پرش به محتوا

خاندان خامنه‌ای: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۸۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =خاندان خامنه‌ای.png
| زیرنویس تصویر    =سید جواد حسینی خامنه‌ای در کنار پسرش سید علی خامنه‌ای
| image_alt        =سید جواد حسینی خامنه‌ای و سید علی خامنه‌ای
| فایل پادکست      =خاندان خامنه‌ای.ogg
| حجم فایلپادکست    =۸/۸۵
| تاریخ پادکست      =۱۶-۱-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    = تبار و بستگان گروهی از [[سادات حسینی]] برآمده از خامنه در نزدیکی تبریز
| عنوان اصلی        = خاندان خامنه‌ای
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        = [[تاریخ]] و [[نسب‌شناسی]]
| نوع مفهوم        = خاندان
| معنای اصطلاحی      = خانواده‌ای از سادات حسینی آذری‌تبار که خاستگاه آن شهر خامنه در نزدیکی تبریز است
| حوزه کاربرد      = تاریخ معاصر ایران، نسب‌شناسی سادات، سیاست ایران
| گستره جغرافیایی  = ایران
| منشأ تاریخی      = شهر [[خامنه]]
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|خاندان خامنه‌ای}}'''؛ تبار و بستگان گروهی از سادات حسینی برآمده از خامنه در نزدیکی تبریز.
'''{{درشت|خاندان خامنه‌ای}}'''؛ تبار و بستگان گروهی از سادات حسینی برآمده از خامنه در نزدیکی تبریز.


خاندان خامنه‌ای، خانواده‌ای از سادات حسینی و آذری‌تبار است که با محوریت [[سید جواد خامنه‌ای]] و فرزندش، [[سید علی خامنه‌ای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران و [[سید مجتبی خامنه‌ای]]، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، شناخته می‌شوند. خاندان خامنه‌ای، خود را به [[علی بن الحسین|امام سجاد]]، فرزند [[امام حسین]]، منتسب می‌دانند. سکونت‌گاه اصلی این خاندان در دوره‌های پیشین، شهر [[خامنه]] در نزدیکی [[شبستر]] و [[تبریز]] در منطقه [[آذربایجان شرقی|آذربایجان]] بوده است. سید حسین خامنه‌ای، از اجداد این خاندان، در خامنه زاده شد (۱۲۵۹ق) و فرزند او [[سید جواد خامنه‌ای]] در حدود ۱۳۳۶ق به [[مشهد]] مهاجرت كرد. خاندان خامنه‌ای، حضور مؤثر و مشارکت چشمگیر در پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] و سپس در مدیریت سیاسی [[جمهوری اسلامی ایران]] داشته است. سید علی خامنه‌ای، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران، در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش با حمله تروریستی [[اسرائیل]] و [[آمریکا]] در آغاز [[جنگ رمضان]]، شهید شد و [[مجلس خبرگان رهبری]] در [[۱۸ اسفند]] ۱۴۰۴ش فرزند دوم وی، سید مجتبی خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی معرفی کرد.
خاندان خامنه‌ای، خانواده‌ای از سادات حسینی و آذری‌تبار است که با محوریت [[سید جواد خامنه‌ای]] و فرزندش، [[سید علی خامنه‌ای]]، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران و [[سید مجتبی خامنه‌ای]]، [[رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران]]، شناخته می‌شوند. خاندان خامنه‌ای، خود را به [[علی بن الحسین|امام سجاد]]، فرزند [[امام حسین]]، منتسب می‌دانند. سکونت‌گاه اصلی این خاندان در دوره‌های پیشین، شهر [[خامنه]] در نزدیکی [[شبستر]] و [[تبریز]] در منطقه [[آذربایجان شرقی|آذربایجان]] بوده است. سید حسین خامنه‌ای، از اجداد این خاندان، در خامنه زاده شد (۱۲۵۹ق) و فرزند او [[سید جواد خامنه‌ای]] در حدود ۱۳۳۶ق به [[مشهد]] مهاجرت کرد. خاندان خامنه‌ای، حضور مؤثر و مشارکت چشمگیر در پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] و سپس در مدیریت سیاسی [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی ایران]] داشته است. سید علی خامنه‌ای، در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش با حمله تروریستی [[اسرائیل]] و [[آمریکا]] در آغاز [[جنگ رمضان]]، شهید شد و [[مجلس خبرگان رهبری]] در [[۱۸ اسفند]] ۱۴۰۴ش فرزند دوم وی، سید مجتبی خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی معرفی کرد.


== تبار ==
== تبار ==
نیای خاندان خامنه‌ای، سید محمد حسینی تفرشی، از [[سادات افطسی]] است. شجره او به سلطان سید احمد می‌رسد که با پنج واسطه از اخلاف [[امام سجاد]] است. جدّ این خاندان، سیدحسین (۱۲۵۹ق–۱۳۲۵ق)، در خامنه زاده شد و از فقیهان دانش‌آموخته حوزه علمیه نجف بود. وی در ۱۳۱۶ق به تبریز رفت و استاد مدرسهٔ طالبیه و امام جماعت مسجد جامع شد. او در فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی خود از [[جنبش مشروطه]] حمایت و مردم را به پشتیبانی از آن تشویق می‌کرد. شیخ [[محمد خیابانی]]، از روحانیون مبارز مشروطه، شاگرد و داماد او بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/خاندان?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
خاندان خامنه‌ای از [[سادات حسینی]] و شاخه [[سادات افطسی]] است. شجره‌نامه نیای این خاندان به‌نام سید محمد، با چهار واسطه به امام چهارم شیعیان می‌رسد. سلسله‌نسب این خاندان، عبارت است از: ''سید محمد بن حسن بن حسین بن حسن الافطس بن علی‌اصغر بن امام زین‌العابدین''.<ref>[https://fa.al-shia.org/امامزاده-سلطان-سيد-احمدس-هزاوه/ «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه]؛ [https://shanjaan.ir/زندگینامه-آیت-الله-سید-حسین-خامنه-ای/ «زندگینامه آیت‌الله سید حسین خامنه‌ای پدربزرگ مقام معظم رهبری»، وب‌سایت شانجان].</ref> امامزاده سلطان محمد که در [[تفرش]] مدفون است، از شهدای سادات حسینی به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/امامزاده-محمد-ع-تفرش-ظرفیت-تبدیل-به-قطب-فرهنگی-منطقه-را-دارد «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.]</ref> فرزند او، سلطان سید احمد نیز که برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای [[بنی‌عباس]]، به ارتفاعات روستای [[هزاوه]] پناه برده بود، در سال ۳۶۰ق به شهادت رسید و همان‌جا به خاک سپرده شد. بارگاه [[امام‌زاده سلطان سید احمد]] در دوران [[شاه عباس]] بنا شد و موقوفاتی از سوی سیده زینب‌بیگم خواهر شاه‌عباس به آن اختصاص یافت.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3504691/از-زادگاه-امیرکبیر-تا-قطب-گردشگری-مذهبی-روایت-هزاوه-تاریخی «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم]؛ [https://fa.al-shia.org/امامزاده-سلطان-سيد-احمدس-هزاوه/ «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه].</ref> سید علی خامنه‌ای، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران، در سال ۱۳۷۹ش از این امام‌زاده که جد اعلای او به‌شمار می‌آید، بازدید کرده است.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/امامزاده-محمد-ع-تفرش-ظرفیت-تبدیل-به-قطب-فرهنگی-منطقه-را-دارد «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.]</ref>
 
=== شکل‌گیری خاندان خامنه‌ای ===
سادات سجادی تفرش از احفاد سلطان سید احمد، پس از ۲۲ نسل و از زمان سید قطب‌الدین، در منطقهٔ تفرش و آشتیان به چندین شاخهٔ متمایز تقسیم شدند و به تدریج خاندان‌های گوناگونی از سادات را پدیدآوردند، ازجمله خاندان قائم‌مقامی هزاوه و خاندان میرفخرا که منتسب به سید فخرالدین فرزند سید ظهیرالدین فرزند سید قطب‌الدین هستند.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/342812/امامزاده-محمد-ع-تفرش-ظرفیت-تبدیل-به-قطب-فرهنگی-منطقه-را-دارد «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.]</ref> فرزند سید فخرالدین، میرزا اکبر و فرزند او میرزا علی نام داشت. فرزند سید میرزا علی، عالمی به نام سید محمدتقی بود.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/31827/نسب-و-والدین-حضرت-آیت-الله-خامنه-ای «نسب و والدین حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، وب‌سایت بصیرت.]</ref> پسر سید محمدتقی، به نام سید محمد در جوانی از منطقهٔ تفرش به آذربایجان مهاجرت کرد و در [[خامنه]] به در خواست و حمایت اهالی آن منطقه، ساکن شد.<ref>[http://nafee.ir/gozaresh/17144/شجره‌نامه-رهبر-معظم-انقلاب-اسلامیتصویر «شجره‌نامه رهبر معظم انقلاب اسلامی»، نافع پایگاه خبری استان همدان.]</ref> پس از وی، فرزندش سید حسین در خامنه متصدی هدایت و ارشاد مردم شد.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/31827/نسب-و-والدین-حضرت-آیت-الله-خامنه-ای «نسب و والدین آیت‌الله خامنه‌ای»، وب‌سایت بصیرت.]</ref>
 
== خانواده سید حسین خامنه‌ای ==
سید حسین، زادهٔ ۱۲۵۹ق در خامنه، در حدود سال ۱۲۹۰ق برای فراگیری سطوح عالی علوم دینی عازم [[نجف]] شد<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref> و مدتی نیز در آن شهر، کتب فقهی مرجع را به طلاب تبریزی می‌آموخت.<ref>[https://shanjaan.ir/زندگینامه-آیت-الله-سید-حسین-خامنه-ای/ «زندگینامه آیت‌الله سید حسین خامنه‌ای پدربزرگ مقام معظم رهبری»، وب‌سایت شانجان.]</ref> حاشیه بر کتاب‌های ریاض‌المسائل، قوانین‌الاصول، مکاسب، فوائدالاصول و شرح لمعه برخی دست‌نوشته‌های وی است که [[وقف]] کتابخانه حسینیهٔ شوشتری در نجف شده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref> از او در [[سبک زندگی]] به‌عنوان فردی زاهد، ساده‌زیست و دارای اخلاق نیکو، یاد شده است.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱2.]</ref> سید حسین خامنه‌ای در حدود سال ۱۳۱۵ق به تبریز بازگشت و در محافل علمی و میان مردم دارای منزلت اجتماعی بود. وی جایگاه [[امامت جماعت]] در [[مسجد جامع تبریز]] واقع در کنار مدرسه طالبیه را بر عهده گرفت و به سید حسین پیش‌نماز مشهور شد. او از روحانیان آزاداندیش و مشروطه‌خواه در آذربایجان بود<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref> و با میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی، مردم را به مشروطه‌خواهی تشویق می‌کرد.<ref>[https://shanjaan.ir/زندگینامه-آیت-الله-سید-حسین-خامنه-ای/ «زندگینامه آیت‌الله سید حسین خامنه‌ای پدربزرگ مقام معظم رهبری»، وب‌سایت شانجان.]</ref>
 
سید حسین خامنه‌ای، هفت فرزند داشت؛ ازجمله سید محمد (۱۲۹۳–۱۳۵۳ق) که ملقب به پیغمبر و از شاگردان [[آخوند خراسانی]] و [[شریعت اصفهانی]] بود و هوادار مشروطه به‌شمار می‌رفت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/خاندان?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه‌ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> دو پسر دیگر وی سید جواد و میرمهدی هستند.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱2.]</ref> از دیگر فرزندان او، خیرالنسا است که با شیخ [[محمد خیابانی]]، روحانی مشروطه‌خواه، ازدواج کرد. شیخ محمدخیابانی در [[حکومت پهلوی]] اعدام شد.<ref>قلی‌زاده، گلشن ابرار، 1379، ج۲، ص۹۷۱–۹۷۲.</ref>
 
سید حسین خامنه‌ای در [[۲۰ ربیع‌الثانی]] سال ۱۳۲۵ق/ ۱۲۸۶ش درگذشت و پیکرش طبق وصیت در [[قبرستان وادی‌السلام]]ِ در نزدیکی شهر نجف دفن شد.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱2.]</ref>


[[سید محمد خامنه‌ای]] (۱۲۹۳ق–۱۳۵۳ق) ملقب به پیغمبر، عموی سید علی خامنه‌ای بود. او در نجف از شاگردان [[آخوند خراسانی]]، [[شریعت اصفهانی]] و دیگر بزرگان به‌شمار می‌رفت و از آگاهان به مسائل روز و هواداران مشروطه بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/خاندان?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
== خانواده سید جواد خامنه‌ای ==
سید جواد خامنه‌ای، زاده [[۲۰ جمادی‌الثانی]] ۱۳۱۳ق در نجف، از سه‌سالگی و همراه پدر به [[تبریز]] بازگشت. او در سال ۱۳۳۶ق به [[مشهد]] مهاجرت کرد و علوم دینی را نزد استادان [[حوزه علمیه خراسان]] فراگرفت. او در سال ۱۳۴۵ق به نجف رفت و از درس [[میرزا محمدحسین نائینی]]، [[سید ابوالحسن اصفهانی]] و [[آقاضیاءالدین عراقی]] بهره برد و از آنان [[اجازه اجتهاد]] دریافت کرد. او پس از بازگشت به [[ایران]] در مشهد ساکن شد و به تدریس و امامت جماعت پرداخت. وی در [[سبک زندگی]]، به [[زهد]] و پارسایی شناخته می‌شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref> سیدجواد خامنه‌ای، آشنایی و رفاقت دیرینه با [[امام خمینی]] داشت و با علمای مشهد در مبارزه با حکومت پهلوی، همراهی می‌کرد و با وجود تهدیدها، فرزندانش را از مبارزه منع نمی‌کرد.<ref>[http://emam.com/posts/view/21493 «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وب‌سایت جامع امام خمینی.]</ref> سید جواد، خانه‌ای محقر در محلهٔ فقیرنشین مشهد داشت که دارای یک اتاق و یک زیرزمین بود و بعداً دو اتاق دیگر به آن اصافه شد تا ظرفیت سکونت خانواده پرجمعیت او را داشته باشد. سید جواد خامنه‌ای در [[۱۴ تیر]] ۱۳۶۵ش در ۹۳ سالگی درگذشت و در [[حرم امام رضا]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref>


جد مادری او، [[سیدهاشم نجف‌آبادی]] (میردامادی)، از خاندان میرداماد فیلسوف عصر [[صفویه]] بود. وی مفسر قرآن و امام جماعت [[مسجد گوهرشاد]] بود. او به دلیل اعتراض به کشتار مردم در [[واقعه مسجد گوهرشاد]] در دوران [[رضاشاه]] به [[سمنان]] تبعید شد. نسب مادری خامنه‌ای به محمد دیباج، فرزند [[جعفر صادق|امام جعفر صادق]] می‌رسد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/خاندان?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
سید جواد خامنه‌ای پس از فوت همسر اولش، در حدود سال ۱۳۱۱ش با [[سیده خدیجه میردامادی]] فرزند [[سیدهاشم میردامادی نجف‌آبادی]] ازدواج کرد.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص26-27.]</ref> فرزندش، [[سید علی خامنه‌ای]]، او را زنی روشنفکر، باسواد، کتابخوان و علاقه‌مند به شعر و هنر توصیف کرده که با [[دیوان حافظ]] مأنوس بوده است. وی همچنین به آشنایی کامل مادرش با قرآن اشاره کرده و دوره کودکی را یادآوری می‌کند که همراه دیگر فرزندان، گرد او می‌نشستند و مادرشان [[قرآن]] را با لحنی شیرین [[تلاوت قرآن|تلاوت]] می‌کرد و در خلال آن، داستان پیامبران را برای آنان بازگو می‌کرد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2873 خامنه‌ای، «گفت‌وگو با جمعی از جوانان و نوجوانان و اعضای گروه کودک و نوجوان سیمای جمهوری اسلامی ایران و برنامه نیمرخ»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای]؛ [https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref> خدیجه میردامادی با خدیجه ثقفی، همسر امام خمینی، آشنایی و دوستی دیرینه داشت؛ ازجمله در [[آبان (ماه)|آبان]] ۱۳۴۳ش که امام خمینی به [[ترکیه]] تبعید شد و [[خدیجه ثقفی]] به مشهد رفت و در خانهٔ میردامادی اقامت گزید. میردامادی که از تبعید امام خمینی، اندوهگین بود با گریه از ثقفی خواست تا با [[ختم صلوات]] و [[توسل]] به [[علی ابن موسی الرضا|امام رضا]] برای آزادی امام خمینی [[دعا]] کند. خدیجه میردامادی را زنی شجاعی توصیف کرده‌اند که زندان و تبعید فرزندانش را با شکیبایی تحمل می‌کرد.<ref>[https://psri.ir/?id=q11xlyy8 بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص25-27.]</ref> وی در [[۱۵ مرداد]] ۱۳۶۸ش درگذشت. پیکر او در حرم امام رضا و در کنار قبر همسرش به خاک سپرده شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/809204/گفت‌و‌گوی-منتشرنشده-با-مادر-رهبر-انقلاب «گفت‌وگوی منتشرنشده با مادر رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.]</ref>


== پدر و مادر ==
=== فرزندان سید جواد خامنه‌ای ===
'''پدر:''' سید جواد خامنه‌ای (۱۳۱۳ق–۱۴۰۶ق)، مجتهد و از علمای شیعه بود. وی در کودکی به تبریز رفت و سپس حدود سال ۱۳۳۶ق به [[مشهد]] [[مهاجرت]] کرد و در آنجا فقه و اصول را نزد استادانی چون [[حاج آقا حسین قمی]]، [[میرزا محمد آقازاده خراسانی]] (کفایی)، [[میرزا مهدی اصفهانی]] و [[حاج فاضل خراسانی]] و فلسفه را نزد [[آقا بزرگ حکیم شهیدی]] و [[شیخ اسدالله یزدی]] فراگرفت. او در سال ۱۳۴۵ق به نجف رفت و از درس [[میرزا محمدحسین نائینی]]، [[سید ابوالحسن اصفهانی]] و [[آقاضیاءالدین عراقی]] بهره برد و از آنان [[اجازهٔ اجتهاد]] دریافت کرد. پس از بازگشت به ایران در مشهد ساکن شد و به تدریس و امامت جماعت در مسجد صدیقی‌های بازار (مسجد آذربایجانی‌ها) و [[مسجد جامع گوهرشاد]] پرداخت. وی سال‌ها با عالمانی چون [[حاج میرزا حسین عبائی]]، [[سید علی‌اکبر خویی]] و [[حاج میرزا حبیب ملکی]] مباحثات علمی داشت و به زهد و پارسایی شناخته می‌شد. او پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز همان شیوه زندگی را ادامه داد تا اینکه در ۱۴ تیر ۱۳۶۵ش در ۹۳ سالگی درگذشت و در [[حرم امام رضا]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای.]</ref>  
حاصل ازدواج اول سید جواد خامنه‌ای سه دختر به نام علویه، بتول و فاطمه‌سلطان بود. فاطمه‌سلطان که در شهر قم می‌زیست، در سوم فروردین ۱۳۹۴ش درگذشت و خواهرانش پیش از وی، از دنیا رفته بودند.<ref>[https://vom.ir/sarasari/posts/37214#:~:text=خانم%20ها%20علویه%20حسینی%20خامنه%20و%20بتول، «زندگینامه خانم سیده فاطمه‌سلطان حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت صدای میانه.]</ref> ثمره ازدواج دوم سید جواد خامنه‌ای، پنج فرزند به نام محمد، علی، بدرالسادات، هادی و محمدحسن بود. از میان این فرزندان، سید علی خامنه‌ای به‌عنوان دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، تعیین شد.


'''مادر:''' سیده هاجر میردامادی (۱۲۹۳ش–۱۳۶۸ش)، از خانواده‌ای مذهبی بود و به‌عنوان زنی باتقوا و زاهد شناخته می‌شد. او با [[قرآن]]، [[حدیث]]، [[تاریخ]] و [[ادبیات فارسی]] آشنایی داشت و در سال‌های مبارزه با [[حکومت پهلوی]]، همراه با فرزندان خود، به‌ویژه سید علی خامنه‌ای، فعالیت می‌کرد. خامنه‌ای او را زنی روشنفکر، باسواد، کتابخوان و علاقه‌مند به شعر و هنر توصیف کرده که با [[دیوان حافظ]] مأنوس بوده است؛ به گفتهٔ او، این آشنایی بیش از آنکه جنبهٔ علمی داشته باشد، ناشی از انس و علاقه شخصی به [[حافظ]] بوده است. وی همچنین از آشنایی کامل مادرش با قرآن و صدای خوش او یاد کرده و گفته است که در کودکی همراه دیگر فرزندان گرد او می‌نشستند و مادرشان قرآن را با لحنی شیرین تلاوت می‌کرد و در خلال آن، داستان پیامبران را برای آنان بازگو می‌کرد؛ به گفتهٔ او، نخستین بار زندگی [[حضرت موسی]]، [[حضرت ابراهیم]] و برخی دیگر از پیامبران را از مادر خود شنیده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2785/خاندان?CID=50658 «خاندان سید علی خامنه ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای.]</ref>
==== سید محمد خامنه‌ای ====
[[پرونده:خاندان خامنه‌ای2.png|جایگزین=سید محمد خامنه‌ای در بیست‌ودومین همایش بزرگداشت ملاصدرا|بندانگشتی|سید محمد خامنه‌ای در بیست‌ودومین همایش بزرگداشت ملاصدرا، [[۲۶ اردیبهشت]] ۱۳۹۷ش ]]
[[سید محمد حسینی خامنه‌ای]] متولد [[۳ دی]] ۱۳۱۴ش در مشهد، فرزند ارشد سید جواد خامنه‌ای، دارای مدرک لیسانس حقوق از دانشگاه تهران،<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/647535/ناگفته‌های-هادی-خامنه‌ای-از-زندگی-با-خواهران-ناتنی «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهر ناتنی»، وب‌سایت تابناک.]</ref> [[حقوق‌دان]]، [[وکیل]] پایه یک دادگستری در دههٔ پنجاه، مجتهد و استاد دانشگاه است. وی از جمله چهره‌هایی است که در نگارش پیش‌نویس [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] با فرمان امام خمینی مشارکت داشته است. او در مراکز آموزش عالی نظیر [[دانشگاه علامه طباطبایی]]، [[دانشگاه الزهرا]] و [[دانشکده روابط بین‌الملل]] مربوط به [[وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران]] تدریس کرده است.<ref>[http://www.iranology.ir/master_old.aspx «آیت‌الله سید محمد خامنه‌ای»، وب‌سایت بنیاد ایران‌شناسی]؛ [https://www.hamshahrionline.ir/news/237227/زندگینامه-سید-محمد-حسینی-خامنه-ای-۱۳۱۴ «زندگینامه: سید محمد حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> سید محمد خامنه‌ای از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ش، رئیس [[بنیاد ایران‌شناسی]] بود.<ref>[http://www.iranology.ir/About.aspx «معرفی بنیاد»، وب‌سایت بنیاد ایران‌شناسی.]</ref> وی مؤسس و رئیس [[بنیاد حکمت اسلامی صدرا]] است.<ref>[https://mullasadra.org/about-riyasat/ «آشنایی با ریاست بنیاد حکمت اسلامی صدرا»، وب‌سایت بنیاد حکمت صدرا.]</ref> وی همچنین در [[جامعه روحانیت مبارز تهران]] عضویت داشته و در [[مجلس خبرگان قانون اساسی]]، نماینده مردم مشهد بود. او در دوره‌های اول و دوم [[مجلس شورای اسلامی]] نیز نمایندگی مردم مشهد را بر عهده داشت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/160975/موضوع-رأي-ندادن-99-نفر-براي-امام-شوك-بزرگي-بود «ناگفته‌های سید محمد خامنه‌ای از تحولات اوایل انقلاب تاکنون»، وب‌سایت تابناک.]</ref>


== دوران کودکی و تحصیلات ==
==== سید علی خامنه‌ای ====
سید علی خامنه‌ای در [[فروردین]] ۱۳۱۸ش در مشهد متولد شد. تحصیل را از چهارسالگی با قرآن در [[مکتب‌خانه]] آغاز کرد. وی دروس سطح را نزد پدر و استادان حوزهٔ علمیه مشهد فراگرفت، سپس در نجف و قم از محضر بزرگانی چون [[سیدحسین بروجردی]]، [[امام خمینی]] و [[علامه طباطبائی]] بهره برد. او سال‌ها به تدریس سطوح عالی و تفسیر قرآن اشتغال داشت و از ۱۳۶۹ش تدریس درس خارج فقه را آغاز کرد. او افزون بر نگارش و ترجمه آثار مختلف، با شعر و [[ادبیات فارسی]] نیز مأنوس بود و با تخلص امین شعر می‌سرود. مجموعهٔ سخنان و نوشته‌های او در دورهٔ رهبری با عنوان حدیث ولایت منتشر شده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای.]</ref>
سید علی خامنه‌ای، زاده [[۲۹ فروردین]] ۱۳۱۸ش در مشهد، دانش‌اندوزی را از چهارسالگی با آموزش روخوانی قرآن در [[مکتب‌خانه]] آغاز کرد. وی مقدمات علوم دینی و حوزوی را نزد پدر و استادان حوزهٔ علمیه مشهد فراگرفت؛ سپس در [[حوزه علمیه قم]] از آموزش‌های [[سید حسین طباطبائی بروجردی]]، [[امام خمینی]] و [[علامه طباطبائی]] بهره برد. سید علی خامنه‌ای از سال ۱۳۴۲ش در مشهد به‌عنوان خطیبی توانا و طلبه‌ای مبارز شناخته می‌شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1122614/ناگفته‌های-برادر-کمتر-شناخته‌شده-رهبر-انقلاب «ناگفته‌های برادی کمتر شناخته شده رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.]</ref> سید علی خامنه‌ای پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیت‌های بسیاری را بر عهده گرفت، ازجمله: عضویت در شورای انقلاب، معاونت امور انقلاب در وزارت دفاع، سرپرستی [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، عضویت در [[حزب جمهوری اسلامی]]، نمایندگی مردم تهران در دوره اول مجلس شورای اسلامی، امام جمعه تهران، نماینده امام خمینی در شورای عالی دفاع و عضویت در [[مجلس خبرگان قانون اساسی]]. او پس از ترور [[محمدعلی رجایی]]، در مهرماه ۱۳۶۰ش به‌عنوان سومین رئیس‌جمهور ایران انتخاب شد و پس از درگذشت [[امام خمینی]]، از سوی [[مجلس خبرگان رهبری]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران تعیین شد. وی در کنار این مسئولیت، به تدریس سطوح عالی دانش‌های حوزوی و [[تفسیر قرآن]] اشتغال داشت. او افزون بر نگارش و ترجمه آثار مختلف، با شعر و [[ادبیات فارسی]] نیز مأنوس بود و با تخلص امین، شعر می‌سرود. مجموعهٔ سخنان و نوشته‌های او در دورهٔ رهبری با عنوان [[حدیث ولایت]] منتشر شده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.]</ref> حمله تروریستی [[ایالات متحده آمریکا]] و [[اسراییل|اسرائیل]] در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش و در آغاز [[جنگ رمضان]]، به [[شهادت سیدعلی خامنه‌ای]] انجامید.<ref>[https://www.asriran.com/fa/amp/news/1145365 «آیت‌الله خامنه‌ای به شهادت رسید/ اعلام 40 روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>


== همسر و فرزندان ==
==== بدرالسادات خامنه‌ای ====
در [[پاییز]] سال ۱۳۴۳ش، سیدعلی خامنه‌ای با [[منصوره خجسته باقرزاده]] دختر حاج محمداسماعیل خجسته باقرزاده [[ازدواج]] کرد. [[خطبه عقد]] آنان توسط [[سید محمد هادی میلانی]] جاری شد. حاصل این ازدواج چهار پسر و دو دختر است:<ref>[https://namnak.com/ayatollah-khamenei-biography.p107694 «بیوگرافی و سن آیت الله خامنه ای+همسر، فرزندان، عروس و دامادها»، وب‌سایت نمناک.]</ref>
[[پرونده:خاندان خامنه‌ای3.png|جایگزین=بدرالسادات خامنه‌ای دختر سید جواد خامنه‌ای|بندانگشتی|بدرالسادات خامنه‌ای دختر سید جواد خامنه‌ای]]
* [[سید مصطفی خامنه‌ای]] (متولد ۱۳۴۴ش): داماد [[عزیزالله خوشوقت]].
بدرالسادات خامنه‌ای، زاده ۱۳۲۱ش در مشهد، همسر علی مرادخانی معروف به [[شیخ علی تهرانی]] است. وی پس از ازدواج، با افکار همسرش که از چهره‌های مخالف [[جمهوری اسلامی ایران]] بود، همراه شد. شیخ علی تهرانی پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] به مخالفت با رهبران [[حزب جمهوری اسلامی]] چون [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[سید محمد بهشتی]] و سید علی خامنه‌ای پرداخت و به [[ابوالحسن بنی‌صدر]] و [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نزدیک شد. وی در سال ۱۳۶۳ش مخفیانه به [[عراق]] گریخت و در اردیبهشت ۱۳۶۴ش نیز بدرالسادات به‌همراه پنج فرزندش از طریق [[ترکیه]] به همسرش در عراق ملحق شد. در دوران [[جنگ عراق با ایران]]، هر دو در رادیو و تلویزیون عراق، علیه نظام جمهوری اسلامی فعالیت تبلیغاتی می‌کردند.<ref>[https://www.jamaran.news/fa/amp/news-1577071 «خواهر آیت‌الله خامنه‌ای کیست؟ / شیخ علی تهرانی چگونه ضدانقلاب شد؟»، پایگاه خبری جماران.]</ref> پس از مدتی، بدری خامنه‌ای و فرزندانش با درخواست شیخ علی تهرانی از حکومت ایران، به ایران بازگشتند.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سیاسی-57/540168-تسنیم-ماجرای-بدری-خامنه-ای-خواهر-آیت-الله-خامنه-ای-چیست «ماجرای بدری خامنه‌ای خواهر آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟»، خبرگزاری تسنیم، انتشار در اقتصادنیوز.]</ref> پس از درگذشت علی تهرانی، بدری خامنه‌ای در [[پاییز]] ۱۴۰۱ش بیانیه‌ای در مخالفت با برادرش سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران و در حمایت از اعتراضات اجتماعی صادر کرد. دو تن از فرزندان او نیز مواضع ضدحکومتی دارند؛ محمود مرادخانی مقیم [[فرانسه]] و فریده مرادخانی ساکن [[تهران]] که به دلیل فعالیت‌های اعتراضی و حمایت از چهره‌هایی چون [[فرح پهلوی]]، چندین بار بازداشت شده است.<ref>«خواهر آیت‌الله خامنه‌ای کیست؟ / شیخ علی تهرانی چگونه ضدانقلاب شد؟»، پایگاه خبری جماران.</ref>
* [[سیدمجتبی خامنه‌ای|سید مجتبی خامنه‌ای]] (متولد ۱۳۴۸ش): داماد [[غلامعلی حداد عادل]].
* [[سید مسعود خامنه‌ای]] (متولد ۱۳۵۳ش): داماد [[سید محسن خرازی]].
* [[سید میثم خامنه‌ای]] (متولد ۱۳۵۷ش): داماد [[محمود لولاچیان]].
* [[بشری سادات خامنه‌ای]] (متولد ۱۳۵۹ش): عروس [[محمد محمدی گلپایگانی]].
* [[هدی سادات خامنه‌ای]] (متولد ۱۳۶۰ش): عروس [[باقر باقری کنی]].


== خواهران و برادران ==
==== سید هادی خامنه‌ای ====
سید علی خامنه‌ای سه برادر به نام‌های سید محمد خامنه‌ای (متولد ۱۳۱۴ش، فارغ‌التحصیل حقوق)، سید هادی خامنه‌ای (متولد ۱۳۲۶ش) و سید حسن خامنه‌ای (متولد ۱۳۲۹ش) دارد که تنها برادر کوچکتر وی روحانی نیست. تنها خواهر تنی او بدرالسادات نام دارد که همسر [[علی تهرانی]] بود. علاوه بر این، وی سه خواهر ناتنی از همسر اول پدرش به نام‌های علویه، بتول و فاطمه‌سلطان دارد.<ref>[https://namnak.com/ayatollah-khamenei-biography.p107694 «بیوگرافی و سن آیت الله خامنه ای+همسر، فرزندان، عروس و دامادها»، وب‌سایت نمناک.]</ref>
[[پرونده:خاندان خامنه‌ای4.png|جایگزین=سید هادی خامنه‌ای |بندانگشتی|سید هادی خامنه‌ای]]
سید هادی خامنه‌ای، زاده [[۵ بهمن]] ۱۳۲۶ش در مشهد و دانش‌آموختهٔ حوزهٔ علمیه مشهد و [[حوزه علمیه قم|قم]] است. او فعالیت‌های سیاسی علیه [[حکومت پهلوی]] را از اواسط دههٔ ۱۳۴۰ش آغاز کرد و در هفده‌سالگی، زندانی شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/647535/ناگفته‌های-هادی-خامنه‌ای-از-زندگی-با-خواهران-ناتنی «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهر ناتنی»، وب‌سایت تابناک.]</ref> پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در راهپیمایی [[۲۲ بهمن]] ۱۳۶۵ش، بر اثر حملهٔ سازمان مجاهدین خلق از ناحیهٔ پا مجروح شد. عضویت در هیئت امنای [[آستان قدس رضوی]] و شورای تأمین استان [[خراسان رضوی|خراسان]] از جمله سوابق وی به‌شمار می‌رود. او در سال ۱۳۶۰ش به‌دلیل بروز اختلاف با [[عباس واعظ طبسی]]، مشهد را ترک کرد و در تهران مستقر شد. در اوایل دههٔ شصت، وی به همراه [[محمود دعایی|سید محمود دعایی]] و محمدعلی هادی، از سوی امام خمینی مأموریت یافت تا با بازرسی از [[زندان اوین]]، وضعیت زندانیان و نحوهٔ برخورد با آنان را بررسی و گزارش کند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/647535/ناگفته‌های-هادی-خامنه‌ای-از-زندگی-با-خواهران-ناتنی «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهر ناتنی»، وب‌سایت تابناک.]</ref> سید هادی خامنه‌ای در دوره‌های اول، دوم، سوم و ششم مجلس شورای اسلامی به‌عنوان نماینده حضور داشت؛ با این حال، صلاحیت وی برای شرکت در انتخابات دورهٔ چهارم مجلس شورای اسلامی و دورهٔ دوم مجلس خبرگان رهبری توسط [[شورای نگهبان]] تأیید نشد. در سپهر سیاسی ایران، وی از چهره‌های شاخص [[اصلاح‌طلبان ایران|جناح اصلاح‌طلب]] است. او از بنیان‌گذاران [[مجمع روحانیون مبارز]] و دبیرکل [[مجمع نیروهای خط امام]] بوده و در [[انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸)|انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸]]<nowiki/>ش از حامیان [[میرحسین موسوی]] به‌شمار می‌رفت. در عرصهٔ مطبوعات نیز، وی مدیر مسئول روزنامه‌هایی نظیر ''جهان اسلام'' و ''حیات نو'' بوده است. روزنامهٔ ''جهان اسلام'' در اوایل دههٔ ۱۳۷۰ش توقیف شد، اما پس از رخداد [[دوم خرداد]] ۱۳۷۶ش انتشار خود را از سر گرفت.<ref>[https://www.jamaran.news/مؤلف-139-سید-هادی-خامنه-ای «زندگینامه حجت‌الاسلام و المسلمین سید هادی خامنه‌ای»، وب‌سایت جماران.]</ref>


== حیات سیاسی و شهادت ==
==== سید محمدحسن خامنه‌ای ====
سید علی خامنه‌ای پس از ترور [[محمدعلی رجایی]]، در مهرماه ۱۳۶۰ش به‌عنوان سومین رئیس‌جمهور ایران انتخاب شد و پس از درگذشت [[امام خمینی]] در خرداد ۱۳۶۸ش، از سوی [[مجلس خبرگان رهبری]] به‌عنوان دومین رهبر نظام جمهوری اسلامی تعیین شد. سید علی خامنه‌ای در حمله مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در صبح شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، در حالی که در محل کارش حضور داشت، به شهادت رسید.<ref>[https://namnak.com/ayatollah-khamenei-biography.p107694 «بیوگرافی و سن آیت الله خامنه ای+همسر، فرزندان، عروس و دامادها»، وب‌سایت نمناک.]</ref>
[[پرونده:خاندان خامنه‌ای5.png|جایگزین=سید محمدحسن خامنه‌ای|بندانگشتی|سید محمدحسن خامنه‌ای]]
سید محمدحسن خامنه‌ای، زاده ۱۳۲۹ش در مشهد و معروف به سید حسن، کوچک‌ترین و تنها پسر خانواده سید جواد خامنه‌ای است که تحصیلات حوزوی ندارد و در حد فوق دیپلم علوم انسانی تحصیل کرده است. سید حسن در مبارزه علیه حکومت پهلوی فعالیت داشت و در اسفند ۱۳۵۳ش به اتهام پخش اعلامیه در مشهد دستگیر و پس از یک هفته بازداشت، به کمیته مشترک ضدخرابکاری در [[تهران]] و پس از مدتی به [[زندان قصر]] انتقال یافت. دوران حبس او با زندانی شدن دو برادر دیگرش سید علی خامنه‌ای و سید هادی خامنه‌ای هم‌زمان بود. او در سال ۱۳۵۶ش به‌عنوان معلم مدرسه دوره راهنمایی استخدام شد، اما در ۱۳۵۷ش به‌دلیل سوابق سیاسی برکنار گردید؛ پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اسفند ۱۳۵۷ش به‌عنوان معلم و مربی پرورشی، به آموزش و پرورش برگشت. او همچنین دوره‌های مختلفی را به‌عنوان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان، ناظر بر هتل‌ها، میراث فرهنگی، سینماها و تئاتر مشهد، قائم‌مقام شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران و عضو شورای برنامه‌ریزی، شورای بررسی فیلم و سریال شبکهٔ یک سیما و شورای فیلمنامه و سناریو و نیز عضو هیئت‌مدیرهٔ انجمن سینمای جوانان ایران، فعالیت کرده است. او بر این باور است که در تمام این مسئولیت‌ها از جایگاه برادر خود، سید علی خامنه‌ای که رهبر جمهوری اسلامی ایران بوده است، بهره‌ای نگرفته است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1122614/ناگفته‌های-برادر-کمتر-شناخته‌شده-رهبر-انقلاب «ناگفته‌های برادر کمتر شناخته‌شده رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
 
== خانواده سید علی خامنه‌ای ==
[[پرونده:خاندان خامنه‌ای6.png|جایگزین=سید میثم، سید مسعود، سید مجتبی و سید مصطفی خامنه‌ای|بندانگشتی|از چپ و به ترتیب سن: سید مصطفی، سید مجتبی، سید مسعود و سید میثم خامنه‌ای]]
سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش با [[منصوره خجسته باقرزاده]] ازدواج کرد. حاصل این ازدواج چهار پسر و دو دختر<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92476/ناگفته_های_زندگی_مقام_معظم_رهبری_در_مصاحبه_با_حجت_الاسلام_مروی «ناگفته‌های زندگی مقام معظم رهبری در مصاحبه با حجت‌الاسلام مروی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> به شرح زیر است:
* [[سید مصطفی خامنه‌ای]] (زاده ۱۳۴۴ در مشهد): فرزند ارشد سید علی خامنه‌ای و استاد سطوح عالی در حوزه علمیه قم است. وی سابقه حضور در [[جنگ عراق با ایران]] از جمله [[عملیات بدر]] در اسفند ۱۳۶۳ را دارد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/2958877-با-همه-فرزندان-رهبر-انقلاب-آشنا-شوید-از-سید-میثم-تا-سید-مجتبی-خامنه-ای «با همه فرزندان رهبر انقلاب آشنا شوید؛ از سید میثم تا سید مجتبی خامنه‌ای»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> همسر وی دختر [[عزیزالله خوشوقت]] است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2395635/فرزندان-رهبر-انقلاب-این-روزها-چه-می-کنند «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر.]</ref>
* [[سید مجتبی خامنه‌ای]] (زاده ۱۳۴۸ در مشهد): شناخته‌شده‌ترین پسر سید علی خامنه‌ای است که تا قبل از تعیین به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، در تهران و قم به تدریس در سطوح عالی حوزوی اشتغال داشت. او در سال ۱۳۶۵ در ۱۷ سالگی به جبهه جنگ با عراق رفت و در چند عملیات حضور داشت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/مجتبي-خامنه‌اي-و-مهدي-هاشمي-همرزمان-دوران-دفاع-مقدس ««مجتبی خامنه‌ای» و «مهدی هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت تابناک.]</ref> وی در سال ۱۳۷۸ش با [[زهرا حداد عادل]] دختر [[غلامعلی حداد عادل]] ازدواج کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/آیت-الله-سیدمجتبی-خامنه-ای-رهبر-جدید-ایران-کیست «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> زهرا حداد عادل در حمله تروریستی [[ایالات متحده آمریکا]] و [[اسراییل|اسرائیل]] در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، شهید شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360400/تایید-شهادت-دختر-حداد-عادل-و-عروس-رهبر-انقلاب «تأیید شهادت دختر حداد عادل و عروس رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
* [[سید مسعود خامنه‌ای]] (زاده ۱۳۵۳ش و معروف به محسن): دانش‌آموخته و استاد حوزهٔ علمیه قم است. وی بیشترین اهتمام را به جمع‌آوری خاطرات پدرش داشته و ادارهٔ دفتر حفظ و نشر آثار سید علی خامنه‌ای بر عهدهٔ وی است. او با سوسن خرازی دختر [[سید محسن خرازی]] ازدواج کرده است.
* [[سید میثم خامنه‌ای]] (زاده ۱۳۵۷): دانش‌آموخته و مدرس حوزهٔ علمیه تهران است و با دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای همکاری دارد. وی با دختر [[محمود لولاچیان]] از بازاریان تهران ازدواج کرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2395635/فرزندان-رهبر-انقلاب-این-روزها-چه-می-کنند «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر]؛ [https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/2958877-با-همه-فرزندان-رهبر-انقلاب-آشنا-شوید-از-سید-میثم-تا-سید-مجتبی-خامنه-ای «با همه فرزندان رهبر انقلاب آشنا شوید؛ از سید میثم تا سید مجتبی خامنه‌ای»، وب‌سایت خبر فوری].</ref>
* [[سیده بشری خامنه‌ای]] (زاده ۱۳۵۹): وی با محمدجواد محمدی گلپایگانی فرزند محمد محمدی گلپایگانی، رئیس دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران، ازدواج کرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2395635/فرزندان-رهبر-انقلاب-این-روزها-چه-می-کنند «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> بشری خامنه‌ای همراه دختر ۱۴ ماهه‌اش [[زهرا محمدی گلپایگانی]] در حمله به بیت رهبری شهید شدند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6772828/متن-کامل-اولین-پیام-رهبر-معظم-انقلاب-اسلامی «اولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای»، خبرگزاری مهر.]</ref>
* سیده هدی خامنه‌ای (زاده ۱۳۶۰): وی با [[مصباح‌الهدی باقری کنی]] فرزند [[محمدباقر باقری کنی]]، ازدواج کرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2395635/فرزندان-رهبر-انقلاب-این-روزها-چه-می-کنند «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[مصباح‌الهدی باقری کنی]] در حمله اسرائیل و آمریکا به بیت رهبری به شهادت رسید.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6772828/متن-کامل-اولین-پیام-رهبر-معظم-انقلاب-اسلامی «اولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای»، خبرگزاری مهر.]</ref>
دربارهٔ نوه‌های سیدعلی خامنه‌ای، اطلاعات اندکی وجود دارد. در برخی منابع از فرزندان سید مجتبی خامنه‌ای با نام‌های محمدباقر، محمدامین و فاطمه‌سادات یاد شده است.<ref>[https://setare.com/fa/news/710112/بیوگرافی-سید-علی-خامنه-ای/ «بیوگرافی آیت‌الله سید علی خامنه‌ای و همسرش+ عکس فرزندان ایشان به ترتیب سن»، وب‌سایت ستاره.]</ref> همچنین تصویر و مشخصات زهرا محمدی گلپایگانی کوچک‌ترین نوهٔ سید علی خامنه‌ای تا زمان حیات او، پس از شهادتش منتشر شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360533/عکس-شهیده-زهرا-محمدی-گلپایگانی-نوه-۱۴ماهه-رهبر-انقلاب «عکس: شهیده زهرا محمدی گلپایگانی نوه ۱۴ماهه رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
 
== رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران ==
بعد از شهادت سیدعلی خامنه‌ای، فرزند دوم او، سید مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان [[رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران]] از سوی مجلس خبرگان رهبری در [[۱۸ اسفند]] ۱۴۰۴ش معرفی شد.<ref>[https://chat.deepseek.com/a/chat/s/c7038400-2e71-4334-8710-56b3831b31ef «مجلس خبرگان مجتبی خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۳۸: خط ۹۲:
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* «بیوگرافی و سن آیت‌الله خامنه‌ای+همسر، فرزندان، عروس و دامادها»، وب‌سایت نمناک، تاریخ بارگذاری: ۷ تیر ۱۴۰۴ش.
* «آشنایی با ریاست بنیاد حکمت اسلامی صدرا»، وب‌سایت بنیاد حکمت صدرا، تاریخ بازدید ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «آیت‌الله خامنه‌ای به شهادت رسید/ اعلام ۴۰ روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی»، وب‌سایت عصر ایران. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «آیت‌الله سید محمد خامنه‌ای»، وب‌سایت بنیاد ایران‌شناسی، تاریخ بازدید مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه، تاریخ بارگذاری مطلب: ۸ شهریور ۱۳۹۳ش.
* «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین، تاریخ بارگذاری مطلب: ۴ بهمن ۱۳۹۴ش.
* «اولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای»، خبرگزاری مهر، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «با همه فرزندان رهبر انقلاب آشنا شوید؛ از سید میثم تا سید مجتبی خامنه‌ای»، وب‌سایت خبرفوری، تاریخ بارگذاری مطلب: ۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
* بهبودی، هدایت‌الله، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش.
* «بیوگرافی آیت‌الله سید علی خامنه‌ای و همسرش+ عکس فرزندان ایشان به ترتیب سن»، وب‌سایت ستاره، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «تأیید شهادت دختر حداد عادل و عروس رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وب‌سایت جامع امام خمینی، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «خاندان سید علی خامنه‌ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بارگذاری: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
* «خاندان سید علی خامنه‌ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بارگذاری: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
* «نگاهی گذرا به زندگینامه حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، تاریخ بارگذاری: ۱ فروردین ۱۳۹۳ش.{{پایان منابع}}
* خامنه‌ای «گفت‌وگو با جمعی از جوانان و نوجوانان و اعضای گروه کودک و نوجوان سیمای جمهوری اسلامی ایران و برنامه نیمرخ»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۴ بهمن ۱۳۷۶ش.
* «خواهر آیت‌الله خامنه‌ای کیست؟ / شیخ علی تهرانی چگونه ضدانقلاب شد؟»، پایگاه خبری جماران، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۹ آذر ۱۴۰۱ش.
* «زندگینامه آیت‌الله سید حسین خامنه‌ای پدربزرگ مقام معظم رهبری»، وب‌سایت شانجان، تاریخ بازدید: ۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «زندگینامه: سید محمد حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۱ آبان ۱۳۹۲ش.
* «زندگینامه حجت الاسلام و المسلمین سید هادی خامنه‌ای»، وب‌سایت جماران، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «زندگینامه خانم سیده فاطمه‌سلطان حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت صدای میانه، تاریخ بارگذاری مطلب: ۴ فروردین ۱۳۹۴ش.
* «سید هاشم میردامادی نجف‌آبادی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۸ اسفند ۱۳۹۹ش.
* «شجره‌نامه رهبر معظم انقلاب اسلامی+تصویر»، نافع پایگاه خبری استان همدان، تاریخ بارگذاری مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۰ش.
* «عکس: شهیده زهرا محمدی گلپایگانی نوه ۱۴ماهه رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۰ اسفند ۱۳۹۱ش.
* قلی‌زاده علیار، رضا، مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، چاپ‌شده در گلشن ابرار، قم، معروف، ۱۳۷۹ش.
* «مجتبی خامنه‌ای و مهدی هاشمی همرزمان دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آبان ۱۳۸۶ش.
* «مجلس خبرگان مجتبی خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر انتخاب کرد»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: ۹ مارچ ۲۰۲۶م.
* «گفت‌وگوی منتشرنشده با مادر رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ش.
* «ماجرای «بدری خامنه‌ای» خواهر آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟»، وب‌سایت اقتصاد نیوز به نقل از تسنیم، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۷ آذر ۱۴۰۱ش.
* «معرفی بنیاد»، وب‌سایت بنیاد ایران‌شناسی، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «ناگفته‌های زندگی مقام معظم رهبری در مصاحبه با حجت‌الاسلام مروی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۴ مهر ۱۴۰۴ش.
* «ناگفته‌های سید محمد خامنه‌ای از تحولات اوایل انقلاب تاکنون»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۳۹۰ش.
* «ناگفته‌های برادر کمتر شناخته‌شده رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۵ خرداد ۱۴۰۱ش.
* «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهر ناتنی»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۱ آذر ۱۳۹۵ش.
* «نسب و والدین حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، وب‌سایت بصیرت، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۸ خرداد ۱۳۸۷ش.
* «نگاهی به زندگینامهٔ حضرت آیت الله‌العظمی سید علی حسینی خامنه‌ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، تاریخ بازدید: ۶ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «نگاهی گذرا به زندگینامه حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، تاریخ بارگذاری: ۱ فروردین ۱۳۹۳ش.
{{پایان منابع}}
 
{{سید علی خامنه‌ای}}
{{سید مجتبی خامنه‌ای}}
 
[[رده:خاندان‌های ایرانی]]
[[رده:خانواده سید علی خامنه‌ای]]
[[رده:سادات حسینی]]

نسخهٔ کنونی تا ۱۰ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۰۶

خاندان خامنه‌ای
سید جواد حسینی خامنه‌ای و سید علی خامنه‌ای
سید جواد حسینی خامنه‌ای در کنار پسرش سید علی خامنه‌ای


عنوان اصلیخاندان خامنه‌ای
شاخه علمیتاریخ و نسب‌شناسی
نوع مفهومخاندان
معنای اصطلاحیخانواده‌ای از سادات حسینی آذری‌تبار که خاستگاه آن شهر خامنه در نزدیکی تبریز است
حوزه کاربردتاریخ معاصر ایران، نسب‌شناسی سادات، سیاست ایران
گستره جغرافیاییایران
منشأ تاریخیشهر خامنه
زیرنویس عنوانتبار و بستگان گروهی از سادات حسینی برآمده از خامنه در نزدیکی تبریز

خاندان خامنه‌ای؛ تبار و بستگان گروهی از سادات حسینی برآمده از خامنه در نزدیکی تبریز.

خاندان خامنه‌ای، خانواده‌ای از سادات حسینی و آذری‌تبار است که با محوریت سید جواد خامنه‌ای و فرزندش، سید علی خامنه‌ای، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران و سید مجتبی خامنه‌ای، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، شناخته می‌شوند. خاندان خامنه‌ای، خود را به امام سجاد، فرزند امام حسین، منتسب می‌دانند. سکونت‌گاه اصلی این خاندان در دوره‌های پیشین، شهر خامنه در نزدیکی شبستر و تبریز در منطقه آذربایجان بوده است. سید حسین خامنه‌ای، از اجداد این خاندان، در خامنه زاده شد (۱۲۵۹ق) و فرزند او سید جواد خامنه‌ای در حدود ۱۳۳۶ق به مشهد مهاجرت کرد. خاندان خامنه‌ای، حضور مؤثر و مشارکت چشمگیر در پیروزی انقلاب اسلامی ایران و سپس در مدیریت سیاسی جمهوری اسلامی ایران داشته است. سید علی خامنه‌ای، در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش با حمله تروریستی اسرائیل و آمریکا در آغاز جنگ رمضان، شهید شد و مجلس خبرگان رهبری در ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش فرزند دوم وی، سید مجتبی خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی معرفی کرد.

تبار

خاندان خامنه‌ای از سادات حسینی و شاخه سادات افطسی است. شجره‌نامه نیای این خاندان به‌نام سید محمد، با چهار واسطه به امام چهارم شیعیان می‌رسد. سلسله‌نسب این خاندان، عبارت است از: سید محمد بن حسن بن حسین بن حسن الافطس بن علی‌اصغر بن امام زین‌العابدین.[۱] امامزاده سلطان محمد که در تفرش مدفون است، از شهدای سادات حسینی به‌شمار می‌رود.[۲] فرزند او، سلطان سید احمد نیز که برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای بنی‌عباس، به ارتفاعات روستای هزاوه پناه برده بود، در سال ۳۶۰ق به شهادت رسید و همان‌جا به خاک سپرده شد. بارگاه امام‌زاده سلطان سید احمد در دوران شاه عباس بنا شد و موقوفاتی از سوی سیده زینب‌بیگم خواهر شاه‌عباس به آن اختصاص یافت.[۳] سید علی خامنه‌ای، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران، در سال ۱۳۷۹ش از این امام‌زاده که جد اعلای او به‌شمار می‌آید، بازدید کرده است.[۴]

شکل‌گیری خاندان خامنه‌ای

سادات سجادی تفرش از احفاد سلطان سید احمد، پس از ۲۲ نسل و از زمان سید قطب‌الدین، در منطقهٔ تفرش و آشتیان به چندین شاخهٔ متمایز تقسیم شدند و به تدریج خاندان‌های گوناگونی از سادات را پدیدآوردند، ازجمله خاندان قائم‌مقامی هزاوه و خاندان میرفخرا که منتسب به سید فخرالدین فرزند سید ظهیرالدین فرزند سید قطب‌الدین هستند.[۵] فرزند سید فخرالدین، میرزا اکبر و فرزند او میرزا علی نام داشت. فرزند سید میرزا علی، عالمی به نام سید محمدتقی بود.[۶] پسر سید محمدتقی، به نام سید محمد در جوانی از منطقهٔ تفرش به آذربایجان مهاجرت کرد و در خامنه به در خواست و حمایت اهالی آن منطقه، ساکن شد.[۷] پس از وی، فرزندش سید حسین در خامنه متصدی هدایت و ارشاد مردم شد.[۸]

خانواده سید حسین خامنه‌ای

سید حسین، زادهٔ ۱۲۵۹ق در خامنه، در حدود سال ۱۲۹۰ق برای فراگیری سطوح عالی علوم دینی عازم نجف شد[۹] و مدتی نیز در آن شهر، کتب فقهی مرجع را به طلاب تبریزی می‌آموخت.[۱۰] حاشیه بر کتاب‌های ریاض‌المسائل، قوانین‌الاصول، مکاسب، فوائدالاصول و شرح لمعه برخی دست‌نوشته‌های وی است که وقف کتابخانه حسینیهٔ شوشتری در نجف شده است.[۱۱] از او در سبک زندگی به‌عنوان فردی زاهد، ساده‌زیست و دارای اخلاق نیکو، یاد شده است.[۱۲] سید حسین خامنه‌ای در حدود سال ۱۳۱۵ق به تبریز بازگشت و در محافل علمی و میان مردم دارای منزلت اجتماعی بود. وی جایگاه امامت جماعت در مسجد جامع تبریز واقع در کنار مدرسه طالبیه را بر عهده گرفت و به سید حسین پیش‌نماز مشهور شد. او از روحانیان آزاداندیش و مشروطه‌خواه در آذربایجان بود[۱۳] و با میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی، مردم را به مشروطه‌خواهی تشویق می‌کرد.[۱۴]

سید حسین خامنه‌ای، هفت فرزند داشت؛ ازجمله سید محمد (۱۲۹۳–۱۳۵۳ق) که ملقب به پیغمبر و از شاگردان آخوند خراسانی و شریعت اصفهانی بود و هوادار مشروطه به‌شمار می‌رفت.[۱۵] دو پسر دیگر وی سید جواد و میرمهدی هستند.[۱۶] از دیگر فرزندان او، خیرالنسا است که با شیخ محمد خیابانی، روحانی مشروطه‌خواه، ازدواج کرد. شیخ محمدخیابانی در حکومت پهلوی اعدام شد.[۱۷]

سید حسین خامنه‌ای در ۲۰ ربیع‌الثانی سال ۱۳۲۵ق/ ۱۲۸۶ش درگذشت و پیکرش طبق وصیت در قبرستان وادی‌السلامِ در نزدیکی شهر نجف دفن شد.[۱۸]

خانواده سید جواد خامنه‌ای

سید جواد خامنه‌ای، زاده ۲۰ جمادی‌الثانی ۱۳۱۳ق در نجف، از سه‌سالگی و همراه پدر به تبریز بازگشت. او در سال ۱۳۳۶ق به مشهد مهاجرت کرد و علوم دینی را نزد استادان حوزه علمیه خراسان فراگرفت. او در سال ۱۳۴۵ق به نجف رفت و از درس میرزا محمدحسین نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی و آقاضیاءالدین عراقی بهره برد و از آنان اجازه اجتهاد دریافت کرد. او پس از بازگشت به ایران در مشهد ساکن شد و به تدریس و امامت جماعت پرداخت. وی در سبک زندگی، به زهد و پارسایی شناخته می‌شد.[۱۹] سیدجواد خامنه‌ای، آشنایی و رفاقت دیرینه با امام خمینی داشت و با علمای مشهد در مبارزه با حکومت پهلوی، همراهی می‌کرد و با وجود تهدیدها، فرزندانش را از مبارزه منع نمی‌کرد.[۲۰] سید جواد، خانه‌ای محقر در محلهٔ فقیرنشین مشهد داشت که دارای یک اتاق و یک زیرزمین بود و بعداً دو اتاق دیگر به آن اصافه شد تا ظرفیت سکونت خانواده پرجمعیت او را داشته باشد. سید جواد خامنه‌ای در ۱۴ تیر ۱۳۶۵ش در ۹۳ سالگی درگذشت و در حرم امام رضا به خاک سپرده شد.[۲۱]

سید جواد خامنه‌ای پس از فوت همسر اولش، در حدود سال ۱۳۱۱ش با سیده خدیجه میردامادی فرزند سیدهاشم میردامادی نجف‌آبادی ازدواج کرد.[۲۲] فرزندش، سید علی خامنه‌ای، او را زنی روشنفکر، باسواد، کتابخوان و علاقه‌مند به شعر و هنر توصیف کرده که با دیوان حافظ مأنوس بوده است. وی همچنین به آشنایی کامل مادرش با قرآن اشاره کرده و دوره کودکی را یادآوری می‌کند که همراه دیگر فرزندان، گرد او می‌نشستند و مادرشان قرآن را با لحنی شیرین تلاوت می‌کرد و در خلال آن، داستان پیامبران را برای آنان بازگو می‌کرد.[۲۳] خدیجه میردامادی با خدیجه ثقفی، همسر امام خمینی، آشنایی و دوستی دیرینه داشت؛ ازجمله در آبان ۱۳۴۳ش که امام خمینی به ترکیه تبعید شد و خدیجه ثقفی به مشهد رفت و در خانهٔ میردامادی اقامت گزید. میردامادی که از تبعید امام خمینی، اندوهگین بود با گریه از ثقفی خواست تا با ختم صلوات و توسل به امام رضا برای آزادی امام خمینی دعا کند. خدیجه میردامادی را زنی شجاعی توصیف کرده‌اند که زندان و تبعید فرزندانش را با شکیبایی تحمل می‌کرد.[۲۴] وی در ۱۵ مرداد ۱۳۶۸ش درگذشت. پیکر او در حرم امام رضا و در کنار قبر همسرش به خاک سپرده شد.[۲۵]

فرزندان سید جواد خامنه‌ای

حاصل ازدواج اول سید جواد خامنه‌ای سه دختر به نام علویه، بتول و فاطمه‌سلطان بود. فاطمه‌سلطان که در شهر قم می‌زیست، در سوم فروردین ۱۳۹۴ش درگذشت و خواهرانش پیش از وی، از دنیا رفته بودند.[۲۶] ثمره ازدواج دوم سید جواد خامنه‌ای، پنج فرزند به نام محمد، علی، بدرالسادات، هادی و محمدحسن بود. از میان این فرزندان، سید علی خامنه‌ای به‌عنوان دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، تعیین شد.

سید محمد خامنه‌ای

سید محمد خامنه‌ای در بیست‌ودومین همایش بزرگداشت ملاصدرا
سید محمد خامنه‌ای در بیست‌ودومین همایش بزرگداشت ملاصدرا، ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۷ش

سید محمد حسینی خامنه‌ای متولد ۳ دی ۱۳۱۴ش در مشهد، فرزند ارشد سید جواد خامنه‌ای، دارای مدرک لیسانس حقوق از دانشگاه تهران،[۲۷] حقوق‌دان، وکیل پایه یک دادگستری در دههٔ پنجاه، مجتهد و استاد دانشگاه است. وی از جمله چهره‌هایی است که در نگارش پیش‌نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با فرمان امام خمینی مشارکت داشته است. او در مراکز آموزش عالی نظیر دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه الزهرا و دانشکده روابط بین‌الملل مربوط به وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران تدریس کرده است.[۲۸] سید محمد خامنه‌ای از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ش، رئیس بنیاد ایران‌شناسی بود.[۲۹] وی مؤسس و رئیس بنیاد حکمت اسلامی صدرا است.[۳۰] وی همچنین در جامعه روحانیت مبارز تهران عضویت داشته و در مجلس خبرگان قانون اساسی، نماینده مردم مشهد بود. او در دوره‌های اول و دوم مجلس شورای اسلامی نیز نمایندگی مردم مشهد را بر عهده داشت.[۳۱]

سید علی خامنه‌ای

سید علی خامنه‌ای، زاده ۲۹ فروردین ۱۳۱۸ش در مشهد، دانش‌اندوزی را از چهارسالگی با آموزش روخوانی قرآن در مکتب‌خانه آغاز کرد. وی مقدمات علوم دینی و حوزوی را نزد پدر و استادان حوزهٔ علمیه مشهد فراگرفت؛ سپس در حوزه علمیه قم از آموزش‌های سید حسین طباطبائی بروجردی، امام خمینی و علامه طباطبائی بهره برد. سید علی خامنه‌ای از سال ۱۳۴۲ش در مشهد به‌عنوان خطیبی توانا و طلبه‌ای مبارز شناخته می‌شد.[۳۲] سید علی خامنه‌ای پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیت‌های بسیاری را بر عهده گرفت، ازجمله: عضویت در شورای انقلاب، معاونت امور انقلاب در وزارت دفاع، سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، عضویت در حزب جمهوری اسلامی، نمایندگی مردم تهران در دوره اول مجلس شورای اسلامی، امام جمعه تهران، نماینده امام خمینی در شورای عالی دفاع و عضویت در مجلس خبرگان قانون اساسی. او پس از ترور محمدعلی رجایی، در مهرماه ۱۳۶۰ش به‌عنوان سومین رئیس‌جمهور ایران انتخاب شد و پس از درگذشت امام خمینی، از سوی مجلس خبرگان رهبری در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران تعیین شد. وی در کنار این مسئولیت، به تدریس سطوح عالی دانش‌های حوزوی و تفسیر قرآن اشتغال داشت. او افزون بر نگارش و ترجمه آثار مختلف، با شعر و ادبیات فارسی نیز مأنوس بود و با تخلص امین، شعر می‌سرود. مجموعهٔ سخنان و نوشته‌های او در دورهٔ رهبری با عنوان حدیث ولایت منتشر شده است.[۳۳] حمله تروریستی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش و در آغاز جنگ رمضان، به شهادت سیدعلی خامنه‌ای انجامید.[۳۴]

بدرالسادات خامنه‌ای

بدرالسادات خامنه‌ای دختر سید جواد خامنه‌ای
بدرالسادات خامنه‌ای دختر سید جواد خامنه‌ای

بدرالسادات خامنه‌ای، زاده ۱۳۲۱ش در مشهد، همسر علی مرادخانی معروف به شیخ علی تهرانی است. وی پس از ازدواج، با افکار همسرش که از چهره‌های مخالف جمهوری اسلامی ایران بود، همراه شد. شیخ علی تهرانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به مخالفت با رهبران حزب جمهوری اسلامی چون اکبر هاشمی رفسنجانی، سید محمد بهشتی و سید علی خامنه‌ای پرداخت و به ابوالحسن بنی‌صدر و سازمان مجاهدین خلق ایران نزدیک شد. وی در سال ۱۳۶۳ش مخفیانه به عراق گریخت و در اردیبهشت ۱۳۶۴ش نیز بدرالسادات به‌همراه پنج فرزندش از طریق ترکیه به همسرش در عراق ملحق شد. در دوران جنگ عراق با ایران، هر دو در رادیو و تلویزیون عراق، علیه نظام جمهوری اسلامی فعالیت تبلیغاتی می‌کردند.[۳۵] پس از مدتی، بدری خامنه‌ای و فرزندانش با درخواست شیخ علی تهرانی از حکومت ایران، به ایران بازگشتند.[۳۶] پس از درگذشت علی تهرانی، بدری خامنه‌ای در پاییز ۱۴۰۱ش بیانیه‌ای در مخالفت با برادرش سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران و در حمایت از اعتراضات اجتماعی صادر کرد. دو تن از فرزندان او نیز مواضع ضدحکومتی دارند؛ محمود مرادخانی مقیم فرانسه و فریده مرادخانی ساکن تهران که به دلیل فعالیت‌های اعتراضی و حمایت از چهره‌هایی چون فرح پهلوی، چندین بار بازداشت شده است.[۳۷]

سید هادی خامنه‌ای

سید هادی خامنه‌ای
سید هادی خامنه‌ای

سید هادی خامنه‌ای، زاده ۵ بهمن ۱۳۲۶ش در مشهد و دانش‌آموختهٔ حوزهٔ علمیه مشهد و قم است. او فعالیت‌های سیاسی علیه حکومت پهلوی را از اواسط دههٔ ۱۳۴۰ش آغاز کرد و در هفده‌سالگی، زندانی شد.[۳۸] پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در راهپیمایی ۲۲ بهمن ۱۳۶۵ش، بر اثر حملهٔ سازمان مجاهدین خلق از ناحیهٔ پا مجروح شد. عضویت در هیئت امنای آستان قدس رضوی و شورای تأمین استان خراسان از جمله سوابق وی به‌شمار می‌رود. او در سال ۱۳۶۰ش به‌دلیل بروز اختلاف با عباس واعظ طبسی، مشهد را ترک کرد و در تهران مستقر شد. در اوایل دههٔ شصت، وی به همراه سید محمود دعایی و محمدعلی هادی، از سوی امام خمینی مأموریت یافت تا با بازرسی از زندان اوین، وضعیت زندانیان و نحوهٔ برخورد با آنان را بررسی و گزارش کند.[۳۹] سید هادی خامنه‌ای در دوره‌های اول، دوم، سوم و ششم مجلس شورای اسلامی به‌عنوان نماینده حضور داشت؛ با این حال، صلاحیت وی برای شرکت در انتخابات دورهٔ چهارم مجلس شورای اسلامی و دورهٔ دوم مجلس خبرگان رهبری توسط شورای نگهبان تأیید نشد. در سپهر سیاسی ایران، وی از چهره‌های شاخص جناح اصلاح‌طلب است. او از بنیان‌گذاران مجمع روحانیون مبارز و دبیرکل مجمع نیروهای خط امام بوده و در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ش از حامیان میرحسین موسوی به‌شمار می‌رفت. در عرصهٔ مطبوعات نیز، وی مدیر مسئول روزنامه‌هایی نظیر جهان اسلام و حیات نو بوده است. روزنامهٔ جهان اسلام در اوایل دههٔ ۱۳۷۰ش توقیف شد، اما پس از رخداد دوم خرداد ۱۳۷۶ش انتشار خود را از سر گرفت.[۴۰]

سید محمدحسن خامنه‌ای

سید محمدحسن خامنه‌ای
سید محمدحسن خامنه‌ای

سید محمدحسن خامنه‌ای، زاده ۱۳۲۹ش در مشهد و معروف به سید حسن، کوچک‌ترین و تنها پسر خانواده سید جواد خامنه‌ای است که تحصیلات حوزوی ندارد و در حد فوق دیپلم علوم انسانی تحصیل کرده است. سید حسن در مبارزه علیه حکومت پهلوی فعالیت داشت و در اسفند ۱۳۵۳ش به اتهام پخش اعلامیه در مشهد دستگیر و پس از یک هفته بازداشت، به کمیته مشترک ضدخرابکاری در تهران و پس از مدتی به زندان قصر انتقال یافت. دوران حبس او با زندانی شدن دو برادر دیگرش سید علی خامنه‌ای و سید هادی خامنه‌ای هم‌زمان بود. او در سال ۱۳۵۶ش به‌عنوان معلم مدرسه دوره راهنمایی استخدام شد، اما در ۱۳۵۷ش به‌دلیل سوابق سیاسی برکنار گردید؛ پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اسفند ۱۳۵۷ش به‌عنوان معلم و مربی پرورشی، به آموزش و پرورش برگشت. او همچنین دوره‌های مختلفی را به‌عنوان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان، ناظر بر هتل‌ها، میراث فرهنگی، سینماها و تئاتر مشهد، قائم‌مقام شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران و عضو شورای برنامه‌ریزی، شورای بررسی فیلم و سریال شبکهٔ یک سیما و شورای فیلمنامه و سناریو و نیز عضو هیئت‌مدیرهٔ انجمن سینمای جوانان ایران، فعالیت کرده است. او بر این باور است که در تمام این مسئولیت‌ها از جایگاه برادر خود، سید علی خامنه‌ای که رهبر جمهوری اسلامی ایران بوده است، بهره‌ای نگرفته است.[۴۱]

خانواده سید علی خامنه‌ای

سید میثم، سید مسعود، سید مجتبی و سید مصطفی خامنه‌ای
از چپ و به ترتیب سن: سید مصطفی، سید مجتبی، سید مسعود و سید میثم خامنه‌ای

سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش با منصوره خجسته باقرزاده ازدواج کرد. حاصل این ازدواج چهار پسر و دو دختر[۴۲] به شرح زیر است:

دربارهٔ نوه‌های سیدعلی خامنه‌ای، اطلاعات اندکی وجود دارد. در برخی منابع از فرزندان سید مجتبی خامنه‌ای با نام‌های محمدباقر، محمدامین و فاطمه‌سادات یاد شده است.[۵۳] همچنین تصویر و مشخصات زهرا محمدی گلپایگانی کوچک‌ترین نوهٔ سید علی خامنه‌ای تا زمان حیات او، پس از شهادتش منتشر شد.[۵۴]

رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران

بعد از شهادت سیدعلی خامنه‌ای، فرزند دوم او، سید مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران از سوی مجلس خبرگان رهبری در ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش معرفی شد.[۵۵]

پانویس

  1. «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه؛ «زندگینامه آیت‌الله سید حسین خامنه‌ای پدربزرگ مقام معظم رهبری»، وب‌سایت شانجان.
  2. «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.
  3. «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم؛ «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه.
  4. «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.
  5. «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین.
  6. «نسب و والدین حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، وب‌سایت بصیرت.
  7. «شجره‌نامه رهبر معظم انقلاب اسلامی»، نافع پایگاه خبری استان همدان.
  8. «نسب و والدین آیت‌الله خامنه‌ای»، وب‌سایت بصیرت.
  9. «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  10. «زندگینامه آیت‌الله سید حسین خامنه‌ای پدربزرگ مقام معظم رهبری»، وب‌سایت شانجان.
  11. «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  12. بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱2.
  13. «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  14. «زندگینامه آیت‌الله سید حسین خامنه‌ای پدربزرگ مقام معظم رهبری»، وب‌سایت شانجان.
  15. «خاندان سید علی خامنه‌ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  16. بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱2.
  17. قلی‌زاده، گلشن ابرار، 1379، ج۲، ص۹۷۱–۹۷۲.
  18. بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱2.
  19. «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  20. «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وب‌سایت جامع امام خمینی.
  21. «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  22. بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص26-27.
  23. خامنه‌ای، «گفت‌وگو با جمعی از جوانان و نوجوانان و اعضای گروه کودک و نوجوان سیمای جمهوری اسلامی ایران و برنامه نیمرخ»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای؛ «نگاهی گذرا به زندگینامه حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  24. بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص25-27.
  25. «گفت‌وگوی منتشرنشده با مادر رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.
  26. «زندگینامه خانم سیده فاطمه‌سلطان حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت صدای میانه.
  27. «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهر ناتنی»، وب‌سایت تابناک.
  28. «آیت‌الله سید محمد خامنه‌ای»، وب‌سایت بنیاد ایران‌شناسی؛ «زندگینامه: سید محمد حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت همشهری آنلاین.
  29. «معرفی بنیاد»، وب‌سایت بنیاد ایران‌شناسی.
  30. «آشنایی با ریاست بنیاد حکمت اسلامی صدرا»، وب‌سایت بنیاد حکمت صدرا.
  31. «ناگفته‌های سید محمد خامنه‌ای از تحولات اوایل انقلاب تاکنون»، وب‌سایت تابناک.
  32. «ناگفته‌های برادی کمتر شناخته شده رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.
  33. «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای.
  34. «آیت‌الله خامنه‌ای به شهادت رسید/ اعلام 40 روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی»، وب‌سایت عصر ایران.
  35. «خواهر آیت‌الله خامنه‌ای کیست؟ / شیخ علی تهرانی چگونه ضدانقلاب شد؟»، پایگاه خبری جماران.
  36. «ماجرای بدری خامنه‌ای خواهر آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟»، خبرگزاری تسنیم، انتشار در اقتصادنیوز.
  37. «خواهر آیت‌الله خامنه‌ای کیست؟ / شیخ علی تهرانی چگونه ضدانقلاب شد؟»، پایگاه خبری جماران.
  38. «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهر ناتنی»، وب‌سایت تابناک.
  39. «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهر ناتنی»، وب‌سایت تابناک.
  40. «زندگینامه حجت‌الاسلام و المسلمین سید هادی خامنه‌ای»، وب‌سایت جماران.
  41. «ناگفته‌های برادر کمتر شناخته‌شده رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.
  42. «ناگفته‌های زندگی مقام معظم رهبری در مصاحبه با حجت‌الاسلام مروی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  43. «با همه فرزندان رهبر انقلاب آشنا شوید؛ از سید میثم تا سید مجتبی خامنه‌ای»، وب‌سایت خبر فوری.
  44. «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر.
  45. ««مجتبی خامنه‌ای» و «مهدی هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت تابناک.
  46. «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.
  47. «تأیید شهادت دختر حداد عادل و عروس رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.
  48. «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر؛ «با همه فرزندان رهبر انقلاب آشنا شوید؛ از سید میثم تا سید مجتبی خامنه‌ای»، وب‌سایت خبر فوری.
  49. «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر.
  50. «اولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای»، خبرگزاری مهر.
  51. «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر.
  52. «اولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای»، خبرگزاری مهر.
  53. «بیوگرافی آیت‌الله سید علی خامنه‌ای و همسرش+ عکس فرزندان ایشان به ترتیب سن»، وب‌سایت ستاره.
  54. «عکس: شهیده زهرا محمدی گلپایگانی نوه ۱۴ماهه رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک.
  55. «مجلس خبرگان مجتبی خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وب‌سایت یورو نیوز.

منابع

  • «آشنایی با ریاست بنیاد حکمت اسلامی صدرا»، وب‌سایت بنیاد حکمت صدرا، تاریخ بازدید ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «آیت‌الله خامنه‌ای به شهادت رسید/ اعلام ۴۰ روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی»، وب‌سایت عصر ایران. تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «آیت‌الله سید محمد خامنه‌ای»، وب‌سایت بنیاد ایران‌شناسی، تاریخ بازدید مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه، تاریخ بارگذاری مطلب: ۸ شهریور ۱۳۹۳ش.
  • «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وب‌سایت قدس آنلاین، تاریخ بارگذاری مطلب: ۴ بهمن ۱۳۹۴ش.
  • «اولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای»، خبرگزاری مهر، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «با همه فرزندان رهبر انقلاب آشنا شوید؛ از سید میثم تا سید مجتبی خامنه‌ای»، وب‌سایت خبرفوری، تاریخ بارگذاری مطلب: ۶ شهریور ۱۴۰۱ش.
  • بهبودی، هدایت‌الله، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۱ش.
  • «بیوگرافی آیت‌الله سید علی خامنه‌ای و همسرش+ عکس فرزندان ایشان به ترتیب سن»، وب‌سایت ستاره، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «تأیید شهادت دختر حداد عادل و عروس رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وب‌سایت جامع امام خمینی، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «خاندان سید علی خامنه‌ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بارگذاری: ۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
  • خامنه‌ای «گفت‌وگو با جمعی از جوانان و نوجوانان و اعضای گروه کودک و نوجوان سیمای جمهوری اسلامی ایران و برنامه نیمرخ»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۴ بهمن ۱۳۷۶ش.
  • «خواهر آیت‌الله خامنه‌ای کیست؟ / شیخ علی تهرانی چگونه ضدانقلاب شد؟»، پایگاه خبری جماران، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۹ آذر ۱۴۰۱ش.
  • «زندگینامه آیت‌الله سید حسین خامنه‌ای پدربزرگ مقام معظم رهبری»، وب‌سایت شانجان، تاریخ بازدید: ۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «زندگینامه: سید محمد حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۱ آبان ۱۳۹۲ش.
  • «زندگینامه حجت الاسلام و المسلمین سید هادی خامنه‌ای»، وب‌سایت جماران، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «زندگینامه خانم سیده فاطمه‌سلطان حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت صدای میانه، تاریخ بارگذاری مطلب: ۴ فروردین ۱۳۹۴ش.
  • «سید هاشم میردامادی نجف‌آبادی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۸ اسفند ۱۳۹۹ش.
  • «شجره‌نامه رهبر معظم انقلاب اسلامی+تصویر»، نافع پایگاه خبری استان همدان، تاریخ بارگذاری مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۰ش.
  • «عکس: شهیده زهرا محمدی گلپایگانی نوه ۱۴ماهه رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه می‌کنند؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۰ اسفند ۱۳۹۱ش.
  • قلی‌زاده علیار، رضا، مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، چاپ‌شده در گلشن ابرار، قم، معروف، ۱۳۷۹ش.
  • «مجتبی خامنه‌ای و مهدی هاشمی همرزمان دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آبان ۱۳۸۶ش.
  • «مجلس خبرگان مجتبی خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر انتخاب کرد»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: ۹ مارچ ۲۰۲۶م.
  • «گفت‌وگوی منتشرنشده با مادر رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ش.
  • «ماجرای «بدری خامنه‌ای» خواهر آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟»، وب‌سایت اقتصاد نیوز به نقل از تسنیم، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۷ آذر ۱۴۰۱ش.
  • «معرفی بنیاد»، وب‌سایت بنیاد ایران‌شناسی، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «ناگفته‌های زندگی مقام معظم رهبری در مصاحبه با حجت‌الاسلام مروی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۴ مهر ۱۴۰۴ش.
  • «ناگفته‌های سید محمد خامنه‌ای از تحولات اوایل انقلاب تاکنون»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۳۹۰ش.
  • «ناگفته‌های برادر کمتر شناخته‌شده رهبر انقلاب»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۵ خرداد ۱۴۰۱ش.
  • «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهر ناتنی»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بارگذاری مطلب: ۲۱ آذر ۱۳۹۵ش.
  • «نسب و والدین حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، وب‌سایت بصیرت، تاریخ بارگذاری مطلب: ۱۸ خرداد ۱۳۸۷ش.
  • «نگاهی به زندگینامهٔ حضرت آیت الله‌العظمی سید علی حسینی خامنه‌ای»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، تاریخ بازدید: ۶ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «نگاهی گذرا به زندگینامه حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، تاریخ بارگذاری: ۱ فروردین ۱۳۹۳ش.