پرش به محتوا

حجاب در دیدگاه سید علی خامنه‌ای

از ایران‌پدیا
حجاب در دیدگاه سید علی خامنه‌ای
دختر دهه نودی در دیدار با آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب


حجاب در اندیشه سید علی خامنه‌ای؛ دیدگاه سید علی خامنه‌ای درمورد پوشش زنان مسلمان.

حجاب در اندیشه سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان یک ضرورت شرعی و واجبی غیرقابل تردید توصیف می‌شود. در این دیدگاه، فلسفه حجاب حفظ کرامت، وقار و شخصیت انسانی زن و جلوگیری از تنزل جایگاه او به یک وسیله برای تأمین خواهش‌های شهوانی است. آیت‌الله خامنه‌ای حجاب را نه یک مانع، بلکه بستری برای امنیت و پیشرفت اجتماعی می‌داند که به زنان اجازه می‌دهد با حفظ عفاف، در عرصه‌های گوناگون سیاسی، علمی و ورزشی نقشی فعال و آزادانه ایفا کنند. وی ضمن معرفی چادر به عنوان حجاب برتر، معتقد است که پوشش شرعی می‌تواند در قالب‌های گوناگون و متناسب با فرهنگ‌های مختلف محقق شود، مشروط بر آنکه پوشش کامل را تأمین کرده و موجب جلب توجه نشود. از منظر او، رعایت حجاب در ایران هم یک تکلیف الهی و هم یک قانون الزامی است که امروزه به عنوان نماد هویت اسلامی-انقلابی و ابزاری برای مقابله با تهاجم فرهنگی شناخته می‌شود. او با نفی الگوهای زن غربی و شرقی، بر الگوی سوم تأکید دارد که در آن زن مسلمان ایرانی، خانواده‌محوری را با حضور مؤثر در متن جامعه پیوند می‌زند.

معرفی

سید علی حسینی خامنه‌ای (۱۳۱۸–۱۴۰۴ش) فقیه، اندیشمند، سیاستمدار و رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران است. وی در حوزه‌های علمیه مشهد، نجف و قم تحصیل کرد. او در دوران سلطنت پهلوی بارها به دلیل مبارزه علیه این رژیم دستگیر، شکنجه، زندانی و تبعید شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیت‌های گوناگونی برعهدهٔ وی گذاشته شد. در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۶۰ ش، وی با کسب بیش از نود درصد آراء، به عنوان سومین رئیس‌جمهور ایران انتخاب و تا زمان رحلت سید روح‌الله خمینی، این سِمَت را برعهده داشت. پس از رحلت امام خمینی، سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۶۸ش از سوی مجلس خبرگان، به عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد. وی آثار و تألیفات متعددی در حوزه‌های دینی، اجتماعی و سیاسی دارد و با شعر و ادبیات مأنوس و با بسیاری از نویسندگان، شعرا و روشنفکران در ارتباط است.[۱] آیت‌الله خامنه‌ای ۹ اسفند ۱۴۰۴ش در حمله مشترک آمریکا و اسرائیل در حالی که در دفتر کار خود در جلسه شورای عالی دفاع حضور داشت؛ ترور شد و به شهادت رسید.[۲]

مفهوم‌شناسی

سید علی خامنه‌ای عقیده دارد، حجاب به‌مفهوم حفظ پوشش شرعی در برابر نامحرم، برای دختران و زنان مسلمان واجب است.[۳] او حجاب را یک ضرورت شرعی می‌داند که در وجوب آن تردیدی وجود ندارد.[۴]

حدود واجب پوشش شرعی

از دیدگاه این فقیه ایرانی واجب است زنان مسلمان تمام بدن خود، غیر از گردی صورت و مچ تا نوک انگشتان دست‌ها را از نگاه مردان نامحرم بپوشانند.[۵]

کیفیت پوشش شرعی

آیت‌الله خامنه‌ای چادر را پوششی کامل و برتر برای زنان می‌داند. وی عقیده دارد، اجباری در استفاده از چادر برای زنان نیست و آنها می‌توانند از لباس‌های دیگری که پوشش مناسب و کاملی فراهم می‌آورد، استفاده کنند؛ ولی این لباس‌ها نباید به‌گونه‌ای باشد که در جامعه موجب جلب توجّه شود. به اعتقاد او، هر زن مسلمانی که با لباسی غیر از چادر، پوشش کاملی برای خود ایجاد کند، کار خلاف احکام اسلامی انجام نداده است؛ ولی خود را از حجاب کامل‌تر و برتر محروم کرده است.[۶]

گوناگونی انواع پوشش شرعی

پوشش دختران نوجوان با لباس محلی در دیدار با رهبری

این اندیشمند ایرانی عقیده دارد، دین اسلام نوع پوشش زنان را معین نکرده است؛ بلکه هدف از رعایت حجاب را تبیین کرده است. اسلام می‌خواهد زنان و مردان در جامعه معاشرتی سالم و به‌دور از محرک‌های جنسی داشته باشند؛ بنابراین اگر یک زن از چادری استفاده کند که پوشش کاملی برایش ایجاد نکند یا با وجود پوشیدن چادر، با آرایش صورت در جامعه حاضر شود؛ حدود پوشش شرعی و هدف اصلی آن را رعایت نکرده است. به اعتقاد خامنه‌ای اصل مهم، رعایت حدود واجب حجاب اسلامی است؛ ولی این اصل می‌تواند به شکل‌های گوناگون و متناسب با فرهنگ هر کشور و منطقه ظاهر شود. در برخی کشورهای مسلمان آفریقایی و آسیایی، زنان برای رعایت حدود واجب پوشش شرعی از لباس‌هایی استفاده می‌کنند که در فرهنگ ما ناشناخته است؛ ولی حجاب مورد نظر اسلام را تأمین می‌کند.[۷]

فلسفه حجاب

به عقیدهٔ آیت‌الله خامنه‌ای، حجاب یکی از نعمت‌های خداوند و ارزشی مطابق با فطرت انسان است. طبیعت انسان برهنگی و اختلاط بدون حدّ و مرز با دیگران را نمی‌پذیرد.[۸] حیا یک فضیلت انسانی است و یکی از مظاهر آن در لباس و وضعیت ظاهری نمود دارد.[۹] خداوند، انسان و ویژگی‌هایش را به‌خوبی می‌شناسد. اسلام دینی کامل و مبتنی بر نیازهای فردی و اجتماعی انسان‌ها است. وقتی احکام دین، حجاب را واجب و از معاشرت بدون حدّ و مرز زن و مرد ممانعت می‌کند؛ مصلحت انسان و جامعهٔ بشری را در نظر گرفته است.[۱۰]

حجاب، عامل حفظ کرامت زن

این اندیشمند مسلمان معتقد است، حجاب موجب حفظ وقار و شخصیت انسانی زنان است. اگر زن، بدون رعایت پوشش اسلامی در جامعه حاضر شود، علاوه بر مخالفت با حکم خداوند؛ ارزش خود را در حدّ جذابیت‌ها و ویژگی‌های ظاهری کاهش می‌دهد.[۱۱] در نگاه اسلام، زن موجودی ارزشمند است که نقش مهمی در شکل‌گیری و موفقیت خانواده و جامعه برعهده دارد. دین اسلام از طریق واجب کردن حجاب، به دنبال حفظ این جایگاه والا است و می‌خواهد به زن همچون انسانی محترم و کارآمد نگریسته شود و از تحقیر او در حدّ وسیله‌ای برای تأمین خواسته‌های شهوانی مردان نامحرم جلوگیری کند.[۱۲]

حجاب، عامل پیشرفت جامعه

دکتر مریم اسلامی؛ تنها زن مخترعی ایرانی دارای دو مدال پیاپی از سازمان جهانی مالکیت‌های فکری ملل متحد

به عقیدهٔ شهید خامنه‌ای، اسلام، دینی مترقّی است که برای پیشرفت فرد و جامعه اهمیت زیادی قائل است. پویایی هر جامعه در درجهٔ اول متکی به نیروهای انسانی است و زنان نیمی از نیروی مؤثر هر کشور هستند. او معتقد است، در آموزه‌های اسلامی، جامعه به یک اندازه عرصهٔ فعالیت زنان و مردان است و در این مورد هیچ تفاوتی میان آنها وجود ندارد. به اعتقاد او، برای اینکه نیروی انسانی فعالیت مفید و مؤثری در جهت تولید و پیشرفت داشته باشد؛ لازم است فضای فکری جامعه از امنیت و سلامت کافی برخوردار باشد، تا توجّه جوانان به مسائل بیهوده معطوف نشود. دین اسلام با همین هدف، قوانینی برای فعالیت‌های اجتماعی تعیین کرده است که رعایت پوشش شرعی یکی از آنها است. خداوند، حجاب را برای زنان واجب کرد تا از این طریق هم امنیت آنها تأمین شود و هم تمام تلاش‌ها و اندیشه‌ها به سمت فعالیت‌های مفید معطوف شود.[۱۳]

حجاب، عامل حفظ بنیان خانواده

این اندیشمند مسلمان معتقد است، یکی از مهم‌ترین نتایج رعایت پوشش شرعی در جامعه، پیشگیری از تضعیف بنیان خانواده است. به عقیدهٔ وی، اسلام با در نظر گرفتن اصول خاصّی در معاشرت‌های اجتماعی، می‌خواهد تمایلات جنسی به شکل مشروع و در خانواده تأمین شود.[۱۴]

حجاب، عامل حفظ عفّت عمومی

آیت‌الله خامنه‌ای، رعایت پوشش شرعی را یکی از مهم‌ترین عوامل سلامت اخلاقی در جامعه می‌داند. از نظر او، برداشتن حجاب، مقدمه‌ای برای از بین رفتن عفّت عمومی و ترویج فساد است.[۱۵] وی معتقد است، در فرهنگ اسلام، پاک‌دامنی و عفاف، موضوعی عمومی است که در سرنوشت جامعه مؤثر است و تلاش برای حفظ آن ضرورت دارد.[۱۶]

حجاب، مانع مدگرایی افراطی در جامعه

این اندیشمند مسلمان معتقد است، تازه‌طلبی، مدگرایی و افراط در استفاده از لباس‌های متنوع و لوازم آرایش، علاوه بر رواج ظاهرگرایی و انحراف جامعه؛ زنان را از ارزش‌های حقیقی و اهداف مهم دور می‌کند. به عقیدهٔ آیت‌الله خامنه‌ای، رعایت پوشش شرعی علاوه بر اینکه کمک می‌کند زنان توان خود را جهت اهداف بزرگ و متعالی صرف کنند؛ از جنبهٔ اقتصادی نیز از مصرف‌گرایی افراطی در حوزهٔ پوشاک، زیور آلات و لوازم آرایش جلوگیری می‌کند.[۱۷]

رابطهٔ حجاب و آزادی

این فقیه ایرانی بر این باور است، اسلام مدافع آزادی انسان‌ها است. در نگاه آیت‌الله خامنه‌ای، شرایطی که غربی‌ها با عنوان آزادی زن ایجاد کرده‌اند؛ درحقیقت آزادی مردان و افراد هوس‌باز برای سوءاستفاده از جذابیت‌های زنان است. او عقیده دارد، آنچه در کشورهای غربی از زن و ویژگی‌های او در عرصه‌های گوناگون پررنگ شده است، زیبایی‌های ظاهری است. این متفکر مسلمان معتقد است، اسلام نمی‌خواهد در جامعه زنان صرفاً به سبب جذابیت‌های جسمی مورد توجه قرار بگیرند. آزادی که اسلام برای زنان می‌خواهد، پرورش استعدادها و نقش‌آفرینی مفید در جامعه، همراه با حفظ کرامت و زندگی مطابق با فطرت خدادای است.[۱۸]

لزوم رعایت حجاب در جامعه

آیت‌الله خامنه‌ای معتقد است حجاب در ایران، حکمی شرعی و قانونی است و تمام سازمان‌های دولتی وظیفه دارند بر رعایت صحیح این موضوع نظارت داشته باشند.[۱۹] به اعتقاد او، مردم باید بدانند که حجاب، حکمی نیست که جمهوری اسلامی آن را واجب کرده باشد؛ بلکه ضرورتی شرعی و از احکام واجب دین اسلام است. وی معتقد است، در شرایط کنونی، کشفِ حجاب هم از لحاظ شرعی و هم از جنبهٔ سیاسی حرام است؛ زیرا توطئه و برنامه‌ریزی دشمنان پشتِ پردهٔ این موضوع قرار دارد و همراهی با آن، موجب ضربه زدن به امنیت و سلامت جامعه می‌شود.[۲۰] به اعتقاد خامنه‌ای، بی‌حجابی در ملأ عام، یک خطای اجتماعی است که باعث از بین رفتن زشتی گناه می‌شود؛ بنابراین حکومت اسلامی وظیفه دارد از عمل حرامی که آشکارا انجام می‌شود ممانعت کند.[۲۱] علاوه برآن، هر کشوری اصول و قوانینی دارد که بر اجرای آنها تأکید دارد و حجاب، یکی از قوانین کشور ما است که تمام دستگاه‌های دولتی باید بر رعایت آن نظارت داشته باشند.[۲۲]

نحوهٔ برخورد با بانوان ضعیفُ‌الحجاب

حجاب متفاوت دختر غرفه‌دار مقابل آیت‌الله خامنه‌ای در نمایشگاه کتاب

این فقیه سیاستمدار مسلمان معتقد است، نباید خانم‌هایی که در امر رعایت حجاب ضعیف هستند را به ضدانقلاب بودن یا بی‌دینی متهم کنیم. این افراد هم‌وطنان و فرزندان ما هستند که در یکی از واجبات دین نقص دارند و باید برای برطرف نمودن این نقص به آنها کمک کنیم.[۲۳]

وظیفهٔ شوهر در مقابل بدحجابی همسر

این اندیشمند مسلمان عقیده دارد، اگر خانمی پوشش شرعی را رعایت نکند، همسرش فقط مجاز است با ملایمت تذکر شفاهی بدهد و حقّ درگیری لفظی یا برخورد فیزیکی ندارد.[۲۴]

شیوه‌های ترویج حجاب

تبلیغات

آیت‌الله خامنه‌ای معتقد است، یکی از روش‌های ترویج حجاب، تبلیغات مبتنی بر آگاهی و تحقیق است. تبلیغ یکی از ابزارهای دشمن برای تضعیف حجاب است و همهٔ افرادی که دغدغهٔ حفاظت از این حکم شرعی را دارند، باید در این مورد تحقیق کنند و از ابزارها و روش‌های درست، در راه تبلیغ حجاب در جامعه بهره ببرند.[۲۵] وی عقیده دارد، همان‌گونه که دشمنان برای مقابله با این حکم شرعی برنامه‌ریزی می‌کنند؛ مسئولان فرهنگی و رسانه‌ها هم باید برای ترویج حجاب، هدفمند و با برنامه کار کنند.[۲۶]

حضور بانوانِ باحجاب در میادین ورزشی

تیم ملی والیبال بانوان ایران، نایب قهرمان بازی‌های کشورهای اسلامی ۲۰۲۲

این فقیه مسلمان بر این باور است، یکی از بهترین اقدامات فرهنگی برای تبلیغ حجاب در عرصهٔ داخلی و بین‌المللی، حضور دختران و زنان مسلمان ایرانی با پوشش شرعی در میادین ورزشی و کسب عناوین و مدال‌های ارزشمند است. تمام مردم دنیا می‌بینند که حجاب مانعی برای فعالیت ورزشی و موفقیت در این عرصه نیست.[۲۷]

آموزش و آگاهی

سیدعلی خامنه‌ای بر این باور است، برخی دخترها و زنان مسلمان از فلسفه و فواید رعایت حجاب آگاهی ندارند. حتی برخی از خانم‌های محجبه نیز از دلایل این حکم بی‌اطلاع هستند و به‌خاطر اجرای فرمان خداوند، حجاب را رعایت می‌کنند. به اعتقاد او، اگر جامعه درمورد آثار و ضرورت‌های وجوب این حکم الهی آگاه باشد؛ اغلب خانم‌ها با علاقه و ارادهٔ خود، پوشش شرعی را رعایت می‌کنند.[۲۸]

امر به معروف و نهی از منکر

این سیاستمدار مسلمان معتقد است، در برخورد با پدیدهٔ بدحجابی، امر به معروف و نهی از منکر همراه با محبت و مدارا مؤثر خواهد بود.[۲۹]

الگوی سوم؛ زنِ مسلمانِ ایرانی

آیت‌الله خامنه‌ای در سخنان خود، به وجود سه الگو و سبک زندگی برای زنان در عصر کنونی اشاره کرده است؛ زن شرقی، زن غربی و الگوی سوم؛ زنِ مسلمان. برخی پژوهشگران معتقد هستند، این سه الگو مبتنی بر افراط، تفریط و رعایت تعادل در حضور اجتماعی زنان است.[۳۰] در فرهنگ اغلب کشورهای غربی، زن تمام وقت و انرژی خود را به فعالیت‌های اجتماعی اختصاص می‌دهد و به بهانهٔ آزادی، هیچ حدّ و حدودی برای روابط انسان‌ها وجود ندارد. دست‌آورد این امر، تضعیف خانواده و گسترش فساد است. در برخی کشورهای شرقی نیز، زنان در حاشیه هستند و نقشی در اجتماع برعهده ندارند؛ اما زن مسلمان ایرانی نشان داد که می‌تواند با پوشش شرعی، عفّت و حیا، علاوه بر حفظ کانون خانواده و تربیت فرزندان موفق، در متن جامعه و فعالیت‌های سیاسی و اقتصادی نیز حضور داشته باشد و به موفقیت‌های بزرگ دست پیدا کند.[۳۱] در نگاه خامنه‌ای، شاخصه‌های الگوی زن مسلمان ایرانی، خانواده‌محوری همراه با نقش‌آفرینی مؤثر در عرصه‌های اجتماعی، با رعایت عفاف و پوشش شرعی است.[۳۲]

حجاب، نماد هویت اسلامی- انقلابی

در جهان معاصر، پوشش زنان علاوه بر بحث اعتقادی و مذهبی، به‌عنوان سمبل هویت اسلامی فرد و جامعه مطرح است. در فرهنگ کشورهای غربی، حجاب زنان به عنوان آشکارترین نماد اسلام و جوامع اسلامی شناخته می‌شود. آنها برای مقابله با دین اسلام و تسلط بر کشورهای مسلمان، با این ویژگی هویتی مبارزه می‌کنند و درصدد تنزل جایگاه آن هستند. در کشور ایران، دستور «کشفِ حجاب» در دوران سلطنت پهلوی، موجب شد پوشش زنان علاوه بر مسئله‌ای اعتقادی، به‌عنوان موضوعی سیاسی مطرح شود. در آن دوره رعایت حجاب، از یک سو به‌عنوان نماد هویت اسلامی و از سوی دیگر، به نشانهٔ مقاومت مردم دربرابر حکومت پهلوی و عدم مشروعیت آن تبدیل شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، حجاب علاوه بر بُعد ایمانی، به یک ارزش و تجلّی رعایت احکام دین در جامعهٔ اسلامی تبدیل شد. در نگاه آیت‌الله خامنه‌ای، پوشش شرعی علاوه بر ضرورتی دینی، نشان‌دهندهٔ هویت انقلابی و وفاداری به نظام جمهوری اسلامی است. به عقیدهٔ وی، رعایت حجاب، نهادینه شدن احکام اسلام در جامعه را نشان می‌دهد و همچون رسانه‌ای ارزشمند، در انتقال هویت حقیقی زن مسلمان به دیگر جوامع نقش اساسی دارد.[۳۳]

پانویس

  1. «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.
  2. «رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران به شهادت رسیدند»، وب‌سایت نورنیوز.
  3. «فتاوای آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله) در مورد پوشش و حجاب»، وب‌سایت تابناک.
  4. «بیانات در دیدار اقشار مختلف بانوان»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  5. «فتاوای آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله) در مورد پوشش و حجاب»، وب‌سایت تابناک.
  6. «بیانات در جلسه پرسش و پاسخ مدیران مسئول و سردبیران نشریات دانشجویی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای؛ «بیانات در دیدار جمعی از پرستاران»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  7. دانش و همکاران، «چگونگی و گونه‌های حجاب از دیدگاه حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)»، 1396ش، ص317-316.
  8. «بیانات در جلسه پرسش و پاسخ مدیران مسئول و سردبیران نشریات دانشجویی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای ؛ «بیانات در دیدار جمعی از مداحان سراسر کشور، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  9. «بیانات در ابتدای درس خارج فقه درباره مسئلۀ حیا»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  10. «بیانات در دیدار رؤسای دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  11. «بیانات در دیدار جمعی از مداحان سراسر کشور»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  12. «بیانات در دیدار جمعی از زنان»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  13. «بیانات در اجتماع زنان خوزستان»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  14. «بیانات در دیدار جمعی از پرستاران»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای؛ بانکی‌پور فرد، عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی- اسلامی،1393ش، ص55.
  15. «بیانات در دیدار جمعی از پرستاران»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  16. بانکی‌پور، عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی - اسلامی،1393ش، ص 45-46.
  17. دانش، اسماعیل «نقش حجاب در فعالیت‌های اجتماعی زن در اندیشۀ مقام معظم رهبری»، 1398ش، ص18-17.
  18. «بیانات در دیدار جمعی از پرستاران»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای؛ «بیانات در دیدار جمعی از زنان»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  19. «دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  20. «دیدار رمضانی مسئولان نظام با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  21. «بیانات در دیدار مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  22. «بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  23. «بیانات در دیدار اقشار مختلف بانوان»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  24. «فتاوای آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله) در مورد پوشش و حجاب»، وب‌سایت تابناک.
  25. «بیانات در جلسه پرسش و پاسخ مدیران مسئول و سردبیران نشریات دانشجویی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  26. «دیدار رمضانی مسئولان نظام با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  27. «بیانات در دیدار اقشار مختلف بانوان»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای ؛ «بیانات در دیدار قهرمانان المپیک و پارالمپیک ایران در بازی‌های ۲۰۲۰ توکیو»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای.
  28. «بیانات در جلسه پرسش و پاسخ مدیران مسئول و سردبیران نشریات دانشجویی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  29. «بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای ؛ «ببینید | نظر رهبری دربارهٔ خانم‌های بدحجاب؛ نهی از منکر با زبان خوش نه ایجاد نفرت!»، خبر آنلاین.
  30. سوزنچی و همکاران، «چگونگی تحقق الگوی معیار در نظریۀ سیاستی آیت‌الله خامنه‌ای در حوزۀ زنان؛ راهبردها و اقدامات»، 1399ش، ص19-18.
  31. «پیام به کنگرۀ «هفت هزار زن شهید کشور»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای؛ «بیانات در دیدار جمعی از بانوان نخبه»؛ پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  32. هدایت‌نیا، الگوی سوم: الگوی رفتاری زن در جامعه و خانواده، 1395ش، ص204و238.
  33. آبیار و همکاران، «چالش‌های نظری حجاب در ایران پسا انقلاب: تحلیلی بر رویکردهای موجود از حجاب و عفاف»، 1399ش، ص226-225.

منابع

  • آبیار، زهرا و کرمی‌پور، الله‌کرم و شریفی، سعید، «چالش‌های نظری حجاب در ایران پسا انقلاب: تحلیلی بر رویکردهای موجود از حجاب و عفاف»، دوفصلنامهٔ علمی- پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی، سال ۱۲، شمارهٔ ۲۳، بهار و تابستان ۱۳۹۹ش.
  • بانکی‌پور فرد، امیرحسین، نقش و رسالت زن: عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی - اسلامی، تهران، مؤسسهٔ پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، انتشارات انقلاب اسلامی، ۱۳۹۳ش.
  • «ببینید| نظر رهبری دربارهٔ خانم‌های بدحجاب؛ نهی از منکر با زبان خوش نه ایجاد نفرت!»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۵ تیر ۱۴۰۱ش.
  • «بیانات در ابتدای درس خارج فقه دربارهٔ مسئلهٔ حیا»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۱۳ اسفند ۱۳۹۷ش.
  • «بیانات در اجتماع زنان خوزستان»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۲۰ اسفند ۱۳۷۵ش.
  • «بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۲ش.
  • «بیانات در جلسه پرسش و پاسخ مدیران مسئول و سردبیران نشریات دانشجویی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۴ اسفند ۱۳۷۷ش.
  • «بیانات در دیدار اقشار مختلف بانوان»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۱۴ دی ۱۴۰۱ش.
  • «بیانات در دیدار جمعی از بانوان نخبه»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۱ خرداد ۱۳۹۰ش.
  • «بیانات در دیدار جمعی از پرستاران»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۲۰ مهر ۱۳۷۳ش.
  • «بیانات در دیدار جمعی از زنان»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۲۵ آذر ۱۳۷۱ش.
  • «بیانات در دیدار جمعی از مداحان سراسر کشور»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۱ش.
  • «بیانات در دیدار رؤسای دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۲۰ آبان ۱۳۹۴ش.
  • «بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۴ شهریور ۱۳۹۴ش.
  • «بیانات در دیدار قهرمانان المپیک و پارالمپیک ایران در بازی‌های ۲۰۲۰ توکیو»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۲۷ شهریور ۱۴۰۰ش.
  • «پیام به کنگرهٔ «هفت هزار زن شهید کشور»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۱۶ اسفند ۱۳۹۱ش.
  • دانش، اسماعیل، «نقش حجاب در فعالیت‌های اجتماعی زن در اندیشهٔ مقام معظم رهبری»، در مسیر استنباط؛ فصلنامهٔ انجمن علمی- پژوهشی فقه و اصول مجتمع آموزش عالی فقه، سال نهم، شمارهٔ ۲۱ و ۲۰، بهار و تابستان ۱۳۹۸ش.
  • دانش، اسماعیل و دانش، رخسانه، «چگونگی و گونه‌های حجاب از دیدگاه حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی)»، مجموعه مقالات همایش ملی نگرش علمی و کاربردی به عفاف و حجاب (مقالات حوزهٔ الهیات و مبانی معرفتی)، ۱۳۹۶ش.
  • «دیدار رمضانی مسئولان نظام با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۱۵ فروردین ۱۴۰۲ش.
  • «دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ۳۰ مرداد ۱۳۹۸ش.
  • «رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران به شهادت رسیدند»، وب‌سایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • سوزنچی، حسین و امامی، سید مجتبی و لطفی، سجاد، «چگونگی تحقق الگوی معیار در نظریهٔ سیاستی آیت‌الله خامنه‌ای در حوزهٔ زنان؛ راهبردها و اقدامات»، دو فصل‌نامهٔ علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی، شمارهٔ پانزدهم، پاییز و زمستان ۱۳۹۹ش.
  • «فتاوای آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله) در مورد پوشش و حجاب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بازدید: ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
  • «نگاهی گذرا به زندگینامهٔ حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۳۹۳ش.
  • هدایت‌نیا، فرج‌الله، الگوی سوم: الگوی رفتاری زن در جامعه و خانواده، تهران، سازمان بسیج جامعهٔ زنان کشور، انتشارات لشکر فرشتگان، ۱۳۹۵ش.

++++

حجاب و عفاف در اندیشه آیت الله خامنه‌ای؛ بررسی مسائل پیرامون حجاب و عفاف در بیانات آیت الله خامنه‌ای.

مسئله‌ی حجاب و عفاف از موضوعات مهم و تأثیرگذار در فرهنگ جامعه اسلامی است که همواره از طرف دشمنان اسلام مورد هجمه قرار گرفته است. از همین رو، آیت الله خامنه‌ای به این موضوع توجه ویژه‌ای داشته‌اند.

ایشان به طور مکرر در سخنانشان به حقیقت و فلسفه‌ی حجاب، ضرورت و آثار حجاب و نیز برنامه‌های دشمن برای نابودی فرهنگ حجاب و عفاف در جوامع اسلامی پرداخته و همگان را دعوت به آگاهی در این زمینه و ترویج و گسترش حجاب در سطح ملی و جهانی نموده‌اند.

حقیقت حجاب و عفاف

در اندیشه رهبری حجاب نشئت گرفته از ایمان و باور درست است[۱] و رعایت آن از اقتضائات مهم تقوا در بانوان می‌باشد.[۲] حجاب یک نعمت الهی است، زیرا مایه ارزش و احترام زن[۳] و باعث حفاظت زن و مرد است.[۴] رعایت حجاب و عفاف امری سازگار با طبیعت و فطرت بشر[۵] و در جهت حفظ ایمان جامعه و ارزش‌های اسلامی است.[۶] مسئله حجاب مقدمه‌ای برای جلوگیری از بلای ویرانگر فساد و فحشاست[۷] و از این رو وسیله مصونیت زنان است و نه محدودیت.[۸]

انواع حجاب

در دیدگاه رهبری حجاب و عفاف یک مسئله مخصوص بانوان نیست، بلکه مردان مسلمان نیز باید در پوشش و رفتار خود حدود اسلامی را رعایت نمایند.[۹] حجاب محدود به پوشش خاصی نیست و تمامی پوشش‌های اقوام ایرانی و کشورهای اسلامی که حدود تعیین شده در اسلام را دربرمی‌گیرد، می‌تواند حجاب اسلامی باشد.

اما با توجه به اینکه چادر پوشش کامل‌تری ایجاد می‌کند، حجاب برتر است. اگر چه از نظر ایشان شخصیت زن به حجاب است و نه صرفاً به چادر.[۱۰] مقام معظم رهبری چادر ایرانی را از دو جهت حجاب برتر معرفی می‌کنند: یکی رعایت حفاظ و حجاب کامل و دیگری ملی بودن این پوشش.[۱۱] از نظر ایشان چادر ایرانی نشان زن ایرانی است.[۱۲]

ضرورت و ملزومات مسئله حجاب و عفاف

آیت الله خامنه‌ای مسئله حجاب را رکن اصلی تمام مسائل مربوط به زنان عنوان می‌کنند[۱۳] و معتقد هستند باید از تمامی ظرفیت فرهنگی کشور برای تبیین مسئله حجاب استفاده کرد.[۱۴] زیرا حجاب آن عامل مهمی است که کرامت انسانی زن را حفظ کرده و از ستم به او جلوگیری می‌کند.[۱۵] ایشان ملزومات تبیین حجاب را در چند محور مورد بررسی قرار می‌دهند:

  • جهان بینی اسلامی[۱۶]
  • پیامدهای رعایت یا عدم رعایت حجاب در جامعه[۱۷]
  • اصل حفظ حریم زن و مرد[۱۸]
  • عدم تأثر از تبلیغات دشمن و رعایت مرزهای شرعی حجاب[۱۹]
  • آگاهی بخشی به زنان در زمینه فلسفه حجاب[۲۰]
  • تعیین مرز بندی حجاب در کشور[۲۱] و برقراری ارتباط با نهضت جهانی زنان مسلمان[۲۲]
  • لزوم انجام تحقیق و پژوهش در تمامی موضوعات مرتبط با حجاب مثل تاریخچه حجاب در ایران، جهان و ادیان مختلف، فلسفه حجاب، آثار حجاب، حجاب و انقلاب اسلامی و غیره[۲۳]
  • ایده پردازی در زمینه‌ی حجاب و ارائه ایده‌های ناب به دنیا[۲۴]

سیر تطور وضعیت حجاب

مسئله حجاب نیز مانند تمام مسائل اجتماعی دیگر در طول تاریخ دستخوش تغییرات بسیاری شده است. رهبر معظم انقلاب در سخنرانی‌های مختلف به وقایع تاریخی مربوط به حجاب و اهمیت آن پرداخته‌اند.

ایشان از نقش زنان در جنگ‌های صدر اسلام با حفظ حجاب و عفت اسلامی یاد کرده‌اند.[۲۵] همچنین وجود حجاب در ادیان الهی را متذکر شده و وضعیت کنونی حجاب در اروپا را خلاف آیین مسیحیت و حاصل سنت‌های دوران قرون وسطی دانسته‌اند.[۲۶]

مقام معظم رهبری برنامه‌های صهیونیست برای دین زدایی را از عوامل مهم گسترش فرهنگ برهنگی در غرب عنوان می‌کنند.[۲۷] در بیانات ایشان آمده است که در فرهنگ غرب،زن وسیله شهوترانی مرد است و این بزرگ‌ترین ظلمی است که در دنیای غرب علیه زنان انجام می‌گیرد.[۲۸] رژیم منحوس پهلوی نیز با تأثر از فرهنگ غربی برنامه منسجم و همه جانبه‌ای را برای برداشتن حجاب به ویژه چادر در میان زنان ایرانی تدوین کرده بود و برای این کار از تمام امکانات رسانه‌ای و زور و قانون استفاده می‌کرد.[۲۹]

قبل از انقلاب برخی افراد اهل فکر و منطق نیز گمان می‌کردند زنان با رعایت حدود شرعی و حجاب نمی‌توانند به مدارج بالای علمی برسند و یا فعالیت های سیاسی و اجتماعی مهم انجام دهند که به برکت انقلاب این باور های غلط از میان رفت.[۳۰]

دستاوردهای حجاب و عفاف

دستاورد های حجاب و عفاف در بیانات رهبری عبارت است از:

  • تحکیم بنیان خانواده: از نظر مقام معظم رهبری اگرچه حجاب محدودیت هایی را به دنبال دارد اما دستاورد بسیار بزرگی در پی دارد و آن سکون دل‌های زن و مرد در داخل خانواده، برجسته شدن نقش مادری و همسری بانوان، تربیت نسل صالح و تحکیم بنیان خانواده است.[۳۱]
  • طهارت جامعه: طهارت مسئله‌ی فردی نیست بلکه آثار اجتماعی دارد. حفظ حجاب و عفت توسط مرد و زن طهارت جامعه را به دنبال دارد.[۳۲]

دفع دشمن[۳۳]، الگوسازی برای زنان دیگر جوامع اسلامی[۳۴] دستیابی به کمال[۳۵]، حفظ کرامت و غرور زن[۳۶]، امنیت بخشی[۳۷] و هویت بخشی به زن[۳۸] از دیگر مواردی است که رهبری به عنوان دستاورد حجاب بیان کرده‌اند.

آسیب های بدحجابی و بی‌حجابی

مهم‌ترین آسیب‌های بدحجابی که آیت الله خامنه ای بدان پرداخته‌اند عبارتند از:

  • عدم کارایی نیروی جوان[۳۹]
  • باز ماندن از ارزش‌های انسانی[۴۰]
  • از بین رفتن طهارت اخلاقی زن و جامعه[۴۱]
  • عدم رشد معنوی زن[۴۲]
  • ترویج فرهنگ برهنگی[۴۳]
  • تضعیف نظام اسلامی[۴۴]
  • تهدید بنیان خانواده[۴۵]
  • امیدواری دشمن[۴۶]
  • تحقیر و ظلم به زنان[۴۷]
  • سوء استفاده جنسی از زنان[۴۸]

راه‌های ترویج حجاب

  • حفظ حدود شرعی: آیت الله خامنه‌ای معتقد هستند که دین برای حجاب، حدودی را معین کرده است و نباید در آن افراط و تفریط شود.[۴۹] البته حجاب و حفاظ بین زن و مرد در تمام مکان‌های عمومی و اجتماعی باید وجود داشته باشد.[۵۰] زیرا اختلاط بین زن و مرد منشاء فساد در جامعه است.[۵۱]
  • ابزار هنر: در اندیشه مقام معظم رهبری یکی از موثرترین راه‌های ترویج حجاب در جامعه استفاده از ابزار هنر و رسانه است و نقش‌های محجبه در فیلم و قهرمان حجاب در قصه بر روی جوانان بسیار تأثیرگذار است.[۵۲]
  • مبارزه و ایستادگی: دشمنان همواره در تلاشند که با از بین بردن حجاب و عفت در بین جوانان، جامعه اسلامی را از رشد و پیشرفت باز دارند. ملت مسلمان باید از برنامه‌های دشمن آگاهی داشته باشند و اقدامات آنان را خنثی کنند.[۵۳] عده‌ای نیز در داخل، دانسته یا ندانسته با مطرح کردن مسئله حجاب اجباری در خط دشمن عمل می‌کنند، در صورتی که حجاب یک واجب شرعی است و همه ملزم به رعایت آن هستند.[۵۴]
  • پاک سازی باورها: ریشه بد حجابی و فساد در جامعه ضعف در باورهاست که حاصل ورود فرهنگ غربی است. اگر باور و فرهنگ مردم اصلاح شود، وضعیت حجاب خود به خود اصلاح خواهد شد.[۵۵]
  • ترویج صحیح افکار اسلامی: تبلیغات درست و ارائه استدلال‌های منطقی در گسترش حجاب اسلامی، هم در ذهن جوانان کشور و هم در میان روشنفکران جوامع مسلمان تاثیر گذار خواهد بود. مسئله بدحجابی با زور و فشار حل نمی شود، بلکه راه حل درست، کار فرهنگی است. ما در زمینه حجاب طلبکار دنیا هستیم پس باید تفکر اسلامی را در موضوع زن و حجاب هم در جامعه خودمان تثبیت کنیم و هم به دنیا عرضه کنیم.[۵۶]
  • مدارا و نصیحت: غالب زنان بدحجاب از روی ناآگاهی یا عادت حجاب درستی ندارند و چه بسا ‌دل‌هایشان متوجه انقلاب و حقایق معنوی است. پس باید با مدارا و مهربانی آنان را راهنمایی کرد.[۵۷]
  • مصداق سازی: معرفی زنان نخبه و برتر در زمینه‌های مختلف این باور را در جامعه نهادینه می‌کند که زن می‌تواند با حفظ حجاب و حدود شرعی به بالاترین درجات و موفقیت‌ها دست یابد. استفاده از زنان محجبه نخبه در جوامع جهانی نیز برای ارائه تفکر حجاب اثرگذار خواهد بود.[۵۸]

قانون گزاری[۵۹]، سالم‌سازی محیط دانشگاهی[۶۰] و الگوگیری از حضرت فاطمه زهرا (س)[۶۱] از دیگر راهکارهای ترویج حجاب در بیانات رهبری است.

دشمن و مسئله حجاب

آیت الله خامنه ای یکی از مهم ترین تاکتیک‌های اجرایی دشمن برای سلطه فرهنگی در جوامع اسلامی را از بین بردن حیا و حجاب و سرگرم کردن مردم به امور جنسی می‌دانند.[۶۲] ایشان بر این باور هستند که کشورهای سلطه‌گر به بهانه پیشرفت و توسعه، فرهنگ ابتذال را که فاضلاب مدرنیته بود، وارد کشورهای تحت استعمار خود کردند.[۶۳]

دشمن نه تنها برای جوانان بلکه برای کودک و نوجوان و آنان که از سن جوانی گذشته‌اند، برنامه دارد تا شبکه فساد را در کشور بگستراند.[۶۴] در خود کشورهای اروپایی و آمریکایی نیز زنان محجبه همواره مورد تهمت و تهدید قرار می‌گیرند.[۶۵] از جمله اقدامات دشمنان برای از بین بردن فرهنگ حجاب و حیا در کشور ایران که در بیانات رهبری ذکر شده است عبارتند از: کشف حجاب، رواج می خوارگی، شکستن حدود رابطه زن و مرد، گسترش فساد با استفاده از ابزار رسانه[۶۶] عادی کردن روابط نامشروع زن و مرد[۶۷]

مقام معظم رهبری اهداف دشمن از رواج فرهنگ ابتذال و برهنگی را موارد زیر عنوان کرده‌اند:

  • مقابله با ادیان[۶۸]
  • سلطه همه‌جانبه[۶۹]
  • گمراهی جامعه[۷۰]
  • فرهنگ سازی[۷۱]
  • سلب بینش سیاسی از جامعه[۷۲]
  • از اثر انداختن جوانان[۷۳]
  • غفلت جامعه[۷۴]

پانویس

  1. وزیر و مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۴/۹/۷۱
  2. جوانان، ۱۳/۱۱/۷۷
  3. ذاکرین اهل بیت علیم السلام، ۲۳/۲/۹۱
  4. خطبه‌ی نماز جمعه، ۱۷/۵/۶۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص117
  5. زنان طلبه و فرهنگی در مصلای قم، ۱۶/۹/۷۴، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۱۴
  6. اعضای شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، ۴/۱۰/۷۰
  7. خطبه‌ی نماز جمعه، ۱۸/۸/۶۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص۱۱۷
  8. ذاکرین اهل بیت علیهم السلام، ۱۷/۱۲/۹۶
  9. دیدار جمعی از زنان، ۳۰/۷/۷۶، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۱6
  10. پاسخ به سؤالات، ۲/۳/۶۰، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۳۳؛ پرستاران، ۲۰/۷/۷۳
  11. پرسش و پاسخ با مدیران مسئول نشریات دانشجویی، ۴/۱۲/۷۷
  12. اعضای شورای مرکزی جمعیت زنان، ۱۵/۲/۷۱، دیدار با اعضای شورای فرهنگی، اجتماعی زنان، ۴/۱۰/۷۰؛ مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۳۴ و ص ۱۳۶
  13. دیدار عمومی زنان، ۳۰/۷/۷۶
  14. خطبه‌ی نماز جمعه، ۹/۸/۶۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۵۱
  15. دیدار جمعی از زنان، ۳۰/۷/۷۶، ذاکرین، ۲۳/۲/۹۱، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۱۶ و ص ۱۲۰
  16. پرسش و پاسخ جمعی از زنان ایران و خارجی، ۱۸/۷/۷۷
  17. ذاکرین اهل بیت علیهم السلام، ۲۳/۲/۹۱
  18. وزیر و مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۴/۹/۷۱
  19. اعضای شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، ۴/۱۰/۷۰
  20. پرسش و پاسخ با مدیران مسئول نشریات دانشجویی، ۴/۱۲/۷۷
  21. دیدار با اعضای شورای فرهنگی، اجتماعی زنان، ۴/۱۰/۷۰، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص۱۳۴
  22. دیدار با بانوان، ۳۰/۶/۷۹، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۳۰
  23. اعضای سمینار اسلام و زن، ۲۲/۱۰/۶۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۵۱
  24. خطبه‌ی نماز جمعه، ۹/۸/۶۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۵۲و ۱۵۳
  25. زنان خوزستان، ۲۰/۱۲/۷۵
  26. مراسم افتتاحیه‌ی کنگره‌ی بین المللی زن و انقلاب جهانی اسلام، ۸/۱۱/۶۷، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۹۴
  27. قهرمانان و ورزشکاران مسابقات آسیایی و پارآسیایی، ۱/۱۱/۹۳
  28. زنان برگزیده‌ی کشور، ۳۰/۱/۹۳
  29. خطبه‌ی نماز جمعه، ۹/۸/۶۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۰۷ و ۱۰۸
  30. زنان پزشک سراسر کشور، ۲۶/۱۰/۶۸
  31. مراسم عقد و ازدواج، ۳۰/۳/۷۹، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۲۱؛ ذاکرین اهل بیت علیهم السلام ۱۵/۱۱/۹۹
  32. بازیگران فیلم حضرت مریم، ۷/۸/۷۸، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۲۵
  33. پاسداران استان گیلان، ۱۶/۲/۸۰
  34. پاسداران استان گیلان، ۱۶/۲/۸۰، مشارکت اجتماعی زنان؛ بانوان، ۲۶/۱۰/۶۸، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۱۱
  35. زنان نخبه، ۲۵/۹/۷۱
  36. اعضای شورای مرکزی جمعیت زنان، ۱۵/۲/۷۱، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۴۵؛ وزیر و مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۴/۹/۷۱
  37. زنان خوزستان، ۲۰/۱۲/۷۵
  38. ذاکرین اهل بیت علیهم السلام، ۱۷/۱۲/۹۶
  39. مصاحبه با صدا و سیما، ۳/۲/۶۴، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی‌پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۹7
  40. پرستاران، ۲۲/۸/۷۰
  41. پرستاران، ۲۲/۸/۷۰
  42. زنان نخبه، ۱۳/۴/۸۶
  43. ذاکرین، ۱۷/۱۲/۹۶، بانوان، ۳۰/۱/۹۳، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۰۰
  44. خطبه‌ی نماز جمعه، ۱۰/۱/۶۹، بانوان، ۲۶/۱۰/۶۸، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۲۹
  45. خطبه‌ی عقد، ۱۹/۱/۷۷، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۲۳
  46. بانوان، ۲۱/۱۲/۶۳، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۲۵
  47. پرستاران، ۱/۲/۸۹، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۰۳
  48. بانوان قرآن پژوه، ۲۸/۷/۸۸، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۰۲
  49. زنان مسئول و متخصص و هنرمند کشور، ۲۲/۸/۷۴، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۳۳
  50. زنان خوزستان، ۲۰/۱۲/۷۵
  51. دانشجویان، ۱۲/۴/۹۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۴۲
  52. زنان برگزار کننده‌ی سمینار حجاب، ۲۲/۱۰/۶۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۵۴
  53. ذاکرین اهل بیت علیهم السلام،۷/۱۲/۹۷
  54. ذاکرین اهل بیت علیهم السلام، ۱۷/۱۲/۹۶
  55. اعضای شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، ۱۶/۱۰/۶۹، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص۱۴۹
  56. خطبه‌ی نماز جمعه، ۹/۸/۶۵، سمینار اسلام و زن، ۲۲/۱۰/۶۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۵۳، ۱۵۹ و ۱۶۰؛ پرسش و پاسخ با مدیران مسئول نشریات دانشجویی، ۴/۱۲/۷۷، زنان نخبه، ۱۳/۴/۸۶
  57. علما و روحانیون خراسان شمالی، ۱۹/۷/۹۱، بانوان، ۱۴/۱۹/۱۴۰۱
  58. زنان نخبه، ۱۳/۴/۸۶، بانوان، ۳۰/۶/۷۹
  59. خطبه‌ی نماز جمعه،۹/۸/۶۵، مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تیر ۱۴۰۰ ش، ص ۱۵۷
  60. زنان نخبه، ۲۵/۹/۷۱، نهی از منکر پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی، ۲۲/۲/۸۲
  61. بیانات در دیدار مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام، ۲۶/۱۱/۹۸
  62. اقشار مختلف مردم، ۱۹/۱۰/۸۶
  63. جوانان استان اصفهان، ۱۲/۸/۸۰
  64. خطبه نماز جمعه، ۱/۶/۶۵، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی‌پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۹۸
  65. پیام به حجاج بیت الله الحرام، ۲۸/۲/۷۲
  66. جمع کثیری از طلاب حوزه‌ها و دانشجویان، ۲۸/۹/۶۹
  67. خطبه نماز جمعه، ۱۴/۱۰/۶۳، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی‌پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۱۱۵
  68. جمع کثیری از طلاب حوزه‌ها و دانشجویان، ۲۸/۹/۶۹
  69. خطبه نماز جمعه، ۱۱/۵/۶۵، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی‌پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۱۱۶
  70. جمعی از جوانان، ۷/۲/۷۷، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی‌پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۱۰۸
  71. کنگره بین المللی زن و انقلاب جهانی اسلام، ۸/۱۱/۶۷، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی‌پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۹۴
  72. خطبه نماز جمعه، ۱/۶/۶۵، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی‌پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۹۸
  73. مصاحبه با صدا و سیما، ۳/۲/۶۴، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی‌پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۹۷
  74. دیدار عمومی زنان، ۲۱/۱۲/۶۳، نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، بانکی‌پور فرد، ۱۳۹۸ ش، ص ۱۰۰

منابع

  • مطالبات رهبری از بانوان، دفتر خواهران کانون دانش پژوهان نخبه، تراث، چاپ اول، تیر ۱۴۰۰، ۳۴۹ صفحه
  • نقش و رسالت زن (عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی-اسلامی)، جلد ۱، امیرحسین بانکی‌پور فرد، انتشارات انقلاب اسلامی، چاپ نهم، تابستان ۱۳۹۸ش، ۱۴۹ صفحه
  • بیانات در دیدار وزیر و مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۴/۹/۷۱، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار جمعی از پرستاران، ۲۲/۸/۷۰، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار اعضای شورای فرهنگی، اجتماعی زنان، ۴/۱۰/۷۰، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • پیام به کنگره عظیم حج، ۲۸/۲/۷۲، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند 1401
  • بیانات در دیدار جمعی از زنان، ۲۵/۹/۷۱، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار جوانان استان اصفهان، ۱۲/۸/۸۰، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱‌
  • بیانات در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی، ۲۲/۲/۸۲، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار بانوان نخبه‌ در آستانه سالروز میلاد حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها)، ۱۳/۴/۸۶، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار مردم قم در سالروز قیام نوزدهم دی‌ماه، ۱۹/۱۰/۸۶، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱‌
  • بیانات در دیدار علما و روحانیون خراسان شمالی، ۱۹/۷/۹۱، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در اجتماع زنان خوزستان، ۲۰/۱۲/۷۵، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام، ۲۶/۱۱/۹۸، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در ارتباط تصویری با مداحان، ۱۵/۱۱/۹۹، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام، ۱۷/۱۲/۹۶، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات دیدار قهرمانان و ورزشکاران مسابقات آسیایی و پارا آسیایی، ۱/۱۱/۹۳، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار جمعی از بانوان برگزیده کشور، ۳۰/۱/۹۳، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار جمعی از مداحان سراسر کشور، ۲۳/۲/۹۱، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار بسیجیان و پرسنل سپاه پاسداران استان گیلان، ۱۶/۲/۸۰، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار جمعی از زنان، ۳۰/۷/۷۶، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در جلسه پرسش و پاسخ مدیران مسئول و سردبیران نشریات دانشجویی، ۴/۱۲/۷۷، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در جلسه پرسش و پاسخ با جوانان در دومین روز از دهه فجر (روز انقلاب اسلامی و جوانان)، ۱۳/۱۱/۷۷، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات رهبر انقلاب در دیدار جمعی از بانوان اندیشمند، ۱۸/۷/۷۷، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار جمعی از پرستاران، ۲۰/۷/۷۳، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار اعضای شورای فرهنگی اجتماعی زنان، ۱۶/۱۰/۶۹، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بیانات در دیدار جمعی از طلاب و دانشجویان، ۲۸/۹/۶۹، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند 1401
  • بیانات در دیدار جمعى از بانوان پزشک به‌مناسبت میلاد حضرت فاطمه زهرا (س)، ۲۶/۱۰/۶۸، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱
  • بانوان، ۳۰/۶/۷۹، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱، دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱