روز ملی جزایر سهگانه خلیج فارس
روز ملی جزایر سهگانه خلیج فارس؛ نهم آذر مصادف با سالروز تثبیت حاکمیت ایران بر سه جزیره ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک.
روز ملی جزایر سهگانه خلیج فارس مصادف با نهم آذر، از سال ۱۴۰۵ش در تقویم رسمی ایران ثبت شده است. در این روز با خروج بریتانیا در سال ۱۳۵۰ش از منطقهٔ خلیج فارس، حاکمیت ایران بر سه جزیره ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک طی عملیاتی در نهم آذر این سال تثبیت شد. نامگذاری روز ملی جزایر سهگانه در تقویم رسمی، بازتعریف مرزهای فرهنگی و تاریخی ایران در حافظهٔ جمعی است.
پیشینه
پیشینهٔ پیوستگی تمام جزایر خلیج فارس به قلمرو سرزمینی ایران، از دورههای باستانی عیلامی، هخامنشی، اشکانی و ساسانی تا دوران اسلامی گواه حاکمیت ایران بر این جزایر است.[۱] تا قرن بیستم میلادی، ادارهٔ محلی جزایر بر عهدهٔ شیوخ قاسمی بندر لنگه از ایران بود که مالیات خود را به دولت مرکزی پرداخت میکردند.[۲] ایران در طول دورهٔ اشغال بریتانیا (۱۹۰۴ تا ۱۹۷۱م) هیچگاه از ادعای حاکمیت خود دست نکشید و پیوسته اعتراضات رسمی و دیپلماتیک ثبت کرد.[۳] خروج بریتانیا در سال ۱۳۵۰ش/۱۹۷۱م از منطقهٔ خلیج فارس منجر به اعاده کامل حاکمیت بر تنبها و توافق بر سر وضعیت ابوموسی با مسئولیت امنیتی کامل برای ایران شد.[۴]
در بامداد نهم آذر ۱۳۵۰ش، نیروی دریایی ارتش با اجرای عملیاتی، حاکمیت ایران را بر جزایر سهگانه تثبیت کرد. در جریان این عملیات، سه تن از نیروی دریایی ایران با نامهای رضا سوزنچی، حبیب سلگی کهریزی و آیت خانی در جزیره تنب بزرگ به شهادت رسیدند.[۵]
دولت امارات متحده عربی از زمان تأسیس خود در سال ۱۳۵۰ش، بر جزایر سهگانه خلیج فارس ادعای مالکیت دارد. این ادعا در ادامه ادعاهای پیشین شیخنشینهای شارجه و رأسالخیمه در دوران اشغال بریتانیا از منطقه مطرح شده است.[۶] در مهر ۱۴۰۳ش، امارات متحده عربی بار دیگر ادعاهای خود دربارهٔ مالکیت جزایر سهگانه را تکرار کرد. این اقدام همراه با انتشار بیانیهای مشترک از شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا که این جزایر را اشغالی خواند، موجی از اعتراضات گسترده میان مردم ایران در فضای مجازی به وجود آورد. کاربران ایرانی با ایجاد کمپینهای مختلف، بر حاکمیت ایران بر این جزایر تأکید کردند. فعالان رسانهای و اجتماعی نیز پیشنهاد دادند که برای زنده نگهداشتن یاد حاکمیت تاریخی و حقوقی ایران بر این سرزمینها اقدامات نمادین و فرهنگی تداوم یابد.[۷]
با پیگیریهای مستمر مدیریت حقوقی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، از طریق مکاتبات رسمی با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، روز نهم آذر بهعنوان روز ملی جزایر سهگانه به مرحله تصویب و ثبت نهایی رسید و در سال ۱۴۰۵ش در تقویم رسمی ایران ثبت شد.[۸]
هدف
نامگذاری روزی با عنوان روز ملی جزایر سهگانه با اهداف زیر صورت گرفته است:
- پاسداشت یاد و خاطرهٔ شهدای عملیات بازپسگیری جزایر سهگانه؛
- تقویت نمادهای حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس؛
- مقابله با ادعاها و تبلیغات دشمنان علیه تمامیت ارضی ایران؛[۹]
- بازتعریف مرزهای فرهنگی و تاریخی ایران در حافظهٔ جمعی.[۱۰]
کارکرد
اقدام برای نامگذاری روز ملی جزایر سهگانه بر اهمیت استراتژیک این جزایر بهعنوان بخشی جداییناپذیر از خاک ایران و نقش حیاتی آنها در امنیت ملی و منطقهای تأکید میکند.[۱۱] در این روز نمایش ظرفیتهای راهبردی این جزایر، بستری برای تحکیم هویت ملی، همبستگی اجتماعی و گفتوگوی فرهنگی میان مردم بومی و میهمانان فراهم میکند و فرصتی برای آشنا کردن نسل جوان با تاریخ و فرهنگ ایران است و بر ضرورت حفظ و پاسداشت میراث تاریخی ایران در این سرزمینها اشاره دارد.[۱۲]
برنامههای روز ملی جزایر سهگانه خلیج فارس
اولین سال بزرگداشت روز ملی جزایر سهگانه در سال ۱۴۰۴ش برگزار شد. این مراسم با حمایت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان و همکاری فرمانداری، شهرداری و شورای اسلامی شهر ابوموسی، در هشتم و نهم آذرماه در پارک ساحلی دولت این جزیره برگزار شد. برنامههای متنوع این مراسم شامل افتتاحیه با چیدمان تجسمی با عنوان «بازی با رنگها و دنیای کودکان»، اجرای نمایشهای خیابانی شامل «ماهی شط دلوم» و «دارا»، اجرای زنده موسیقی محلی توسط گروه موسیقی صدف دریا، برنامه جُنگ شادی ویژه کودکان و بخش مشارکتی بازی با رنگها بود.[۱۳]
پانویس
- ↑ عادلی، «روزی که حاکمیت ایران بر جزایر سهگانه تثبیت شد»، خبرگزاری فارس.
- ↑ رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانیت حاکمیت ایران بر جزایر سهگانۀ خلیج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۲-۷۳.
- ↑ جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، ۱۳۹۵ش، ص۸۸.
- ↑ عادلی، «روزی که حاکمیت ایران بر جزایر سهگانه تثبیت شد»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «روز ملی جزایر سهگانه در تقویم رسمی کشور ثبت شد + جزئیات»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ «جزایر سهگانه ایرانی»، وبسایت پژوهه.
- ↑ «روز ملی جزایر سهگانه ایران و دفاع ۱۲روزه به تقویم ۱۴۰۵ میرسند»، وبسایت شبکه العالم.
- ↑ «روز ملی جزایر سهگانه در تقویم رسمی کشور ثبت شد + جزئیات»، وبسایت خبرآنلاین؛«جزایر سهگانه ایرانی در انتظار ورود به تقویم»، وبسایت تحلیلیخبری عصر ایران.
- ↑ «جزایر سهگانه صاحب روز ملی شدند»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «جزایر سهگانه ایرانی در انتظار ورود به تقویم»، وبسایت تحلیلیخبری عصر ایران.
- ↑ «جزایر سهگانه صاحب روز ملی شدند»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «برگزاری آیین گرامیداشت روز ملی جزایر سهگانه در ابوموسی»، وبسایت بوکینگ.
- ↑ «برگزاری آیین گرامیداشت روز ملی جزایر سهگانه در ابوموسی»، وبسایت بوکینگ.
منابع
- «برگزاری آیین گرامیداشت روز ملی جزایر سهگانه در ابوموسی»، وبسایت بوکینگ، تاریخ درج مطلب: ۹ آذر ۱۴۰۴ش.
- جالینوسی، احمد و رستمی، طیبه، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، فصلنامهٔ تخصصی مطالعات خلیجفارس، سال دوم، شمارهٔ سوم، پاییز ۱۳۹۵ش.
- «جزایر سهگانه ایرانی در انتظار ورود به تقویم»، وبسایت تحلیلیخبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۹ فروردین ۱۴۰۴ش.
- «جزایر سهگانه ایرانی»، وبسایت پژوهه، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آبان ۱۳۹۳ش.
- «جزایر سهگانه صاحب روز ملی شدند»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۹ آبان ۱۴۰۴ش.
- رضاییسرچقا، مجتبی، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانیت حاکمیت ایران بر جزایر سهگانهٔ خلیج فارس»، مطالعات خلیج فارس، سال دوم، شمارهٔ ۴، زمستان ۱۳۹۵ش و بهار ۱۳۹۶ش.
- «روز ملی جزایر سهگانه در تقویم رسمی کشور ثبت شد + جزئیات»، وبسایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ آبان ۱۴۰۴ش.
- «روز ملی جزایر سهگانه ایران و دفاع ۱۲روزه به تقویم ۱۴۰۵ میرسند»، وبسایت شبکه العالم، تاریخ درج مطلب: شهریور ۱۴۰۴ش.
- عادلی، علی، «روزی که حاکمیت ایران بر جزایر سهگانه تثبیت شد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۸ آذر ۱۴۰۴ش.