آرایش کودک
 یک کودک بلاگر با آرایش | |
پادکست مقاله | 🡇
| |
| عنوان اصلی | آرایش کودک |
|---|---|
| شاخه علمی | روانشناسی رشد، جامعهشناسی، فقه |
| نوع مفهوم | رفتار اجتماعی/فرهنگی |
| معنای اصطلاحی | استفاده از مواد آرایشی توسط کودکان زیر سن بلوغ |
| حوزه کاربرد | خانواده، تربیت فرزند، رسانه، سلامت |
| مرتبط با | سندروم پرنسس، کودکبلاگری، کودکمدلینگ |
| اهمیت | تأثیر مستقیم بر سلامت جسمی، روانی و شکلگیری هویت کودک |
آرایش کودک؛ استفاده از لوازم آرایشی روی پوست و چهرهٔ کودکان.
آرایش کودک با استفاده از محصولات آرایشی با هدف تفریح و بازی در جشنها و مراسمهای مدرسه انجام میگیرد. آرایش کردن معمولاً رفتاری مرتبط با مادران است؛ اما کودکان نیز بهدلیل کنجکاوی و تقلید از بزرگترها به آن تمایل نشان میدهند. امروزه استفاده از لوازم آرایشی در کودکان، بهخاطر فضای مجازی و برخی رفتارها و آموزشهای نادرست، کمکم به یک نیاز تبدیل شده است. این استفادهٔ زودهنگام و نامناسب از محصولات آرایشی عوارض جبرانناپذیری برای کودکان دارد.
گروه سنی کودک
نخستین سند دربارهٔ تعریف دقیق از کودک، مادهٔ ۱ کنوانسیون ۱۹۸۹م حقوق کودک سازمان ملل متحد است که به انسان زیر هجده سال کودک میگوید.[۱] از نظر سازمان بهداشت جهانی در طبقهبندی سن، دوران کودکی نیز به سه گروه سنی؛ کودکی اول (۲ تا ۶سال)، کودکی دوم (۶ تا ۱۲سال) و کودکی آخر (۱۲ تا ۱۸سال)، تقسیمبندی میشود.[۲] در ایران طبق اساسنامهٔ سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، گروه سنی کودک به کودکی ۱ و ۲ تقسیم و تعریف شده است؛ گروه سنی کودکی 1 شامل سن صفر تا پایان 3سالگی و گروه سنی کودکی 2 آغاز چهار تا پایان 6سالگی است.[۳]
گرایش به آرایش
دوران کودکی مهمترین مقطع زندگی است که شخصیت کودک شکل میگیرد و او با الگوبرداری از رفتار بزرگترها، گاه در نقشی متفاوت از حقیقت وجودی خود ظاهر میشود.[۴]
گرایش به آرایش از یک کنجکاوی کودکانه شروع میشود. عوامل فرهنگی گوناگونی در شکلگیری گرایش کودکان به آرایش مؤثر هستند. امروزه، زیبایی تحسین و بهعنوان کمال مطلوب معرفی میشود و رسانهها نیز به تبلیغ این هدف دامن میزنند. همزمان، شرایط اجتماعی نیز بر رشد نیاز به آرایش در میان افراد تأثیر گذاشته است. در این میان، کنجکاوی طبیعی کودک برای کشف محیط پیرامون، همراه با تقلید از رفتار بزرگترها، زمینهساز گرایش او به آرایش میشود.[۵]
تغییر در فرهنگ و سن آرایش
آرایش که در گذشته ابزاری برای زیباسازی یا رفع عیوب بوده، امروزه به بخشی از زندگی روزمره و رفتار اجتماعی تبدیل شده است. در برخی جوامع، بانوان مسن برای پوشاندن نشانههای سالمندی به آن گرایش بیشتری دارند؛ در حالیکه دختران جوان بهدلیل زیبایی طبیعیشان کمتر از آن استفاده میکنند.[۶] امروزه آرایش بهدلیل نفوذ الگوهای فرهنگی جهانی به امری فراگیر تبدیل شده[۷] که گاه میتواند هویت افراد را تحت تأثیر قرار دهد.[۸]
در گذشته، استفاده از لوازم آرایشی مرزهای سنی و موقعیتی خاصی داشت؛ اما امروزه با تغییرات فرهنگی، سن استفاده از آرایش کاهش یافته و به دوران کودکی رسیده است. در ایران، بهدلیل ساختار فرهنگی و نقش برجسته خانوادهها، این روند با سرعت کمتری در حال پیشرفت است؛ اما همچنان سن استفاده از لوازم آرایشی هر روز پایینتر میآید.[۹]
براساس تحقیقات پژوهشگران، میزان علاقهٔ افراد به آرایش در کشورهای جهان سوم نسبت به کشورهای پیشرفته و صنعتی بالاتر است.[۱۰] طبق آمارهای جهانی، ۲۵ سال میانگین سن مصرفکنندگان لوازم آرایشی است. در ایران براساس اعلام مسئولان سازمان غذا و دارو، به ۱۴ سال و پایینتر و حتی خردسالی هم رسیده است.[۱۱] کنجکاوی نسبت به آرایش در دختران، به سن ۴ تا ۶ سال نیز رسیده است.[۱۲]
جنسیت و آرایش
کودکان از ۵ و ۶ سال به بعد نسبت به تفاوتهای جنسیتی حساس میشوند و مشاهده آرایش اطرافیان، آنها را به این موضوع علاقهمند میکند.[۱۳] این علاقه در دختران از ۱۰ سال به بعد بیشتر میشود و آرایش را بهعنوان نشانهای از بلوغ میبینند. با این حال، این الگوی اجتماعی در حال تغییر است و پسران نیز به آرایش و مدلینگ علاقهمند شدهاند.[۱۴]
دلایل علاقه کودک به آرایش
- ارتباط تنگاتنگ کودک با محیط اطراف، کنجکاوی، کمالطلبی و تقلیدی بودن رفتار؛[۱۵]
- خلأهای روانی در طول رشد و کمبود محبت و جلب توجه والدین؛
- برای زیباتر شدن و پوشاندن ایرادهای ذهنی (یا واقعی) در دوران بلوغ و راضی نبودن از ظاهر یا اندام خود؛[۱۶]
- شبیهسازی با شخصیتهای کارتونی؛
- تنوع رنگها و جذابیت وسایل آرایشی؛
- بازی و سرگرمی و لذت بردن از نقاشی روی صورت خود و دیگران؛
- احساس رشد و بلوغ؛
- تأثیر رسانهها و تبلیغات تلویزیونی، اینترنتی، مجلات و شخصیتهای محبوب در فیلمها و کارتونها؛
- تشویق همسالان؛[۱۷]
- تلقین به زیبایی با آرایش و از بین رفتن اعتمادبهنفس؛
- ذوقزدگی برای زیبایی مصنوعی کودک و ارائهٔ شناخت غلط از زیبایی توسط اطرافیان؛
- تبلیغ و فروش بدون نظارت لوازم آرایشی در بستر فضای حقیقی و مجازی؛
- آرایش در برخی سالنها، مهدها و جشن تولدها؛[۱۸]
- تولید برنامههای کودک با استفاده از لوازم آرایش؛
- عرضهٔ بازی و اسباببازی لوازم آرایشی غیرمجاز؛[۱۹]
- واکنش غلط به کنجکاوی ساده و ناهشیارانهٔ کودک؛
- ارزشگذاری فردی نسبت به ارزشهای اخلاقی؛
- سهولت دسترسی کودک به لوازم آرایش یا در اختیار قرار دادن آنها توسط اطرافیان.[۲۰]
سندروم پرنسس
سندروم پرنسس، پدیدهای است که در آن دختران کوچک تحتتاثیر تصاویر و مدلهای آرایشی و رفتاری زنان و دخترانی که در رسانهها و فرهنگهای عمومی به نمایش درمیآید، قرار میگیرند. این تصاویر معمولاً اغراقآمیز هستند و باعث میشوند که دختران، زیبایی ظاهری را بهعنوان اصلی ارزشمند در نظر بگیرند. این شیوه میتواند آسیبهای جسمی و روانی متعددی بههمراه داشته باشد. دخترانی که از این سندروم متأثر میشوند، ممکن است از رشد طبیعی روانی و جسمی خود فاصله بگیرند.[۲۱]
فضای مجازی و کودکبلاگری
یکی از عوامل افزایش استفاده از لوازم آرایشی، نقش تأثیرگذار کودکان بلاگر در فضای مجازی است.[۲۲] کودکان دههٔ نود که بهعنوان کودکان نسل آلفا و بومیان دیجیتال شناخته میشوند، از زمان تولد با تکنولوژی و فناوری نوین همراه شدهاند[۲۳] و تحتتاثیر فضای مجازی به آرایشهای خاص و عجیبی روی آوردهاند.[۲۴] برخی والدین برای رسیدن به درآمد بیشتر، فرزند خود را در سنین پایینتر آرایش میکنند تا توجه بیشتری جلب کنند. این امر باعث میشود که کودکان، با دیدن تصاویر بلاگرها، حس ارزشمندی خود را در آرایش صورت ببینند و به تقلید از آنها بپردازند.[۲۵]
پیامدهای کودکمدلینگ
- ورود به دنیای آرایش و مد و دوری از همسالان؛[۲۶]
- خارج کردن ظاهر از حالت فطری، زیبایی و جذابیت اولیه برای جذابیت بیشتر؛
- دیده شدن کاذب و ایجاد وابستگی به فضای مجازی و محصولات آرایشی؛
- افسردگی و از دست دادن عزتنفس و اعتمادبهنفس؛
- سرکوب طراوت و شادابی و بههمراه آوردن اثرات سوء و کاذب؛[۲۷]
- آسیب شخصیتی و اختلال رشد طبیعی؛
- تناقض در عوامل ارزشمندی و آسیبپذیری در آینده.[۲۸]
عوارض استفاده از لوازم آرایشی در کودکان
براساس تحقیقات و مطالعات انجام شده، میزان جذب پوست کودکان ۱۰ تا ۲۰درصد بیشتر از بزرگسالان است و بهدلیل پوست نازکتر، سد دفاعی ضعیفتری دارند و مواد مضر راحتتر وارد بدن شده و به سد دفاعی و ساختار پوست آنها لطمه میزند.[۲۹] یک تحقیق گسترده روی تعدادی کودک و نوجوان ۵ تا ۱۷ سال که بهطور مداوم از لاک ناخن استفاده میکردند، نشان داد که بهدلیل مواد و ترکیبات سمی و زیانآوری مثل تولوئن و فتالات با عوارض جسمی و روانی متعددی مانند تغییر در سلولهای چربی و ابتلا به چاقی و احتمال ابتلا به حساسیت و علائم آلرژی و مشکلات تنفسی روبهرو شدهاند. در بررسیهای محققان به دست آمد که بین سردردهای دورهٔ بزرگسالی با میزان استفادهٔ زیاد و زودهنگام لوازم آرایشی رابطه وجود دارد. همچنین افت عملکرد تحصیلی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع، از عوارض استفادهٔ مداوم از رژلب در کودکان است.[۳۰]
افزودن بر این، آسیبهای جسمی و روانی دیگری نیز برای آرایش کودک گفته شده است؛ ازجمله:
آسیبهای جسمی آرایش کودک
- ایجاد آلرژی یا مشکلات تنفسی[۳۱] و تشدید حملات آسم؛[۳۲]
- مشکلات پوستی مانند خشکی، جوش، آکنه، ککومک، کاهش لطافت و شادابی و سرطان پوست؛
- آسیب چشمی، تحریک، التهاب، سوزش، خارش و کاهش بینایی؛
- اختلالات هورمونی و کمخونی شدید؛
- بلوغ زودرس؛[۳۳]
- ناباروری؛[۳۴]
- اختلال غدد درونریز؛
- پیری زودرس؛
- ایجاد اختلال بدریختانگاری غلط و ترغیب به تغییر جنسیت در دورهٔ بلوغ جنسی؛[۳۵]
- افت تحصیلی و نپرداختن به تفریح، ورزش، خلاقیت[۳۶] و کاهش تمرکز؛[۳۷]
- بیشفعالی؛[۳۸]
- ابتلا به چاقی، مشکلات کلیوی و آسیبهای کبدی؛
- سردردهای دورهٔ بزرگسالی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع و ریزش مو؛[۳۹]
- جذب عملهای زیبایی اغراقآمیز شدن.[۴۰]
آسیبهای روانی آرایش کودک
- تربیت کودک ظاهربین؛
- دورماندن از تجربیات مفید دوران کودکی؛[۴۱]
- وقت نداشتن برای بازیهای کودکانه؛
- خودبزرگبینی و غرور کاذب؛
- داشتن الگوی نامناسب در ذهن؛[۴۲]
- احساس خلأ روحی و اثرگذاری بر عشق، روابط و عزتنفس او در آینده؛
- نسبت به همسالان در معرض آسیب و برقراری روابط پر خطر و اشتباه قرار گرفتن؛[۴۳]
- شکلگیری روابط ناسالم بین فردی و تغییر اهداف و آرزوها؛[۴۴]
- مقایسهٔ خود با بزرگسالان و فاصله گرفتن از گروه همسالان و تنها شدن؛
- ترس از تأیید نشدن؛
- ارزیابی منفی از سوی دیگران؛
- عدمشناخت نقاط مثبت وجودی خود[۴۵] و کاهش عزتنفس و اعتمادبهنفس؛[۴۶]
- افزایش افسردگی؛[۴۷]
- بحران هویت؛
- فرهنگسازی نادرست.[۴۸]
شیوهٔ مواجهه با گرایش کودک
بهگفتهٔ کارشناسان، تمایل به آرایش، تبعات و پیامدهای ناخوشایندی در زندگی شخصی و اجتماعی کودک دارد[۴۹] و برای اصلاح آن راهکارهایی گفته شده است؛ ازجمله:
- فرهنگسازی و آگاهی والدین از عواقب جبرانناپذیر آرایش کودک؛
- تشویق و تفهیم به استفاده از لوازم بیضرر برای افزایش زیبایی؛
- کمک گرفتن از مشاوران[۵۰] و پزشکان متخصص؛[۵۱]
- آموزش احترام به حریم شخصی بزرگترها به کودکان؛[۵۲]
- بیان زیباییهای طبیعی و بدون عیب و نقص؛
- تمجید نکردن از چهرهٔ آرایشکردهٔ کودک؛
- خودداری از تماشای فیلمهایی با تصاویر آرایشی؛
- آموزش تناسب نداشتن آرایش با سن او؛[۵۳]
- صحبت نکردن در حضور کودک از چهرهآرایی و آرایش؛
- آرایش نکردن در مقابل کودک و دور از دسترس نگهداشتن لوازم آرایش؛
- نبردن به آرایشگاههای بزرگسالان و مراکز خرید لوازم آرایش؛[۵۴]
- نپوشاندن لباسهای چسبان؛
- اجتناب از تماشای فیلمها و سریالهای نامتناسب با سن کودک؛[۵۵]
- کمک به افزایش اعتمادبهنفس و عزتِنفس؛
- مهارت هوشمندانهٔ والدین در کنترل ورودیهای ذهن، گوش و چشم و فضای قرار گرفتن کودک؛[۵۶]
- آموزش عوارض آرایش برای پوست و مراقبت از آن؛
- در صورت لزوم شرط و قانون گذاشتن؛
- سختگیری نکردن و گاهی مدارا کردن؛[۵۷]
- همراهی با او در فعالیتهای سالم مانند پیادهروی و دوچرخهسواری؛
- آشنا کردن با فعالیتهای فرهنگی مثل کتاب، هنر و موسیقی و نقاشی؛
- آشنایی با روشهای مراقبت از پوست و استفاده از مرطوبکنندهها و کرمهای ضدآفتاب.[۵۸]
نقش پیشگیرانهٔ مادر
مادر بهعنوان اولین مربی کودک، نقش زیادی در شکلگیری شخصیت و رفتارهای او دارد.[۵۹] استفاده از لوازم آرایش توسط مادر و الگوبرداری کودک از او به بحران هویت و مشکلات روانی کودک منجر میشود.[۶۰] کودک از بازی با لوازم آرایش به ملاک زیباییهای نادرست و بلوغ جنسی زودهنگام هدایت میشود.[۶۱] مادران میتوانند با رویکردهای پیشگیرانه مبتنی بر حیا، مذهب و فرهنگ، از این آسیبها جلوگیری کنند و کودک را از معیارهای زیبایی غلط، دور نگه دارند.[۶۲]
حکم فقهی آرایش کودک
از منظر فقه اسلامی، استفاده از هرگونه آرایش که به سلامت جسمانی آسیب برساند، ممنوع است.[۶۳] همچنین، آرایش کودکان در صورتی که پیامد آن تحریک جنسی دیگران باشد، مشمول احکام بزرگسالان بوده و از لحاظ شرعی جایز دانسته نمیشود.[۶۴]
پانویس
- ↑ عباسی سرمدی و زنگی اهرمی، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی»، 1394ش، ص24.
- ↑ فغانی، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی.
- ↑ «گروهبندی سنی کودکان مشخص شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.
- ↑ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.
- ↑ «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا.
- ↑ عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص78.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة 24.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثه 24.
- ↑ «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.
- ↑ عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.
- ↑ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.
- ↑ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو.
- ↑ «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «ویژگیهای نسل آلفا (نسل هوش مصنوعی)»، وبسایت همرازان.
- ↑ «شکلات تلخ بلاگری؛ بازی درنده کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «معصومیت کودکان ابزار نمایش در فضای مجازی، عاقبت کودکان مدلینگ»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «اثرات مخرب مدلینگ کودکان در فضای مجازی»، خبرگزاری آنا.
- ↑ «کودکبلاگری؛ روشی نوین در بهرهکشی از کودکان»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.
- ↑ «با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر.
- ↑ «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ «آرایش کردن کودکان ممنوع»، وبسایت طلانیوز.
- ↑ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو.
- ↑ «مراقب آرایش کردن کودکان باشید»، اقتصاد آنلاین.
- ↑ «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا.
- ↑ «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا.
- ↑ «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.
- ↑ «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ احمدزاده، «آرایش و گریم کودکان، بایدها و نبایدها»، 1392ش، ص19.
- ↑ «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته.
- ↑ «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ منصوری، «جلوی آرایش کودکان را بگیرید!»، وبسایت ایستا.
- ↑ «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو.
- ↑ «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.
- ↑ مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.
- ↑ عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص77.
- ↑ «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.
- ↑ «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.
- ↑ «آرایش کودکان نابالغ»، وبسایت راسخون
منابع
- «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۴۰۱ش.
- «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۳ش.
- «آرایش کردن کودکان ممنوع»، وبسایت طلانیوز، تاریخ بازدید: ۳ آذر ۱۴۰۳ش.
- «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۴۰۱ش.
- «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۳ آذر ۱۴۰۳ش.
- «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة ۲۴، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۳۹۸ش.
- «آرایش کودکان نابالغ»، وبسایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۴ تیر ۱۳۹۷ش.
- «اثرات مخرب مدلینگ کودکان در فضای مجازی»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۰ش.
- احمدزاده، معصومه، «آرایش و گریم کودکان، بایدها و نبایدها»، رشد آموزش پیشدبستانی، تهران، آموزش و پرورش، دورهٔ چهارم، شمارهٔ ۴، تابستان ۱۳۹۲ش.
- «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۴۰۳ش.
- «با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر، تاریخ بازدید: ۴ آذر ۱۴۰۳ش.
- «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۴۰۳ش.
- «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ خرداد ۱۳۹۵ش.
- «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
- «شکلات تلخ بلاگری؛ بازی درندة کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۳ش.
- عباسی سرمدی، مهدی و زنگی اهرمی، عهدیه، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی، فقه و حقوق خانواده»، ندای صادق، سال بیستم، شمارة ۶۳، پاییز و زمستان ۱۳۹۴ش.
- «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ آبان ۱۴۰۰ش.
- عمانی، مهدی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، ماهنامهٔ علمی- تخصصی مطالعات میان رشتهای هنر و علوم انسانی، سال دوم، شمارهٔ شانزدهم، اسفند ۱۴۰۲ش.
- فغانی، فریبا، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی، تاریخ بازدید: ۵ آذر ۱۴۰۳ش.
- «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
- «کودکبلاگری؛ روشی نوین در بهرهکشی از کودکان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۲ش.
- «گروهبندی سنی کودکان مشخص شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ بهمن ۱۳۹۹ش.
- «مراقب آرایش کردن کودکان باشید»، اقتصادآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۱ش.
- «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو، تاریخ درج مطلب: ۸ مرداد ۱۴۰۳ش.
- «معصومیت کودکان ابزار نمایش در فضای مجازی، عاقبت کودکان مدلینگ»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۰ تیر ۱۳۹۹ش.
- مغازهای، نیلوفر، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان، تاریخ درج مطلب: اردیبهشت ۱۴۰۱ش.
- منصوری، پروین، «جلوی آرایش کودکان را بگیرید!»، وبسایت ایستا، تاریخ بازدید: ۵ آذر ۱۴۰۳ش.
- «ویژگیهای نسل آلفا (نسل هوش مصنوعی)»، وبسایت همرازان، تاریخ بازدید: ۲۰ آذر ۱۴۰۳ش.
| جامعهشناسی کودک | |
|---|---|
| مسائل کودکان | |
| فرهنگ کودک | |
| تربیت کودک | |
| اخلاق کودک | |
| در باورهای دینی | |
| بازیهای کودک | |
| موارد مرتبط | |
| تاریخچه و نظریه | |
|---|---|
| طراحی و اجرا | |
| صنعت و تجارت | |
| مدلینگ | |
| فرهنگ، تأثیرات و چالشها | |
| عناصر مرتبط | |