بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۵۷: خط ۵۷:


=== زمینه‌های خانوادگی ===
=== زمینه‌های خانوادگی ===
به گزارش منابع مختلف، خاندان سید علی خامنه‌ای از دیرباز در حوزه‌های علمیه و عرصۀ مبارزات سیاسی‌اجتماعی حضور داشته‌اند؛ برای مثال جد اعلای وی، سید حسین خامنه‌ای، از فقها و مدرسان حوزه نجف و از طرف‌داران مشروطه بود. عموی او، سید محمد خامنه‌ای، شاگرد آخوند خراسانی و از رجال مشروطه‌خواه به شمار می‌رفت. پدر وی، سید جواد خامنه‌ای نیز از مجتهدان و شاگردان نائینی و اصفهانی بود و سال‌ها در مشهد به تدریس و امامت جماعت اشتغال داشت. وی پس از انقلاب اسلامی نیز با وجود موقعیت فرزندانش، زندگی زاهدانه‌ای را ادامه داد. مادر خامنه‌ای، سیده خدیجه میردامادی، بانویی متشرع و همگام با فرزندان مبارز خود در جریان مبارزه با رژیم پهلوی حضور داشت. جد مادری او، سید هاشم نجف‌آبادی (میردامادی)، از شاگردان آخوند خراسانی و از ائمۀ جماعت مسجد گوهرشاد بود که به‌دلیل اعتراض به کشتار مسجد گوهرشاد به سمنان تبعید شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/10533 ولایتی، «آیت الله سید علی خامنه‌ای»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی.]</ref>
به گزارش منابع مختلف، خاندان سید علی خامنه‌ای از دیرباز در حوزه‌های علمیه و عرصۀ مبارزات سیاسی‌اجتماعی حضور داشته‌اند؛ برای مثال جد اعلای وی، سید حسین خامنه‌ای، از فقها و مدرسان حوزه نجف و از طرف‌داران مشروطه بود. عموی او، سید محمد خامنه‌ای، شاگرد آخوند خراسانی و از رجال مشروطه‌خواه به شمار می‌رفت. پدر وی، [[سید جواد خامنه‌ای]] نیز از مجتهدان و شاگردان [[میرزای نائینی]] و [[سید ابوالحسن اصفهانی]] بود و سال‌ها در مشهد به تدریس و امامت جماعت اشتغال داشت. وی پس از انقلاب اسلامی نیز با وجود موقعیت فرزندانش، زندگی زاهدانه‌ای را ادامه داد. مادر خامنه‌ای، [[سیده خدیجه میردامادی]]، بانویی متشرع و همگام با فرزندان مبارز خود در جریان مبارزه با رژیم پهلوی حضور داشت. جد مادری او، [[سید هاشم نجف‌آبادی]] (میردامادی)، از شاگردان [[آخوند خراسانی]] و از ائمۀ جماعت [[مسجد گوهرشاد]] بود که به‌دلیل اعتراض به کشتار مسجد گوهرشاد به [[سمنان]] تبعید شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/10533 ولایتی، «آیت الله سید علی خامنه‌ای»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی.]</ref>


=== فضای فرهنگی و سیاسی جهان اسلام ===
=== فضای فرهنگی و سیاسی جهان اسلام ===
* سید علی خامنه‌ای در دوره‌ای متولد شد که جهان اسلام در آستانۀ تحولاتی عمیق بود و اندیشه‌های سید جمال‌الدین اسدآبادی پس از چند دهه، شبکه‌ای از جریان‌های فکری و سیاسی را در سراسر سرزمین‌های اسلامی پدید آورده بود. به نظر محققان این فضا، زمینه‌ای را فراهم آورد که بخش مهمی از مبارزان نسل بعدی ایران، در معرض گفتمانی قرار گیرند که محورهای اصلی آن پیشتر در مصر، شبه‌قارۀ هند و دیگر مناطق جهان اسلام صورت‌بندی شده بود.<ref>[https://yousefieshkevari.com/2019/02/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88/ یوسفی اشکوری، «آموزه‌های سید جمال الدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وب‌سایت یوسفی اشکوری.]</ref>
* سید علی خامنه‌ای در دوره‌ای متولد شد که جهان اسلام در آستانۀ تحولاتی عمیق بود و اندیشه‌های [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]] پس از چند دهه، شبکه‌ای از جریان‌های فکری و سیاسی را در سراسر سرزمین‌های اسلامی پدید آورده بود. به نظر محققان این فضا، زمینه‌ای را فراهم آورد که بخش مهمی از مبارزان نسل بعدی ایران، در معرض گفتمانی قرار گیرند که محورهای اصلی آن پیشتر در مصر، شبه‌قارۀ هند و دیگر مناطق جهان اسلام صورت‌بندی شده بود.<ref>[https://yousefieshkevari.com/2019/02/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88/ یوسفی اشکوری، «آموزه‌های سید جمال الدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وب‌سایت یوسفی اشکوری.]</ref>
* مرور تاریخی جنبش‌های اسلامی در مصر، شامات، شمال آفریقا، شبه‌قارۀ هند و آسیای میانه نشان می‌دهد که این جریان‌ها در شکل‌گیری خود از افکار و آموزه‌های سید جمال‌الدین تأثیر پذیرفته بودند. به نظر پژوهشگران تأثیر او در دو مسیر متفاوت دنبال شد؛ مسیر نخست به جریان احیاگری و اصلاح‌طلبی دینی انجامید که شخصیت‌هایی مانند محمد عبده و محمد اقبال لاهوری در آن جای می‌گیرند. مسیر دوم به جریان سازمان‌یافته‌ای منتهی شد که حسن‌البنا، بنیانگذار اخوان‌المسلمین در مصر، نمایندۀ اصلی آن به شمار می‌رود.<ref>[https://yousefieshkevari.com/2019/02/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88/ یوسفی اشکوری، «آموزه‌های سید جمال الدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وب‌سایت یوسفی اشکوری.]</ref>
* مرور تاریخی جنبش‌های اسلامی در مصر، شامات، شمال آفریقا، شبه‌قارۀ هند و آسیای میانه نشان می‌دهد که این جریان‌ها در شکل‌گیری خود از افکار و آموزه‌های سید جمال‌الدین تأثیر پذیرفته بودند. به نظر پژوهشگران تأثیر او در دو مسیر متفاوت دنبال شد؛ مسیر نخست به جریان احیاگری و اصلاح‌طلبی دینی انجامید که شخصیت‌هایی مانند [[محمد عبده]] و [[محمد اقبال لاهوری]] در آن جای می‌گیرند. مسیر دوم به جریان سازمان‌یافته‌ای منتهی شد که [[حسن‌البنا]]، بنیانگذار اخوان‌المسلمین در مصر، نمایندۀ اصلی آن به شمار می‌رود.<ref>[https://yousefieshkevari.com/2019/02/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88/ یوسفی اشکوری، «آموزه‌های سید جمال الدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وب‌سایت یوسفی اشکوری.]</ref>
* مضمون اصلی این اندیشه‌ها در سه حوزه قابل شناسایی است: نخست، رویارویی با سلطۀ سیاسی غرب که در آن دوره با عنوان استعمار شناخته می‌شد. دوم، بازگشت به قرآن و سنت به‌عنوان چارچوب اصلی برای بازسازی جوامع اسلامی. سوم، تأکید بر وحدت میان مسلمانان به‌عنوان راهبردی برای مقابله با عقب‌ماندگی و سلطۀ خارجی. این سه محور بعدها در گفتمان مبارزاتی ایران نیز بازتولید شد.<ref>[https://yousefieshkevari.com/2019/02/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88/ یوسفی اشکوری، «آموزه‌های سید جمال الدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وب‌سایت یوسفی اشکوری.]</ref>
* مضمون اصلی این اندیشه‌ها در سه حوزه قابل شناسایی است: نخست، رویارویی با سلطۀ سیاسی غرب که در آن دوره با عنوان استعمار شناخته می‌شد. دوم، بازگشت به [[قرآن]] و [[سنت]] به‌عنوان چارچوب اصلی برای بازسازی جوامع اسلامی. سوم، تأکید بر وحدت میان مسلمانان به‌عنوان راهبردی برای مقابله با عقب‌ماندگی و سلطۀ خارجی. این سه محور بعدها در گفتمان مبارزاتی ایران نیز بازتولید شد.<ref>[https://yousefieshkevari.com/2019/02/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88/ یوسفی اشکوری، «آموزه‌های سید جمال الدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وب‌سایت یوسفی اشکوری.]</ref>
* در ایران، حلقه اتصال میان این میراث فکری و نسل مبارزان بعدی، سید مجتبی نواب صفوی بود که در سفر به مصر با رهبران اخوان‌المسلمین دیدار کرد و از افکار حسن‌البنا تأثیر پذیرفت. خود سیدعلی خامنه‌ای بعدها تأکید کرد که نخستین جرقه‌های انقلابی‌گری در او، توسط نواب صفوی ایجاد شده و نواب صفوی نیز به نوبۀ خود از اخوان‌المسلمین تأثیر پذیرفته بود.<ref>[https://shouba.ir/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/ حسین‌زاده، «درباره تاثیرپذیری انقلابیون ایران از اخوان‌المسلمین؛ فرآورده‌های فکری اخوان در دستان مبارزان ایران»، وب‌سایت شعوبا،.]</ref>
* در ایران، حلقه اتصال میان این میراث فکری و نسل مبارزان بعدی، [[سید مجتبی نواب صفوی]] بود که در سفر به مصر با رهبران اخوان‌المسلمین دیدار کرد و از افکار حسن‌البنا تأثیر پذیرفت. خود سید علی خامنه‌ای بعدها تأکید کرد که نخستین جرقه‌های انقلابی‌گری در او، توسط نواب صفوی ایجاد شده و نواب صفوی نیز به نوبۀ خود از اخوان‌المسلمین تأثیر پذیرفته بود.<ref>[https://shouba.ir/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/ حسین‌زاده، «درباره تاثیرپذیری انقلابیون ایران از اخوان‌المسلمین؛ فرآورده‌های فکری اخوان در دستان مبارزان ایران»، وب‌سایت شعوبا،.]</ref>
* این ارتباط، زمینه‌ای برای آشنایی نسل مبارزان ایران با جریان‌های اسلامی خارج از مرزهای مذهبی و جغرافیایی فراهم کرد. نواب صفوی در بازگشت از مصر، در سوریه نیز با رهبران اخوان دیدار داشت و در آن دوره، بر ضرورت همکاری میان نیروهای شیعه و سنی تأکید کرد.
* این ارتباط، زمینه‌ای برای آشنایی نسل مبارزان ایران با جریان‌های اسلامی خارج از مرزهای مذهبی و جغرافیایی فراهم کرد. نواب صفوی در بازگشت از مصر، در سوریه نیز با رهبران اخوان دیدار داشت و در آن دوره، بر ضرورت همکاری میان نیروهای شیعه و سنی تأکید کرد.
* در دهۀ چهل شمسی، کمبود منابع مورد نیاز فکری جوانان مبارز سبب ترجمۀ آثار متفکران اخوانی به‌ویژه سید قطب در میان حوزویان انقلابی شد و در ۱۳۳۸ش نخستین ترجمه‌ها از آثار سیدقطب منتشر شد. در ۱۳۴۵ش کتابی از سیدقطب با عنوان «آینده در قلمرو اسلام» توسط سید علی خامنه‌ای ترجمه شد.<ref>[https://shouba.ir/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/ حسین‌زاده، «درباره تاثیرپذیری انقلابیون ایران از اخوان‌المسلمین؛ فرآورده‌های فکری اخوان در دستان مبارزان ایران»، وب‌سایت شعوبا،.]</ref>
* در دهۀ چهل شمسی، کمبود منابع مورد نیاز فکری جوانان مبارز سبب ترجمۀ آثار متفکران اخوانی به‌ویژه سید قطب در میان حوزویان انقلابی شد و در ۱۳۳۸ش نخستین ترجمه‌ها از آثار سید قطب منتشر شد. در ۱۳۴۵ش کتابی از سیدقطب با عنوان «آینده در قلمرو اسلام» توسط سید علی خامنه‌ای ترجمه شد.<ref>[https://shouba.ir/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/ حسین‌زاده، «درباره تاثیرپذیری انقلابیون ایران از اخوان‌المسلمین؛ فرآورده‌های فکری اخوان در دستان مبارزان ایران»، وب‌سایت شعوبا،.]</ref>
* سال ۱۳۴۵ش با اعدام سیدقطب در مصر همزمان بود. این رویداد در میان مبارزان ایرانی بازتاب یافت که نشان‌دهندۀ هم‌ذات‌پنداری آنان با جریان‌های اسلامی در دیگر کشورها بود. در ۱۳۴۸ش سیدعلی خامنه‌ای ترجمۀ تفسیر سیدقطب را آغاز کرد و بخشی از آن را در زندان به انجام رساند.
* سال ۱۳۴۵ش با اعدام سید قطب در مصر همزمان بود. این رویداد در میان مبارزان ایرانی بازتاب یافت که نشان‌دهندۀ هم‌ذات‌پنداری آنان با جریان‌های اسلامی در دیگر کشورها بود. در ۱۳۴۸ش سید علی خامنه‌ای ترجمۀ تفسیر سید قطب را آغاز کرد و بخشی از آن را در زندان به انجام رساند.
* تأثیرپذیری از جریان اخوان‌المسلمین در ایران با رویکردی گزینشی و نقادانه همراه بود.<ref>[https://shouba.ir/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/ حسین‌زاده، «درباره تاثیرپذیری انقلابیون ایران از اخوان‌المسلمین؛ فرآورده‌های فکری اخوان در دستان مبارزان ایران»، وب‌سایت شعوبا،.]</ref> سیدعلی خامنه‌ای در مقدمۀ آثار ترجمه‌شده، به اختلاف‌نظرهای خود با نویسندگان اشاره کرده‌ است. هم‌زمان، متفکران ایرانی مانند محمدحسین طباطبایی و مرتضی مطهری در حال تولید دستگاه فکری مستقلی بودند که بعدها سید علی خامنه‌ای آن را از حیث عمق و قوت، برتر از اندیشه‌های متفکران اخوانی ارزیابی کرد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=2212 «بیانات در دیدار اعضای ستاد برگزاری کنفرانس جهانی اهل‌بیت علیهم السلام،» وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.] </ref>
* تأثیرپذیری از جریان اخوان‌المسلمین در ایران با رویکردی گزینشی و نقادانه همراه بود.<ref>[https://shouba.ir/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/ حسین‌زاده، «درباره تاثیرپذیری انقلابیون ایران از اخوان‌المسلمین؛ فرآورده‌های فکری اخوان در دستان مبارزان ایران»، وب‌سایت شعوبا،.]</ref> سید علی خامنه‌ای در مقدمۀ آثار ترجمه‌شده، به اختلاف‌نظرهای خود با نویسندگان اشاره کرده‌ است. هم‌زمان، متفکران ایرانی مانند [[محمدحسین طباطبایی]] و [[مرتضی مطهری]] در حال تولید دستگاه فکری مستقلی بودند که بعدها سید علی خامنه‌ای آن را از حیث عمق و قوت، برتر از اندیشه‌های متفکران اخوانی ارزیابی کرد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=2212 «بیانات در دیدار اعضای ستاد برگزاری کنفرانس جهانی اهل‌بیت علیهم السلام،» وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.] </ref>


=== فضای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ایران ===
=== فضای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ایران ===
'''سلطۀ سیاسی بیگانگان'''؛ از دیدگاه تحلیلگران، حکومت پهلوی به‌دلیل سلطنت موروثی و ساختار دیکتاتوری امنیتی، وابستگی کامل به قدرت‌های خارجی به‌ویژه آمریکا و انگلیس داشت و کشور در مجامع جهانی فاقد استقلال رأی و شخصیت بود. این سلطۀ خارجی، هرگونه تلاش برای حاکمیت ملی و مردم‌سالاری را به‌طور نظامند سرکوب می‌کرد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>
'''سلطۀ سیاسی بیگانگان'''؛ از دیدگاه تحلیلگران، حکومت پهلوی به‌دلیل سلطنت موروثی و ساختار دیکتاتوری امنیتی، وابستگی کامل به قدرت‌های خارجی به‌ویژه آمریکا و انگلیس داشت و کشور در مجامع جهانی فاقد استقلال رأی و شخصیت بود. این سلطۀ خارجی، هرگونه تلاش برای حاکمیت ملی و مردم‌سالاری را به‌طور نظامند سرکوب می‌کرد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>


'''محرومیت اقتصادی و شکاف عمیق طبقاتی'''؛ بر اساس تحلیل‌های موجود، اقتصاد کشور در آن دوره به‌طور کامل وابسته و مصرف‌محور بود و حتی نیازمندی‌های پایه‌ای از خارج وارد می‌شد. ده‌ها هزار روستا از امکانات اولیه محروم بودند، ثروت ملی توسط حاکمان و بیگانگان غارت می‌شد و شکاف طبقاتی در بالاترین درجه خود قرار داشت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>
'''محرومیت اقتصادی و شکاف عمیق طبقاتی'''؛ بر اساس تحلیل‌های موجود، اقتصاد کشور در آن دوره به‌طور کامل وابسته و مصرف‌محور بود و حتی نیازمندی‌های پایه‌ای از خارج وارد می‌شد. ده‌ها هزار روستا از امکانات اولیه محروم بودند، ثروت ملی توسط حاکمان و بیگانگان غارت می‌شد و [[شکاف طبقاتی]] در بالاترین درجه خود قرار داشت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>


'''عقب‌ماندگی علمی و ابتذال فرهنگی'''؛ تحلیلگران بر این باورند که از لحاظ علمی، کشور  به‌طور تقریبی فاقد تولید دانش جدید بود و تعداد دانشجویان تنها یک‌دهم تعداد آن‌ها پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود. از لحاظ فرهنگی، تبلیغات رسمی به‌سمت ترویج فحشا و هرزگی و بی‌هویتی جوانان هدایت می‌شد و فضای غفلت و ابتذال بر جامعه حاکم بود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>
'''عقب‌ماندگی علمی و ابتذال فرهنگی'''؛ تحلیلگران بر این باورند که از لحاظ علمی، کشور  به‌طور تقریبی فاقد تولید دانش جدید بود و تعداد دانشجویان تنها یک‌دهم تعداد آن‌ها پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود. از لحاظ فرهنگی، تبلیغات رسمی به‌سمت ترویج فحشا و هرزگی و بی‌هویتی جوانان هدایت می‌شد و فضای غفلت و ابتذال بر جامعه حاکم بود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>
خط ۷۸: خط ۷۸:
'''سرکوب سیاسی'''؛ از نگاه پژوهشگران، دولت پهلوی یک دیکتاتوری امنیتی سخت و سیاه به شمار می‌رفت؛ به‌گونه‌ای که حتی خواندن یک اعلامیۀ انتقادی در فضاهای عمومی ممکن نبود. مبارزان سیاسی در زندان‌ها شکنجه می‌شدند و هیچ فضایی برای نقد، اصلاح یا اعتراض مسالمت‌آمیز وجود نداشت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>
'''سرکوب سیاسی'''؛ از نگاه پژوهشگران، دولت پهلوی یک دیکتاتوری امنیتی سخت و سیاه به شمار می‌رفت؛ به‌گونه‌ای که حتی خواندن یک اعلامیۀ انتقادی در فضاهای عمومی ممکن نبود. مبارزان سیاسی در زندان‌ها شکنجه می‌شدند و هیچ فضایی برای نقد، اصلاح یا اعتراض مسالمت‌آمیز وجود نداشت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>


'''بی‌توجهی ساختاری به بحران‌ها و مناطق محروم'''؛ به اعتقاد تحلیلگران، در حوادثی مانند زلزلۀ فردوس، نهادهای دولتی کمک‌های ناچیزی ارائه می‌دادند و شهرها و روستاهای محروم به‌ویژه در سیستان و بلوچستان و بوشهر به‌طور مصنوعی در محرومیت نگه داشته می‌شدند. این بی‌توجهی، بخشی از الگوی حکمرانی مبتنی بر تبعیض بود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>
'''بی‌توجهی ساختاری به بحران‌ها و مناطق محروم'''؛ به اعتقاد تحلیلگران، در حوادثی مانند زلزلۀ فردوس، نهادهای دولتی کمک‌های ناچیزی ارائه می‌دادند و شهرها و روستاهای محروم به‌ویژه در [[سیستان و بلوچستان]] و [[بوشهر]] به‌طور مصنوعی در محرومیت نگه داشته می‌شدند. این بی‌توجهی، بخشی از الگوی حکمرانی مبتنی بر تبعیض بود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4259 «وضعیت اجتماعی در رژیم پهلوی / وضعیت اجتماعی در دوران پهلوی»، وب‌ دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>


== فعالیت‌ها پیش از انقلاب اسلامی ==
== فعالیت‌ها پیش از انقلاب اسلامی ==
'''شروع فعالیت سیاسی:''' سید علی خامنه‌ای فعالیت سیاسی خود را از اوایل دهۀ ۱۳۳۰ش آغاز کرد؛ پیشینه‌ای که تا حدی متأثر از زمینۀ مذهبی و سیاسی خانوادۀ او بود. نخستین محرک جدی فعالیت‌های او دیدار با [[سید مجتبی نواب صفوی]] در سال ۱۳۳۲ش در مشهد بود که به گفته وی نقش مهمی در جهت‌گیری سیاسی‌اش داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1862068/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA «دیدار رهبر انقلاب در نوجوانی با نواب صفوی/ تصورات آقاسیدعلی نسبت به نواب در هم ریخت...»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref> سپس از طریق طلاب قم، به‌ویژه [[سید مصطفی خمینی]]، با اندیشه‌های سید روح‌الله خمینی آشنا شد و در نخستین ملاقات در سال ۱۳۳۶ش تحت تأثیر او قرار گرفت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۵-۹۴.</ref>
'''شروع فعالیت سیاسی:''' سید علی خامنه‌ای فعالیت سیاسی خود را از اوایل دهۀ ۱۳۳۰ش آغاز کرد؛ پیشینه‌ای که تا حدی متأثر از زمینۀ مذهبی و سیاسی خانوادۀ او بود. نخستین محرک جدی فعالیت‌های او دیدار با [[سید مجتبی نواب صفوی]] در سال ۱۳۳۲ش در مشهد بود که به گفته وی نقش مهمی در جهت‌گیری سیاسی‌اش داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1862068/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA «دیدار رهبر انقلاب در نوجوانی با نواب صفوی/ تصورات آقاسیدعلی نسبت به نواب در هم ریخت...»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref> سپس از طریق طلاب قم، به‌ویژه [[سید مصطفی خمینی]]، با اندیشه‌های سید روح‌الله خمینی آشنا شد و در نخستین ملاقات در سال ۱۳۳۶ش تحت تأثیر او قرار گرفت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۵-۹۴.</ref>


'''همراهی با مبارزات''' '''علیه رژیم پهلوی:''' خامنه‌ای از آغاز مبارزات علیه [[لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی]] در سال ۱۳۴۱ش به حرکت اعتراضی پیوست و پیش از [[قیام ۱۵ خرداد]] 1342ش، از نخستین افرادی بود که در تکثیر و توزیع اعلامیه‌های سید روح‌الله خمینی نقش داشت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۹.</ref> او به‌همراه برادرش [[سید محمد خامنه‌ای]]، پیام [[سید محمدهادی میلانی]] درباره واکنش مردم مشهد را به سید روح‌الله خمینی رساند.<ref>جلالی، مشهد در بامداد نهضت امام‌خمینی، ۱۳۷۸ش، ص۱۴۸.</ref> در سال ۱۳۴۲ش نیز مأمور انتقال پیام‌های محرمانۀ سید روح‌الله خمینی درباره سیاست‌ها و خط‌مشی مبارزات، به علما و هیئت‌های مذهبی شد.<ref>عبایی خراسانی، مصاحبه، ۱۳۸۸ش، ص۱۳–۱۴.</ref> سخنرانی‌های او دربارۀ واقعه مدرسه فیضیه و نقد اسرائیل موجب بازداشتش در سال ۱۳۴۲ش شد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> پس از آزادی و ملاقات با سید محمدهادی میلانی، برای سازمان‌دهی دوباره فعالیت‌های سیاسی به قم بازگشت<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۷-۱۵۶.</ref> و با ارسال تلگراف‌ها و نامه‌هایی به سید محمود طالقانی، مهدی بازرگان، یدالله سحابی<ref>طالقانی، یاران امام به روایت اسناد ساواک، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۴۶۸.</ref> و حسنعلی منصور نخست‌وزیر وقت<ref>مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، سیر مبارزات امام‌خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک، ۱۳۸۶ش، ج۴، ص۳۹۲.</ref> در حمایت از سید روح‌الله خمینی و انجام سخنرانی‌هایی در شهرهای مختلف، بار دیگر بازداشت شد و مدتی را در زندان قزل‌قلعه گذراند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۹.]</ref>
'''همراهی با مبارزات''' '''علیه رژیم پهلوی:''' خامنه‌ای از آغاز مبارزات علیه [[لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی]] در سال ۱۳۴۱ش به حرکت اعتراضی پیوست و پیش از [[قیام ۱۵ خرداد]] 1342ش، از نخستین افرادی بود که در تکثیر و توزیع اعلامیه‌های سید روح‌الله خمینی نقش داشت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۹.</ref> او به‌همراه برادرش [[سید محمد خامنه‌ای]]، پیام [[سید محمدهادی میلانی]] درباره واکنش مردم مشهد را به سید روح‌الله خمینی رساند.<ref>جلالی، مشهد در بامداد نهضت امام‌خمینی، ۱۳۷۸ش، ص۱۴۸.</ref> در سال ۱۳۴۲ش نیز مأمور انتقال پیام‌های محرمانۀ سید روح‌الله خمینی درباره سیاست‌ها و خط‌مشی مبارزات، به علما و هیئت‌های مذهبی شد.<ref>عبایی خراسانی، مصاحبه، ۱۳۸۸ش، ص۱۳–۱۴.</ref> سخنرانی‌های او دربارۀ واقعه [[مدرسه فیضیه]] و نقد اسرائیل موجب بازداشتش در سال ۱۳۴۲ش شد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> پس از آزادی و ملاقات با سید محمدهادی میلانی، برای سازمان‌دهی دوباره فعالیت‌های سیاسی به [[قم]] بازگشت<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۷-۱۵۶.</ref> و با ارسال تلگراف‌ها و نامه‌هایی به [[سید محمود طالقانی]]، مهدی بازرگان، یدالله سحابی<ref>طالقانی، یاران امام به روایت اسناد ساواک، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۴۶۸.</ref> و حسنعلی منصور نخست‌وزیر وقت<ref>مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، سیر مبارزات امام‌خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک، ۱۳۸۶ش، ج۴، ص۳۹۲.</ref> در حمایت از سید روح‌الله خمینی و انجام سخنرانی‌هایی در شهرهای مختلف، بار دیگر بازداشت شد و مدتی را در زندان قزل‌قلعه گذراند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۹.]</ref>


'''تشکیلات و سازمان‌دهی مبارزات و فعالیت‌ها:''' خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش همراه گروهی از روحانیان فعال، از جمله عبدالرحیم ربانی شیرازی، سید محمد حسینی بهشتی، علی قدوسی، [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] و [[محمدتقی مصباح یزدی]] در ایجاد تشکیلات سیاسی در [[حوزه علمیه]] نقش داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211515/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%20%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%20%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%82%D9%84%D9%85%20%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4&score=65545.04&rownumber=1 ربانی شیرازی، «زندگی‌ نامه آیت‌الله ربانی شیرازی به قلم خودش»، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۸-۲۷۷.]</ref> از اواخر سال ۱۳۴۳ش، با بازگشت به مشهد، فعالیت‌های آموزشی، تبلیغی و سازمان‌دهی جلسات مذهبی و فکری را ادامه داد و تا سال ۱۳۴۸ش چندین بار بازداشت شد. در سال‌های ۱۳۵۰–۱۳۵۳ش محور جلسات تفسیری در سه مسجد مهم مشهد؛ یعنی مسجد کرامت، مسجد امام حسین و مسجد میرزا جعفر بود. در دی ۱۳۵۳ش ششمین و سخت‌ترین دوره بازداشت او رخ داد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هستۀ اولیه بنیان [[جامعۀ روحانیت مبارز]] با رهبری سید روح‌الله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref>
'''تشکیلات و سازمان‌دهی مبارزات و فعالیت‌ها:''' خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش همراه گروهی از روحانیان فعال، از جمله [[عبدالرحیم ربانی شیرازی]]، سید محمد حسینی بهشتی، [[علی قدوسی،]] [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] و [[محمدتقی مصباح یزدی]] در ایجاد تشکیلات سیاسی در [[حوزه علمیه]] نقش داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211515/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%20%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%20%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%82%D9%84%D9%85%20%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4&score=65545.04&rownumber=1 ربانی شیرازی، «زندگی‌ نامه آیت‌الله ربانی شیرازی به قلم خودش»، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۸-۲۷۷.]</ref> از اواخر سال ۱۳۴۳ش، با بازگشت به [[مشهد]]، فعالیت‌های آموزشی، تبلیغی و سازمان‌دهی جلسات مذهبی و فکری را ادامه داد و تا سال ۱۳۴۸ش چندین بار بازداشت شد. در سال‌های ۱۳۵۰–۱۳۵۳ش محور جلسات تفسیری در سه مسجد مهم مشهد؛ یعنی مسجد کرامت، مسجد امام حسین و مسجد میرزا جعفر بود. در دی ۱۳۵۳ش ششمین و سخت‌ترین دوره بازداشت او رخ داد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هستۀ اولیه بنیان [[جامعۀ روحانیت مبارز]] با رهبری سید روح‌الله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref>


'''دوران تبعید و فعالیت‌های پنهانی:''' با درگذشت [[سید مصطفی خمینی]] و تشدید فشارهای سیاسی،<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۷۱-۵۷۰.</ref> رژیم پهلوی خامنه‌ای را در آذر ۱۳۵۶ش به مدت 3 سال به [[ایرانشهر]] تبعید کرد. فعالیت‌های گستردۀ او در میان مردم ایرانشهر باعث انتقال محل تبعیدش به [[جیرفت]] شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۵-۶۰۲.</ref> با وجود محدودیت‌ها، سیدعلی خامنه‌ای با ایراد سخنرانی در مسجد جامع ایرانشهر و ارائۀ راهکارها از طریق نوشتن نامه به علما و روحانیون پیرامون حوادث کشور، به مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۰-۶۹؛] بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۹-۶۰۸.</ref> خامنه‌ای سپس برای ادامۀ مبارزات به‌صورت مخفیانه به [[کهنوج]] رفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۱۰.</ref>
'''دوران تبعید و فعالیت‌های پنهانی:''' با درگذشت [[سید مصطفی خمینی]] و تشدید فشارهای سیاسی،<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۷۱-۵۷۰.</ref> رژیم پهلوی، خامنه‌ای را در آذر ۱۳۵۶ش به مدت 3 سال به [[ایرانشهر]] تبعید کرد. فعالیت‌های گستردۀ او در میان مردم [[ایرانشهر]] باعث انتقال محل تبعیدش به [[جیرفت]] شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۵-۶۰۲.</ref> با وجود محدودیت‌ها، سید علی خامنه‌ای با ایراد سخنرانی در مسجد جامع ایرانشهر و ارائۀ راهکارها از طریق نوشتن نامه به علما و روحانیون پیرامون حوادث کشور، به مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۰-۶۹؛] بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۹-۶۰۸.</ref> خامنه‌ای سپس برای ادامۀ مبارزات به‌صورت مخفیانه به [[کهنوج]] رفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۱۰.</ref>


'''سازمان‌دهی اعتراضات مردمی:''' سید علی خامنه‌ای در مهر ۱۳۵۷ش پس از مدتی فعالیت مخفی در [[کهنوج]]، به چند شهر سفر کرد و سرانجام به [[مشهد]] بازگشت و در جریان تشدید اعتراضات مردمی به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او در دورۀ اقامت سید روح‌الله خمینی در فرانسه، همراه شماری از روحانیان مشهد، سید روح‌الله خمینی را عاملی مؤثر در تقویت روحیۀ انقلابی مردم ارزیابی کرد و حامی بازگشت او به ایران شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۹.</ref> در این مقطع، فعالیت تبلیغی و سازمان‌دهی خامنه‌ای افزایش یافت و سخنرانی‌های او در تشویق تجمعات و اعتراض‌های مردمی نقش داشت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۴۲.</ref> بنابر گزارش‌های ساواک، او از چهره‌های برجستۀ جریان انقلابی در خراسان معرفی شده است.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref> او در تاسوعا و عاشورای ۱۳۵۷ش در اجتماعات بزرگ [[مشهد]] سخنرانی کرد و خطبه شب عاشورا را در [[حرم امام‌رضا]] به نام سید روح‌الله خمینی خواند. در هفته‌های پایانی حکومت پهلوی، در تهیه و خواندن اعلامیه‌های سید روح‌الله خمینی، حمایت از اعتصاب کارکنان [[شرکت نفت]]، تشریح رویدادهای خشونت‌آمیز حکومت و سازمان‌دهی تحصن بیمارستان امام‌‌رضا نقش داشت. خامنه‌ای همچنین همراه گروهی از تظاهرکنندگان برای جلب همراهی کارکنان استانداری خراسان اقدام کرد.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref> رخدادی که در نهایت به یکشنبه خونین ۱۰ دی ۱۳۵۷ش و کشته‌شدن جمعی از معترضان انجامید.<ref>شمس‌آبادی، نقش علمای مشهد در انقلاب اسلامی، ۱۳۸۹ش، ص۳۲۵–۳۲۸.</ref>
'''سازمان‌دهی اعتراضات مردمی:''' سید علی خامنه‌ای در مهر ۱۳۵۷ش پس از مدتی فعالیت مخفی در [[کهنوج]]، به چند شهر سفر کرد و سرانجام به [[مشهد]] بازگشت و در جریان تشدید اعتراضات مردمی به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او در دورۀ اقامت سید روح‌الله خمینی در فرانسه، همراه شماری از روحانیان مشهد، سید روح‌الله خمینی را عاملی مؤثر در تقویت روحیۀ انقلابی مردم ارزیابی کرد و حامی بازگشت او به ایران شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۹.</ref> در این مقطع، فعالیت تبلیغی و سازمان‌دهی خامنه‌ای افزایش یافت و سخنرانی‌های او در تشویق تجمعات و اعتراض‌های مردمی نقش داشت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۴۲.</ref> بنابر گزارش‌های ساواک، او از چهره‌های برجستۀ جریان انقلابی در خراسان معرفی شده است.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref> او در تاسوعا و عاشورای ۱۳۵۷ش در اجتماعات بزرگ [[مشهد]] سخنرانی کرد و خطبه شب عاشورا را در [[حرم امام‌رضا]] به نام سید روح‌الله خمینی خواند. در هفته‌های پایانی حکومت پهلوی، در تهیه و خواندن اعلامیه‌های سید روح‌الله خمینی، حمایت از اعتصاب کارکنان [[شرکت نفت]]، تشریح رویدادهای خشونت‌آمیز حکومت و سازمان‌دهی تحصن بیمارستان امام‌‌رضا نقش داشت. خامنه‌ای همچنین همراه گروهی از تظاهرکنندگان برای جلب همراهی کارکنان استانداری خراسان اقدام کرد.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref> رخدادی که در نهایت به یکشنبه خونین ۱۰ دی ۱۳۵۷ش و کشته‌شدن جمعی از معترضان انجامید.<ref>شمس‌آبادی، نقش علمای مشهد در انقلاب اسلامی، ۱۳۸۹ش، ص۳۲۵–۳۲۸.</ref>


'''عضویت در شورای انقلاب و کمیته استقبال از سید روح‌الله خمینی:''' با صدور فرمان سید روح‌الله خمینی از فرانسه، خامنه‌ای به عضویت شورای انقلاب اسلامی منصوب شد<ref>خمینی، صحیفه امام، ۱۳۸۹ش، ج۵، ص۴۲۶–۴۲۸</ref> و به [[تهران]] رفت. او در مدرسه رفاه و در کنار افرادی چون [[سید محمد حسینی بهشتی]]، [[مرتضی مطهری]] و [[محمد مفتح]]، در سازمان‌دهی کمیته تبلیغات برای استقبال از سید روح‌الله خمینی نقش‌آفرین بود.<ref>خامنه‌ای، نرم‌افزار حدیث ولایت، ۱۳۹۲ش، ج۲، ص۴۰؛ قاسم‌پور، دهه سرنوشت ساز از ۱۲ بهمن ۵۷ تا ۲۲ بهمن ۵۷، ۱۳۸۵ش، ص۹۲–۹۴.</ref> همچنین در تحصن [[دانشگاه تهران]]، انتشار اعلامیه‌ها و تهیه نشریه تحصن، در اعتراض به بسته‌شدن [[فرودگاه مهرآباد]] توسط شاپور بختیار، مشارکت داشت.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref>
'''عضویت در شورای انقلاب و کمیته استقبال از سید روح‌الله خمینی:''' با صدور فرمان سید روح‌الله خمینی از فرانسه، خامنه‌ای به عضویت [[شورای انقلاب اسلامی]] منصوب شد<ref>خمینی، صحیفه امام، ۱۳۸۹ش، ج۵، ص۴۲۶–۴۲۸</ref> و به [[تهران]] رفت. او در مدرسه رفاه و در کنار افرادی چون [[سید محمد حسینی بهشتی]]، [[مرتضی مطهری]] و [[محمد مفتح]]، در سازمان‌دهی کمیته تبلیغات برای استقبال از سید روح‌الله خمینی نقش‌آفرین بود.<ref>خامنه‌ای، نرم‌افزار حدیث ولایت، ۱۳۹۲ش، ج۲، ص۴۰؛ قاسم‌پور، دهه سرنوشت ساز از ۱۲ بهمن ۵۷ تا ۲۲ بهمن ۵۷، ۱۳۸۵ش، ص۹۲–۹۴.</ref> همچنین در تحصن [[دانشگاه تهران]]، انتشار اعلامیه‌ها و تهیه نشریه تحصن، در اعتراض به بسته‌شدن [[فرودگاه مهرآباد]] توسط شاپور بختیار، مشارکت داشت.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref>


== فعالیت‌ها پس از انقلاب اسلامی ==
== فعالیت‌ها پس از انقلاب اسلامی ==
خط ۱۵۱: خط ۱۵۱:
!'''شرح مسئولیت‌ها و اقدامات در دوره ریاست‌جمهوری'''
!'''شرح مسئولیت‌ها و اقدامات در دوره ریاست‌جمهوری'''
|-
|-
|حضور در مناطق جنگی غرب و جنوب کشور در جنگ تحمیلی ایران و عراق
|'''حضور در مناطق جنگی غرب و جنوب کشور در جنگ تحمیلی ایران و عراق'''
|حضور بسیجی‌وار به‌عنوان نماینده امام‌خمینی، فرماندهی جنگ‌های نامنظم و حضور در خطوط مقدم جبهه، نقش در شورای عالی دفاع و قاطعیت در تصمیم‌گیری‌های سرنوشت‌ساز جنگ، مانند نجات سوسنگرد و شکستن حصر آبادان، رفع مشکلات رزمی مانند تلاش برای تأمین مهمات و پشتیبانی از جبهه‌ها، راه‌اندازی ستاد پشتیبانی جنگ، مقابله با سیاست‌های بنی‌صدر رویارویی با اندیشه‌ سازشکاری و دفاع از خط مقاومت در شورای عالی دفاع، حمایت از گروه‌های مسلمان عراقی و مجاهدان افغانستانی برای مقابله با شوروی و رژیم بعث عراق، در پایان جنگ، حضور در جبهه‌ها و تأثیر مثبت بر روحیه نیروها و تسریع در بازگشت نیروهای عراقی.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=43738 «هفت نکته درباره نقش حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی خامنه‌ای فارسی.]</ref>
|حضور بسیجی‌وار در جبهه‌ها به‌عنوان نمایندۀ امام‌خمینی، فرماندهی جنگ‌های نامنظم و حضور در خطوط مقدم جبهه، قاطعیت در تصمیم‌گیری‌های سرنوشت‌ساز جنگ، مانند نجات سوسنگرد و شکستن حصر آبادان، رفع مشکلات رزمی مانند تلاش برای تأمین مهمات و پشتیبانی از جبهه‌ها، راه‌اندازی ستاد پشتیبانی جنگ، مقابله با سیاست‌های بنی‌صدر رویارویی با اندیشه‌ سازشکاری و دفاع از خط مقاومت در شورای عالی دفاع، حمایت از گروه‌های مسلمان عراقی و مجاهدان افغانستانی برای مقابله با شوروی و رژیم بعث عراق، حضور در جبهه‌ها و تأثیر مثبت بر روحیه نیروها در پایان جنگ.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=43738 «هفت نکته درباره نقش حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی خامنه‌ای فارسی.]</ref>
|-
|-
|'''شورای عالی انقلاب فرهنگی'''
|'''شورای عالی انقلاب فرهنگی'''