abna1708113|ف=متن دست‌نوشته سردار رشید یک هفته قبل از شهادت؛ «ما أبناء العشرین مانده‌ایم… تا لحظه شهادت»|ک=خبرگزاری ابنا}}</ref>


== پیامدها ==
== پیامدها ==
ساختار فرماندهی بدون فرمانده که توسط رشید برای شرایط بحرانی طراحی شده بود، در جریان جنگ چهل‌روزه رمضان با موفقیت مورد استفاده یگان‌های نظامی قرار گرفت. این ساختار باعث شد تا با وجود از بین رفتن فرماندهان ارشد، شبکه دفاعی یکپارچگی خود را حفظ کند و نیروهای مسلح بتوانند در برابر حملات گسترده مقاومت نمایند.<ref>{{پک/بن|isna1405032414459|ف=واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران|ک=خبرگزاری ایسنا}}</ref>
پیکر وی بنا به وصیت‌نامه‌اش در [[۹ تیر]] [[۱۴۰۴ش|۱۴۰۴ش]] در حرم سبزقبا در دزفول به خاک سپرده شد. با وجود آتش زدن مزار او توسط معترضان در [[۱۸ دی]] [[۱۴۰۴ش|۱۴۰۴ش]]، در سالگرد مرگش از یادبود جدیدی رونمایی گردید. همچنین کتاب «آقا رشید» منتشر شد و دفتری برای نشر آثار او تأسیس گردید.<ref>{{پک/بن|mehr6858357|ف=«سردار راهبردها» فرمانده‌ای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت|ک=خبرگزاری مهر}}{{سخ}}{{پک/بن|irna86180712|ف=سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود|ک=خبرگزاری ایرنا}}{{سخ}}{{پک/بن|mehr6874261|ف=راز وصیت‌نامه ۳ صفحه‌ای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟|ک=خبرگزاری مهر}}</ref>


== آثار بر جای مانده ==
کشته شدن او و سایر فرماندهان نظیر [[محمد باقری]] و [[حسین سلامی]] در ابتدای جنگ دوازده‌روزه، واکنش تند سید علی خامنه‌ای را به همراه داشت.<ref>{{پک/بن|isna1405032414459|ف=واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران|ک=خبرگزاری ایسنا}}{{سخ}}{{پک/بن|hawzah1273663|ف=سردار رشید؛ نابغه نظامی جهان اسلام|ک=خبرگزاری حوزه}}</ref> با وجود این تلفات، ساختار غیرمتمرکزی که رشید طراحی کرده بود، باعث فعال شدن سریع واحدهای موشکی توسط افسران میدانی و هدف قرار دادن پایگاه‌های ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در [[اقیانوس هند]] شد که این امر نهایتاً به ناکامی عملیات نفوذ در استان [[اصفهان]] و پذیرش آتش‌بس انجامید.<ref>{{پک/بن|isna1405032414459|ف=واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران|ک=خبرگزاری ایسنا}}</ref>
غلامعلی رشید همواره در حین مطالعه یادداشت‌برداری می‌کرد و بیش از صد و بیست دفترچه راهبردی داشت. بخش عمده‌ای از این دست‌نوشته‌ها و کتابخانه شخصی او در جریان حمله هوایی [[اسرائیل]] به منزلش از بین رفت.<ref>{{پک/بن|mehr6687233|ف=روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگی‌ها و نبوغ شهید رشید|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> با این حال، یک ماه پس از مرگ وی، سه برگ از یادداشت‌های او مربوط به [[۱۵ خرداد]] [[۱۴۰۴ش]] منتشر شد که در آن نوشته بود ما أبناء العشرین مانده‌ایم تا لحظه شهادت.<ref>{{پک/بن|abna1708113|ف=متن دست‌نوشته سردار رشید یک هفته قبل از شهادت؛ «ما أبناء العشرین مانده‌ایم… تا لحظه شهادت»|ک=خبرگزاری ابنا}}</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۷۱: خط ۱۱۴:


== منابع ==
== منابع ==
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|javan1317232}}|عنوان=جغرافیای انسان رشید|وبگاه=روزنامه جوان|تاریخ=۲۲ شهریور ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.javanonline.ir/fa/news/1317232/%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|24nevis}}|عنوان=بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت|وبگاه=پایگاه خبری ۲۴ نویس|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.24nevis.ir/news/bio/sardar-gholamali-rashid-biography/}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|fars1753118593727259618}}|عنوان=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://farsnews.ir/Sama_malek/1753118593727259618}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|abna1708113}}|عنوان=متن دست‌نوشته سردار رشید یک هفته قبل از شهادت؛ «ما أبناء العشرین مانده‌ایم… تا لحظه شهادت»|وبگاه=خبرگزاری ابنا|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://fa.abna24.com/xjxrt}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna85901130}}|عنوان=آقازاده‌ای که از دانشگاه اخراج شد|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۸ مرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/85901130/%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%AC-%D8%B4%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|civilica177778}}|عنوان=آقای دکتر غلامعلی رشید|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://civilica.com/p/177778/}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irdc10369}}|عنوان=مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|وبگاه=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://irdc.ir/fa/news/10369/%D9%85%D8%BA%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|donya4198552}}|عنوان=ماجرای نذر متفاوت فرزند سرلشکر رشید/ حاجت او چه بود؟|وبگاه=روزنامه دنیای اقتصاد|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4198552}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6687233}}|عنوان=روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگی‌ها و نبوغ شهید رشید|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۲۲ آذر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6687233/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%BA-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|etemad753880}}|عنوان=خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟|وبگاه=پایگاه خبری اعتمادآنلاین|تاریخ=۴ دی ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.etemadonline.com/fa/tiny/news-753880}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna85876303}}|عنوان=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۹ تیر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/85876303/%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|fars1753118593727259618}}|عنوان=رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://farsnews.ir/Sama_malek/1753118593727259618}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|tabnak604704}}|عنوان=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|وبگاه=پایگاه خبری تابناک|تاریخ=۲۰ تیر ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/604704/%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D9%8A%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|hamshahri954647}}|عنوان=سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی|وبگاه=روزنامه همشهری|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/954647}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|shargh1061641}}|عنوان=سردار غلامعلی رشید که بود؟ + بیوگرافی و سوابق|وبگاه=روزنامه شرق|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.sharghdaily.com/fa/tiny/news-1061641}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|hawzah1273663}}|عنوان=سردار رشید؛ نابغه نظامی جهان اسلام|وبگاه=خبرگزاری حوزه|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/1273663}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|khabaronline2077435}}|عنوان=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|وبگاه=پایگاه خبری خبرآنلاین|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2077435/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|ibna537087}}|عنوان=فرمانده‌ای که نوشت و آن‌چه از نوشته‌هایش باقی نماند!|وبگاه=خبرگزاری کتاب ایران|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://ibna.ir/x6zHY}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|civilica177778}}|عنوان=آقای دکتر غلامعلی رشید - سیویلیکا|وبگاه=پایگاه سیویلیکا|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://civilica.com/p/177778/}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|imna875253}}|عنوان=زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت|وبگاه=خبرگزاری ایمنا|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://imna.ir/x9syk}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|sobhesadegh385093}}|عنوان=نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپ‌شناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید|وبگاه=پایگاه خبری صبح صادق|تاریخ=۱۹ آذر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://sobhesadegh.ir/fa/news/385093/}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irdc10369}}|عنوان=مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید|وبگاه=پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://irdc.ir/0002hF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6874261}}|عنوان=راز وصیت‌نامه ۳ صفحه‌ای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۸ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6874261/%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DB%B۳-%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87-%D8%A7%DB%۸C-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B2%D9%81%D9%88%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%B1%D8%A7}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna85876303}}|عنوان=از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۹ تیر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://irna.ir/xjTWTD}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|isna1405032414459}}|عنوان=واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران|وبگاه=خبرگزاری ایسنا|تاریخ=۲۴ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405032414459/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna85901130}}|عنوان=آقازاده‌ای که از دانشگاه اخراج شد|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۸ مرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://irna.ir/xjV9fj}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6858357}}|عنوان=«سردار راهبردها» فرمانده‌ای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6858357/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%DA%A9%D9%85%D8%AA%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B4%D8%AA}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna86180712}}|عنوان=سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۲۲ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://irna.ir/xjXxH4}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna85876639}}|عنوان=مخبر: سردار رشید نابغه نظامی بود|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/85876639/%D9%85%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%BA%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|isna1405032414459}}|عنوان=واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران|وبگاه=خبرگزاری ایسنا|تاریخ=۲۴ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://isna.ir/xdWyPW}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna86180712}}|عنوان=سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۲۲ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/86180712/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|javan1317232}}|عنوان=جغرافیای انسان رشید|وبگاه=روزنامه جوان|تاریخ=۲۲ شهریور ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.javanonline.ir/fa/news/1317232/}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|tabnak1320954}}|عنوان=گرامیداشت چهلمین روز شهادت سپهبد «غلامعلی رشید»|وبگاه=پایگاه خبری تابناک|تاریخ=۱۳ مرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1320954/%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%DA%86%D9%87%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D9%87%D8%A8%D8%AF-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|khabaronline2077435}}|عنوان=شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان|وبگاه=وب‌سایت خبرآنلاین|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://khabaronline.ir/xnGfF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|defapress766944}}|عنوان=سرلشکر رضایی: اخلاق و اخلاص سپهبد شهید رشید در میان فرماندهان زبانزد بود|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس|تاریخ=۱۰ مرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/766944/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5-%D8%B3%D9%BE%D9%87%D8%A8%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|khabaronline2091690}}|عنوان=روایت سردار اسدی از ویژگی های شخصیتی سردار شهید رشید / شهید رشید از نظر فهم نظامی در جهان همتا نداشت|وبگاه=وب‌سایت خبرآنلاین|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://khabaronline.ir/xnNbz}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|khabaronline2087342}}|عنوان=تصاویری از مراسم گرامیداشت فرماندهان شهید قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء / عارف و وزیر…|وبگاه=پایگاه خبری خبرآنلاین|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2087342/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|khabaronline2126693}}|عنوان=روایت همسر شهید رشید از زمان شهادت سردار رشید و فرزندش/ پسرم پیش از رسیدن به بیمارستان شهید شده بود|وبگاه=وب‌سایت خبرآنلاین|تاریخ=۱۸ مهر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://khabaronline.ir/xp5LV}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|irna85866591}}|عنوان=خیابان ساحلی شرقی دزفول به نام سردار شهید غلامعلی رشید نامگذاری شد|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/85866591/%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B2%D9%81%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6687233}}|عنوان=روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگی‌ها و نبوغ شهید رشید|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۲۲ آذر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://mehrnews.com/x39Rc9}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6857073}}|عنوان=سنگ مزار جدید «سردار شهید غلامعلی رشید» رونمایی و نصب شد|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۲۱ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6857073/%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%B4%D8%AF}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6858357}}|عنوان=«سردار راهبردها» فرمانده‌ای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۲۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://mehrnews.com/x3cjtv}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|ilna1820934}}|عنوان=«فیلسوف جنگ» از شبکه ۲|وبگاه=خبرگزاری ایلنا|تاریخ=۱۰ مرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.ilna.ir/fa/tiny/news-1820934}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6874261}}|عنوان=راز وصیت‌نامه ۳ صفحه‌ای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۸ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://mehrnews.com/x3cs64}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|iranseda680173}}|عنوان=شهید غلامعلی رشید|وبگاه=پایگاه خبری ایران‌صدا|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=http://book.iranseda.ir/DetailsAlbum/?VALID=TRUE&g=680173}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|sobhesadegh385093}}|عنوان=نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپ‌شناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید|وبگاه=پایگاه خبری صبح صادق آنلاین|تاریخ=۱۹ آذر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://sobhesadegh.ir/fa/news/385093}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|abna1708113}}|عنوان=متن دست‌نوشته سردار رشید یک هفته قبل از شهادت؛ «ما أبناء العشرین مانده‌ایم… تا لحظه شهادت»|وبگاه=خبرگزاری ابنا|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://fa.abna24.com/news/1708113/%D9%85%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%A7-%D8%A3%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%86}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|tabnak604704}}|عنوان=سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود|وبگاه=وب‌سایت تابناک|تاریخ=۲۰ تیر ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/002XJI}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|tabnak1321513}}|عنوان=جزئیات ترور سردار رشید توسط موساد به روایت همسرش|وبگاه=وب‌سایت تابناک|تاریخ=۱۶ مرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/005Xmj}}
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|tasnim}}|عنوان=سپهبد رشید نقش ارزنده‌ای در شکل‌گیری توان نظامی کشور داشت|وبگاه=خبرگزاری تسنیم|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/}}


<!-- == تغییر مسیرهای پیشنهادی ==
<!--
== تغییر مسیرهای پیشنهادی ==
غلامعلی رشید{{سخ}}
غلامعلی رشید{{سخ}}
غلامعلی رشیدعلی نور{{سخ}}
غلامعلی رشید علی‌نور{{سخ}}
غلامعلی رشید علینور{{سخ}}
غلام‌علی رشید{{سخ}}
غلام علی رشید{{سخ}}
غلام علی رشید{{سخ}}
غلامعلی رشید‌علی‌نور{{سخ}}
غلامعلی علی‌نور رشید{{سخ}}
غلامعلی رشيد{{سخ}}
غلام علی علی نور رشید{{سخ}}
غلام‌علی رشيد{{سخ}}
غلامعلی علینور رشید{{سخ}}
غلام على رشيد{{سخ}}
غلامعلی رشيد علينور{{سخ}}
سرلشکر غلامعلی رشید{{سخ}}
سپهبد غلامعلی رشید{{سخ}}
سردار غلامعلی رشید{{سخ}}
سردار غلامعلی رشید{{سخ}}
سردار رشید{{سخ}}
سردار رشید{{سخ}}
سرلشکر رشید{{سخ}}
سپهبد غلامعلی رشید{{سخ}}
سپهبد رشید
سرلشکر غلامعلی رشید{{سخ}}
-->
-->
[[رده:اهالی دزفول]]
[[رده:اهالی دزفول]]
[[رده:اهالی تهران]]
[[رده:اهالی اهواز]]
[[رده:اهالی اهواز]]
[[رده:اهالی اصفهان]]
[[رده:اهالی اصفهان]]
[[رده:اهالی تهران]]
[[رده:زادگان ۱۹۵۳ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)]]
[[رده:اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تربیت مدرس]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تربیت مدرس]]
[[رده:استادان دانشگاه عالی دفاع ملی]]
[[رده:استادان دانشگاه عالی دفاع ملی]]
[[رده:استادان دانشگاه امام حسین]]
[[رده:استادان دانشگاه امام حسین]]
[[رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی]]
[[رده:ترورشدگان توسط اسرائیل]]
[[رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه امام حسین]]
[[رده:مدفونان در حرم سبزقبا]]
[[رده:نظامیان اهل ایران]]
[[رده:فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]
[[رده:کشته‌شدگان در حملات اسرائیل]]
[[رده:زادگان ۱۹۵۳ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)]]

نسخهٔ ۱۲ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۴۹

غلامعلی رشید
نامغلامعلی
نام خانوادگیرشید
درگذشت۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش
همسرسارا ترابی‌کیا
فرزندانفاطمه
نرجس
زهرا
امین‌عباس

غلامعلی رشید، نظامی، تحلیل‌گر راهبردی، فرمانده ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نظریه‌پرداز دکترین دفاعی.

غلامعلی علی‌نور رشید در دزفول متولد شد و پس از آغاز مبارزات سیاسی علیه حکومت پهلوی و حبس در زندان‌های ساواک، به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست. او در سازماندهی نظامی جنگ ایران و عراق و فرماندهی قرارگاه‌های ارشد نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کرد و با تحصیل در رشته جغرافیای سیاسی تا مقطع دکتری، پایه‌های نظری دکترین بازدارندگی و امنیت ملی را تبیین نمود. رشید مسئولیت‌هایی نظیر جانشینی ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا را بر عهده داشت و در جریان حمله هوایی اسرائیل به تهران جان باخت.

زندگی‌نامه

غلامعلی علی‌نور رشید در ۱ مهر ۱۳۳۲ش در محله صحرابدر مغربی شهر دزفول در استان خوزستان متولد شد. پدرش آهنگر بود و مادرش زهرا شمشیرساز نام داشت. او در خانواده‌ای مذهبی رشد کرد، به مطالعه علاقه‌مند بود و حساسیت ویژه‌ای بر رعایت احکام دینی داشت؛ وی بعدها نام خانوادگی خود را به «رشید» کوتاه کرد.[۱] رشید دیپلم علوم انسانی خود را در رشت اخذ کرد و با وجود قبولی در رشته پزشکی دانشگاه فردوسی مشهد، به دلایل سیاسی از تحصیل محروم شد.[۲]

او در سال ۱۳۶۱ش به توصیه محسن رضایی با سارا ترابی‌کیا ازدواج کرد که خطبه عقدشان توسط سید مجدالدین قاضی دزفولی خوانده شد. فرزند نخست آن‌ها، فاطمه، به دلیل استرس‌های ناشی از موشک‌باران دزفول در دوران جنگ ایران و عراق با فلج مغزی متولد شد و در سال ۱۳۶۷ش درگذشت؛ پس از او سه فرزند دیگر به نام‌های نرجس، زهرا و امین‌عباس در این خانواده متولد شدند.[۳] امین‌عباس رشید از فعالان اردوهای راهیان نور بود که در جریان حمله اسرائیل همراه با پدرش کشته شد.[۴]

غلامعلی علی‌نور رشید در ۱ مهر ۱۳۳۲ش در محله صحرابدر مغربی در خیابان جهاد شهر دزفول در استان خوزستان متولد شد. پدرش، علی علی‌نور رشید، آهنگر و مادرش، زهرا شمشیرساز، خانه‌دار بود. او در خانواده‌ای مذهبی رشد کرد، از کودکی به مطالعه علاقه‌مند بود و حساسیت ویژه‌ای بر رعایت احکام دینی داشت.[۵] وی در اواسط جنگ نام خانوادگی خود را به دلیل طولانی بودن به «رشید» کوتاه کرد.[۶] رشید دیپلم خود را در رشته علوم انسانی اخذ کرد[۷] و با وجود قبولی در رشته پزشکی دانشگاه مشهد، به دلایل سیاسی از تحصیل محروم شد.[۸]

او در سال ۱۳۶۱ش با سارا ترابی‌کیا ازدواج کرد.[۹] این ازدواج به توصیه محسن رضایی صورت گرفت و خطبه عقدشان توسط سید مجدالدین قاضی دزفولی خوانده شد. فرزند نخست آن‌ها دختری به نام فاطمه بود که به دلیل استرس‌های ناشی از موشک‌باران دزفول با فلج مغزی متولد شد و در سال ۱۳۶۷ش درگذشت؛ پس از او خداوند سه فرزند دیگر به نام‌های نرجس، زهرا و امین‌عباس به این خانواده داد.[۱۰] امین‌عباس رشید طلبه‌ای بود که با اردوهای راهیان نور همکاری داشت و در جریان حمله اسرائیل در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش همراه با پدرش کشته شد.[۱۱]

مبارزات پیش از انقلاب

فعالیت‌های سیاسی رشید از سال ۱۳۵۰ش با توزیع بیانات سید روح‌الله خمینی آغاز شد و برای تمرین خودکنترلی بیش از یک سال روزه سکوت گرفت. او در ۱۷ سالگی به «گروه سبحانی» پیوست و توسط ساواک دستگیر و در اهواز زندانی شد.[۱۲] وی در زندان با محسن رضایی و علی شمخانی آشنا گردید و پس از آزادی، در گروه چریکی «منصورون» فعالیت کرد. رشید دوران سربازی خود را در لشکر ۹۲ زرهی اهواز گذراند و در سال ۱۳۵۵ش پس از یک درگیری مسلحانه در اصفهان مجدداً دستگیر و به زندان اوین تهران منتقل شد. با پیروزی انقلاب اسلامی، با ادغام چند گروه مبارز، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی پایه‌گذاری شد و او در حلقه محافظان رهبر ایران قرار گرفت.[۱۳]

فعالیت‌های سیاسی رشید در سال ۱۳۵۰ش با توزیع بیانات سید روح‌الله خمینی در قالب گروهی به نام «گروه سبحانی» آغاز گردید.[۱۴] او برای تمرین خودکنترلی، بیش از یک سال روزه سکوت گرفت و در سن ۱۷ سالگی برای نخستین بار روانه زندان شد.[۱۵] وی پس از محاکمه به دلیل فعالیت‌های سیاسی، یک سال حبس را در زندان اهواز سپری کرد.[۱۶]

رشید در زندان اهواز با محسن رضایی و علی شمخانی آشنا شد[۱۷] که این مسئله زمینه‌ساز پیوستن او به گروه چریکی «منصورون» گردید.[۱۸] او از سال ۱۳۵۲ش تا ۱۳۵۴ش دوران سربازی خود را در رسته زرهی لشکر ۹۲ اهواز گذراند و در سال ۱۳۵۵ش در پی یک درگیری مسلحانه در اصفهان، دستگیر و به زندان‌های اوین و کمیته مشترک در تهران منتقل شد.[۱۹] پس از پیروزی انقلاب اسلامی، گروه منصورون با شش تشکل دیگر ادغام شد و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی پایه‌گذاری گردید و رشید نیز در حلقه محافظان رهبر ایران قرار گرفت.[۲۰]

سوابق دفاعی

وی پس از تأسیس سپاه پاسداران به معاونت اطلاعات و عملیات سپاه دزفول منصوب شد و با آغاز جنگ، با ساماندهی نیروهای مردمی دوازده جبهه عملیاتی از ایلام تا خوزستان تشکیل داد. رشید همراه با حسن باقری و سید یحیی رحیم‌صفوی نقش مهمی در تغییر استراتژی نبرد داشت و در عملیات‌های کلیدی نظیر طریق‌القدس، فتح‌المبین، بیت‌المقدس، خیبر، بدر، والفجر ۸ و کربلای ۵ از طراحان اصلی بود.[۲۱] او در زمان آزادسازی خرمشهر فرماندهی قرارگاه فتح را عهده‌دار بود و تا پایان جنگ مسئولیت‌هایی نظیر فرماندهی نیروی زمینی سپاه و معاونت عملیات ستاد مشترک را بر عهده داشت.[۲۲]

پس از جنگ، رشید به مدت ده سال معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح را هدایت کرد و در سال ۱۳۷۸ش به درجه سرلشکری ارتقا یافت. او هفده سال جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بود و در سال ۱۳۹۵ش با حکم سید علی خامنه‌ای به فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا منصوب شد. نام وی در ۱۳ آبان ۱۳۹۸ش در فهرست تحریم‌های ایالات متحده آمریکا قرار گرفت.[۲۳]

وی پس از پیروزی انقلاب و تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به عنوان معاون اطلاعات و عملیاتی سپاه دزفول شروع به کار کرد.[۲۴] با آغاز جنگ، او با ساماندهی نیروهای مردمی، دوازده جبهه عملیاتی را در غرب کشور از ایلام تا خوزستان تشکیل داد.[۲۵] رشید همراه با حسن باقری و سید یحیی رحیم‌صفوی یکی از سه فرماندهی بود که در نیمه دوم سال ۱۳۵۹ش نقش مهمی در طراحی و تحول در شیوه نبرد داشت.[۲۶] او در عملیات‌های کلیدی نظیر طریق‌القدس، فتح‌المبین، بیت‌المقدس، خیبر، والفجر ۸ و کربلای ۵ حضور مؤثر داشت.[۲۷] رشید در زمان آزادسازی خرمشهر در جریان عملیات بیت‌المقدس، فرماندهی قرارگاه فتح را عهده‌دار بود.[۲۸] وی تا پایان جنگ مسئولیت‌هایی نظیر جانشینی فرمانده نیروی زمینی سپاه و معاونت عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران را بر عهده داشت.[۲۹]

پس از جنگ، رشید از سال ۱۳۶۸ش تا ۱۳۷۸ش به مدت ده سال مسئولیت معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح را هدایت کرد.[۳۰] او در فروردین ۱۳۷۸ش به درجه سرلشکری ارتقا یافت و هفده سال جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بود.[۳۱] وی در سال ۱۳۹۵ش با حکم سید علی خامنه‌ای به فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا منصوب شد.[۳۲] نام او در ۱۳ آبان ۱۳۹۸ش در فهرست تحریم‌های ایالات متحده آمریکا قرار گرفت.[۳۳]

سوابق و مسئولیت‌های نظامی
مسئولیت بازه زمانی منبع
معاون اطلاعات و عملیات سپاه دزفول آغاز جنگ ایران و عراق [۳۴]
مسئول ستاد عملیات جنوب و جانشین ستاد دوران جنگ [۳۵]
فرمانده قرارگاه فتح عملیات فتح‌المبین و بیت‌المقدس [۳۶]
جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه سال‌های پایانی جنگ [۳۷]
معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران ۱۳۶۵ش تا ۱۳۶۸ش [۳۸]
معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح ۱۳۶۸ش تا ۱۳۷۸ش [۳۹]
جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ۱۳۷۸ش تا ۱۳۹۵ش [۴۰]
فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا ۱۳۹۵ش تا ۱۴۰۴ش [۴۱]
معاون امور دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی همزمان با فرماندهی قرارگاه [۴۲]


سوابق و مسئولیت‌های نظامی
مسئولیت بازه زمانی منبع
معاون اطلاعات و عملیات سپاه دزفول تشکیل سپاه پاسداران [۴۳]
مسئول ستاد عملیات جنوب و جانشین ستاد دوران جنگ [۴۴]
فرمانده قرارگاه فتح عملیات فتح‌المبین و بیت‌المقدس [۴۵]
جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه تا پایان جنگ [۴۶]
معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران ۱۳۶۵ش تا ۱۳۶۸ش [۴۷]
معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح ۱۳۶۸ش تا ۱۳۷۸ش [۴۸]
جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ۱۳۷۸ش تا ۱۳۹۵ش [۴۹]
فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا ۱۳۹۵ش تا زمان شهادت (۱۴۰۴ش) [۵۰]
معاون امور دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی همزمان با فرماندهی قرارگاه [۵۱]

رویکرد راهبردی

رشید مقاطع کارشناسی و ارشد را در دانشگاه تهران سپری کرد و در سال ۱۳۸۷ش دکتری جغرافیای سیاسی خود را از دانشگاه تربیت مدرس دریافت نمود. او تئوری بازدارندگی فعال را در دکترین دفاعی ایران طراحی کرد و در توسعه پدافند هوایی، شبکه‌های پهپادی و جنگ الکترونیک نقش کلیدی داشت.[۵۲]

او به عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی و دانشگاه امام حسین فعالیت کرد و سردبیر فصلنامه «مطالعات دفاع مقدس» بود. از وی بیست مقاله علمی در حوزه‌های ژئوپلیتیک و جنگ آینده، از جمله «نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی آمریکا» منتشر شد. بیش از ۱۲۰ دفترچه یادداشت تحلیلی نیز از او به جای مانده بود که بخش اعظم آن‌ها در بمباران از میان رفت.[۵۳]

ویژگی‌های اخلاقی

رشید شخصیتی تحلیل‌گر و درون‌گرا داشت و همواره از دوربین رسانه‌ها دوری می‌کرد. او به مباحث تغذیه و سلامت تسلط داشت و در جلسات طولانی با استناد به نهج‌البلاغه، حکمت‌های مدیریتی را تبیین می‌نمود.[۵۴] وی بر مطالعه مستمر فرماندهان تأکید داشت و با وجود جایگاه عالی نظامی، در امور خیریه پیشگام بود و تا آخرین روزهای حیات به سفرهای فشرده کاری ادامه می‌داد.[۵۵]

شهادت

رشید در سحرگاه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش طی حمله هوایی اسرائیل به شهرک شهید دقایقی در تهران جان باخت. موج انفجار موجب قطع دست و پای وی شد و فرزندش امین‌عباس نیز در این حمله کشته شد. پس از این رویداد، درجه او افتخاراً به سپهبد ارتقا یافت.[۵۶] او یک هفته پیش از مرگ در دست‌نوشته‌ای به تداوم کار ستادی خود در آستانه ۷۲ سالگی با روحیه جوانان اشاره کرده بود.[۵۷]

پیامدها

پیکر وی بنا به وصیت‌نامه‌اش در ۹ تیر ۱۴۰۴ش در حرم سبزقبا در دزفول به خاک سپرده شد. با وجود آتش زدن مزار او توسط معترضان در ۱۸ دی ۱۴۰۴ش، در سالگرد مرگش از یادبود جدیدی رونمایی گردید. همچنین کتاب «آقا رشید» منتشر شد و دفتری برای نشر آثار او تأسیس گردید.[۵۸]

کشته شدن او و سایر فرماندهان نظیر محمد باقری و حسین سلامی در ابتدای جنگ دوازده‌روزه، واکنش تند سید علی خامنه‌ای را به همراه داشت.[۵۹] با وجود این تلفات، ساختار غیرمتمرکزی که رشید طراحی کرده بود، باعث فعال شدن سریع واحدهای موشکی توسط افسران میدانی و هدف قرار دادن پایگاه‌های ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در اقیانوس هند شد که این امر نهایتاً به ناکامی عملیات نفوذ در استان اصفهان و پذیرش آتش‌بس انجامید.[۶۰]

پانویس

  1. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
    «بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت»، پایگاه خبری ۲۴ نویس.
  2. «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
    «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  3. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
    «خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟»، پایگاه خبری اعتمادآنلاین.
  4. «ماجرای نذر متفاوت فرزند سرلشکر رشید/ حاجت او چه بود؟»، روزنامه دنیای اقتصاد.
    «آقازاده‌ای که از دانشگاه اخراج شد»، خبرگزاری ایرنا.
  5. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  6. «خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟»، پایگاه خبری اعتمادآنلاین.
  7. «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  8. «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
  9. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  10. «خاطره شهید سردار رشید از علت ازدواج دیرهنگامش؛ فرزند دختر سردار رشید چرا درگذشت؟»، پایگاه خبری اعتمادآنلاین.
  11. «آقازاده‌ای که از دانشگاه اخراج شد»، خبرگزاری ایرنا.
  12. «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
    «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  13. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
    «شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان»، وب‌سایت خبرآنلاین.
    «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  14. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  15. «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
  16. «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  17. «شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان»، وب‌سایت خبرآنلاین.
  18. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  19. «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  20. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  21. «مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید»، پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
    «از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.
  22. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
    «سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی»، روزنامه همشهری.
  23. «مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید»، پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    «شهید غلامعلی رشید که بود؟/ سوابق فرمانده عالی‌ترین قرارگاه عملیاتی نیروهای مسلح/ رفاقت با محسن رضایی و علی شمخانی در زندان»، وب‌سایت خبرآنلاین.
    «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  24. «بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت»، پایگاه خبری ۲۴ نویس.
  25. «از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.
  26. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  27. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  28. «مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید»، پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  29. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  30. ««سردار راهبردها» فرمانده‌ای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت»، خبرگزاری مهر.
  31. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  32. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  33. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  34. «زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت»، خبرگزاری ایمنا.
  35. «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  36. «مغزهای متفکر و استراتژیست‌های نظامی/ مروری بر کارنامه سه فرمانده ارشد شهید»، پایگاه خبری مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  37. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  38. «از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.
  39. «سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود»، خبرگزاری ایرنا.
  40. «سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی»، روزنامه همشهری.
  41. «بیوگرافی سردار غلامعلی رشید و همسرش و فرزندان +عکس شهادت»، پایگاه خبری ۲۴ نویس.
  42. «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  43. «زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت»، خبرگزاری ایمنا.
  44. «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  45. «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  46. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  47. «از «رشید» به کلیه واحدها: یا حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.
  48. «سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود»، خبرگزاری ایرنا.
  49. «سردار غلامعلی رشید که در حمله تروریستی اسرائیل به شهادت رسید، کیست؟ + بیوگرافی»، روزنامه همشهری.
  50. «زندگینامه سردار غلامعلی رشید؛ از تولد تا شهادت»، خبرگزاری ایمنا.
  51. «سوابق درخشان و افتخارآمیزتان پشتوانه‌ای ارزشمند برای ارتقای توانمندی نيروهاي مسلح، خواهد بود»، وب‌سایت تابناک.
  52. «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
    «واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران»، خبرگزاری ایسنا.
  53. «آقای دکتر غلامعلی رشید»، وب‌سایت سیویلیکا.
    «فرمانده‌ای که نوشت و آن‌چه از نوشته‌هایش باقی نماند!»، خبرگزاری کتاب ایران.
    «روایت سردار اسدی از ویژگی های شخصیتی سردار شهید رشید / شهید رشید از نظر فهم نظامی در جهان همتا نداشت»، وب‌سایت خبرآنلاین.
  54. «نگاه بلند رشید؛ تحلیلی بر تیپ‌شناسی و ۹ ویژگی شخصیتی سردار شهید غلامعلی رشید»، پایگاه خبری صبح صادق آنلاین.
    «روایت سرلشکر عبداللهی از ویژگی‌ها و نبوغ شهید رشید»، خبرگزاری مهر.
    «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
  55. «راز وصیت‌نامه ۳ صفحه‌ای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟»، خبرگزاری مهر.
    «رازهای ناگفته سردار رشید؛ از سکوت یکساله تا نبوغ نظامی و ادبی»، خبرگزاری فارس.
  56. «جزئیات ترور سردار رشید توسط موساد به روایت همسرش»، وب‌سایت تابناک.
    «روایت همسر شهید رشید از زمان شهادت سردار رشید و فرزندش/ پسرم پیش از رسیدن به بیمارستان شهید شده بود»، وب‌سایت خبرآنلاین.
    «جغرافیای انسان رشید»، روزنامه جوان.
  57. «متن دست‌نوشته سردار رشید یک هفته قبل از شهادت؛ «ما أبناء العشرین مانده‌ایم… تا لحظه شهادت»»، خبرگزاری ابنا.
  58. ««سردار راهبردها» فرمانده‌ای که کمتر دیده شد اما بسیار اثر گذاشت»، خبرگزاری مهر.
    «سردار رشید فرمانده تمام رزمندگان و فرماندهان بود»، خبرگزاری ایرنا.
    «راز وصیت‌نامه ۳ صفحه‌ای سردار رشید؛ چرا قهرمان دزفول پایتخت را نخواست؟»، خبرگزاری مهر.
  59. «واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران»، خبرگزاری ایسنا.
    «سردار رشید؛ نابغه نظامی جهان اسلام»، خبرگزاری حوزه.
  60. «واکاوی نقش شهید غلامعلی رشید در دکترین دفاعی ایران»، خبرگزاری ایسنا.

منابع