تفاهم‌نامه اسلام‌آباد: تفاوت میان نسخه‌ها

== میانجی‌گری کشورها ==

پاکستان به‌عنوان میانجی اصلی و تسهیل‌گر این تفاهم‌نامه، نقش محوری در برقراری ارتباط میان ایران و ایالات متحده و نهایی‌سازی توافق ایفا کرد. بر اساس گزارش‌ها، رابطه شخصی نزدیک بین دونالد ترامپ و عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و نیز وابستگی پاکستان به واردات انرژی از خلیج فارس، از عوامل کلیدی در پذیرش نقش میانجی‌گری از سوی اسلام‌آباد بود.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 20|ک=خبرگزاری فرارو|ف=هدف پاکستان از میانجی‌گری میان ایران و آمریکا چیست؟}}</ref> در کنار [[پاکستان]]، کشورهای [[قطر]]، [[ترکیه]]، [[مصر]] و [[عربستان سعودی]] نیز با هماهنگی با میانجی اصلی، تلاش‌هایی را برای کمک به پیشبرد مذاکرات انجام دادند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 21|ک=خبر آنلاین|ف=میانجی اصلی بین ایران و آمریکا کدام کشور است؟/ معاون دفتر پزشکیان: همه منطقه و حتی عربستان هم کمک‌هایی می‌کنند}}</ref>

در سطح بین‌المللی، چهار کشور اروپایی شامل [[بریتانیا]]، [[فرانسه]]، [[آلمان]] و [[ایتالیا]]، در بیانیه‌ای مشترک که  ۳۵ کشور دیگر ازجمله [[ژاپن]]، [[کانادا]]، [[استرالیا]] و کشورهای عضو [[اتحادیه اروپا]] نیز به آن پیوستند، از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد استقبال کردند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 42|ک=خبرگزاری موج|ف=«حمایت ۳۹ کشور از توافق ایران و آمریکا و آمادگی برای رفع تحریم‌ها»، خبرگزاری موج}}</ref><ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 43|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=گسترش حمایت جهانی از توافق ایران و آمریکا؛ ۲۵ کشور به بیانیه اروپا پیوستند}}</ref> مارک روته، دبیرکل ناتو و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، کشورهای [[چین]]، [[ژاپن]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> [[ارمنستان]]، [[جمهوری آذربایجان]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> [[روسیه]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۴۶|ک=خبر آنلاین|ف=واکنش روسیه به امضای تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا}}</ref> [[عربستان سعودی]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4۷|ک=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد|ف=تماس تلفنی سران پاکستان و عربستان درباره مذاکرات بین ایران و آمریکا}}</ref> [[نعیم قاسم]]، دبیرکل [[حزب‌الله لبنان]]،<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 48|ک=وب‌سایت تابناک|ف=نعیم قاسم: ایران از جنگ، قوی‌تر خارج شد}}</ref> شماری از شخصیت‌های سیاسی، دانشگاهی و مذهبی افغانستان<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 4۹|ک=خبرگزاری سریع|ف=استقبال چهره‌های سیاسی افغانستان از توافق ایران و امریکا}}</ref> و [[طالبان]] نیز این تفاهم‌نامه را تحولی مثبت، ارزیابی کردند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۰|ک=خبرگزاری فارس|ف=طالبان: توافق ایران و آمریکا تحول مثبت است}}</ref>

در میان مقامات آمریکایی، [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با اعلام لغو محاصره دریایی، از دستیابی به توافق پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز خبر داد؛<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۳|ک=وب‌سایت یورو نیوز|ف=تفاهم‌نامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا نهایی شد؛ ترامپ دستور لغو محاصره دریایی را صادر کرد}}</ref> اما آدام اسمیت، عضو ارشد دموکرات کمیته نیروهای مسلح در مجلس نمایندگان آمریکا، اظهار داشت که برخلاف ادعای ترامپ، این توافق «تسلیم بی‌قیدوشرط» ایران نیست.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 37|ک=برگزرای فارس|ف=واکنش‌های جهانی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد}}</ref> نانسی پلوسی، رئیس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا از حزب دموکرات، نیز در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به توافق ماهرانه دولت اوباما با ایران، جنگ ترامپ و پیامدهای نظامی و اقتصادی آن را نکوهش کرد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۵۵|ک=وب‌سایت بی بی سی فارسی|ف=واکنش‌ها در ایران به تفاهم‌نامه ایران و آمریکا؛ از حمایت دو رئیس جمهور سابق تا «سکوت آن یک نفر}}</ref>

=== آغاز رسمی مذاکرات ===

هیأت مذاکره‌کننده ایران در [[۳۰ خرداد]] ۱۴۰۵ش با هدف پیگیری اجرای تعهدات طرف آمریکایی و تأکید بر توقف کامل جنگ در لبنان، به سوئیس سفر کرد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۱|ک=خبرگزاری فرارو|ف=آخرین اخبار از تحولات پس از تفاهم‌نامه؛ سفر هیئت مذاکره کننده ایران به سوئیس}}</ref> نخستین نشست رسمی مذاکرات ایران و آمریکا در [[۳۱ خرداد]] ۱۴۰۵ش در بورگن اشتوک سوئیس آغاز شد. این نشست چهارجانبه با حضور هیأت‌های ایران و آمریکا و نخست‌وزیران پاکستان و قطر، برگزار شد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه 26|ک=وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد|ف=مذاکرات مقامات ارشد ایران و آمریکا در سوئیس}}</ref><ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=آغاز نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در سوئیس}}</ref> جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، این نشست را تاریخی خواند<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۳|ک=وب‌سایت بی بی سی فارسی|ف=ونس در آغاز مذاکره با ایران: این یک نشست تاریخی است}}</ref> و محمدباقر قالیباف بر اجرای تعهدات آمریکا از جمله توقف کامل جنگ در لبنان به عنوان پیش‌شرط آغاز مذاکرات تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=آغاز نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان در سوئیس}}</ref> در این دور از مذاکرات بر ایجاد سازوکار نظارتی با حضور ایران برای تثبیت آتش‌بس در لبنان، تثبیت حاکمیت ایران بر تنگۀ هرمز از طریق ایجاد خط تماس و نیز صدور اسناد رفع تحریم‌های نفتی، پتروشیمی و مشتقات توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا به مدت ۶۰ روز، توافق شد. همچنین یادداشت تفاهم اجرای آزادسازی اموال بلوکه‌شدۀ ایران میان ایران و قطر به امضا رسید و مقرر شد کارگروه‌های سه‌گانه پس از اجرای کامل بند ۱۳ تفاهم‌نامه فعالیت خود را آغاز کنند.<ref>{{پک/بن|تفاهم‌نامه ۶۵|ک=خبرگزاری فارس|ف=۵ نکته مهم توافقات انجام‌شده بیانیه پایانی دور اول مذاکرات سوئیس}}</ref>