بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|خاندان خامنهای}}'''؛ تبار و بستگان گروهی از سادات حسینی برآمده از خامنه در نزدیکی تبریز. | '''{{درشت|خاندان خامنهای}}'''؛ تبار و بستگان گروهی از سادات حسینی برآمده از خامنه در نزدیکی تبریز. | ||
خاندان خامنهای، خانوادهای از سادات حسینی و آذریتبار است که با محوریت [[سید جواد خامنهای]] و فرزندش، [[سید علی خامنهای]]، | خاندان خامنهای، خانوادهای از سادات حسینی و آذریتبار است که با محوریت [[سید جواد خامنهای]] و فرزندش، [[سید علی خامنهای]]، [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] و [[سید مجتبی خامنهای]]، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، شناخته میشوند. خاندان خامنهای، خود را به [[علی بن الحسین|امام سجاد]]، فرزند [[امام حسین]]، منتسب میدانند. سکونتگاه اصلی این خاندان در دورههای پیشین، شهر [[خامنه]] در نزدیکی [[شبستر]] و [[تبریز]] در منطقه [[آذربایجان شرقی|آذربایجان]] بوده است. سید حسین خامنهای، از اجداد این خاندان، در خامنه زاده شد (۱۲۵۹ق) و فرزند او [[سید جواد خامنهای]] در حدود ۱۳۳۶ق به [[مشهد]] مهاجرت كرد. خاندان خامنهای، حضور مؤثر و مشارکت چشمگیر در پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] و سپس در مدیریت سیاسی [[جمهوری اسلامی ایران]] داشته است. سید علی خامنهای، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران، در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش با حمله تروریستی [[اسرائیل]] و [[آمریکا]] در آغاز [[جنگ رمضان]]، شهید شد و [[مجلس خبرگان رهبری]] در [[۱۸ اسفند]] ۱۴۰۴ش فرزند دوم وی، سید مجتبی خامنهای را بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی معرفی کرد. | ||
== تبار == | == تبار == | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
'''مهاجرت به منطقه عراق عجم و استقرار در هزاوه''' | '''مهاجرت به منطقه عراق عجم و استقرار در هزاوه''' | ||
در اواسط نیمۀ اول قرن چهارم هجری، سلطان سید احمد برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای بنیعباس، به منطقه عراق عجم ([[اراک]])، [[تفرش]]، آشتیان و فراهان میآید و به ارتفاعات روستای کوهستانی هزاوه پناه میبرد. وی سرانجام در سال ۳۶۰ هجری قمری، در پی حمله نیروهای عباسی منطقه در حال اقامه [[نماز شب]] به شهادت رسید و در همان ارتفاعات هزاوه مدفون شد. بارگاه [[امامزاده سلطان سید احمد]] در دوران [[شاه عباس]] کبیر بنا شد و با کرامات ویژهاش، موقوفاتی نیز از سوی سیده [[زینب بیگم]] خواهر شاه عباس به آن اختصاص یافت.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3504691/%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم.]</ref><ref>[https://fa.al-shia.org/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D9%88%D9%87/ «امامزاده سلطان سید احمد(س) – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه » پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) » امامزادگان.]</ref> | در اواسط نیمۀ اول قرن چهارم هجری، سلطان سید احمد برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای بنیعباس، به منطقه عراق عجم ([[اراک]])، [[تفرش]]، آشتیان و فراهان میآید و به ارتفاعات روستای کوهستانی هزاوه پناه میبرد. وی سرانجام در سال ۳۶۰ هجری قمری، در پی حمله نیروهای عباسی منطقه در حال اقامه [[نماز شب]] به شهادت رسید و در همان ارتفاعات هزاوه مدفون شد. بارگاه [[امامزاده سلطان سید احمد]] در دوران [[شاه عباس]] کبیر بنا شد و با کرامات ویژهاش، موقوفاتی نیز از سوی سیده [[زینب بیگم]] خواهر شاه عباس به آن اختصاص یافت.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3504691/%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم.]</ref><ref>[https://fa.al-shia.org/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D9%88%D9%87/ «امامزاده سلطان سید احمد(س) – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه » پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) » امامزادگان.]</ref> سید علی خامنهای در سال 1379ش از این امامزده بازدید کرده است.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وبسایت قدس آنلاین.]</ref> | ||
'''امتداد نسل و انشعاب خاندانها | '''امتداد نسل و انشعاب خاندانها''' | ||
نسل سلطان سید احمد در | نسل سلطان سید احمد در منطقۀ تفرش و آشتیان استمرار یافت و این سلسله تا شخصیتی به نام سید قطبالدین امتداد پیدا کرد. پس از وی، این شجره به دو شاخۀ متمایز تقسیم میشود: | ||
* '''شاخه قائممقام فراهانی:''' یک رشته از نوادگان سید قطبالدین که بیشتر مردان سیاست بودند، به [[خاندان قائممقام فراهانی]] به شمول [[میرزا عیسی قائممقام فراهانی|میرزا عیسی]] و [[میرزا ابوالقاسم قائممقام فراهانی]] ختم میشود. | * '''شاخه قائممقام فراهانی:''' یک رشته از نوادگان سید قطبالدین که بیشتر مردان سیاست بودند، به [[خاندان قائممقام فراهانی]] به شمول [[میرزا عیسی قائممقام فراهانی|میرزا عیسی]] و [[میرزا ابوالقاسم قائممقام فراهانی]] ختم میشود. | ||
* '''شاخه میرفخرا:''' رشتۀ دیگر که بیشتر اهل علم و دیانت بودند، از طریق سید ظهیرالدین و سپس سید فخرالدین | * '''شاخه میرفخرا:''' رشتۀ دیگر که بیشتر اهل علم و دیانت بودند، از طریق سید ظهیرالدین و سپس سید فخرالدین معروف به میرفخرا تداوم یافت.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وبسایت قدس آنلاین.]</ref> فرزند سید فخرالدین، سید میرزا اکبر و فرزند او سید میرزا علی نام داشت. فرزند سید میرزا علی، عالمی به نام سید محمدتقی بود. پسر سید محمدتقی، به نام سید محمد در جوانی از منطقه تفرش به سمت آذربایجان مهاجرت کرد و در خامنه در 80 کیلومتری تبریز ب در خواست و حمایت اهالی منطقه ساکن شد<ref>[http://nafee.ir/gozaresh/17144/%D8%B4%D8%AC%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1 «شجرهنامه رهبر معظم انقلاب اسلامی+تصویر»، نافع پایگاه خبری استان همدان.]</ref> و پایههای شکلگیری خاندان خامنهای در آذربایجان بنا نهاده شد.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وبسایت قدس آنلاین.]</ref> پس از سید محمد پسرش [[سید حسین خامنهای]] در خامنه مشغول هدایت و ارشاد مردم شد. سید جواد خامنهای فرزند سید حسین بعدها مسیر خانواده را تغییر داد و از تبریز به مشهد مهاجرت کرد و در نتیجه مرکزیت علمی و سکونتی این خاندان به خراسان منتقل شد.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد(ع) تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وبسایت قدس آنلاین.]</ref><ref>[https://basirat.ir/fa/news/31827/%D9%86%D8%B3%D8%A8-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C «نسب و والدین حضرت آیت الله خامنه ای»، وبسایت بصیرت.]</ref> | ||
== | == خانوادۀ سید حسین خامنهای == | ||
جدّ این خاندان، سیدحسین (۱۲۵۹ق–۱۳۲۵ق)، در خامنه زاده شد و از فقیهان دانشآموخته حوزۀ علمیه نجف بود. وی در ۱۳۱۶ق به تبریز رفت و استاد مدرسهٔ طالبیه و امام جماعت مسجد جامع شد. او در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی خود از [[جنبش مشروطه]] حمایت و مردم را به پشتیبانی از آن تشویق میکرد. شیخ [[محمد خیابانی]]، از روحانیون مبارز مشروطه، شاگرد و داماد او بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه ای»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | جدّ این خاندان، سیدحسین (۱۲۵۹ق–۱۳۲۵ق)، در خامنه زاده شد و از فقیهان دانشآموخته حوزۀ علمیه نجف بود. وی در ۱۳۱۶ق به تبریز رفت و استاد مدرسهٔ طالبیه و امام جماعت مسجد جامع شد. او در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی خود از [[جنبش مشروطه]] حمایت و مردم را به پشتیبانی از آن تشویق میکرد. شیخ [[محمد خیابانی]]، از روحانیون مبارز مشروطه، شاگرد و داماد او بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه ای»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
[[سید محمد خامنهای]] (۱۲۹۳ق–۱۳۵۳ق) ملقب به | از سید حسین دو فرزند پسر نقل شده است. یکی سید جواد خامنهای پدر سید علی خامنهای و دیگری [[سید محمد خامنهای]] (۱۲۹۳ق–۱۳۵۳ق) ملقب به پیغمبر. او در نجف از شاگردان [[آخوند خراسانی]]، [[شریعت اصفهانی]] و دیگر بزرگان بهشمار میرفت و از آگاهان به مسائل روز و هواداران مشروطه بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/خاندان?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه ای»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
== خانواده سید جواد خامنهای == | |||
سید جواد خامنهای (۱۳۱۳ق–۱۴۰۶ق)، مجتهد و از علمای شیعه بود. وی در کودکی به تبریز رفت و سپس حدود سال ۱۳۳۶ق به [[مشهد]] [[مهاجرت]] کرد و در آنجا فقه و اصول را نزد استادانی چون [[حاج آقا حسین قمی]]، [[میرزا محمد آقازاده خراسانی]] (کفایی)، [[میرزا مهدی اصفهانی]] و [[حاج فاضل خراسانی]] و فلسفه را نزد [[آقا بزرگ حکیم شهیدی]] و [[شیخ اسدالله یزدی]] فراگرفت. او در سال ۱۳۴۵ق به نجف رفت و از درس [[میرزا محمدحسین نائینی]]، [[سید ابوالحسن اصفهانی]] و [[آقاضیاءالدین عراقی]] بهره برد و از آنان [[اجازهٔ اجتهاد]] دریافت کرد. پس از بازگشت به ایران در مشهد ساکن شد و به تدریس و امامت جماعت در مسجد صدیقیهای بازار (مسجد آذربایجانیها) و [[مسجد جامع گوهرشاد]] پرداخت. وی سالها با عالمانی چون [[حاج میرزا حسین عبائی]]، [[سید علیاکبر خویی]] و [[حاج میرزا حبیب ملکی]] مباحثات علمی داشت و به زهد و پارسایی شناخته میشد. او پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز همان شیوه زندگی را ادامه داد تا اینکه در ۱۴ تیر ۱۳۶۵ش در ۹۳ سالگی درگذشت و در [[حرم امام رضا]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی شهید سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنهای.]</ref> | |||
سیده هاجر میردامادی (۱۲۹۳ش–۱۳۶۸ش)، از خانوادهای مذهبی بود و بهعنوان زنی باتقوا و زاهد شناخته میشد. او با [[قرآن]]، [[حدیث]]، [[تاریخ]] و [[ادبیات فارسی]] آشنایی داشت و در سالهای مبارزه با [[حکومت پهلوی]]، همراه با فرزندان خود، بهویژه سید علی خامنهای، فعالیت میکرد. خامنهای او را زنی روشنفکر، باسواد، کتابخوان و علاقهمند به شعر و هنر توصیف کرده که با [[دیوان حافظ]] مأنوس بوده است؛ به گفتهٔ او، این آشنایی بیش از آنکه جنبهٔ علمی داشته باشد، ناشی از انس و علاقه شخصی به [[حافظ]] بوده است. وی همچنین از آشنایی کامل مادرش با قرآن و صدای خوش او یاد کرده و گفته است که در کودکی همراه دیگر فرزندان گرد او مینشستند و مادرشان قرآن را با لحنی شیرین تلاوت میکرد و در خلال آن، داستان پیامبران را برای آنان بازگو میکرد؛ به گفتهٔ او، نخستین بار زندگی [[حضرت موسی]]، [[حضرت ابراهیم]] و برخی دیگر از پیامبران را از مادر خود شنیده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2873 خامنهای «گفتوگو با جمعی از جوانان و نوجوانان و اعضای گروه «کودک و نوجوان» سیمای جمهوری اسلامی ایران و برنامهی نیمرخ»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی سید علی خامنهای.]</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی شهید سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنهای.]</ref> | |||
پدر همسر سید جواد خامنهای، [[سیدهاشم نجفآبادی]] (میردامادی)، از خاندان میرداماد فیلسوف عصر [[صفویه]] بود. وی مفسر قرآن و امام جماعت [[مسجد گوهرشاد]] بود. او به دلیل اعتراض به کشتار مردم در [[واقعه مسجد گوهرشاد]] در دوران [[رضاشاه]] به [[سمنان]] تبعید شد. نسب او با سی واسطه به ابوالحسن محمد دیباج، فرزند [[جعفر صادق|امام جعفر صادق]] میرسد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/خاندان?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه ای»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref><ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63757/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D9%81-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85?CID=68 «سید هاشم میردامادی نجف آبادی»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> | |||
== نسل سوم: فرزندان سید جواد خامنهای == | == نسل سوم: فرزندان سید جواد خامنهای == | ||
