حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
<big>'''تفاهم‌نامه اسلام‌آباد؛'''</big> توافقی چارچوبی با میانجی‌گری پاکستان برای پایان جنگ و آغاز مذاکرات جامع میان ایران و آمریکا.
<big>'''تفاهم‌نامه اسلام‌آباد؛'''</big> توافقی چارچوبی با میانجی‌گری پاکستان برای پایان جنگ و آغاز مذاکرات جامع میان ایران و آمریکا.


تفاهم‌نامه اسلام‌آباد (به انگلیسی: Islamabad Memorandum of Understanding) سندی دیپلماتیک است که در [[۲۸ خرداد]] ۱۴۰۵م ([[۱۸ ژوئن]] ۲۰۲۶م) با میانجی‌گری پاکستان و با همکاری قطر، مصر و ترکیه، به‌صورت الکترونیکی میان [[جمهوری اسلامی ایران]] و [[ایالات متحده آمریکا]] به امضا رسید. این تفاهم‌نامه که حاصل نزدیک به سه ماه مذاکره پس از [[جنگ رمضان]] است، به‌عنوان چارچوبی موقت برای پایان‌دادن به درگیری‌های نظامی و آغاز مذاکرات جامع درباره [[برنامه هسته‌ای ایران]]، [[تنگه هرمز]] و آزادسازی دارایی‌های ایران طراحی شده است. این توافق با استقبال گسترده کشورهای اروپایی، چین، ژاپن، روسیه و کشورهای منطقه همراه شد و همزمان نارضایتی شدید [[اسرائیل]] و انتقاداتی در محافل سیاسی آمریکا را به‌همراه داشت. امضای این تفاهم، چالش‌هایی ازجمله تداوم حملات اسرائیل به [[لبنان]] و نقض آتش‌بس را در پی داشت که روند اجرای آن را با اختلال مواجه کرد و مذاکرات بعدی را تحت تأثیر قرار داد.
تفاهم‌نامه اسلام‌آباد (Islamabad Memorandum of Understanding) سندی دیپلماتیک است که در [[۲۸ خرداد]] ۱۴۰۵م ([[۱۸ ژوئن]] ۲۰۲۶م) با میانجی‌گری پاکستان و با همکاری قطر، مصر و ترکیه، به‌صورت الکترونیکی میان [[جمهوری اسلامی ایران]] و [[ایالات متحده آمریکا]] به امضا رسید. این تفاهم‌نامه که حاصل نزدیک به سه ماه مذاکره پس از [[جنگ رمضان]] است، به‌عنوان چارچوبی موقت برای پایان‌دادن به درگیری‌های نظامی و آغاز مذاکرات جامع درباره [[برنامه هسته‌ای ایران]]، [[تنگه هرمز]] و آزادسازی دارایی‌های ایران طراحی شده است. این توافق با استقبال گسترده کشورهای اروپایی، چین، ژاپن، روسیه و کشورهای منطقه همراه شد و همزمان نارضایتی شدید [[اسرائیل]] و انتقاداتی در محافل سیاسی آمریکا را به‌همراه داشت. امضای این تفاهم، چالش‌هایی ازجمله تداوم حملات اسرائیل به [[لبنان]] و نقض آتش‌بس را در پی داشت که روند اجرای آن را با اختلال مواجه کرد و مذاکرات بعدی را تحت تأثیر قرار داد.


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
خط ۷: خط ۷:


== زمینه‌ها ==
== زمینه‌ها ==
زمینه‌های شکل‌گیری این تفاهم‌نامه به جنگ رمضان بازمی‌گردد؛ جنگی که در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ با حملات گسترده آمریکا و اسرائیل علیه اهدافی از جمله دفتر [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، کاخ ریاست‌جمهوری و شورای‌عالی امنیت ملی آغاز شد و نقاطی در ۲۴ استان ایران را هدف قرار داد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 3|ک=خبرگزاری دویچه وله.|ف=انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران}}</ref> ایران نیز در ساعت ۱۲ ظهر همان روز،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4|ک=Al Jazeera|ف=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran|زبان=en}}</ref> با شلیک موشک به اهدافی در اسرائیل و پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه [[خلیج فارس]]، پاسخ متقابل داد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 5|ک=خبرگزاری تسنیم.|ف=747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت}}</ref> این جنگ تا [[۱۸ فروردین]] ۱۴۰۵ به طور فعال ادامه داشت.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 8|ک=خبرگزاری تابناک|ف=آتش‌بس به طرف مقابل تحمیل شد/ اخذ عوارض از کشتی‌های تجاری ادامه دارد / آمریکا در صورت ادامه محاصره دریایی باید با چین وارد جنگ شود}}</ref> تغییر رژیم و نابودی توان نظامی و هسته‌ای ایران، از اهداف اعلامی آمریکا و اسرائیل برای این جنگ بود، اما با طولانی‌ترشدن جنگ، ناتوانی آنها در دستیابی به این اهداف، نمایان شد.<ref>{{پک/بن|تافهم‌نامه 6|ک=Carnegie Endowment|ف=The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier|زبان=en}}</ref>
زمینه‌های شکل‌گیری این تفاهم‌نامه به جنگ رمضان بازمی‌گردد؛ جنگی که در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش با حملات گسترده آمریکا و اسرائیل علیه اهدافی از جمله دفتر [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، کاخ ریاست‌جمهوری و شورای‌عالی امنیت ملی آغاز شد و نقاطی در ۲۴ استان ایران را هدف قرار داد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 3|ک=خبرگزاری دویچه وله.|ف=انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران}}</ref> ایران نیز در ساعت ۱۲ ظهر همان روز،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4|ک=Al Jazeera|ف=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran|زبان=en}}</ref> با شلیک موشک به اهدافی در اسرائیل و پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه [[خلیج فارس]]، پاسخ متقابل داد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 5|ک=خبرگزاری تسنیم.|ف=747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت}}</ref> این جنگ تا [[۱۸ فروردین]] ۱۴۰۵ش به طور فعال ادامه داشت.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 8|ک=خبرگزاری تابناک|ف=آتش‌بس به طرف مقابل تحمیل شد/ اخذ عوارض از کشتی‌های تجاری ادامه دارد / آمریکا در صورت ادامه محاصره دریایی باید با چین وارد جنگ شود}}</ref> تغییر رژیم و نابودی توان نظامی و هسته‌ای ایران، از اهداف اعلامی آمریکا و اسرائیل برای این جنگ بود، اما با طولانی‌ترشدن جنگ، ناتوانی آنها در دستیابی به این اهداف، نمایان شد.<ref>{{پک/بن|تافهم‌نامه 6|ک=Carnegie Endowment|ف=The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier|زبان=en}}</ref>


به باور تحلیلگران، مقاومت مردم ایران در کنار نیروهای مسلح، معادلات میدانی را به‌گونه‌ای تغییر داد که دشمن با وجود برخورداری از تجهیزات پیشرفته، در دستیابی به اهداف خود ناکام ماند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه8|ک=خبرگزاری فارس|ف=امام جمعه پاکدشت: توافق اسلام‌آباد محصول ایستادگی ملت ایران است}}</ref> ازاین‌رو، امضای تفاهم‌نامه از سوی تحلیلگران سیاسی ایران به‌عنوان نماد استیصال آمریکا و شکست راهبرد فشار حداکثری در برابر مقاومت مردم و اقتدار نظامی ایران تلقی شده است.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 9|ک=خبرگزاری رسمی حوزه؛ خبرگزاری مهر|ف=امضای تفاهم نامه نشان دهنده استیصال آمریکا و حامیان او در نبرد با ایران اسلامی است؛  مرعشی: تفاهمنامه اسلام‌آباد نمادی از پایداری و اقتدار ایران است}}</ref>
به باور تحلیلگران، مقاومت مردم ایران در کنار نیروهای مسلح، معادلات میدانی را به‌گونه‌ای تغییر داد که دشمن با وجود برخورداری از تجهیزات پیشرفته، در دستیابی به اهداف خود ناکام ماند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه8|ک=خبرگزاری فارس|ف=امام جمعه پاکدشت: توافق اسلام‌آباد محصول ایستادگی ملت ایران است}}</ref> ازاین‌رو، امضای تفاهم‌نامه از سوی تحلیلگران سیاسی ایران به‌عنوان نماد استیصال آمریکا و شکست راهبرد فشار حداکثری در برابر مقاومت مردم و اقتدار نظامی ایران تلقی شده است.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 9|ک=خبرگزاری رسمی حوزه؛ خبرگزاری مهر|ف=امضای تفاهم نامه نشان دهنده استیصال آمریکا و حامیان او در نبرد با ایران اسلامی است؛  مرعشی: تفاهمنامه اسلام‌آباد نمادی از پایداری و اقتدار ایران است}}</ref>
خط ۵۴: خط ۵۴:
با امضای تفاهم‌نامه، بهای نفت خام با کاهش حدود ۲ درصدی به ۷۵ تا ۷۸ دلار در هر بشکه رسید که بیانگر بازگشت آرامش به بازارهای انرژی و افزایش عرضه نفت بود.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۶|ک=وب‌سایت یورو نیوز|ف=سقوط بیشتر قیمت نفت همزمان با امضای توافق پایان جنگ ایران توسط ترامپ و پزشکیان}}</ref> دونالد ترامپ اعتراف کرد که اگر توافق نمی‌کردیم، ذخایر استراتژیک نفت ۴ هفته دیگر تمام می‌شد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۷|ک=خبرگزاری فارس|ف=اگر توافق نمی‌کردیم ذخایر استراتژیک نفت ۴ هفته دیگر تمام می‌شد}}</ref> امضای تفاهم‌نامه به کاهش قیمت طلا در جهان<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۸|ک=وب‌سایت روزنامۀ انتخاب|ف=رویترز: طلا در انتظار جزئیات توافق آمریکا و ایران کاهش یافت/ قیمت فلز زرد ۰.۱۴ درصد کاهش یافت و به ۴۳۲۵.۲ دلار برای هر اونس رسید}}</ref> و همچنین کاهش نرخ ارز و طلا در بازار داخلی ایران نیز منجر شد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۹|ک=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.|ف=واکنش بازارها به امضای تفاهم‌نامه ایران و آمریکا/ دلار ریخت/ قیمت طلا و سکه کاهش یافت}}</ref>
با امضای تفاهم‌نامه، بهای نفت خام با کاهش حدود ۲ درصدی به ۷۵ تا ۷۸ دلار در هر بشکه رسید که بیانگر بازگشت آرامش به بازارهای انرژی و افزایش عرضه نفت بود.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۶|ک=وب‌سایت یورو نیوز|ف=سقوط بیشتر قیمت نفت همزمان با امضای توافق پایان جنگ ایران توسط ترامپ و پزشکیان}}</ref> دونالد ترامپ اعتراف کرد که اگر توافق نمی‌کردیم، ذخایر استراتژیک نفت ۴ هفته دیگر تمام می‌شد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۷|ک=خبرگزاری فارس|ف=اگر توافق نمی‌کردیم ذخایر استراتژیک نفت ۴ هفته دیگر تمام می‌شد}}</ref> امضای تفاهم‌نامه به کاهش قیمت طلا در جهان<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۸|ک=وب‌سایت روزنامۀ انتخاب|ف=رویترز: طلا در انتظار جزئیات توافق آمریکا و ایران کاهش یافت/ قیمت فلز زرد ۰.۱۴ درصد کاهش یافت و به ۴۳۲۵.۲ دلار برای هر اونس رسید}}</ref> و همچنین کاهش نرخ ارز و طلا در بازار داخلی ایران نیز منجر شد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۹|ک=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.|ف=واکنش بازارها به امضای تفاهم‌نامه ایران و آمریکا/ دلار ریخت/ قیمت طلا و سکه کاهش یافت}}</ref>


بر اساس نظرسنجی دانشگاه عبری اورشلیم، ۹۲ درصد از اسرائیلی‌ها ایران را پیروز میدان می‌دانند و اکثریت مردم دیدگاه منفی به توافق ایران و آمریکا دارند. محبوبیت بنیامین نتانیاهو به‌شدت کاهش یافته و به نظر تحلیلگران، آینده سیاسی او در انتخابات آتی چندان روشن به نظر نمی‌رسد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۰|ک=وب‌سایت بی بی سی فارسی.|ف=نتانیاهو از پیروزی می‌گوید اما بیشتر اسرائیلی‌ها ایران را پیروز می‌دانند}}</ref>
بر اساس نظرسنجی دانشگاه عبری اورشلیم، ۹۲درصد از اسرائیلی‌ها ایران را پیروز میدان می‌دانند و اکثریت مردم دیدگاه منفی به توافق ایران و آمریکا دارند. محبوبیت بنیامین نتانیاهو به‌شدت کاهش یافته و به نظر تحلیلگران، آینده سیاسی او در انتخابات آتی چندان روشن به نظر نمی‌رسد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۰|ک=وب‌سایت بی بی سی فارسی.|ف=نتانیاهو از پیروزی می‌گوید اما بیشتر اسرائیلی‌ها ایران را پیروز می‌دانند}}</ref>


=== آغاز رسمی مذاکرات ===
=== آغاز رسمی مذاکرات ===