حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
== چارچوب نظری == | == چارچوب نظری == | ||
«خدای سال ۶۰ همان خدای امسال است»، عبارتی است که آیتالله خامنهای بهعنوان چارچوبی دینی | «خدای سال ۶۰ همان خدای امسال است»، عبارتی است که آیتالله خامنهای بهعنوان چارچوبی دینی-تاریخی بهعنوان یک سنت الهی برای امکانسنجی عبور جمهوری اسلامی ایران از بحرانهای کنونی و اساسی ارائه داده است.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/4339189/خدای-دورانها-روایتی-از-دیدار-با-وقت-شناسترین-مسئول-جمهوری-اسلامی-ایران «خدای دورانها؛ روایتی از دیدار با وقتشناسترین مسئول جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری میزان.]</ref> بر اساس این دیدگاه، پایداری جمهوری اسلامی ایران در برابر بحرانهای شدید آن دوره، از جمله [[جنگ ایران و عراق|جنگ عراق با ایران]]، ناامنی داخلی و [[ترور]] مسئولین جمهوری اسلامی ایران، صرفاً حاصل محاسبات سیاسی و مادی نیست، بلکه متکی بر [[سنتهای الهی|سنّتهای الهی]] دانسته میشود.<ref>[https://iqna.ir/00H4Hh «چگونگی مواجهه با سنتهای الهی؛ رمز پیروزیها و شکستها»، خبرگزاری بینالمللی قرآن.]</ref> در این رویکرد، ناکامی مکرر برآوردهای سیاسی و امنیتی دشمنان، از تحولات پیش از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تا جنگ عراق با ایران، [[عملیات طبس]]، پروژههای بیثباتسازی و ترورهای دهۀ شصت ایران، بهعنوان شواهد ناتوانی محاسبات صرفاً مادی در برابر سنّتهای الهی ارزیابی میشود.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/244777/حکایت-خدای-سال-60-و-خدای-آن-طرف-اروند-یادداشت-روز «حکایت خدای سال 60 و خدای آن طرف اروند (یادداشت روز)»، روزنامه کیهان.]</ref> | ||
سنتهای الهی در متون اسلامی، بهویژه [[قرآن]]، به مجموعه قوانین و روشهای ثابت الهی در | سنتهای الهی در متون اسلامی، بهویژه [[قرآن]]، به مجموعه قوانین و روشهای ثابت الهی در ادارۀ جهان و جامعه انسانی گفته میشود. این سنتها بیانگر رابطۀ منظم میان رفتار انسانها و پیامدهای آن در تاریخ و جامعهاند. از مهمترین ویژگیهای آنها میتوان به ثبات و تغییرناپذیری، عمومیت و شمول برای همۀ انسانها و اقوام و قانونمندی حوادث تاریخی اشاره کرد؛ به این معنا که سرنوشت جوامع بر اساس این قوانین الهی شکل میگیرد و هیچ قوم یا ملتی از آن مستثنا نیست.<ref>[https://iqna.ir/00H4Hh «چگونگی مواجهه با سنتهای الهی؛ رمز پیروزیها و شکستها»، خبرگزاری بینالمللی قرآن.]</ref> | ||
یکی از سنتهای مورد اشاره در این دیدگاه، [[سنت نصرت]] است که تضمین میکند هرکس دین خدا و ارزشهای الهی را یاری کند، نصرت قطعی خداوند شامل حال او خواهد شد. همچنین سنت استقامت و سنت شکر نعمت بیانگر این منطق هستند که پایداری در راه حق و استفاده درست از مواهب الهی، منجر به هدایت، گشایش و افزونی نعمت میشود. مطابق این دیدگاه، همانگونه که در سال ۱۳۶۰ش با انطباق رفتار جمعی با این سنّتها، [[نظام اسلامی]] توانست از شرایط بحرانی عبور کند، در زمان حال نیز امکان تکرار آن وجود دارد؛ زیرا | یکی از سنتهای مورد اشاره در این دیدگاه، [[سنت نصرت]] است که تضمین میکند هرکس دین خدا و ارزشهای الهی را یاری کند، نصرت قطعی خداوند شامل حال او خواهد شد. همچنین سنت استقامت و سنت شکر نعمت بیانگر این منطق هستند که پایداری در راه حق و استفاده درست از مواهب الهی، منجر به هدایت، گشایش و افزونی نعمت میشود. مطابق این دیدگاه، همانگونه که در سال ۱۳۶۰ش با انطباق رفتار جمعی با این سنّتها، [[نظام اسلامی]] توانست از شرایط بحرانی عبور کند، در زمان حال نیز امکان تکرار آن وجود دارد؛ زیرا سنّتهای الهی دگرگون نشدهاند.<ref>[https://ensafnews.com/354898/رهبری-خدای-سال-۶۰-همان-خدای-امسال-است/ «رهبری: خدای سال ۶۰ همان خدای امسال است»، پایگاه خبری و تحلیلی انصاف.]</ref> | ||
== تفاسیر تعبیر آیتالله خامنهای == | == تفاسیر تعبیر آیتالله خامنهای == | ||
=== تفاوت نسل دههٔ ۱۳۶۰ش و نسل امروزی === | === تفاوت نسل دههٔ ۱۳۶۰ش و نسل امروزی === | ||
در دیدگاههای انتقادی مطرحشده، اظهارات آیتالله خامنهای در [[۷ تیر]] ۱۴۰۱ش دربارهٔ «یکی بودن خدای دههٔ ۱۳۶۰ش و امروز» بهعنوان ارجاعی به تجربههای سیاسی و امنیتی آن دوره در مدیریت حوادث داخلی تفسیر میشود و با اشاره به گزارشها و روایتهای تاریخی اعدامهای دههٔ ۱۳۶۰ش شناخته میشود. این دیدگاهها با تأکید بر تغییرات اساسی در ترکیب اجتماعی، سطح آگاهی عمومی، گسترش ارتباطات و تحول اشکال کنش اعتراضی، استدلال میکنند که جامعهٔ ایران معاصر تفاوت معناداری با دههٔ ۱۳۶۰ش دارد. بر این اساس، امکان یا کارآمدی تکرار الگوهای آن دوره مورد تردید قرار میگیرد و بر وجود شکاف فزاینده میان ساختار قدرت و مطالبات اجتماعی تأکید میشود.<ref>[https://hekmatist.com/fa/entesharat/articles-all/220824m2 «مظفر محمدی: خدای دهه شصت، خدای امروز هم نیست»، وبسایت حزب کمونیست کارگری | در دیدگاههای انتقادی مطرحشده، اظهارات آیتالله خامنهای در [[۷ تیر]] ۱۴۰۱ش دربارهٔ «یکی بودن خدای دههٔ ۱۳۶۰ش و امروز» بهعنوان ارجاعی به تجربههای سیاسی و امنیتی آن دوره در مدیریت حوادث داخلی تفسیر میشود و با اشاره به گزارشها و روایتهای تاریخی اعدامهای دههٔ ۱۳۶۰ش شناخته میشود. این دیدگاهها با تأکید بر تغییرات اساسی در ترکیب اجتماعی، سطح آگاهی عمومی، گسترش ارتباطات و تحول اشکال کنش اعتراضی، استدلال میکنند که جامعهٔ ایران معاصر تفاوت معناداری با دههٔ ۱۳۶۰ش دارد. بر این اساس، امکان یا کارآمدی تکرار الگوهای آن دوره مورد تردید قرار میگیرد و بر وجود شکاف فزاینده میان ساختار قدرت و مطالبات اجتماعی تأکید میشود.<ref>[https://hekmatist.com/fa/entesharat/articles-all/220824m2 «مظفر محمدی: خدای دهه شصت، خدای امروز هم نیست»، وبسایت حزب کمونیست کارگری ایران؛][https://iranfreedom.net/%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D9%87-%DB%B6%DB%B0-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «خدای دهه ۶۰ خامنهای چگونه خدایی است؟»، وبسایت ایران آزادی.]</ref> | ||
تحلیلگران معتقدند جوانان دههٔ ۱۳۶۰ش در فضایی رشد یافتند که انقلاب اسلامی و جنگ ایران و عراق نقش تعیینکنندهای در [[سبک زندگی]] و هویت اجتماعی آنان داشت<ref>[https://noo.rs/U2FSr «جوان دیروز، جوان امروز»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> و ابزارهای رسانهای و جریانهای فکری متنوع نیز محدودتر بود. در مقابل، جوانان امروز در شرایطی رشد کردهاند که گسترش ارتباطات، فضای مجازی و تنوع جریانهای فرهنگی، آنان را در معرض چالشها و تهدیدهای فکری بیشتری قرار داده است.<ref>[https://irna.ir/xjdnYx «چه کسی بهتر است؛ جوان دیروزی یا جوان امروز»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران.]</ref> با این حال، گزارشها و شواهد اجتماعی نشان میدهد که توانایی، انگیزه و ایمان نسل جوان امروز کمتر از نسل دههٔ ۱۳۶۰ش نیست و حضور آنان در فعالیتهای دینی، فرهنگی و مناسبتهای انقلابی | تحلیلگران معتقدند جوانان دههٔ ۱۳۶۰ش در فضایی رشد یافتند که انقلاب اسلامی و جنگ ایران و عراق نقش تعیینکنندهای در [[سبک زندگی]] و هویت اجتماعی آنان داشت<ref>[https://noo.rs/U2FSr «جوان دیروز، جوان امروز»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> و ابزارهای رسانهای و جریانهای فکری متنوع نیز محدودتر بود. در مقابل، جوانان امروز در شرایطی رشد کردهاند که گسترش ارتباطات، فضای مجازی و تنوع جریانهای فرهنگی، آنان را در معرض چالشها و تهدیدهای فکری بیشتری قرار داده است.<ref>[https://irna.ir/xjdnYx «چه کسی بهتر است؛ جوان دیروزی یا جوان امروز»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران.]</ref> با این حال، گزارشها و شواهد اجتماعی نشان میدهد که توانایی، انگیزه و ایمان نسل جوان امروز کمتر از نسل دههٔ ۱۳۶۰ش نیست و حضور آنان در فعالیتهای دینی، فرهنگی و مناسبتهای انقلابی نشاندهندۀ تداوم این پایبندی است.<ref>[http://meraatnews.ir/short/er8mm «نسل جوان و دانشآموز پای کار انقلاب هستند»، خبرگزاری مرآت.]</ref> در عین حال، برخی خلأها مانند نیاز به تقویت برنامههای تربیتی و هویتی، ارتقای [[سواد رسانهای]] و ایجاد زمینههای بهتر برای درگیر شدن عمیقتر جوانان با مفاهیمی مانند [[ایمان]]، [[ایثار]] و مسئولیت اجتماعی از جمله مواردی است که برای تقویت این ظرفیت در نسل جدید قابل توجه دانسته میشود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1059173/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF «چرا جوانان امروز دیگر شبیه ما نیستند؟»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> | ||
=== تغییرات ساختاری نظام جمهوری اسلامی ایران === | === تغییرات ساختاری نظام جمهوری اسلامی ایران === | ||
