روز پدر
| بخشی از مناسبت‌های اسلامی و ملی | |
| نام و مشخصات | |
|---|---|
| نام‌های دیگر | روز مرد |
| زمان و نتیجه | |
| تاریخ | ۱۳ رجب |
| مشخصات رویداد | |
| نوع | مناسبت ملی و مذهبی |
| انگیزه | بزرگداشت مقام پدر و سالروز ولادت امام علی |
| هدف | تکریم نهاد خانواده و تقدیر از پدران |
روز پدر؛ مناسبتی برای بزرگداشت پدران و گرامیداشت نقش آنان در خانواده و جامعه.
روز پدر مناسبتی برای بزرگداشت پدران است که در کشورهای مختلف با تاریخ و آیین‌های متفاوت برگزار می‌شود. در بسیاری از کشورها، این مناسبت در سومین یکشنبه ژوئن قرار دارد اما در برخی کشورها تاریخ دیگری برای آن تعیین شده است. در ایران نیز روز پدر با سالروز ولادت امام علی در ۱۳ رجب هم‌زمان است و با برنامه‌های فرهنگی، مذهبی و خانوادگی گرامی داشته می‌شود.
روز جهانی پدر
روز پدر در بسیاری از کشورهای جهان برگزار می‌شود و سومین یکشنبهٔ ژوئن یکی از رایج‌ترین تاریخ‌های آن است. در آمریکا، روز پدر در سال ۱۹۶۶م با اعلامیه ریاست‌جمهوری رسمیت یافت و در سال ۱۹۷۲م به‌عنوان تعطیلات فدرال به رسمیت شناخته شد.[۱] این مناسبت در کشورهای مختلف با تاریخ‌های دیگری نیز برگزار می‌شود؛ برای مثال، در آلمان با روز عروج مسیح، ۴۰ روز پس از عید پاک، هم‌زمان است. در اسپانیا و ایتالیا ۱۹ مارس و هم‌زمان با روز سنت ژوزف برگزار می‌شود. در برزیل دومین یکشنبه اوت و در استرالیا نخستین یکشنبه سپتامبر به این مناسبت اختصاص دارد.[۲] در برخی کشورهای عربی مانند لبنان، مصر، اردن و سوریه نیز ۲۱ ژوئن روز پدر است.[۳]
روز پدر در ایران
در ایران، امروزه، ۱۳ رجب، سالروز ولادت امام علی، به‌عنوان روز پدر شناخته می‌شود. این مناسبت بر اساس تقویم هجری قمری تعیین می‌شود و به‌همین دلیل تاریخ آن در تقویم هجری شمسی هر سال تغییر می‌کند.[۴] پیش از انقلاب ۱۳۵۷ش، در حکومت پهلوی، ۲۴ اسفند، هم‌زمان با زادروز رضاشاه، به‌عنوان روز پدر گرامی داشته می‌شد.[۵] در ایران باستان و سنت زرتشتی، چهارم شهریور و جشن شهریورگان نیز با عنوان روز پدر شناخته شده است. شهریورگان از جشن‌های دوازده‌گانهٔ ایران باستان و از جشن‌های آتش بود که با نیایش، آتش‌افروزی، گردهمایی خانوادگی و تهیهٔ خوراک‌های ویژه همراه می‌شد. اطعام نیازمندان و نوسازی فلزهای کهنه نیز از آیین‌هایی است که در برخی روایت‌ها برای این جشن ذکر شده است.[۶]
اهمیت و جایگاه روز پدر
روز پدر در فرهنگ ایران با سالروز ولادت حضرت علی و جایگاه او در فرهنگ شیعه پیوند دارد. در این چارچوب، شیوهٔ رفتار او با فرزندان و سیرهٔ خانوادگی او، در کنار ویژگی‌هایی مانند مسئولیت‌پذیری، عدالت و توجه به نیازمندان، از جنبه‌های مورد توجه این مناسبت است.[۷]
در فرهنگ اسلامی، احترام و نیکی به والدین از آموزه‌های مورد تأکید دینی است و در قرآن نیز بر احسان به پدر و مادر و پرهیز از آزار آنها تأکید شده است. از این منظر، روز پدر تنها به اهدای هدیه یا برگزاری مراسم محدود نمی‌شود و یادآور جایگاه و اهمیت احترام و نیکوکاری نسبت به والدین معرفی می‌شود.[۸]
گرامیداشت روز پدر
شیوهٔ برگزاری روز پدر در برخی کشورهای مختلف با سنت‌های محلی پیوند دارد؛ برای مثال، در آلمان، گروه‌هایی از مردان در این روز به گردش و پیاده‌روی می‌روند و برخی خانواده‌ها نیز تعطیلات خود را در کنار یکدیگر سپری می‌کنند. در تایلند، روز تولد پادشاه به‌عنوان روز پدر گرامی داشته می‌شود و پوشیدن لباس زرد و اهدای گل اختر به پدران از رسم‌های این روز است. در ژاپن، اهدای هدیه و تهیه شیرینی و غذاهای خانگی برای پدران رواج دارد. در مکزیک نیز هدیه دادن، گذراندن وقت با خانواده و شرکت در برنامه‌های تفریحی از شیوه‌های گرامیداشت این مناسبت است.[۹]
در ایران، گرامیداشت این مناسبت با برنامه‌های فرهنگی، مذهبی و اجتماعی همراه است. برگزاری جشن‌های مناسبتی، فعالیت‌های مشترک پدر و فرزند، برنامه‌های هنری و فرهنگی و دیدار با پدران شهدا از جمله این برنامه‌ها هستند.[۱۰] در برخی مراسم‌ها نیز مولودی‌خوانی، آذین‌بندی اماکن، توزیع شیرینی و نذورات و برنامه‌های ویژهٔ خانواده‌ها برگزار می‌شود.[۱۱] برگزاری برنامه‌های فرهنگی برای کودکان و نوجوانان نیز از دیگر شیوه‌های گرامیداشت روز پدر در ایران است؛ مانند معرفی کتاب، قصه‌گویی، کتابخوانی، نمایش و برگزاری کارگاه‌های هنری.[۱۲]
در سال‌های اخیر نیز پویش‌های اجتماعی و محیط‌زیستی نیز در ارتباط با روز پدر برگزار شده‌اند مانند پویش ملی درختی برای پدر، سبزی برای ایران با مشارکت گروه‌های مردمی و جوانان برگزار شد و غرس نهال و کاشت بذر از برنامه‌های آن بود.[۱۳] از دیگر اقدامات این روز می‌توان به آزادی مشروط و چند روزهٔ شماری از افراد تحت نظارت پابند الکترونیکی اشاره کرد تا بتوانند این مناسبت را در کنار خانواده‌های خود سپری کنند.[۱۴] تجلیل از پدرانی که در مشاغل خدماتی و شهری فعالیت دارند مانند پدرانی که به فعالیت پاکبانی مشغول هستند.[۱۵]
پانویس
- ↑ «جشن‌های روز پدر در سراسر جهان»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «روز پدر در کشورهای مختلف جهان»، خبرگزاری میزان.
- ↑ «روز پدر همۀ دنیا، روز پدر است!»، وب‌سایت تبیان.
- ↑ «تدارکات روز پدر و مرد از زبان شهروندان»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «تاریخ روز پدر در ایران باستان و روز مرد در زمان پهلوی»، وب‌سایت نمناک.
- ↑ «جشن شهریورگان»، وب‌سایت ماه خاتون.
- ↑ «ولادت امیر عدالت؛ روزی که پدر معنا گرفت»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «به بهانۀ روز پدر»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
- ↑ «روز پدر همۀ دنیا، روز پدر است!»، وب‌سایت تبیان.
- ↑ «پایتخت مهیای برنامه‌های روز پدر؛ از جشن و نمایش میدانی تا پویش‌های مجازی»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «آیین‌های جشن میلاد امام علی (ع) و روز بزرگداشت مقام پدر»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «بزرگداشت میلاد با سعادت حضرت علی (ع) و روز پدر در مرکز قیدار»، پایگاه خبری کودک و نوجوان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
- ↑ «آغاز پویش درختی برای پدر در شهرستان رودان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «مرخصی به 387 محکوم پابند الکترونیک آذربایجان غربی به مناسبت روز پدر»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «روایت پدرانی که روز پدر را با تعهد و خدمت به شهر آغاز کرده‌اند»، خبرگزاری مهر.
منابع
- «آغاز پویش درختی برای پدر در شهرستان رودان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۴۰۴ش.
- «آیین‌های جشن میلاد امام علی (ع) و روز بزرگداشت مقام پدر»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۳۹۸ش.
- «بزرگداشت میلاد با سعادت حضرت علی (ع) و روز پدر در مرکز قیدار»، پایگاه خبری کودک و نوجوان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۳ش.
- «به بهانهٔ روز پدر»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۳ش.
- «پایتخت مهیای برنامه‌های روز پدر؛ از جشن و نمایش میدانی تا پویش‌های مجازی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۴۰۴ش.
- «تاریخ روز پدر در ایران باستان و روز مرد در زمان پهلوی»، وب‌سایت نمناک، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۲ش.
- «تدارکات روز پدر و مرد از زبان شهروندان»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ بهمن ۱۴۰۰ش.
- «جشن شهریورگان»، وب‌سایت ماه خاتون، تاریخ بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- «جشن‌های روز پدر در سراسر جهان»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ دی ۱۴۰۳ش.
- «روایت پدرانی که روز پدر را با تعهد و خدمت به شهر آغاز کرده‌اند»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۴۰۴ش.
- «روز پدر در کشورهای مختلف جهان»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۴۰۰ش.
- «روز پدر همهٔ دنیا، روز پدر است!»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۳۹۶ش.
- «مرخصی به ۳۸۷ محکوم پابند الکترونیک آذربایجان غربی به مناسبت روز پدر»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۴۰۴ش.
- «ولادت امیر عدالت؛ روزی که پدر معنا گرفت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۴۰۴ش.