پرش به محتوا

تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
ابرابزار
خط ۱: خط ۱:
'''{{درشت|تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی؛}}''' مراسم تشییع پیکر سید ابراهیم رئیسی، هشتمین رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران.
'''{{درشت|تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی؛}}''' مراسم تشییع پیکر سید ابراهیم رئیسی، هشتمین رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران.


خط ۸: خط ۷:


== روزشمار مراسم تشییع ==
== روزشمار مراسم تشییع ==
مراسم [[تشییع جنازه]] سید ابراهیم رئیسی و همراهانش طی سه روز و در پنج شهر ایران برگزار شد.<ref>{{پک/بن|وب13|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی}}</ref> بر اساس گزارش‌ها، جمعیت حاضر در مراسم تشییع مشهد 2<ref>{{پک/بن|وب9|ک=شبکه العالم|ف=گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس}}</ref> تا 4 میلیون نفر تخمین زده شده است.<ref>{{پک/بن|وب10|ک=وب‌سایت تابناک|ف=رکورد‌هایی که ابراهیم رئیسی جابجا کرد/ در روز تاریخی مشهد چه گذشت؟}}</ref> سیدحسن نصرالله تشییع پیکر رئیسی را سومین مراسم تشییع بزرگ تاریخ پس از [[تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی|تشییع امام خمینی]] و تشییع قاسم سلیمانی توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|وب17|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=سیدحسن نصرالله: تشییع پیکر شهید رئیسی سومین تشییع تاریخی جهان بود}}</ref>
مراسم [[تشییع جنازه]] سید ابراهیم رئیسی و همراهانش طی سه روز و در پنج شهر ایران برگزار شد.<ref>{{پک/بن|وب13|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی}}</ref> بر اساس گزارش‌ها، جمعیت حاضر در مراسم تشییع مشهد 2<ref>{{پک/بن|وب9|ک=شبکه العالم|ف=گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس}}</ref> تا ۴ میلیون نفر تخمین زده شده است.<ref>{{پک/بن|وب10|ک=وب‌سایت تابناک|ف=رکوردهایی که ابراهیم رئیسی جابجا کرد/ در روز تاریخی مشهد چه گذشت؟}}</ref> سیدحسن نصرالله تشییع پیکر رئیسی را سومین مراسم تشییع بزرگ تاریخ پس از [[تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی|تشییع امام خمینی]] و تشییع قاسم سلیمانی توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|وب17|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=سیدحسن نصرالله: تشییع پیکر شهید رئیسی سومین تشییع تاریخی جهان بود}}</ref>
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
! colspan="4" |'''<big>جدول زمان‌بندی و جزئیات مراسم تشییع و تدفین</big>'''
! colspan="4" |'''{{درشت|جدول زمان‌بندی و جزئیات مراسم تشییع و تدفین}}'''
|-
|-
!تاریخ (۱۴۰۳)
!تاریخ (۱۴۰۳)
خط ۵۰: خط ۴۹:
=== آیین ادای احترام مقامات کشورها ===
=== آیین ادای احترام مقامات کشورها ===
در تاریخ ۲ خرداد ۱۴۰۳ش، مراسم ادای احترام مقامات خارجی به ابراهیم رئیسی و همراهانش در سالن اجلاس سران تهران برگزار شد. در این مراسم که با حضور محمد مخبر سرپرست ریاست‌جمهوری و علی باقری سرپرست وزارت امور خارجه برگزار شد، بیش از ۶۰ هیئت دیپلماتیک در سطوح مختلف حضور یافتند؛ ازجمله:
در تاریخ ۲ خرداد ۱۴۰۳ش، مراسم ادای احترام مقامات خارجی به ابراهیم رئیسی و همراهانش در سالن اجلاس سران تهران برگزار شد. در این مراسم که با حضور محمد مخبر سرپرست ریاست‌جمهوری و علی باقری سرپرست وزارت امور خارجه برگزار شد، بیش از ۶۰ هیئت دیپلماتیک در سطوح مختلف حضور یافتند؛ ازجمله:
* '''رؤسای جمهور و رهبران ملی:''' تونس، تاجیکستان و رهبر ملی ترکمنستان.
* '''رؤسای جمهور و رهبران ملی:''' تونس، تاجیکستان و رهبر ملی ترکمنستان.
* '''نخست‌وزیران:''' عراق، پاکستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و سوریه.
* '''نخست‌وزیران:''' عراق، پاکستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و سوریه.
خط ۵۶: خط ۵۴:
* '''رؤسای مجالس:''' لبنان، الجزایر، قزاقستان، مالی، اتیوپی، دومای روسیه و ازبکستان.
* '''رؤسای مجالس:''' لبنان، الجزایر، قزاقستان، مالی، اتیوپی، دومای روسیه و ازبکستان.


علاوه بر این، وزرای امور خارجه و نمایندگان ویژه‌ای از کشورهای عربستان سعودی، مصر، کویت، ترکیه، امارات متحده عربی، اردن، عمان، سریلانکا، ونزوئلا، بلاروس، مالزی و نیکاراگوئه نیز در این مراسم شرکت کردند. از میان سازمان‌های بین‌المللی، دبیرکل سازمان همکاری شانگهای و دبیرکل کنفرانس تعامل و اعتمادسازی در آسیا (سیکا) در مراسم حضور داشتند. نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، سخنگوی انصارالله یمن،<ref>{{پک/بن|وب11|ک=خبرگزاری مهر|ف=ادای احترام مقامات کشورها به رئیس جمهور شهید و همراهان}}</ref> اسماعیل هنیه رئیس دفتر سیاسی حماس، نعیم قاسم معاون دبیرکل حزب‌الله لبنان و فالح الفیاض رئیس حشد الشعبی عراق نیز از دیگر حاضران در این آئین بودند.<ref>{{پک/بن|وب12|ک=پایگاه خبری-تحليلی مشرق نيوز|ف=سالن اجلاس سران}}</ref>
علاوه بر این، وزرای امور خارجه و نمایندگان ویژه‌ای از کشورهای عربستان سعودی، مصر، کویت، ترکیه، امارات متحده عربی، اردن، عمان، سریلانکا، ونزوئلا، بلاروس، مالزی و نیکاراگوئه نیز در این مراسم شرکت کردند. از میان سازمان‌های بین‌المللی، دبیرکل سازمان همکاری شانگهای و دبیرکل کنفرانس تعامل و اعتمادسازی در آسیا (سیکا) در مراسم حضور داشتند. نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، سخنگوی انصارالله یمن،<ref>{{پک/بن|وب11|ک=خبرگزاری مهر|ف=ادای احترام مقامات کشورها به رئیس‌جمهور شهید و همراهان}}</ref> اسماعیل هنیه رئیس دفتر سیاسی حماس، نعیم قاسم معاون دبیرکل حزب‌الله لبنان و فالح الفیاض رئیس حشد الشعبی عراق نیز از دیگر حاضران در این آئین بودند.<ref>{{پک/بن|وب12|ک=پایگاه خبری-تحلیلی مشرق نیوز|ف=سالن اجلاس سران}}</ref>


== واکنش‌های مردمی ==
== واکنش‌های مردمی ==
در جریان مراسم تشییع پیکر سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، طیف‌هایی از شرکت‌کنندگان با تأکید بر انگیزه‌های خود برای حضور در این آیین، دیدگاه‌های متفاوتی را بیان کردند. برخی از این اظهارات عبارتند از:
در جریان مراسم تشییع پیکر سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، طیف‌هایی از شرکت‌کنندگان با تأکید بر انگیزه‌های خود برای حضور در این آیین، دیدگاه‌های متفاوتی را بیان کردند. برخی از این اظهارات عبارتند از:
* '''قدردانی از عملکرد و منش سیاسی:''' بسیاری از شرکت‌کنندگان، حضور خود را در واکنش به رویکرد میدانی و عمل‌گرایانه رئیسی در مدیریت اجرایی دانسته و آن را پاسخی به تلاش‌های وی برای رسیدگی به مشکلات مناطق محروم و کاهش فاصله میان مسئولان و مردم عنوان کردند. این گروه، ساده‌زیستی و فعالیت شبانه‌روزی را از ویژگی‌های برجسته وی برشمردند.
* '''قدردانی از عملکرد و منش سیاسی:''' بسیاری از شرکت‌کنندگان، حضور خود را در واکنش به رویکرد میدانی و عمل‌گرایانه رئیسی در مدیریت اجرایی دانسته و آن را پاسخی به تلاش‌های وی برای رسیدگی به مشکلات مناطق محروم و کاهش فاصله میان مسئولان و مردم عنوان کردند. این گروه، ساده‌زیستی و فعالیت شبانه‌روزی را از ویژگی‌های برجسته وی برشمردند.
* '''پشتیبانی از نظام و آرمان‌های انقلاب:''' بخشی از پیام‌های مطرح‌شده در حاشیه این مراسم، بر استمرار پایبندی به آرمان‌های انقلاب اسلامی تأکید داشت. شرکت‌کنندگان این حضور را تجدید میثاق با ارکان نظام، به‌ویژه ولایت فقیه، و پیامی به مخالفان داخلی و خارجی مبنی بر تداوم مسیر سیاسی ۴۰ سال اخیر تعبیر کردند.
* '''پشتیبانی از نظام و آرمان‌های انقلاب:''' بخشی از پیام‌های مطرح‌شده در حاشیه این مراسم، بر استمرار پایبندی به آرمان‌های انقلاب اسلامی تأکید داشت. شرکت‌کنندگان این حضور را تجدید میثاق با ارکان نظام، به‌ویژه ولایت فقیه، و پیامی به مخالفان داخلی و خارجی مبنی بر تداوم مسیر سیاسی ۴۰ سال اخیر تعبیر کردند.
* '''پاسخ به چالش‌های سیاسی و امنیتی:''' شماری از حاضران، شرکت در این مراسم را واکنشی در برابر آنچه «فضاسازی رسانه‌های خارجی» علیه ایران می‌نامیدند، دانستند. از دیدگاه این طیف، حضور گسترده در مراسم، گواهی بر همبستگی ملی و عاملی برای حفظ امنیت و ثبات کشور ارزیابی شد.
* '''پاسخ به چالش‌های سیاسی و امنیتی:''' شماری از حاضران، شرکت در این مراسم را واکنشی در برابر آنچه «فضاسازی رسانه‌های خارجی» علیه ایران می‌نامیدند، دانستند. از دیدگاه این طیف، حضور گسترده در مراسم، گواهی بر همبستگی ملی و عاملی برای حفظ امنیت و ثبات کشور ارزیابی شد.
* '''مقایسه با الگوهای تاریخی:''' برخی از شرکت‌کنندگان با انتساب صفت «اخلاص» به رئیسی، شخصیت او را با دیگر چهره‌های سیاسی و نظامی پیشین، نظیر محمد بهشتی و قاسم سلیمانی، هم‌تراز دانستند و بر لزوم تداوم راه وی در مدیریت کشور تأکید ورزیدند.<ref>{{پک/بن|وب18|ک=وب‌سایت آپارات|ف=واکنش خانم ها به شهادت سید ابراهیم رئیسی ، رئیس جمهور فقید در مراسم تشییع}}</ref><ref>{{پک/بن|وب20|ک=خبرگزاری صداوسیما|ف=خرده روایت های مردمی از روز تشییع پیکر رئیس جمهور}}</ref><ref>{{پک/بن|وب18|ک=وب‌سایت تابناک|ف=پاسخ‌های جالب تشییع‌کنندگان شهید رئیسی به یک سوال}}</ref>
* '''مقایسه با الگوهای تاریخی:''' برخی از شرکت‌کنندگان با انتساب صفت «اخلاص» به رئیسی، شخصیت او را با دیگر چهره‌های سیاسی و نظامی پیشین، نظیر محمد بهشتی و قاسم سلیمانی، هم‌تراز دانستند و بر لزوم تداوم راه وی در مدیریت کشور تأکید ورزیدند.<ref>{{پک/بن|وب18|ک=وب‌سایت آپارات|ف=واکنش خانم‌ها به شهادت سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور فقید در مراسم تشییع}}</ref><ref>{{پک/بن|وب20|ک=خبرگزاری صداوسیما|ف=خرده روایت‌های مردمی از روز تشییع پیکر رئیس‌جمهور}}</ref><ref>{{پک/بن|وب18|ک=وب‌سایت تابناک|ف=پاسخ‌های جالب تشییع‌کنندگان شهید رئیسی به یک سوال}}</ref>


== بازتاب رسانه‌ای ==
== بازتاب رسانه‌ای ==
مراسم تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی، وزیر امور خارجه و همراهانشان در تهران، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت. خبرگزاری‌های متعدد جهانی این رویداد را به‌صورت زنده یا با گزارش‌های تفصیلی پوشش دادند که محورهای اصلی آن شامل حضور انبوه جمعیت، اقامه نماز توسط رهبر جمهوری اسلامی و شرکت مقامات بلندپایه منطقه‌ای بود.<ref>{{پک/بن|وب13|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی}}</ref> آسوشیتدپرس، رویترز، فرانس‌پرس (AFP) و اسپوتنیک، ضمن پوشش تصویری و متنی از حضور گسترده شهروندان در تهران، به جزئیات برگزاری مراسم از جمله سخنرانی اسماعیل هنیه و حضور مقاماتی نظیر شهباز شریف اشاره کردند. شبکه‌هایی همچون اسکای‌نیوز، المیادین، روسیا الیوم، ان‌اچ‌کی (ژاپن) و بخش‌های عربی بی‌بی‌سی، فرانس ۲۴، میدل‌ایست و المانیتور، با تأکید بر ازدحام جمعیت در خیابان‌های منتهی به دانشگاه تهران، این مراسم را بازتاب دادند. رسانه‌های دیگری از جمله ایندیپندنت و بوابه الاهرام نیز با انتشار گزارش‌ها و تصاویر، به بازتاب ابعاد این مراسم در پایتخت ایران پرداختند.<ref>{{پک/بن|وب14|ک=پايگاه خبری جهان نيوز|ف=بازتاب برگزاری تشییع پیکر شهدای خدمت در رسانه‌های بین‌المللی}}</ref><ref>{{پک/بن|وب15|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=ویدیو/ مراسم تشییع پیکر شهدای خدمت در صدر اخبار رسانه‌های خارجی}}</ref>
مراسم تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی، وزیر امور خارجه و همراهانشان در تهران، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت. خبرگزاری‌های متعدد جهانی این رویداد را به‌صورت زنده یا با گزارش‌های تفصیلی پوشش دادند که محورهای اصلی آن شامل حضور انبوه جمعیت، اقامه نماز توسط رهبر جمهوری اسلامی و شرکت مقامات بلندپایه منطقه‌ای بود.<ref>{{پک/بن|وب13|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی}}</ref> آسوشیتدپرس، رویترز، فرانس‌پرس (AFP) و اسپوتنیک، ضمن پوشش تصویری و متنی از حضور گسترده شهروندان در تهران، به جزئیات برگزاری مراسم از جمله سخنرانی اسماعیل هنیه و حضور مقاماتی نظیر شهباز شریف اشاره کردند. شبکه‌هایی همچون اسکای‌نیوز، المیادین، روسیا الیوم، ان‌اچ‌کی (ژاپن) و بخش‌های عربی بی‌بی‌سی، فرانس ۲۴، میدل‌ایست و المانیتور، با تأکید بر ازدحام جمعیت در خیابان‌های منتهی به دانشگاه تهران، این مراسم را بازتاب دادند. رسانه‌های دیگری از جمله ایندیپندنت و بوابه الاهرام نیز با انتشار گزارش‌ها و تصاویر، به بازتاب ابعاد این مراسم در پایتخت ایران پرداختند.<ref>{{پک/بن|وب14|ک=پایگاه خبری جهان نیوز|ف=بازتاب برگزاری تشییع پیکر شهدای خدمت در رسانه‌های بین‌المللی}}</ref><ref>{{پک/بن|وب15|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=ویدیو/ مراسم تشییع پیکر شهدای خدمت در صدر اخبار رسانه‌های خارجی}}</ref>


== پیامدها ==
== پیامدها ==
خط ۷۴: خط ۷۱:
این مراسم از دیدگاه پژوهش‌های جامعه‌شناختی به‌عنوان رویدادی با کارکردهای مثبت در جهت بازتولید انسجام ملی و تقویت سرمایه اجتماعی ارزیابی شده است. نتایج تحلیل کیفی از این مراسم، بیانگر شکل‌گیری نوعی همبستگی اجتماعی مبتنی بر حضور فراگیر و گسترده اقشار مختلف با گرایش‌های متفاوت است که بازتاب‌دهنده پیوند میان حاکمیت و جامعه تلقی می‌شود. از منظر تحلیلیِ این اسناد، برگزاری این مراسم و مشارکت عمومی در آن، نشانگر اهمیت مدیریت جهادی و مشارکت‌طلبی مردم، در الگوی حکمرانی بومی است. این پژوهش‌ها تأکید دارند که تداوم این الگو، به عنوان عاملی در جهت خودسازی و جامعه‌پردازی، نقشی کلیدی در افزایش انسجام و همبستگی اجتماعی در ایران ایفا کرده است.<ref>{{پک|تاج‌بخش|1403|ک=اسلام و علوم اجتماعی|ف=تأملاتی جامعه شناختی بر تشییع شهید ابراهیم رئیسی|ص=102-103}}</ref>
این مراسم از دیدگاه پژوهش‌های جامعه‌شناختی به‌عنوان رویدادی با کارکردهای مثبت در جهت بازتولید انسجام ملی و تقویت سرمایه اجتماعی ارزیابی شده است. نتایج تحلیل کیفی از این مراسم، بیانگر شکل‌گیری نوعی همبستگی اجتماعی مبتنی بر حضور فراگیر و گسترده اقشار مختلف با گرایش‌های متفاوت است که بازتاب‌دهنده پیوند میان حاکمیت و جامعه تلقی می‌شود. از منظر تحلیلیِ این اسناد، برگزاری این مراسم و مشارکت عمومی در آن، نشانگر اهمیت مدیریت جهادی و مشارکت‌طلبی مردم، در الگوی حکمرانی بومی است. این پژوهش‌ها تأکید دارند که تداوم این الگو، به عنوان عاملی در جهت خودسازی و جامعه‌پردازی، نقشی کلیدی در افزایش انسجام و همبستگی اجتماعی در ایران ایفا کرده است.<ref>{{پک|تاج‌بخش|1403|ک=اسلام و علوم اجتماعی|ف=تأملاتی جامعه شناختی بر تشییع شهید ابراهیم رئیسی|ص=102-103}}</ref>


به گزارش شبکه العالم، مشارکت گسترده شهروندان در مراسم تشییع پیکر ابراهیم رئیسی در مشهد، از سوی این رسانه به عنوان نشانه‌ای از اخلاص وی در عملکرد و مسئولیت‌هایش توصیف شد.<ref>{{پک/بن|وب9|ک=شبکه العالم|ف=گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس}}</ref> در همین چارچوب، برخی رسانه‌ها با مقایسه تشییع جنازه سید محمد حسینی بهشتی، محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر بر قدرشناس بودن مردم ایران در برار مسئولین مردمی تأکید کرده‌اند.<ref>{{پک/بن|وب16|ک=وب‌سایت همشهری آنلاین|ف=مقایسه جمعیت تشییع دو رئیس جمهور شهید به فاصله ۴۳ سال {{!}} تصاویر}}</ref> از دیدگاه [[سید علی خامنه‌ای|سید]] [[سید علی خامنه‌ای|علی خامنه‌ای]]، تشییع چندین‌میلیونی رئیس‌جمهور و همراهان او نمونه‌ای از پاداش الهی تلقی شد. به گفتهٔ او، حضور گستردهٔ مردم در شهرهای مختلف و بدرقهٔ پیکرها با گل و اشک، یاد [[ترورهای اوایل انقلاب اسلامی ایران|شهدای دههٔ ۱۳۶۰ش]] را برای نسل جدید زنده کرد و پاسخی عملی به دروغ‌ها، تهمت‌ها و شایعات دربارهٔ او بود.<ref>{{پک/بن|وب50|ک=دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای|ف=پیام به مناسبت آغاز به کار دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی}}</ref>
به گزارش شبکه العالم، مشارکت گسترده شهروندان در مراسم تشییع پیکر ابراهیم رئیسی در مشهد، از سوی این رسانه به عنوان نشانه‌ای از اخلاص وی در عملکرد و مسئولیت‌هایش توصیف شد.<ref>{{پک/بن|وب9|ک=شبکه العالم|ف=گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس}}</ref> در همین چارچوب، برخی رسانه‌ها با مقایسه تشییع جنازه سید محمد حسینی بهشتی، محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر بر قدرشناس بودن مردم ایران در برار مسئولین مردمی تأکید کرده‌اند.<ref>{{پک/بن|وب16|ک=وب‌سایت همشهری آنلاین|ف=مقایسه جمعیت تشییع دو رئیس‌جمهور شهید به فاصله ۴۳ سال {{!}} تصاویر}}</ref> از دیدگاه [[سید علی خامنه‌ای|سید]] [[سید علی خامنه‌ای|علی خامنه‌ای]]، تشییع چندین‌میلیونی رئیس‌جمهور و همراهان او نمونه‌ای از پاداش الهی تلقی شد. به گفتهٔ او، حضور گستردهٔ مردم در شهرهای مختلف و بدرقهٔ پیکرها با گل و اشک، یاد [[ترورهای اوایل انقلاب اسلامی ایران|شهدای دههٔ ۱۳۶۰ش]] را برای نسل جدید زنده کرد و پاسخی عملی به دروغ‌ها، تهمت‌ها و شایعات دربارهٔ او بود.<ref>{{پک/بن|وب50|ک=دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای|ف=پیام به مناسبت آغاز به کار دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی}}</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}


== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=تاج‌بخش|نام۱=غلامرضا|تاریخ=1403|عنوان=تأملاتی جامعه شناختی بر تشییع شهید ابراهیم رئیسی»،|پیوند=https://soci.rihu.ac.ir/article_2283_27dc69747966aa3ddbbff2ab376926af.pdf|ژورنال=اسلام و علوم اجتماعی|دوره=هفدهم|شماره=شانزده|صفحات=93-106}}
{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=تاج‌بخش|نام۱=غلامرضا|تاریخ=1403|عنوان=تأملاتی جامعه شناختی بر تشییع شهید ابراهیم رئیسی»،|پیوند=https://soci.rihu.ac.ir/article_2283_27dc69747966aa3ddbbff2ab376926af.pdf|ژورنال=اسلام و علوم اجتماعی|دوره=هفدهم|شماره=شانزده|صفحات=93-106}}


{{یادکرد وب|عنوان=ادای احترام سران و مقامات کشورها به شهید رئیسی|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1403/03/02/3090902/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C|تاریخ=۲ خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب6}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
{{یادکرد وب|عنوان=ادای احترام سران و مقامات کشورها به شهید رئیسی|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1403/03/02/3090902/ادای-احترام-سران-و-مقامات-کشورها-به-شهید-رئیسی|تاریخ=۲ خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب6}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}


{{یادکرد وب|عنوان=اعلام خبر رسمی درگذشت رئیس‌جمهور از صدا و سیما|نشانی=https://www.aparat.com/v/yonxum3|تاریخ=31 اردیبهشت 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب2}}|وبگاه=وب‌سایت آپارات.}}
{{یادکرد وب|عنوان=اعلام خبر رسمی درگذشت رئیس‌جمهور از صدا و سیما|نشانی=https://www.aparat.com/v/yonxum3|تاریخ=31 اردیبهشت 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب2}}|وبگاه=وب‌سایت آپارات.}}


{{یادکرد وب|عنوان=اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر شهید رئیسی و شهدای خدمت|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1403/03/02/3090699/%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%AA|تاریخ=۲ خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب5}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
{{یادکرد وب|عنوان=اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر شهید رئیسی و شهدای خدمت|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1403/03/02/3090699/اقامه-نماز-رهبر-انقلاب-بر-پیکر-شهید-رئیسی-و-شهدای-خدمت|تاریخ=۲ خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب5}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}


{{یادکرد وب|عنوان=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/668814/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C|تاریخ=۲ خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب13}}|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس}}
{{یادکرد وب|عنوان=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/668814/بازتاب-گسترده-مراسم-تشییع-شهدای-خدمت-در-رسانه‌های-خارجی|تاریخ=۲ خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب13}}|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس}}


{{یادکرد وب|عنوان=پایان سفر تاریخی/ سنگ تمام آذربایجان در تشییع عزیز ایران|نشانی=https://tasnimnews.ir/fa/news/1403/03/01/3089951/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86|تاریخ=1 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب3}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
{{یادکرد وب|عنوان=پایان سفر تاریخی/ سنگ تمام آذربایجان در تشییع عزیز ایران|نشانی=https://tasnimnews.ir/fa/news/1403/03/01/3089951/پایان-سفر-تاریخی-سنگ-تمام-آذربایجان-در-تشییع-عزیز-ایران|تاریخ=1 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب3}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}


{{یادکرد وب|عنوان=پاسخ‌های جالب تشییع‌کنندگان شهید رئیسی به یک سوال|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1238726/%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84|تاریخ=۲ خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب30}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}
{{یادکرد وب|عنوان=پاسخ‌های جالب تشییع‌کنندگان شهید رئیسی به یک سوال|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1238726/پاسخ‌های-جالب-تشییع‌کنندگان-شهید-رئیسی-به-یک-سوال|تاریخ=۲ خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب30}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}


{{یادکرد وب|عنوان=پیام به مناسبت آغاز به کار دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=56551|تاریخ=6 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب50}}|وبگاه=دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای}}
{{یادکرد وب|عنوان=پیام به مناسبت آغاز به کار دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=56551|تاریخ=6 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب50}}|وبگاه=دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای}}


{{یادکرد وب|عنوان=پیکر شهید ابراهیم رئیسی به خاک سپرده شد/ گزارش تشییع پیکر هشتمین رئیس‌جمهور ایران+ عکس و فیلم|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4072019-%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|تاریخ=3 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب8}}|وبگاه=وب‌سایت دنیای اقتصاد.}}
{{یادکرد وب|عنوان=پیکر شهید ابراهیم رئیسی به خاک سپرده شد/ گزارش تشییع پیکر هشتمین رئیس‌جمهور ایران+ عکس و فیلم|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4072019-فوری-پیکر-شهید-ابراهیم-رئیسی-به-خاک-سپرده-شد-گزارش-تشییع-پیکر-هشتمین-رئیس-جمهور-ایران-عکس-فیلم|تاریخ=3 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب8}}|وبگاه=وب‌سایت دنیای اقتصاد.}}


{{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر رئیس‌جمهور و یارانش در قم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403030100763/%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA|تاریخ=1 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب4}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}}
{{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر رئیس‌جمهور و یارانش در قم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403030100763/ویدیو-آیین-وداع-با-پیکر-رئیس-جمهور-شهید-و-همراهان-در-حرم-حضرت|تاریخ=1 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب4}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}}


{{یادکرد وب|عنوان=حضور میلیونی مردم مشهد در مراسم تشییع شهید رئیسی|نشانی=https://www.ibna.ir/news/513119/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C|تاریخ=3 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب7}}|وبگاه=خبرگزاری ایبنا}}
{{یادکرد وب|عنوان=حضور میلیونی مردم مشهد در مراسم تشییع شهید رئیسی|نشانی=https://www.ibna.ir/news/513119/حضور-میلیونی-مردم-مشهد-در-مراسم-تشییع-شهید-رئیسی|تاریخ=3 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب7}}|وبگاه=خبرگزاری ایبنا}}


{{یادکرد وب|عنوان=خرده روایت های مردمی از روز تشییع پیکر رئیس جمهور|نشانی=https://www.iribnews.ir/fa/news/4242725/%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1|تاریخ=5 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب20}}|وبگاه=خبرگزاری صداوسیما}}
{{یادکرد وب|عنوان=خرده روایت‌های مردمی از روز تشییع پیکر رئیس‌جمهور|نشانی=https://www.iribnews.ir/fa/news/4242725/خرده-روایت-های-مردمی-از-روز-تشییع-پیکر-رئیس-جمهور|تاریخ=5 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب20}}|وبگاه=خبرگزاری صداوسیما}}


{{یادکرد وب|عنوان=رکورد‌هایی که ابراهیم رئیسی جابجا کرد/ در روز تاریخی مشهد چه گذشت؟|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1238909/%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%AC%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA|تاریخ=3 خرداد ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب10}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}
{{یادکرد وب|عنوان=رکوردهایی که ابراهیم رئیسی جابجا کرد/ در روز تاریخی مشهد چه گذشت؟|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1238909/رکورد‌هایی-که-ابراهیم-رئیسی-جابجا-کرد-در-روز-تاریخی-مشهد-چه-گذشت|تاریخ=3 خرداد ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب10}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}


{{یادکرد وب|عنوان=سالن اجلاس سران|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/tag/%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%86+%D8%A7%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%B3+%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86?mn=11&wide=0&dy=1&ms=0&pi=3&yr=1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب12}}|وبگاه=پایگاه خبری-تحليلی مشرق نيوز}}
{{یادکرد وب|عنوان=سالن اجلاس سران|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/tag/سالن+اجلاس+سران?mn=11&wide=0&dy=1&ms=0&pi=3&yr=1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب12}}|وبگاه=پایگاه خبری-تحلیلی مشرق نیوز}}


{{یادکرد وب|عنوان=سیدابراهیم رئیسی|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/29219/1/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب!}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}
{{یادکرد وب|عنوان=سیدابراهیم رئیسی|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/29219/1/سید-ابراهیم-رئیسی|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب!}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}


{{یادکرد وب|عنوان=سیدحسن نصرالله: تشییع پیکر شهید رئیسی سومین تشییع تاریخی جهان بود|نشانی=https://snn.ir/fa/news/1148534/%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF|تاریخ=4 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب17}}|وبگاه=خبرگزاری دانشجو}}
{{یادکرد وب|عنوان=سیدحسن نصرالله: تشییع پیکر شهید رئیسی سومین تشییع تاریخی جهان بود|نشانی=https://snn.ir/fa/news/1148534/سیدحسن-نصرالله-تشییع-پیکر-شهید-رئیسی-سومین-تشییع-تاریخی-جهان-بود|تاریخ=4 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب17}}|وبگاه=خبرگزاری دانشجو}}


{{یادکرد وب|عنوان=گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس|نشانی=https://fa.alalam.ir/news/6871503/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C-|تاریخ=3 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب9}}|وبگاه=شبکه العالم}}
{{یادکرد وب|عنوان=گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس|نشانی=https://fa.alalam.ir/news/6871503/گزارش-العالم-از-مراسم-تشییع-پیکر-شهید-آیت-الله-سید-ابراهیم-رئیسی-|تاریخ=3 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب9}}|وبگاه=شبکه العالم}}


{{یادکرد وب|عنوان=واکنش خانم ها به شهادت سید ابراهیم رئیسی ، رئیس جمهور فقید در مراسم تشییع|نشانی=https://www.aparat.com/v/xxq9a4r|تاریخ=3 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب18}}|وبگاه=وب‌سایت آپارات}}
{{یادکرد وب|عنوان=واکنش خانم‌ها به شهادت سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور فقید در مراسم تشییع|نشانی=https://www.aparat.com/v/xxq9a4r|تاریخ=3 خرداد 1403|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب18}}|وبگاه=وب‌سایت آپارات}}


{{یادکرد وب|عنوان=۶۸ مقام خارجی به پیکر شهدای خدمت ادای احترام کردند|نشانی=https://www.alef.ir/news/4030302081.html|تاریخ=۲ خرداد ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب11}}|وبگاه=پایگاه خبری الف}}
{{یادکرد وب|عنوان=۶۸ مقام خارجی به پیکر شهدای خدمت ادای احترام کردند|نشانی=https://www.alef.ir/news/4030302081.html|تاریخ=۲ خرداد ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=9 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وب11}}|وبگاه=پایگاه خبری الف}}
 
{{آغاز منابع}}
== پانویس ==

نسخهٔ ۹ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۲۳:۲۴

تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی؛ مراسم تشییع پیکر سید ابراهیم رئیسی، هشتمین رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران.

تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی که در سانحه سقوط بالگرد در اردیبهشت ۱۴۰۳ش جان باختند، مجموعه‌مراسمی بود که طی روزهای ۱ تا ۳ خرداد در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد با حضور مردم برگزار شد. پس از اقامه نماز میت توسط رهبر جمهوری اسلامی در تهران و ادای احترام هیئت‌های دیپلماتیک از بیش از ۶۰ کشور جهان، پیکر وی در حرم امام رضا در مشهد به خاک سپرده شد؛ رویدادی که در تحلیل‌های سیاسی و اجتماعی داخلی، به‌عنوان نمادی از انسجام ملی و تقویت سرمایه اجتماعی ارزیابی گردید.

پیش‌زمینه

در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ش، بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی، هشتمین رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران و همراهانش از جمله حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه، در بازگشت از سفر استانی آذربایجان شرقی، در جنگل‌های اطراف ورزقان دچار سانحه شد.[۱] پس از ۱۶ ساعت عملیات جست‌وجو در شرایط نامساعد جوی، خبر درگذشت سرنشینان در صبح ۳۱ اردیبهشت به‌طور رسمی اعلام شد.[۲]

روزشمار مراسم تشییع

مراسم تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی و همراهانش طی سه روز و در پنج شهر ایران برگزار شد.[۳] بر اساس گزارش‌ها، جمعیت حاضر در مراسم تشییع مشهد 2[۴] تا ۴ میلیون نفر تخمین زده شده است.[۵] سیدحسن نصرالله تشییع پیکر رئیسی را سومین مراسم تشییع بزرگ تاریخ پس از تشییع امام خمینی و تشییع قاسم سلیمانی توصیف کرد.[۶]

جدول زمان‌بندی و جزئیات مراسم تشییع و تدفین
تاریخ (۱۴۰۳) مکان رویداد توضیحات
۱ خرداد تبریز تشییع پیکر مراسم صبح با حضور اقشار مردم برگزار شد.[۷]
۱ خرداد قم تشییع پیکر مراسم عصر با حضور اقشار مردم برگزار شد.[۸]
۲ خرداد تهران (دانشگاه تهران) اقامه نماز میت اقامه نماز توسط سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران بر پیکر شهدا.[۹]
۲ خرداد تهران تشییع پیکر تشییع میلیونی با حضور جمعیت عزادار.[۱۰]
۲ خرداد تهران (سالن اجلاس) مراسم بزرگداشت حضور ۶۸ تن از سران و مقامات کشورهای خارجی برای ادای احترام.[۱۱]
۳ خرداد بیرجند و مشهد بدرقه و تدفین حضور میلیونی مردم[۱۲] و دفن پیکر رئیس‌جمهور در حرم امام رضا.[۱۳]

آیین ادای احترام مقامات کشورها

در تاریخ ۲ خرداد ۱۴۰۳ش، مراسم ادای احترام مقامات خارجی به ابراهیم رئیسی و همراهانش در سالن اجلاس سران تهران برگزار شد. در این مراسم که با حضور محمد مخبر سرپرست ریاست‌جمهوری و علی باقری سرپرست وزارت امور خارجه برگزار شد، بیش از ۶۰ هیئت دیپلماتیک در سطوح مختلف حضور یافتند؛ ازجمله:

  • رؤسای جمهور و رهبران ملی: تونس، تاجیکستان و رهبر ملی ترکمنستان.
  • نخست‌وزیران: عراق، پاکستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و سوریه.
  • معاونان رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر: ترکیه، هند، قرقیزستان، چین، افغانستان و صربستان.
  • رؤسای مجالس: لبنان، الجزایر، قزاقستان، مالی، اتیوپی، دومای روسیه و ازبکستان.

علاوه بر این، وزرای امور خارجه و نمایندگان ویژه‌ای از کشورهای عربستان سعودی، مصر، کویت، ترکیه، امارات متحده عربی، اردن، عمان، سریلانکا، ونزوئلا، بلاروس، مالزی و نیکاراگوئه نیز در این مراسم شرکت کردند. از میان سازمان‌های بین‌المللی، دبیرکل سازمان همکاری شانگهای و دبیرکل کنفرانس تعامل و اعتمادسازی در آسیا (سیکا) در مراسم حضور داشتند. نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، سخنگوی انصارالله یمن،[۱۴] اسماعیل هنیه رئیس دفتر سیاسی حماس، نعیم قاسم معاون دبیرکل حزب‌الله لبنان و فالح الفیاض رئیس حشد الشعبی عراق نیز از دیگر حاضران در این آئین بودند.[۱۵]

واکنش‌های مردمی

در جریان مراسم تشییع پیکر سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، طیف‌هایی از شرکت‌کنندگان با تأکید بر انگیزه‌های خود برای حضور در این آیین، دیدگاه‌های متفاوتی را بیان کردند. برخی از این اظهارات عبارتند از:

  • قدردانی از عملکرد و منش سیاسی: بسیاری از شرکت‌کنندگان، حضور خود را در واکنش به رویکرد میدانی و عمل‌گرایانه رئیسی در مدیریت اجرایی دانسته و آن را پاسخی به تلاش‌های وی برای رسیدگی به مشکلات مناطق محروم و کاهش فاصله میان مسئولان و مردم عنوان کردند. این گروه، ساده‌زیستی و فعالیت شبانه‌روزی را از ویژگی‌های برجسته وی برشمردند.
  • پشتیبانی از نظام و آرمان‌های انقلاب: بخشی از پیام‌های مطرح‌شده در حاشیه این مراسم، بر استمرار پایبندی به آرمان‌های انقلاب اسلامی تأکید داشت. شرکت‌کنندگان این حضور را تجدید میثاق با ارکان نظام، به‌ویژه ولایت فقیه، و پیامی به مخالفان داخلی و خارجی مبنی بر تداوم مسیر سیاسی ۴۰ سال اخیر تعبیر کردند.
  • پاسخ به چالش‌های سیاسی و امنیتی: شماری از حاضران، شرکت در این مراسم را واکنشی در برابر آنچه «فضاسازی رسانه‌های خارجی» علیه ایران می‌نامیدند، دانستند. از دیدگاه این طیف، حضور گسترده در مراسم، گواهی بر همبستگی ملی و عاملی برای حفظ امنیت و ثبات کشور ارزیابی شد.
  • مقایسه با الگوهای تاریخی: برخی از شرکت‌کنندگان با انتساب صفت «اخلاص» به رئیسی، شخصیت او را با دیگر چهره‌های سیاسی و نظامی پیشین، نظیر محمد بهشتی و قاسم سلیمانی، هم‌تراز دانستند و بر لزوم تداوم راه وی در مدیریت کشور تأکید ورزیدند.[۱۶][۱۷][۱۸]

بازتاب رسانه‌ای

مراسم تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی، وزیر امور خارجه و همراهانشان در تهران، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت. خبرگزاری‌های متعدد جهانی این رویداد را به‌صورت زنده یا با گزارش‌های تفصیلی پوشش دادند که محورهای اصلی آن شامل حضور انبوه جمعیت، اقامه نماز توسط رهبر جمهوری اسلامی و شرکت مقامات بلندپایه منطقه‌ای بود.[۱۹] آسوشیتدپرس، رویترز، فرانس‌پرس (AFP) و اسپوتنیک، ضمن پوشش تصویری و متنی از حضور گسترده شهروندان در تهران، به جزئیات برگزاری مراسم از جمله سخنرانی اسماعیل هنیه و حضور مقاماتی نظیر شهباز شریف اشاره کردند. شبکه‌هایی همچون اسکای‌نیوز، المیادین، روسیا الیوم، ان‌اچ‌کی (ژاپن) و بخش‌های عربی بی‌بی‌سی، فرانس ۲۴، میدل‌ایست و المانیتور، با تأکید بر ازدحام جمعیت در خیابان‌های منتهی به دانشگاه تهران، این مراسم را بازتاب دادند. رسانه‌های دیگری از جمله ایندیپندنت و بوابه الاهرام نیز با انتشار گزارش‌ها و تصاویر، به بازتاب ابعاد این مراسم در پایتخت ایران پرداختند.[۲۰][۲۱]

پیامدها

پس از اعلام خبر درگذشت رئیس‌جمهور در سانحهٔ هوایی، در حالی که کشور با مشکلات اقتصادی مواجه بود، مراسم‌های تشییع گسترده‌ای در شهرهای مختلف برگزار شد و گروه‌هایی از مردم، از جمله افرادی که الزاماً از حامیان سیاسی او نبودند، در این مراسم‌ها شرکت کردند. در برخی تحلیل‌های جامعه‌شناختی این حضور نشانه سطح بالای سرمایهٔ فرهنگی و اجتماعی جامعهٔ ایرانی دانسته شده است.[۲۲]

این مراسم از دیدگاه پژوهش‌های جامعه‌شناختی به‌عنوان رویدادی با کارکردهای مثبت در جهت بازتولید انسجام ملی و تقویت سرمایه اجتماعی ارزیابی شده است. نتایج تحلیل کیفی از این مراسم، بیانگر شکل‌گیری نوعی همبستگی اجتماعی مبتنی بر حضور فراگیر و گسترده اقشار مختلف با گرایش‌های متفاوت است که بازتاب‌دهنده پیوند میان حاکمیت و جامعه تلقی می‌شود. از منظر تحلیلیِ این اسناد، برگزاری این مراسم و مشارکت عمومی در آن، نشانگر اهمیت مدیریت جهادی و مشارکت‌طلبی مردم، در الگوی حکمرانی بومی است. این پژوهش‌ها تأکید دارند که تداوم این الگو، به عنوان عاملی در جهت خودسازی و جامعه‌پردازی، نقشی کلیدی در افزایش انسجام و همبستگی اجتماعی در ایران ایفا کرده است.[۲۳]

به گزارش شبکه العالم، مشارکت گسترده شهروندان در مراسم تشییع پیکر ابراهیم رئیسی در مشهد، از سوی این رسانه به عنوان نشانه‌ای از اخلاص وی در عملکرد و مسئولیت‌هایش توصیف شد.[۲۴] در همین چارچوب، برخی رسانه‌ها با مقایسه تشییع جنازه سید محمد حسینی بهشتی، محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر بر قدرشناس بودن مردم ایران در برار مسئولین مردمی تأکید کرده‌اند.[۲۵] از دیدگاه سید علی خامنه‌ای، تشییع چندین‌میلیونی رئیس‌جمهور و همراهان او نمونه‌ای از پاداش الهی تلقی شد. به گفتهٔ او، حضور گستردهٔ مردم در شهرهای مختلف و بدرقهٔ پیکرها با گل و اشک، یاد شهدای دههٔ ۱۳۶۰ش را برای نسل جدید زنده کرد و پاسخی عملی به دروغ‌ها، تهمت‌ها و شایعات دربارهٔ او بود.[۲۶]

پانویس

  1. ↑ «سیدابراهیم رئیسی»، وب‌سایت تابناک.
  2. ↑ «اعلام خبر رسمی درگذشت رئیس‌جمهور از صدا و سیما»، وب‌سایت آپارات.
  3. ↑ «بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  4. ↑ «گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس»، شبکه العالم.
  5. ↑ «رکوردهایی که ابراهیم رئیسی جابجا کرد/ در روز تاریخی مشهد چه گذشت؟»، وب‌سایت تابناک.
  6. ↑ «سیدحسن نصرالله: تشییع پیکر شهید رئیسی سومین تشییع تاریخی جهان بود»، خبرگزاری دانشجو.
  7. ↑ «پایان سفر تاریخی/ سنگ تمام آذربایجان در تشییع عزیز ایران»، خبرگزاری تسنیم.
  8. ↑ «تشییع پیکر رئیس‌جمهور و یارانش در قم»، خبرگزاری ایسنا.
  9. ↑ «اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر شهید رئیسی و شهدای خدمت»، خبرگزاری تسنیم.
  10. ↑ «بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  11. ↑ «ادای احترام سران و مقامات کشورها به شهید رئیسی»، خبرگزاری تسنیم.
  12. ↑ «حضور میلیونی مردم مشهد در مراسم تشییع شهید رئیسی»، خبرگزاری ایبنا.
  13. ↑ «پیکر شهید ابراهیم رئیسی به خاک سپرده شد/ گزارش تشییع پیکر هشتمین رئیس‌جمهور ایران+ عکس و فیلم»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.
  14. ↑ «ادای احترام مقامات کشورها به رئیس‌جمهور شهید و همراهان»، خبرگزاری مهر.
  15. ↑ «سالن اجلاس سران»، پایگاه خبری-تحلیلی مشرق نیوز.
  16. ↑ «واکنش خانم‌ها به شهادت سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور فقید در مراسم تشییع»، وب‌سایت آپارات.
  17. ↑ «خرده روایت‌های مردمی از روز تشییع پیکر رئیس‌جمهور»، خبرگزاری صداوسیما.
  18. ↑ «پاسخ‌های جالب تشییع‌کنندگان شهید رئیسی به یک سوال»، وب‌سایت تابناک.
  19. ↑ «بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  20. ↑ «بازتاب برگزاری تشییع پیکر شهدای خدمت در رسانه‌های بین‌المللی»، پایگاه خبری جهان نیوز.
  21. ↑ «ویدیو/ مراسم تشییع پیکر شهدای خدمت در صدر اخبار رسانه‌های خارجی»، خبرگزاری ایسنا.
  22. ↑ «تشییع پیکر شهید رئیسی جلوه مدنیت بومی ایرانی بود»، جوان آنلاین.
  23. ↑ تاج‌بخش، «تأملاتی جامعه شناختی بر تشییع شهید ابراهیم رئیسی»، اسلام و علوم اجتماعی، ۱۰۲-۱۰۳.
  24. ↑ «گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس»، شبکه العالم.
  25. ↑ «مقایسه جمعیت تشییع دو رئیس‌جمهور شهید به فاصله ۴۳ سال | تصاویر»، وب‌سایت همشهری آنلاین.
  26. ↑ «پیام به مناسبت آغاز به کار دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.

منابع

تاج‌بخش، غلامرضا (۱۴۰۳). «تأملاتی جامعه شناختی بر تشییع شهید ابراهیم رئیسی»،» (PDF). اسلام و علوم اجتماعی. هفدهم (شانزده): ۹۳–۱۰۶.

«ادای احترام سران و مقامات کشورها به شهید رئیسی». خبرگزاری تسنیم. ۲ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«اعلام خبر رسمی درگذشت رئیس‌جمهور از صدا و سیما». وب‌سایت آپارات. ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر شهید رئیسی و شهدای خدمت». خبرگزاری تسنیم. ۲ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانه‌های خارجی». خبرگزاری دفاع مقدس. ۲ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«پایان سفر تاریخی/ سنگ تمام آذربایجان در تشییع عزیز ایران». خبرگزاری تسنیم. ۱ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«پاسخ‌های جالب تشییع‌کنندگان شهید رئیسی به یک سوال». وب‌سایت تابناک. ۲ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«پیام به مناسبت آغاز به کار دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی». دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای. ۶ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«پیکر شهید ابراهیم رئیسی به خاک سپرده شد/ گزارش تشییع پیکر هشتمین رئیس‌جمهور ایران+ عکس و فیلم». وب‌سایت دنیای اقتصاد. ۳ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«تشییع پیکر رئیس‌جمهور و یارانش در قم». خبرگزاری ایسنا. ۱ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«حضور میلیونی مردم مشهد در مراسم تشییع شهید رئیسی». خبرگزاری ایبنا. ۳ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«خرده روایت‌های مردمی از روز تشییع پیکر رئیس‌جمهور». خبرگزاری صداوسیما. ۵ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«رکوردهایی که ابراهیم رئیسی جابجا کرد/ در روز تاریخی مشهد چه گذشت؟». وب‌سایت تابناک. ۳ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«سالن اجلاس سران». پایگاه خبری-تحلیلی مشرق نیوز. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«سیدابراهیم رئیسی». وب‌سایت تابناک. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«سیدحسن نصرالله: تشییع پیکر شهید رئیسی سومین تشییع تاریخی جهان بود». خبرگزاری دانشجو. ۴ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس». شبکه العالم. ۳ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«واکنش خانم‌ها به شهادت سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور فقید در مراسم تشییع». وب‌سایت آپارات. ۳ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«۶۸ مقام خارجی به پیکر شهدای خدمت ادای احترام کردند». پایگاه خبری الف. ۲ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=تشییع_جنازه_سید_ابراهیم_رئیسی&oldid=57795»