بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''''انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی؛''''' بمبگذاری در دفتر مرکزی حزب در تهران و کشتهشدن ۷۲ تن از جمله سیدمحمد بهشتی، جمعی از وزیران و نمایندگان مجلس. | '''''انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی؛''''' بمبگذاری در دفتر مرکزی حزب در تهران و کشتهشدن ۷۲ تن از جمله سیدمحمد بهشتی، جمعی از وزیران و نمایندگان مجلس. | ||
انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی که در ایران از آن با عنوان فاجعهٔ هفتم تیر یاد میشود، رویدادی است که در تاریخ ۷ تیر ۱۳۶۰ش در تهران رخ داد. در این حادثه، دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی با بمبگذاری منهدم شد و ۷۲ تن از اعضای این حزب از جمله سیدمحمد حسینی | انفجار دفتر [[حزب جمهوری اسلامی]] که در [[ایران]] از آن با عنوان فاجعهٔ هفتم تیر یاد میشود، رویدادی است که در تاریخ [[۷ تیر]] ۱۳۶۰ش در [[تهران]] رخ داد. در این حادثه، دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی با بمبگذاری منهدم شد و ۷۲ تن از اعضای این حزب از جمله [[سیدمحمد حسینی بهشتی]]، رئیس [[قوه قضائیه|قوۀ قضائیه]] و دبیرکل حزب، به همراه جمعی از وزیران و نمایندگان [[مجلس شورای اسلامی]] کشته شدند. این رویداد در بستر تنشهای سیاسی و امنیتی سالهای آغازین پس از پیروزی انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ش رخ داد و یکی از مهمترین حملات تروریستی تاریخ معاصر ایران بهشمار میآید. | ||
== معرفی حزب جمهوری اسلامی == | == معرفی حزب جمهوری اسلامی == | ||
حزب جمهوری اسلامی از مهمترین تشکلهای سیاسی پس از پیروزی انقلاب ایران بود که در ۲۹ بهمن ۱۳۵۷ش به همت گروهی از روحانیان مبارز تأسیس شد.<ref>دارابی، جریانشناسی سیاسی در ایران، ۱۳۸۸ش، ص۶۹–۷۰.</ref> این حزب که با تجربهٔ تشکلهای اسلامی پیشین مانند فداییان اسلام و هیئتهای مؤتلفه شکل گرفت، با موافقت و حمایت امام خمینی آغاز به کار کرد،<ref>دارابی، جریانشناسی سیاسی در ایران، ۱۳۸۸ش، ص۱۵۹–۱۶۰.</ref><ref>فوزی، تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران، ۱۳۸۴ش، ج1، ص392.</ref>اما گسترش تشکیلات و بروز اختلافات شدید درونحزبی موجب نارضایتی وی شد.<ref>درویشی، سیره عملی امامخمینی در اداره امور کشور، ۲۹۰.</ref> سرانجام در خرداد ۱۳۶۶ش، سیدعلی خامنهای و اکبر هاشمی رفسنجانی طی نامهای به امامخمینی، ادامهٔ فعالیت حزب را عاملی برای اختلاف دانسته و تعطیلی آن را اعلام کردند.<ref>امامخمینی، صحیفه، ۱۳۸۹ش، ج2، ص۲۷۵–۲۷۶.</ref> | حزب جمهوری اسلامی از مهمترین تشکلهای سیاسی پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] بود که در [[۲۹ بهمن]] ۱۳۵۷ش به همت گروهی از روحانیان مبارز تأسیس شد.<ref>دارابی، جریانشناسی سیاسی در ایران، ۱۳۸۸ش، ص۶۹–۷۰.</ref> این حزب که با تجربهٔ تشکلهای اسلامی پیشین مانند [[فداییان اسلام]] و [[هیئت مؤتلفه|هیئتهای مؤتلفه]] شکل گرفت، با موافقت و حمایت [[امام خمینی]] آغاز به کار کرد،<ref>دارابی، جریانشناسی سیاسی در ایران، ۱۳۸۸ش، ص۱۵۹–۱۶۰.</ref><ref>فوزی، تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران، ۱۳۸۴ش، ج1، ص392.</ref>اما گسترش تشکیلات و بروز اختلافات شدید درونحزبی موجب نارضایتی وی شد.<ref>درویشی، سیره عملی امامخمینی در اداره امور کشور، ۲۹۰.</ref> سرانجام در خرداد ۱۳۶۶ش، [[سیدعلی خامنهای]] و [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]] طی نامهای به امامخمینی، ادامهٔ فعالیت حزب را عاملی برای اختلاف دانسته و تعطیلی آن را اعلام کردند.<ref>امامخمینی، صحیفه، ۱۳۸۹ش، ج2، ص۲۷۵–۲۷۶.</ref> | ||
== شرح رویداد == | == شرح رویداد == | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
== عاملان و طراحان == | == عاملان و طراحان == | ||
محمدرضا کلاهی صمدی بهعنوان عامل اصلی انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی در هفتم تیر ۱۳۶۰ش معرفی میشود که با نفوذ به حزب، پیش از جلسه دو بمب کار گذاشت و در آخرین لحظات محل را ترک کرد. بر اساس منابع، وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به سازمان مجاهدین خلق پیوست و با هدایت این سازمان بهعنوان پاسدار وارد حزب جمهوری اسلامی شد و مسئولیت دعوت از شرکتکنندگان و حفاظت از سالن دفتر حزب را بر عهده گرفت.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3058596-نگاهی-به-پرونده-انفجار-حزب-جمهوری «نگاهی به پرونده انفجار حزب جمهوری»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.]</ref> کلاهی در روز حادثه با تماس با مسئولانی چون علی قدوسی و سیداسدالله | [[محمدرضا کلاهی صمدی]] بهعنوان عامل اصلی انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی در هفتم تیر ۱۳۶۰ش معرفی میشود که با نفوذ به حزب، پیش از جلسه دو بمب کار گذاشت و در آخرین لحظات محل را ترک کرد. بر اساس منابع، وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به [[سازمان مجاهدین خلق]] پیوست و با هدایت این سازمان بهعنوان پاسدار وارد حزب جمهوری اسلامی شد و مسئولیت دعوت از شرکتکنندگان و حفاظت از سالن دفتر حزب را بر عهده گرفت.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3058596-نگاهی-به-پرونده-انفجار-حزب-جمهوری «نگاهی به پرونده انفجار حزب جمهوری»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.]</ref> کلاهی در روز حادثه با تماس با مسئولانی چون [[علی قدوسی]] و [[سیداسدالله لاجوردی]]، آنها را به حضور در جلسه ترغیب میکرد که تحلیلگران آن را نشاندهندهٔ قصد سازمان مجاهدین خلق برای افزایش شمار قربانیان ارزیابی میکنند. یک هفته بعد هویت وی شناسایی و طی اطلاعیهای از سوی [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] اعلام شد. کلاهی پس از انفجار به [[عراق]] گریخت و در آنجا با یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق ازدواج کرد و در رادیوی این سازمان با نام مستعار کریم فعالیت داشت. وی در اوایل دههٔ ۱۳۷۰ش بهدلیل اختلاف از سازمان جدا شد و با هویت جعلی به آلمان و سپس هلند رفت و سرانجام در ۱۳۹۴ش توسط دو فرد هلندی به قتل رسید.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1645772 «سالروز انفجار ۷ تیر / کریم رادیو، از نفوذ مرگبار در حزب تا ترور در هلند»، خبر آنلاین.]</ref> دربارهٔ طراحی عملیات، دو دیدگاه مطرح است: برخی آن را با توانایی سازمان مجاهدین خلق ممکن میدانند و برخی دیگر با توجه به قدرت تخریبی بالا، آن را با همکاری سرویسهای اطلاعاتی غربی ارزیابی میکنند.<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | ||
== زمینهها == | == زمینهها == | ||
بهگفتهٔ برخی تحلیلگران، انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در چارچوب موجی از ترورهای سیاسی تفسیر شده است که از ماههای نخست پس از پیروزی انقلاب | بهگفتهٔ برخی تحلیلگران، انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در چارچوب موجی از ترورهای سیاسی تفسیر شده است که از ماههای نخست پس از پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷]]<nowiki/>ش توسط گروههای مخالف با نظام حاکم، علیه برخی شخصیتهای سیاسی و مذهبی در ایران رخ داد. در این دوره، چندین ترور و سوءقصد علیه چهرههای شناختهشده صورت گرفت که از جملۀ آنها میتوان به ترور [[محمدولی قرنی]] و [[مرتضی مطهری]] و نیز سوءقصد به علی اکبر هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۵۸ش اشاره کرد؛ اقداماتی که به [[گروه فرقان]] نسبت داده شده است. در ادامه همان سال نیز افرادی مانند [[مهدی عراقی]]، [[سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی]] و [[محمد مفتح]] در حملات جداگانه ترور شدند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=26774 ««ترور برای مهار انقلاب»، وبسایت دیگران.]</ref> | ||
در بهمن ۱۳۵۸ش ابوالحسن بنیصدر به ریاستجمهوری رسید، اما بهتدریج میان او و برخی نهادهای انقلابی اختلافاتی پدید آمد. این تنشها در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ش با تصویب طرح عدم کفایت سیاسی او در مجلس شورای اسلامی به اوج رسید و در | در بهمن ۱۳۵۸ش [[ابوالحسن بنیصدر]] به ریاستجمهوری رسید، اما بهتدریج میان او و برخی نهادهای انقلابی اختلافاتی پدید آمد. این تنشها در [[۳۰ خرداد]] ۱۳۶۰ش با تصویب طرح عدم کفایت سیاسی او در مجلس شورای اسلامی به اوج رسید و در [[1 تیر]] همان سال، [[سیدروحالله خمینی]] حکم عزل وی را صادر کرد. در همان روز، سازمان مجاهدین خلق اعلام کرد که وارد مبارزه مسلحانه علیه جمهوری اسلامی شده است.<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | ||
بر | بر پایۀ برخی گزارشها، این سازمان سیدمحمدحسین بهشتی را از چهرههای اثرگذار در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی میدانست و حذف او را عاملی برای تضعیف نظام ارزیابی میکرد. در [[۶ تیر]] ۱۳۶۰ش نیز سیدعلی خامنهای در مسجد ابوذر تهران هدف سوءقصد قرار گرفت و روز بعد، انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی به شهادت بهشتی و شماری از اعضای این حزب انجامید.<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | ||
برخی رسانههای خارجی این | برخی رسانههای خارجی این حادثه را در چارچوب بحرانهای سیاسی داخلی ایران تحلیل کردند و عزل بنیصدر و تشدید اختلافات سیاسی را از عوامل افزایش تنش در کشور دانستند.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/9075/حادثهی-هفتم-تیر-در-نگاه-مطبوعات-و-خبرگزاریهای-خارجی «حادثهی هفتم تیر در نگاه مطبوعات و خبرگزاریهای خارجی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | ||
== کشتهشدگان حادثه == | == کشتهشدگان حادثه<ref group="دیدگاه">بین ستون مسولیت و خلاصه سوانح خوب تفکیک نشده است. درست این ست که در ستون سوم موقعیت حزبی افراد مشخص شود مثلا عضو شورای مرکزی حزب بوده یا عضو عادی یا عضو کمیته ها. و در ستون چهارم مابقی فعالیت های شان. ولی در اینجا دقیق تفکیک نشده است. </ref> == | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
!'''ردیف''' | !'''ردیف''' | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
|'''علیاصغر آقازمانی''' | |'''علیاصغر آقازمانی''' | ||
|فوقلیسانس حسابداری | |فوقلیسانس حسابداری | ||
|مسئول دفتر هاشمی رفسنجانی | |مسئول دفتر هاشمی رفسنجانی<ref group="دیدگاه">جایگاه حزبی این شخص چه بوده؟</ref> | ||
|از سازماندهندگان کمیتهها و نهضت سوادآموزی. | |از سازماندهندگان کمیتهها و نهضت سوادآموزی. | ||
|- | |- | ||
| خط ۴۷: | خط ۴۷: | ||
|علوم تربیتی | |علوم تربیتی | ||
|نماینده مردم شهرکرد در مجلس | |نماینده مردم شهرکرد در مجلس | ||
|سرپرست اداره کل آموزش و پرورش چهارمحال و بختیاری. | |سرپرست اداره کل آموزش و پرورش [[چهارمحال و بختیاری]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۴''' | !'''۴''' | ||
|'''هادی امینی''' | |'''هادی امینی''' | ||
|مهندسی مکانیک | |مهندسی مکانیک | ||
|از سرپرستان بنیاد مستضعفان | |از سرپرستان [[بنیاد مستضعفان]] | ||
|فعال در آبرسانی به روستاهای اطراف تهران. | |فعال در آبرسانی به روستاهای اطراف تهران. | ||
|- | |- | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
|دیپلم ریاضی | |دیپلم ریاضی | ||
|عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی | |عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی | ||
|فعال در گسترش کتابخانههای مساجد تهران. | |فعال در گسترش کتابخانههای [[مسجد|مساجد]] تهران. | ||
|- | |- | ||
!'''۶''' | !'''۶''' | ||
| خط ۶۵: | خط ۶۵: | ||
| - | | - | ||
|فعال واحد تشکیلات حزب جمهوری | |فعال واحد تشکیلات حزب جمهوری | ||
|از اعضای اولیه کمیته امداد امام خمینی. | |از اعضای اولیه [[کمیته امداد امام خمینی]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۷''' | !'''۷''' | ||
| خط ۹۵: | خط ۹۵: | ||
|دانشجوی دانشگاه تبریز | |دانشجوی دانشگاه تبریز | ||
|عضو حزب جمهوری اسلامی | |عضو حزب جمهوری اسلامی | ||
|بنیانگذار کانون نهضت اسلامی در تبریز. | |بنیانگذار کانون نهضت اسلامی در [[تبریز]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۱۲''' | !'''۱۲''' | ||
| خط ۱۱۳: | خط ۱۱۳: | ||
|دانشجوی بازرگانی | |دانشجوی بازرگانی | ||
|عضو بخش سیاسی حزب جمهوری | |عضو بخش سیاسی حزب جمهوری | ||
|بنیانگذار انجمن اسلامی دانشگاه غزالی قزوین. | |بنیانگذار انجمن اسلامی دانشگاه غزالی [[قزوین]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۱۵''' | !'''۱۵''' | ||
|'''سیدرضا پاکنژاد''' | |'''[[سیدرضا پاکنژاد]]''' | ||
|دکترای پزشکی | |دکترای پزشکی | ||
|نماینده مردم یزد در مجلس | |نماینده مردم [[یزد]] در مجلس | ||
|نویسنده ۱۱۰ جلد کتاب در معارف و پزشکی. | |نویسنده ۱۱۰ جلد کتاب در معارف و پزشکی. | ||
|- | |- | ||
| خط ۱۲۵: | خط ۱۲۵: | ||
|دکترای اقتصاد | |دکترای اقتصاد | ||
|عضو هیئت مدیره کاغذ و چوب | |عضو هیئت مدیره کاغذ و چوب | ||
|محقق اقتصادی و شاگرد امام موسی صدر در لبنان. | |محقق اقتصادی و شاگرد [[امام موسی صدر]] در [[لبنان]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۱۷''' | !'''۱۷''' | ||
| خط ۱۳۷: | خط ۱۳۷: | ||
|مهندسی راه و ساختمان | |مهندسی راه و ساختمان | ||
|معاون وزارت راه و ترابری | |معاون وزارت راه و ترابری | ||
|فعال عمرانی در استان خوزستان پس از انقلاب. | |فعال عمرانی در استان [[خوزستان]] پس از پیروزی انقلاب. | ||
|- | |- | ||
!'''۱۹''' | !'''۱۹''' | ||
|'''عباس جهانبخشی''' | |'''[[عباس جهانبخشی]]''' | ||
| - | | - | ||
|معاون آموزش سازمان بهزیستی | |معاون آموزش [[سازمان بهزیستی]] | ||
|رئیس سابق دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران. | |رئیس سابق دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران. | ||
|- | |- | ||
| خط ۱۵۲: | خط ۱۵۲: | ||
|- | |- | ||
!'''۲۱''' | !'''۲۱''' | ||
|'''غلامحسین حقانی''' | |'''[[غلامحسین حقانی]]''' | ||
|اجتهاد | |اجتهاد | ||
|نماینده مجلس و سرپرست سازمان تبلیغات | |نماینده مجلس و سرپرست سازمان تبلیغات | ||
|حاکم شرع هرمزگان و بنیانگذار مؤسسه | |حاکم شرع [[هرمزگان]] و بنیانگذار مؤسسه در راه حق. | ||
|- | |- | ||
!'''۲۲''' | !'''۲۲''' | ||
| خط ۱۶۴: | خط ۱۶۴: | ||
|- | |- | ||
!'''۲۳''' | !'''۲۳''' | ||
|'''محمدعلی حیدری''' | |'''[[محمدعلی حیدری]]''' | ||
|اجتهاد | |اجتهاد | ||
|نماینده مردم همدان در مجلس | |نماینده مردم [[همدان]] در مجلس | ||
|امام جمعه نهاوند و حاکم شرع دادگاههای همدان. | |امام جمعه [[نهاوند]] و حاکم شرع دادگاههای همدان. | ||
|- | |- | ||
!'''۲۴''' | !'''۲۴''' | ||
|'''عباس حیدری''' | |'''عباس حیدری''' | ||
|تکنسین مخابرات | |تکنسین مخابرات | ||
|نماینده مردم بوشهر در مجلس | |نماینده مردم [[بوشهر]] در مجلس | ||
|فعال در مخابره پیامهای امام خمینی در دوران مبارزه. | |فعال در مخابره پیامهای امام خمینی در دوران مبارزه. | ||
|- | |- | ||
| خط ۱۸۴: | خط ۱۸۴: | ||
|'''سیدمحمدتقی حسینی طباطبایی''' | |'''سیدمحمدتقی حسینی طباطبایی''' | ||
|دروس خارج فقه | |دروس خارج فقه | ||
|نماینده مردم زابل در مجلس | |نماینده مردم [[زابل]] در مجلس | ||
|فعال در ایجاد وحدت میان شیعه و سنی در سیستان. | |فعال در ایجاد وحدت میان شیعه و سنی در [[سیستان و بلوچستان]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۲۷''' | !'''۲۷''' | ||
| خط ۲۰۰: | خط ۲۰۰: | ||
|- | |- | ||
!'''۲۹''' | !'''۲۹''' | ||
|'''عبدالحمید دیالمه''' | |'''[[عبدالحمید دیالمه]]''' | ||
|دکترای پزشکی | |دکترای پزشکی | ||
|نماینده مردم مشهد در مجلس | |نماینده مردم [[مشهد]] در مجلس | ||
|بنیانگذار مجمع تفکرات شیعی در تهران و مشهد. | |بنیانگذار مجمع تفکرات شیعی در تهران و مشهد. | ||
|- | |- | ||
| خط ۲۳۰: | خط ۲۳۰: | ||
|- | |- | ||
!'''۳۴''' | !'''۳۴''' | ||
|'''سیدفخرالدین رحیمی''' | |'''[[سیدفخرالدین رحیمی]]''' | ||
|تحصیلات حوزوی | |تحصیلات حوزوی | ||
|نماینده مردم ملاوی در مجلس | |نماینده مردم ملاوی در مجلس | ||
| خط ۲۸۱: | خط ۲۸۱: | ||
|فوقلیسانس مدیریت | |فوقلیسانس مدیریت | ||
|مدیرعامل مرکز تهیه و توزیع فلزات | |مدیرعامل مرکز تهیه و توزیع فلزات | ||
|فعال در تحقق اصل ۴۴ قانون اساسی. | |فعال در تحقق اصل ۴۴ [[قانون اساسی اساسی جمهوری اسلامی ایران]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۴۳''' | !'''۴۳''' | ||
| خط ۳۰۵: | خط ۳۰۵: | ||
|تحصیلات حوزوی | |تحصیلات حوزوی | ||
|نماینده مردم ازنا در مجلس | |نماینده مردم ازنا در مجلس | ||
|رئیس دادگاه انقلاب و مبارز قیام ۱۵ خرداد. | |رئیس دادگاه انقلاب و مبارز [[قیام ۱۵ خرداد]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۴۷''' | !'''۴۷''' | ||
| خط ۳۱۱: | خط ۳۱۱: | ||
|تحصیلات حوزوی | |تحصیلات حوزوی | ||
|نماینده مردم اسفراین در مجلس | |نماینده مردم اسفراین در مجلس | ||
|مبارز فعال خراسان و تحت تعقیب دائم ساواک. | |مبارز فعال [[خراسان]] و تحت تعقیب دائم [[ساواک]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۴۸''' | !'''۴۸''' | ||
| خط ۳۳۲: | خط ۳۳۲: | ||
|- | |- | ||
!'''۵۱''' | !'''۵۱''' | ||
|'''حسن عضدی''' | |'''[[حسن عضدی]]''' | ||
|دکترای اقتصاد سیاسی | |دکترای اقتصاد سیاسی | ||
|معاون وزارت فرهنگ و آموزش عالی | |معاون وزارت فرهنگ و آموزش عالی | ||
|نماینده گیلان در مجلس خبرگان و فعال وحدت حوزه و دانشگاه. | |نماینده [[گیلان]] در [[مجلس خبرگان رهبری]] و فعال وحدت حوزه و دانشگاه. | ||
|- | |- | ||
!'''۵۲''' | !'''۵۲''' | ||
| خط ۳۴۷: | خط ۳۴۷: | ||
|دکترای جراحی | |دکترای جراحی | ||
|وزیر مشاور و سرپرست سازمان بهزیستی | |وزیر مشاور و سرپرست سازمان بهزیستی | ||
|بنیانگذار کمیته امداد و سازمان بهزیستی کشور. | |بنیانگذار کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی کشور. | ||
|- | |- | ||
!'''۵۴''' | !'''۵۴''' | ||
| خط ۳۵۳: | خط ۳۵۳: | ||
|دکترای مهندسی برق | |دکترای مهندسی برق | ||
|وزیر پست و تلگراف و تلفن | |وزیر پست و تلگراف و تلفن | ||
|از مؤسسین انجمن اسلامی دانشجویان در آمریکا و کانادا. | |از مؤسسین [[انجمن اسلامی دانشجویان در آمریکا و کانادا]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۵۵''' | !'''۵۵''' | ||
| خط ۳۸۰: | خط ۳۸۰: | ||
|- | |- | ||
!'''۵۹''' | !'''۵۹''' | ||
|'''محمد منتظری''' | |'''[[محمد منتظری]]''' | ||
|حوزوی / آموزش چریکی | |حوزوی / آموزش چریکی | ||
|نماینده مردم نجفآباد در مجلس | |نماینده مردم [[نجفآباد]] در مجلس | ||
|بنیانگذار سپاه پاسداران و مدیر مجله الشهید. | |بنیانگذار [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] و مدیر مجله الشهید. | ||
|- | |- | ||
!'''۶۰''' | !'''۶۰''' | ||
| خط ۴۰۱: | خط ۴۰۱: | ||
|مهندسی مکانیک | |مهندسی مکانیک | ||
|معاون رفاه و تعاون وزارت کار | |معاون رفاه و تعاون وزارت کار | ||
|مشاور سابق استانداری اصفهان و طراح رفاه کارگران. | |مشاور سابق استانداری [[اصفهان]] و طراح رفاه کارگران. | ||
|- | |- | ||
!'''۶۳''' | !'''۶۳''' | ||
| خط ۴۱۳: | خط ۴۱۳: | ||
|دیپلم | |دیپلم | ||
|فرماندار ایرانشهر | |فرماندار ایرانشهر | ||
|شاگرد شهید بهشتی و فعال در برگزاری نماز عید فطر ۵۷. | |شاگرد شهید بهشتی و فعال در برگزاری [[نماز عید فطر]] ۵۷. | ||
|- | |- | ||
!'''۶۵''' | !'''۶۵''' | ||
| خط ۴۲۵: | خط ۴۲۵: | ||
|دیپلم | |دیپلم | ||
|فعال اداری مجلس شورای اسلامی | |فعال اداری مجلس شورای اسلامی | ||
|عضو کمیته استقبال و مسئول انتظامات بهشتزهرا. | |عضو کمیته استقبال و مسئول انتظامات [[بهشتزهرا]]. | ||
|- | |- | ||
!'''۶۷''' | !'''۶۷''' | ||
| خط ۴۵۲: | خط ۴۵۲: | ||
|- | |- | ||
!'''۷۱''' | !'''۷۱''' | ||
|'''علی هاشمی سنجانی''' | |'''[[علی هاشمی سنجانی]]''' | ||
|اجتهاد | |اجتهاد | ||
|نماینده مردم اراک در مجلس | |نماینده مردم [[اراک]] در مجلس | ||
|عالم، عارف و مدرس حوزههای علمیه با اجازه اجتهاد. | |عالم، عارف و مدرس حوزههای علمیه با اجازه اجتهاد. | ||
|- | |- | ||
| خط ۴۶۵: | خط ۴۶۵: | ||
=== تشییع === | === تشییع === | ||
بنابر گزارش مرکز اسناد انقلاب | بنابر گزارش [[مرکز اسناد انقلاب اسلامی]]، مراسم تشییع پیکر سیدمحمد بهشتی به همراه شهدای دیگر این رویداد علیرغم تبلیغات گسترده علیه سیدمحمد حسینی بهشتی، با حضور گستردهٔ مردم صورت گرفت که این امر باعث تعجب همگان شد. گستردگی مردم بهحدی بود که امکان دفن پیکر جانباختگان فراهم نشد و خاکسپاری به روز بعد موکول شد.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/5019/خروش-ملت-در-مراسم-تشییع-پیکر-شهدای-هفتم-تیر «خروش ملت در مراسم تشییع پیکر شهدای هفتم تیر»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | ||
== مجروحان حادثه == | == مجروحان حادثه == | ||
| خط ۴۷۱: | خط ۴۷۱: | ||
== بازماندگان حادثه == | == بازماندگان حادثه == | ||
شماری از شخصیتهای سیاسی در جلسه دعوت | شماری از شخصیتهای سیاسی در جلسه دعوت بودند، اما بهدلایل مختلف در زمان حادثه حضور نداشتند یا پیش از وقوع انفجار آن را ترک کرده بودند. از جمله [[محمدعلی رجایی]] بهدلیل اشتغال به کارهای اجرایی در جلسه شرکت نکرد. [[محمدجواد باهنر]] نیز در این نشست حضور نداشت. علیاکبر هاشمی رفسنجانی پیش از انفجار جلسه را ترک کرده بود. [[علیاکبر ناطقنوری]]، [[محمدرضا مهدویکنی]]، [[علی قدوسی]] و [[حبیبالله عسگراولادی]] نیز بهدلایل مختلف در زمان وقوع انفجار در ساختمان حزب حاضر نبودند.<ref>[https://navideshahed.com/fa/print/509300 «فاجعه هفتم تیر و معرفی شهدای خوزستان»، وبسایت نوید شاهد.]</ref> سیدعلی خامنهای یک روز قبل در حملهٔ تروریستی مجروح شده و در بیمارستان بستری بود.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6982616/نخستین-واکنش-آیتالله-خامنهای-به-فاجعه-هفتمتیر-و-شهادت-آیتالله-بهشتی-فیلم «نخستین واکنش آیتالله خامنهای به فاجعه هفتمتیر و شهادت آیتالله بهشتی»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
== واکنشها == | == واکنشها == | ||
* به گزارش رسانهها، پس از وقوع انفجار مردم بیدرنگ خود را به محل حادثه رساندند و تا صبح به یاری مجروحان شتافتند. بر اساس این گزارشها، شماری از کسبه با بازگشایی شبانهٔ مغازههای خود، تجهیزات لازم برای برش آهن را در اختیار نیروهای امداد قرار دادند تا مصدومان از زیر آوار خارج شوند. به نقل از منابع، در آن شب حاضران بیآنکه از سرنوشت عزیزان خود آگاه باشند، یکدل و یکصدا به یاری همنوعان خود شتافتند. این حضور فداکارانه که در گزارشهای آن زمان منعکس شده، جلوهای از همبستگی جمعی بود.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/5010/نقش-امدادی-مردم-بعد-از-انفجار-دفتر-حزب-جمهوری «نقش امدادی مردم بعد از انفجار دفتر حزب جمهوری»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | * به گزارش رسانهها، پس از وقوع انفجار مردم بیدرنگ خود را به محل حادثه رساندند و تا صبح به یاری مجروحان شتافتند. بر اساس این گزارشها، شماری از کسبه با بازگشایی شبانهٔ مغازههای خود، تجهیزات لازم برای برش آهن را در اختیار نیروهای امداد قرار دادند تا مصدومان از زیر آوار خارج شوند. به نقل از منابع، در آن شب حاضران بیآنکه از سرنوشت عزیزان خود آگاه باشند، یکدل و یکصدا به یاری همنوعان خود شتافتند. این حضور فداکارانه که در گزارشهای آن زمان منعکس شده، جلوهای از همبستگی جمعی بود.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/5010/نقش-امدادی-مردم-بعد-از-انفجار-دفتر-حزب-جمهوری «نقش امدادی مردم بعد از انفجار دفتر حزب جمهوری»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | ||
* فردای آن روز، در محکومیت اقدام تروریستی | * فردای آن روز، در محکومیت اقدام تروریستی راهپیمایی در سراسر کشور برگزار شد. رسانهها این تجمع مردمی را از بینظیرترین تظاهرات در ایران توصیف کردند.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/5005/چگونگی-نفوذ-کلاهی-در-حزب-جمهوری-موارد-مشکوک-از-فعالیتهای-کلاهی-در-حزب-شعار-مردم-در-تظاهرات-بی-نظیر-هشتم-تیر-1360 «چگونگی نفوذ کلاهی در حزب جمهوری/ موارد مشکوک از فعالیتهای کلاهی در حزب»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | ||
* امامخمینی در پیام خود این رویداد را در چارچوب سنتهای الهی تحلیل کرد و با استناد به آیهٔ ۳۲ سورهٔ توبه تأکید کرد که دشمنان میخواهند نور خدا را خاموش کنند، اما خداوند نور خود را کامل خواهد کرد. وی با تبیین این حادثه بهعنوان عامل برملاشدن چهرهٔ واقعی دشمنان و دریدهشدن پردههای فریبندهٔ آنان، افکار عمومی را از فضاسازیهای تبلیغاتی مصون داشت. بنیانگذار جمهوری اسلامی این فاجعه را نه نقطه پایان، بلکه عاملی برای سرعتبخشی به پیروزی اسلام انقلابی تفسیر کرد. به نظر تحلیلگران این رویکرد امامخمینی با تبدیل تهدید به فرصت، از گسترش یأس و تزلزل در جامعه جلوگیری کرد و با ترسیم چشماندازی مبتنی بر سنتهای الهی، انسجام ملی را در شرایط بحرانی حفظ نمود.<ref>[https://www.irna.ir/news/7225652/شهید-بهشتی-از-منظر-امام-خمینی-ره «شهید بهشتی از منظر امام خمینی (ره )»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | * امامخمینی در پیام خود این رویداد را در چارچوب [[سنتهای الهی]] تحلیل کرد و با استناد به آیهٔ ۳۲ [[سوره توبه|سورهٔ توبه]] تأکید کرد که دشمنان میخواهند نور خدا را خاموش کنند، اما خداوند نور خود را کامل خواهد کرد. وی با تبیین این حادثه بهعنوان عامل برملاشدن چهرهٔ واقعی دشمنان و دریدهشدن پردههای فریبندهٔ آنان، افکار عمومی را از فضاسازیهای تبلیغاتی مصون داشت. بنیانگذار جمهوری اسلامی این فاجعه را نه نقطه پایان، بلکه عاملی برای سرعتبخشی به پیروزی اسلام انقلابی تفسیر کرد. به نظر تحلیلگران این رویکرد امامخمینی با تبدیل تهدید به فرصت، از گسترش یأس و تزلزل در [[جامعه]] جلوگیری کرد و با ترسیم چشماندازی مبتنی بر سنتهای الهی، [[انسجام ملی]] را در شرایط بحرانی حفظ نمود.<ref>[https://www.irna.ir/news/7225652/شهید-بهشتی-از-منظر-امام-خمینی-ره «شهید بهشتی از منظر امام خمینی (ره )»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
* بر برپایهٔ اسناد موجود، خبرگزاریهای خارجی بعد از این حادثه چشماندازی آکنده از خشونت و تروریسم برای ایران ترسیم کردند. تایمز لندن ترور را به تنها زبان موجود برای بیان مخالفتها توصیف کرد. نیوزویک نیز با اشاره به اظهارات بنیصدر، سقوط قریبالوقوع نظام را پیشبینی کرد.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/9075/حادثهی-هفتم-تیر-در-نگاه-مطبوعات-و-خبرگزاریهای-خارجی «حادثهی هفتم تیر در نگاه مطبوعات و خبرگزاریهای خارجی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | * بر برپایهٔ اسناد موجود، خبرگزاریهای خارجی بعد از این حادثه چشماندازی آکنده از خشونت و تروریسم برای ایران ترسیم کردند. تایمز لندن ترور را به تنها زبان موجود برای بیان مخالفتها توصیف کرد. نیوزویک نیز با اشاره به اظهارات بنیصدر، سقوط قریبالوقوع نظام را پیشبینی کرد.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/9075/حادثهی-هفتم-تیر-در-نگاه-مطبوعات-و-خبرگزاریهای-خارجی «حادثهی هفتم تیر در نگاه مطبوعات و خبرگزاریهای خارجی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | ||
| خط ۴۹۸: | خط ۴۹۸: | ||
|'''۳''' | |'''۳''' | ||
|'''تغییرات در کادر رهبری معارض''' | |'''تغییرات در کادر رهبری معارض''' | ||
|خروج همزمان ابوالحسن بنیصدر و مسعود رجوی از کشور به مقصد فرانسه در مرداد ۱۳۶۰ش | |خروج همزمان ابوالحسن بنیصدر و مسعود رجوی از کشور به مقصد فرانسه در مرداد ۱۳۶۰ش. | ||
|انحلال عملیاتی هسته مرکزی «شورای ملی مقاومت» در داخل مرزهای ایران. | |انحلال عملیاتی هسته مرکزی «شورای ملی مقاومت» در داخل مرزهای ایران. | ||
|- | |- | ||
| خط ۵۱۹: | خط ۵۱۹: | ||
|'''نمایش استحکام بنای جمهوری اسلامی''' | |'''نمایش استحکام بنای جمهوری اسلامی''' | ||
|حضور گسترده و بهموقع مردم در صحنه | |حضور گسترده و بهموقع مردم در صحنه | ||
|قویترشدن جمهوری اسلامی ایران بهدلیل ایمان و حضور مردم<ref>[https://www.jahannews.com/news/529711/هفتم-تیر-سال-۶۰-گذشت «در هفتم تیر سال ۶۰ چه گذشت؟»، وبسایت جهان امروز.]</ref> و حفظ انسجام ملی بر بنیاد سنت نصرت الهی.<ref name=":0">[https://www.irna.ir/news/7225652/شهید-بهشتی-از-منظر-امام-خمینی-ره «شهید بهشتی از منظر امام خمینی (ره )»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | |قویترشدن جمهوری اسلامی ایران بهدلیل ایمان و حضور مردم<ref>[https://www.jahannews.com/news/529711/هفتم-تیر-سال-۶۰-گذشت «در هفتم تیر سال ۶۰ چه گذشت؟»، وبسایت جهان امروز.]</ref> و حفظ انسجام ملی بر بنیاد [[سنت نصرت الهی]].<ref name=":0">[https://www.irna.ir/news/7225652/شهید-بهشتی-از-منظر-امام-خمینی-ره «شهید بهشتی از منظر امام خمینی (ره )»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
|} | |} | ||
== بازنمایی و نمادپردازی == | == بازنمایی و نمادپردازی == | ||
* هرساله همزمان با سالگرد انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در ۷ تیر ۱۳۶۰ش، مراسمهایی به یاد کشتهشدگان این حادثه در ایران برگزار میشود. این برنامهها معمولاً با حضور گروههایی از مردم و شامل برنامههایی مانند شبهای شعر و خاطره، اجرای سرود و نمایش فیلم است و در آن سخنرانان و شرکتکنندگان به یادبودسیدمحمدحسین بهشتی و دیگر قربانیان این رویداد میپردازند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/110437/شب-شعر-و-خاطره-شهدای-حادثه-هفتم-تیر «شب شعر و خاطره شهدای حادثه هفتم تیر»، همشهری آنلاین.]</ref><ref>[https://snn.ir/fa/news/945324/برگزاری-شب-شعر-یک-ملت-ویژه-چهلمین-سالگرد-حادثه-هفتم-تیر-اهالی-شعر-و-ادب-در-سرچشمه-از-شهید-بهشتی-گفتند «برگزاری شب شعر «یک ملت» ویژه چهلمین سالگرد حادثه هفتم تیر / اهالی شعر و ادب در سرچشمه از شهید بهشتی گفتند»، خبرگزاری دانشجویان.]</ref> | * هرساله همزمان با سالگرد انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در ۷ تیر ۱۳۶۰ش، مراسمهایی به یاد کشتهشدگان این حادثه در ایران برگزار میشود. این برنامهها معمولاً با حضور گروههایی از مردم و شامل برنامههایی مانند شبهای شعر و خاطره، اجرای سرود و نمایش فیلم است و در آن سخنرانان و شرکتکنندگان به یادبودسیدمحمدحسین بهشتی و دیگر قربانیان این رویداد میپردازند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/110437/شب-شعر-و-خاطره-شهدای-حادثه-هفتم-تیر «شب شعر و خاطره شهدای حادثه هفتم تیر»، همشهری آنلاین.]</ref><ref>[https://snn.ir/fa/news/945324/برگزاری-شب-شعر-یک-ملت-ویژه-چهلمین-سالگرد-حادثه-هفتم-تیر-اهالی-شعر-و-ادب-در-سرچشمه-از-شهید-بهشتی-گفتند «برگزاری شب شعر «یک ملت» ویژه چهلمین سالگرد حادثه هفتم تیر / اهالی شعر و ادب در سرچشمه از شهید بهشتی گفتند»، خبرگزاری دانشجویان.]</ref> | ||
* انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی تاکنون دستمایه ساخت چندین مستند قرار گرفته است؛ از جملهٔ: | * انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی تاکنون دستمایه ساخت چندین مستند قرار گرفته است؛ از جملهٔ: «[[راز یک کینه]]» با تمرکز بر زوایای اندیشهای و گفتمانی سیدمحمد بهشتی، «[[روز هفتم]]» با روایت دو تن از بازماندگان حادثه، «[[ترور سرچشمه]]» ساختهٔ [[محمدحسین مهدویان]] که با استفاده از اسناد به بازخوانی ماجرا پرداخته، «[[دبیرکل]]» با محوریت سابقهٔ تشکیل حزب جمهوری اسلامی و اندیشههای سیدمحمد بهشتی و مجموعه «[[قصههای انقلاب]]» که با تکنیک کامیک موشن ابعاد مختلف این رویداد را واکاوی کرده است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1402/04/07/2917600/5-مستند-درباره-شهید-بهشتی-و-حادثه-هفتم-تیر-60-روایت-2-بازمانده-از-اتفاقات-هفتم-تیر «5 مستند درباره شهید بهشتی و حادثه هفتم تیر 60/ روایت 2 بازمانده از اتفاقات هفتم تیر»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
* بازتاب این رویداد در نامگذاریها و نمادهای شهری نیز تجلی یافته است. برای مثال میدان هفتم تیر در مرکز تهران، به یکی از نمادهای اصلی یادآوری این حادثه تبدیل شده است.<ref>[https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/267104/میدان-هفتم-تیر-سال-۱۳۴۹.html «میدان هفتم تیر، سال ۱۳۴۹»، وبسایت روزنامۀ جام جم.]</ref> ایستگاه متروی این میدان نیز به همین نام خوانده میشود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/303205/1/مترو-هفتم-تیر «در مورد ایستگاه مترو هفت تیر در ویکی تابناک بیشتر بدانید»، وبسایت تابناک.]</ref> | * بازتاب این رویداد در نامگذاریها و نمادهای شهری نیز تجلی یافته است. برای مثال میدان هفتم تیر در مرکز تهران، به یکی از نمادهای اصلی یادآوری این حادثه تبدیل شده است.<ref>[https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/267104/میدان-هفتم-تیر-سال-۱۳۴۹.html «میدان هفتم تیر، سال ۱۳۴۹»، وبسایت روزنامۀ جام جم.]</ref> ایستگاه متروی این میدان نیز به همین نام خوانده میشود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/303205/1/مترو-هفتم-تیر «در مورد ایستگاه مترو هفت تیر در ویکی تابناک بیشتر بدانید»، وبسایت تابناک.]</ref> <ref group="دیدگاه">میدان هفتادوتن قم</ref> | ||
* بر اساس برخی گزارشها، این رویداد در قالب آثار مکتوب و تجسمی نیز بازتاب یافته است؛ از جمله مستندسازی بیش از ۳۹۵ قطعه عکس و تولید آثاری مانند ۱۵۴ نقاشی و ۷۲ پوستر با محوریت بازنمایی واقعه. در این گزارشها، مشارکت چند نسل از هنرمندان و شکلگیری مجموعهای از تصاویر صحنه حادثه و پرترههای شهدا، بهعنوان بخشی از تلاش برای ثبت و حفظ اسناد تاریخی مرتبط با این رویداد توصیف شده است.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/1127696/عکس-نقاشی-و-پوستر-به-یاد-شهدای-هفتم-تیر «عکس، نقاشی و پوستر به یاد شهدای هفتم تیر»، وبسایت روزنامۀ جام جم.]</ref> | * بر اساس برخی گزارشها، این رویداد در قالب آثار مکتوب و تجسمی نیز بازتاب یافته است؛ از جمله مستندسازی بیش از ۳۹۵ قطعه عکس و تولید آثاری مانند ۱۵۴ نقاشی و ۷۲ پوستر با محوریت بازنمایی واقعه. در این گزارشها، مشارکت چند نسل از هنرمندان و شکلگیری مجموعهای از تصاویر صحنه حادثه و پرترههای شهدا، بهعنوان بخشی از تلاش برای ثبت و حفظ اسناد تاریخی مرتبط با این رویداد توصیف شده است.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/1127696/عکس-نقاشی-و-پوستر-به-یاد-شهدای-هفتم-تیر «عکس، نقاشی و پوستر به یاد شهدای هفتم تیر»، وبسایت روزنامۀ جام جم.]</ref> | ||
* نماهنگ و سرود نیز بامحوریت این حادثه تولید شده است؛ ازجمله قطعهٔ موسیقی | * نماهنگ و سرود نیز بامحوریت این حادثه تولید شده است؛ ازجمله قطعهٔ موسیقی «[[هفت تیر]]» و نماهنگ «[[رفتند یاران]]»<ref>[https://www.aparat.com/v/w4Ynp «نماهنگ «رفتند یاران» به مناسبت حادثه هفتم تیر»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: 22 اسفند 1404ش.]</ref> و سرود «[[دولت عشق]]».<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2084278/رونمایی-از-سرود-دولت-عشق-ویژه-هفتم-تیر «رونمایی از سرود دولت عشق ویژه هفتم تیر»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
* انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در عرصهٔ هنرهای نمایشی نیز بازنمایی شده است و برای مثال رسانهها از اجرای نمایش | * انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در عرصهٔ هنرهای نمایشی نیز بازنمایی شده است و برای مثال رسانهها از اجرای نمایش «[[هفت روز از تیر شصت]]» گزارش دادهاند.<ref>[https://city.theater.ir/fa/95702 «اجرای نمایش هفت روز از تیر شصت در تئاتر شهر آغاز شد»، وبسایت تاتر شهر.]</ref> | ||
* کتاب تاریخ شفاهی حادثه هفتم تیر ۱۳۶۰ش دربارهٔ این حادثه توسط زهرا صادقی نوشته شده است. این کتاب یکی از کتابهای مجموعه تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی محسوب میشود.<ref>[https://taaghche.com/book/87599/تاریخ-شفاهی-حادثه-هفتم-تیر-۱۳۶۰ «کتاب تاریخ شفاهی حادثه هفتم تیر» وبسایت طاقچه.]</ref> | * کتاب تاریخ شفاهی حادثه هفتم تیر ۱۳۶۰ش دربارهٔ این حادثه توسط زهرا صادقی نوشته شده است. این کتاب یکی از کتابهای مجموعه تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی محسوب میشود.<ref>[https://taaghche.com/book/87599/تاریخ-شفاهی-حادثه-هفتم-تیر-۱۳۶۰ «کتاب تاریخ شفاهی حادثه هفتم تیر» وبسایت طاقچه.]</ref> | ||
* در ۲۷ تیر ۱۳۷۳ش، روز هفتم تیر، بهعنوان روز قوه قضائیه نامگذاری شد. این نامگذاری به پیشنهاد | * در [[۲۷ تیر]] ۱۳۷۳ش، روز هفتم تیر، بهعنوان [[روز قوه قضائیه]] نامگذاری شد. این نامگذاری به پیشنهاد قوۀ قضائیه در شورای فرهنگی عمومی به تصویب رسید.<ref>[https://www.jahannews.com/news/529711/هفتم-تیر-سال-۶۰-گذشت «در هفتم تیر سال ۶۰ چه گذشت؟»، وبسایت جهان امروز.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
