| خط ۹۲: | خط ۹۲: | ||
== تمایز رهبری جمهوری اسلامی با نظامهای سلطنتی و دیکتاتوری == | == تمایز رهبری جمهوری اسلامی با نظامهای سلطنتی و دیکتاتوری == | ||
به نظر پژوهشگران رهبری در جمهوری اسلامی ایران از حیث مبنای مشروعیت، نحوۀ دسترسی به قدرت، محدودیت مشروط به بقای شرایط، جایگاه برابر در برابر قانون و وجود نهاد نظارتی مستقل، با نظامهای دیکتاتوری و سلطنتی تفاوت بنیادین دارد. در نظامهای دیکتاتوری قدرت سیاسی در دست یک فرد یا حزب متمرکز شده، نظارتهای مردمی حذف میشود و حاکم خود را فراتر از قانون دانسته و هیچ نهادی را در برابر خود به رسمیت نمیشناسد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1091038/%D9%88%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «ولی فقیه چه تفاوتی با پادشاه دارد؟»، خبرگزاری رسمی | به نظر پژوهشگران رهبری در جمهوری اسلامی ایران از حیث مبنای مشروعیت، نحوۀ دسترسی به قدرت، محدودیت مشروط به بقای شرایط، جایگاه برابر در برابر قانون و وجود نهاد نظارتی مستقل، با نظامهای دیکتاتوری و سلطنتی تفاوت بنیادین دارد. در نظامهای دیکتاتوری قدرت سیاسی در دست یک فرد یا حزب متمرکز شده، نظارتهای مردمی حذف میشود و حاکم خود را فراتر از قانون دانسته و هیچ نهادی را در برابر خود به رسمیت نمیشناسد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1091038/%D9%88%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «ولی فقیه چه تفاوتی با پادشاه دارد؟»، خبرگزاری رسمی حوزه؛] [https://farsnews.ir/Culture/1671524431000662185/%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%DB%8C%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «ولایت مطلقه فقیه چه نسبتی با دیکتاتوری دارد؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> در نظام جمهوری اسلامی ایران، رهبر همچون سایر شهروندان در برابر قوانین مساوی است<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> و تصمیمات او باید بر اساس موازین شرعی و مصالح عمومی جامعه باشد. افزون بر این، مجلس خبرگان رهبری بهعنوان ناظر بر عملکرد رهبر، صلاحیت عزل وی را در صورت ناتوانی یا فقدان شرایط دارد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> | ||
در مقایسه با نظام سلطنتی پیشین که در آن شاه قدرت خود را از طریق وراثت و موقعیت خانوادگی کسب میکرد و قدرت را امتیازی ذاتی و مادامالعمر تلقی مینمود، رهبر جمهوری اسلامی بر اساس شایستگیهای علمی و عملی، مانند عدالت، تقوا و مدیریت و با انتخاب غیرمستقیم مردم توسط مجلس خبرگانر هبری به مقام خود میرسد و این جایگاه، مشروط به بقای شرایط و صفات بوده و فاقد هرگونه جنبه وراثتی است.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1091038/%D9%88%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «ولی فقیه چه تفاوتی با پادشاه دارد؟»، خبرگزاری رسا.]</ref> به باور بنیانگذار جمهوری اسلامی، ولایت فقیه نه تنها مستلزم دیکتاتوری نیست، بلکه خود مانعی در برابر استبداد محسوب میشود، زیرا حاکم اسلامی خود را نیز تابع قانون میداند و حکومت را وظیفه میشمارد، نه امتیاز.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/52823/%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%22%D8%B1%D9%87%22-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87?rcIds=79542,86326,81835,81694 «پاسخ امام خمینی(ره) به پرسشهایی در باب ولایت فقیه»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | در مقایسه با نظام سلطنتی پیشین که در آن شاه قدرت خود را از طریق وراثت و موقعیت خانوادگی کسب میکرد و قدرت را امتیازی ذاتی و مادامالعمر تلقی مینمود، رهبر جمهوری اسلامی بر اساس شایستگیهای علمی و عملی، مانند عدالت، تقوا و مدیریت و با انتخاب غیرمستقیم مردم توسط مجلس خبرگانر هبری به مقام خود میرسد و این جایگاه، مشروط به بقای شرایط و صفات بوده و فاقد هرگونه جنبه وراثتی است.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1091038/%D9%88%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «ولی فقیه چه تفاوتی با پادشاه دارد؟»، خبرگزاری رسا.]</ref> به باور بنیانگذار جمهوری اسلامی، ولایت فقیه نه تنها مستلزم دیکتاتوری نیست، بلکه خود مانعی در برابر استبداد محسوب میشود، زیرا حاکم اسلامی خود را نیز تابع قانون میداند و حکومت را وظیفه میشمارد، نه امتیاز.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/52823/%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%22%D8%B1%D9%87%22-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87?rcIds=79542,86326,81835,81694 «پاسخ امام خمینی(ره) به پرسشهایی در باب ولایت فقیه»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
