ابرابزار |
ایجاد لینک داخلی |
||
| (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =آرایش کودک.png | |||
| زیرنویس تصویر =یک کودک بلاگر با آرایش | |||
|image_alt=آرایش بلاگران کودک | |||
| فایل پادکست =آرایش کودک.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =۳/۲۲ | |||
| تاریخ پادکست =۰۳-۱۲-۱۴۰۴ | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = آرایش کودک | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = [[روانشناسی رشد]]، [[جامعهشناسی]]، [[فقه]] | |||
| نوع مفهوم = رفتار اجتماعی/فرهنگی | |||
| معنای اصطلاحی = استفاده از مواد آرایشی توسط کودکان زیر سن بلوغ | |||
| حوزه کاربرد = [[خانواده]]، [[تربیت فرزند]]، [[رسانه]]، [[سلامت]] | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[سندروم پرنسس]]، [[کودکبلاگری]]، [[کودکمدلینگ]] | |||
| اهمیت = تأثیر مستقیم بر سلامت جسمی، روانی و شکلگیری هویت کودک | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''آرایش کودک'''}}؛ استفاده از لوازم آرایشی روی پوست و چهرهٔ کودکان. | {{درشت|'''آرایش کودک'''}}؛ استفاده از لوازم آرایشی روی پوست و چهرهٔ کودکان. | ||
آرایش کودک با استفاده از محصولات آرایشی با هدف تفریح و بازی در | آرایش کودک با استفاده از محصولات آرایشی با هدف [[تفریح]] و [[بازی]] در [[جشن]]ها و مراسمهای [[مدرسه]] انجام میگیرد. آرایش کردن معمولاً رفتاری مرتبط با مادران است؛ اما کودکان نیز بهدلیل کنجکاوی و [[تقلید]] از بزرگترها به آن تمایل نشان میدهند. امروزه استفاده از [[لوازم آرایشی]]، بهخاطر گسترش [[فضای مجازی]] و برخی رفتارها و آموزشهای نادرست، کمکم به یک نیاز در کودکان تبدیل شده است. این استفادهٔ زودهنگام و نامناسب از محصولات آرایشی عوارض جبرانناپذیری برای کودکان دارد. | ||
== گروه سنی کودک == | == گروه سنی کودک == | ||
نخستین سند دربارهٔ تعریف دقیق از [[کودک]]، مادهٔ ۱ کنوانسیون ۱۹۸۹م حقوق کودک سازمان ملل متحد است که به انسان زیر هجده | نخستین سند دربارهٔ تعریف دقیق از [[کودک]]، مادهٔ ۱ کنوانسیون ۱۹۸۹م حقوق کودک سازمان ملل متحد است که به انسان زیر هجده سال، کودک میگوید.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/journal-number/39427/فقه-و-حقوق-خانواده-ندای-صادق-سال-بیستم-پاییز-و-زمستان-1394-شماره-63 عباسی سرمدی و زنگی اهرمی، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی»، 1394ش، ص24.]</ref> از نظر [[سازمان بهداشت جهانی]] در طبقهبندی سن، دوران کودکی نیز به سه گروه سنی؛ کودکی اول (۲ تا ۶سال)، کودکی دوم (۶ تا ۱۲سال) و کودکی آخر (۱۲ تا ۱۸سال)، تقسیمبندی میشود.<ref>[https://dr-faghani.com/طبقه-بندی-سن-از-نظر-سازمان-بهداشت-جهانی/#:~:text=به%20طور%20کلی%20در%20طبقه، فغانی، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی.]</ref> در ایران طبق اساسنامهٔ [[سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک]]، گروه سنی کودک به کودکی ۱ و ۲ تقسیم و تعریف شده است؛ گروه سنی کودکی ۱ شامل سن صفر تا پایان سهسالگی و گروه سنی کودکی ۲ آغاز چهار تا پایان ششسالگی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84227466/گروه-بندی-سنی-کودکان-مشخص-شد «گروهبندی سنی کودکان مشخص شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== گرایش به آرایش == | == گرایش به آرایش == | ||
دوران کودکی مهمترین مقطع زندگی است که شخصیت کودک شکل میگیرد و او با الگوبرداری از رفتار بزرگترها، گاه در نقشی متفاوت از حقیقت وجودی خود ظاهر میشود.<ref>[https://www.bamamana.com/why-too-much-makeup-is-not-good-for-young-girls/111/ | دوران [[کودکی]] مهمترین مقطع زندگی است که شخصیت کودک شکل میگیرد و او با الگوبرداری از رفتار بزرگترها، گاه در نقشی متفاوت از حقیقت وجودی خود ظاهر میشود.<ref>[https://www.bamamana.com/why-too-much-makeup-is-not-good-for-young-girls/111/ مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.]</ref> | ||
گرایش به آرایش از یک کنجکاوی کودکانه شروع میشود. عوامل فرهنگی گوناگونی در شکلگیری گرایش کودکان به آرایش مؤثر هستند. امروزه، [[زیبایی]] تحسین و بهعنوان کمال مطلوب معرفی میشود و رسانهها نیز به [[تبلیغ]] این هدف دامن میزنند. همزمان، شرایط اجتماعی نیز بر رشد نیاز به آرایش میان افراد تأثیر گذاشته است. در این میان، کنجکاوی طبیعی کودک برای کشف محیط پیرامون، همراه با تقلید از رفتار بزرگترها، زمینهساز گرایش او به آرایش میشود.<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref> | |||
آرایش | |||
== | == تغییر در فرهنگ و سن آرایش == | ||
در | [[آرایش]] که در گذشته ابزاری برای زیباسازی یا رفع عیوب بوده، امروزه به بخشی از زندگی روزمره و رفتار اجتماعی تبدیل شده است. در برخی جوامع، بانوان مسن برای پوشاندن نشانههای [[سالمندی]] به آن گرایش بیشتری دارند؛ در حالیکه دختران جوان بهدلیل زیبایی طبیعیشان کمتر از آن استفاده میکنند.<ref>[https://www.migna.ir/news/37355/دليل-گرایش-دختران-جوان-آرایش-چیست «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا.]</ref> امروزه آرایش بهدلیل نفوذ الگوهای فرهنگی جهانی به امری فراگیر تبدیل شده<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص78.]</ref> که گاه میتواند [[هویت]] افراد را تحت تأثیر قرار دهد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
در گذشته، استفاده از [[لوازم آرایشی]] مرزهای سنی و موقعیتی خاصی داشت؛ اما امروزه با تغییرات فرهنگی، سن استفاده از آرایش کاهش یافته و به دوران کودکی رسیده است. در ایران، بهدلیل ساختار فرهنگی و نقش برجسته خانوادهها، این روند با سرعت کمتری در حال پیشرفت است؛ اما همچنان سن استفاده از لوازم آرایشی هر روز پایینتر میآید.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | |||
== آرایش | براساس تحقیقات پژوهشگران، میزان علاقهٔ افراد به آرایش در کشورهای [[جهان سوم]] نسبت به کشورهای پیشرفته و صنعتی بالاتر است.<ref>[https://hadese24.ir/news/29311 «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة 24.]</ref> طبق آمارهای جهانی، ۲۵ سال، میانگین سن مصرفکنندگان لوازم آرایشی است. در [[ایران]] براساس اعلام مسئولان [[سازمان غذا و دارو (ایران)|سازمان غذا و دارو]]، به ۱۴ سال و پایینتر و حتی خردسالی هم رسیده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> کنجکاوی نسبت به آرایش در دختران، به سن ۴ تا ۶ سال نیز رسیده است.<ref>[https://hadese24.ir/news/29311 «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثه 24.]</ref> | ||
کودکان از ۵ و ۶ سال به بعد نسبت به تفاوتهای جنسیتی حساس میشوند و مشاهده آرایش اطرافیان، آنها را به این موضوع علاقهمند میکند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، | |||
== جنسیت و آرایش == | |||
کودکان از ۵ و ۶ سال به بعد نسبت به [[تفاوتهای جنسیتی]] حساس میشوند و مشاهده آرایش اطرافیان، آنها را به این موضوع علاقهمند میکند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> این علاقه در دختران از ۱۰ سال به بعد بیشتر میشود و آرایش را بهعنوان نشانهای از [[بلوغ]] میبینند. با این حال، این الگوی اجتماعی در حال تغییر است و پسران نیز به [[آرایش]] و [[مدلینگ کودک|مدلینگ]] علاقهمند شدهاند.<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref> | |||
== دلایل علاقه کودک به آرایش == | |||
[[پرونده:آرایش کودک2.jpeg|جایگزین=آرایش کودکان|بندانگشتی|آرایش دختران خردسال توسط والدین برای جشنها]] | |||
* ارتباط تنگاتنگ کودک با محیط اطراف، کنجکاوی، کمالطلبی و تقلیدی بودن رفتار؛<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.]</ref> | |||
* خلأهای روانی در طول رشد و کمبود محبت و جلب توجه والدین؛ | * خلأهای روانی در طول رشد و کمبود محبت و جلب توجه والدین؛ | ||
* برای زیباتر شدن و پوشاندن ایرادهای ذهنی (یا واقعی) در دوران [[ | * برای زیباتر شدن و پوشاندن ایرادهای ذهنی (یا واقعی) در دوران [[بلوغ]] و راضی نبودن از ظاهر یا اندام خود؛<ref>[https://www.khanoumi.com/business/makeup-for-children/ «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی.]</ref> | ||
* شبیهسازی با شخصیتهای کارتونی؛ | * شبیهسازی با شخصیتهای کارتونی؛ | ||
* تنوع رنگها و جذابیت وسایل آرایشی؛ | * تنوع رنگها و جذابیت وسایل آرایشی؛ | ||
* بازی و سرگرمی و لذت بردن از نقاشی روی صورت خود و دیگران؛ | * بازی و سرگرمی و لذت بردن از نقاشی روی صورت خود و دیگران؛ | ||
* احساس رشد و بلوغ؛ | * احساس رشد و بلوغ؛ | ||
* | * تأثیر رسانهها و تبلیغات تلویزیونی، اینترنتی، مجلات و شخصیتهای محبوب در فیلمها و کارتونها؛ | ||
* تشویق همسالان؛<ref>[https://asalbanooshop.com/side-effect-cosmetics-for-children/ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، | * تشویق همسالان؛<ref>[https://asalbanooshop.com/side-effect-cosmetics-for-children/ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو.]</ref> | ||
* تلقین به زیبایی با آرایش و از بین رفتن [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]]؛ | * تلقین به زیبایی با آرایش و از بین رفتن [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]]؛ | ||
* ذوقزدگی برای زیبایی مصنوعی کودک و ارائهٔ شناخت غلط از زیبایی توسط اطرافیان؛ | * ذوقزدگی برای زیبایی مصنوعی کودک و ارائهٔ شناخت غلط از زیبایی توسط اطرافیان؛ | ||
* تبلیغ و فروش بدون نظارت لوازم آرایشی در بستر فضای حقیقی و | * تبلیغ و فروش بدون نظارت [[لوازم آرایشی]] در بستر فضای حقیقی و [[فضای مجازی|مجازی]]؛ | ||
* آرایش در برخی سالنها، مهدها و جشن | * آرایش در برخی سالنها، [[مهد کودک|مهدها]] و [[جشن تولد|جشن تولدها]]؛<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
* تولید برنامههای کودک با استفاده از لوازم آرایش؛ | * تولید برنامههای کودک با استفاده از لوازم آرایش؛ | ||
* عرضهٔ بازی و اسباببازی لوازم آرایشی غیرمجاز؛<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، | * عرضهٔ [[بازی]] و [[اسباببازی]] لوازم آرایشی غیرمجاز؛<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
* واکنش غلط به کنجکاوی ساده و ناهشیارانهٔ کودک؛ | * واکنش غلط به کنجکاوی ساده و ناهشیارانهٔ کودک؛ | ||
* ارزشگذاری فردی نسبت به ارزشهای اخلاقی؛ | * ارزشگذاری فردی نسبت به ارزشهای اخلاقی؛ | ||
* سهولت دسترسی کودک به | * سهولت دسترسی کودک به لوازم آرایش یا در اختیار قرار دادن آنها توسط اطرافیان.<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
== سندروم پرنسس == | == سندروم پرنسس == | ||
سندروم | [[سندروم پرنسس]]، پدیدهای است که در آن دختران کوچک تحتتاثیر تصاویر و مدلهای آرایشی و رفتاری زنان و دخترانی قرار میگیرند که در [[رسانه (ارتباطات)|رسانهها]] و فرهنگهای عمومی به نمایش درمیآید. این تصاویر معمولاً اغراقآمیز هستند و باعث میشوند که دختران، زیبایی ظاهری را بهعنوان اصلی ارزشمند در نظر بگیرند. این شیوه میتواند آسیبهای جسمی و روانی متعددی بههمراه داشته باشد. دخترانی که از این سندروم متأثر میشوند، ممکن است از رشد طبیعی روانی و جسمی خود فاصله بگیرند.<ref>[https://www.migna.ir/news/36754/قربانیان-معصوم-سندروم-پرنسس «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا.]</ref> | ||
== کودکبلاگری در فضای مجازی == | |||
یکی از عوامل افزایش استفاده از لوازم آرایشی، نقش تأثیرگذار کودکان [[بلاگر]] در [[فضای مجازی]] است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> کودکان دههٔ نود که بهعنوان کودکان [[نسل آلفا]] و بومیان دیجیتال شناخته میشوند، از زمان تولد با تکنولوژی و فناوری نوین همراه شدهاند<ref>[https://hamrazan.com/ویژگیهای-نسل-آلفا/ «ویژگیهای نسل آلفا (نسل هوش مصنوعی)»، وبسایت همرازان.]</ref> و تحتتاثیر فضای مجازی به آرایشهای خاص و عجیبی روی آوردهاند.<ref>[https://life.irna.ir/news/85620015/شکلات-تلخ-بلاگری-بازی-درنده-کودکان «شکلات تلخ بلاگری؛ بازی درنده کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> برخی والدین برای رسیدن به درآمد بیشتر، فرزند خود را در سنین پایینتر آرایش میکنند تا توجه بیشتری جلب کنند. این امر باعث میشود که [[کودکبلاگر|کودکان]]، با دیدن تصاویر بلاگرها، حس ارزشمندی خود را در آرایش صورت ببینند و به تقلید از آنها بپردازند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | |||
== پیامدهای کودکمدلینگ == | |||
* ورود به دنیای آرایش و [[مدلینگ کودک|مد]] و دوری از همسالان؛<ref>[https://mehrnews.com/news/4977725/معصومیت-کودکان-ابزار-نمایش-در-فضای-مجازی-عاقبت-کودکان-مدلینگ «معصومیت کودکان ابزار نمایش در فضای مجازی، عاقبت کودکان مدلینگ»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
* خارج کردن ظاهر از حالت فطری، زیبایی و جذابیت اولیه برای جذابیت بیشتر؛ | |||
* دیده شدن کاذب و ایجاد وابستگی به [[فضای مجازی]] و محصولات آرایشی؛ | |||
* [[افسردگی]] و از دست دادن [[عزت نفس|عزتنفس]] و [[اعتماد به نفس|اعتمادبهنفس]]؛ | |||
* سرکوب طراوت و شادابی و بههمراه آوردن اثرات سوء و کاذب؛<ref>[https://ana.ir/fa/news/572578/اثرات-مخرب-مدلینگ-کودکان-در-فضای-مجازی- «اثرات مخرب مدلینگ کودکان در فضای مجازی»، خبرگزاری آنا.]</ref> | |||
* آسیب شخصیتی و اختلال رشد طبیعی؛ | |||
* تناقض در عوامل ارزشمندی و آسیبپذیری در آینده.<ref>[https://www.irna.ir/news/85399514/کودک-بلاگری-روشی-نوین-در-بهره-کشی-از-کودکان «کودکبلاگری؛ روشی نوین در بهرهکشی از کودکان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | |||
== | == عوارض استفاده از لوازم آرایشی در کودکان == | ||
براساس تحقیقات و مطالعات انجام شده، میزان جذب پوست کودکان ۱۰ تا ۲۰درصد بیشتر از بزرگسالان است و بهدلیل پوست نازکتر، سد دفاعی ضعیفتری دارند و مواد مضر راحتتر وارد بدن شده و به سد دفاعی و ساختار پوست آنها لطمه میزند.<ref>[https://arakmu.ac.ir/vcfd/fa/news/27664/آرایش-چه-خطراتی-برای-بچه-ها-دارد- «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref> یک تحقیق گسترده روی تعدادی کودک و نوجوان ۵ تا ۱۷ سال که بهطور مداوم از لاک ناخن استفاده میکردند، نشان داد که بهدلیل مواد و ترکیبات سمی و زیانآوری مثل تولوئن و فتالات با عوارض جسمی و روانی متعددی مانند تغییر در سلولهای چربی و ابتلا به [[چاقی]] و احتمال ابتلا به حساسیت و علائم آلرژی و مشکلات تنفسی روبهرو شدهاند. در بررسیهای محققان به دست آمد که بین سردردهای دورهٔ بزرگسالی با میزان استفادهٔ زیاد و زودهنگام [[لوازم آرایشی]] رابطه وجود دارد. همچنین افت عملکرد تحصیلی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع، از عوارض استفادهٔ مداوم از [[رژ لب]] در کودکان است.<ref>[https://psychoexir.com/علاقه-کودکان-به-آرایش-کردن/ «با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر.]</ref> | |||
افزون بر این، آسیبهای جسمی و روانی دیگری نیز برای آرایش کودک گفته شده است؛ ازجمله: | |||
== آسیبهای جسمی آرایش کودک == | === آسیبهای جسمی آرایش کودک === | ||
* ایجاد آلرژی یا مشکلات تنفسی<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> و تشدید حملات آسم؛<ref>[https://www.tala.ir/news/detail/81761/آرایش-کردن-کودکان-ممنوع «آرایش کردن کودکان ممنوع»، وبسایت طلانیوز.]</ref> | |||
* ایجاد آلرژی یا مشکلات تنفسی<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> و تشدید حملات آسم؛<ref>[https://www.tala.ir/news/detail/81761/آرایش-کردن-کودکان-ممنوع «آرایش کردن کودکان | * مشکلات پوستی مانند خشکی، [[جوش صورت|جوش]]، [[آکنه]]، [[ککومک]]، کاهش لطافت و شادابی و [[سرطان پوست]]؛ | ||
* مشکلات پوستی مانند خشکی، [[جوش صورت|جوش]]، [[آکنه]]، [[ککومک]]، کاهش لطافت و شادابی و سرطان | |||
* آسیب چشمی، تحریک، التهاب، سوزش، خارش و کاهش بینایی؛ | * آسیب چشمی، تحریک، التهاب، سوزش، خارش و کاهش بینایی؛ | ||
* اختلالات هورمونی و کمخونی شدید؛ | * اختلالات هورمونی و کمخونی شدید؛ | ||
* [[بلوغ زودرس]]؛<ref>[https://asalbanooshop.com/side-effect-cosmetics-for-children/ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، | * [[بلوغ زودرس]]؛<ref>[https://asalbanooshop.com/side-effect-cosmetics-for-children/ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو.]</ref> | ||
* ناباروری؛<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/705126/مراقبت-آرایش-کردن-کودکان-باشید «مراقب آرایش کردن کودکان باشید»، | * ناباروری؛<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/705126/مراقبت-آرایش-کردن-کودکان-باشید «مراقب آرایش کردن کودکان باشید»، اقتصاد آنلاین.]</ref> | ||
* اختلال غدد درونریز؛ | * اختلال غدد درونریز؛ | ||
* پیری | * [[پیری زودرس]]؛ | ||
* ایجاد [[اختلال بدریختانگاری]] غلط و ترغیب به تغییر جنسیت در دورهٔ بلوغ جنسی؛<ref>[https://injamax.com/آرایش-کردن-در-کودکان-و-ضررهای-آن «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، | * ایجاد [[اختلال خودزشتانگاری|اختلال بدریختانگاری]] غلط و ترغیب به [[تغییر جنسیت]] در دورهٔ بلوغ جنسی؛<ref>[https://injamax.com/آرایش-کردن-در-کودکان-و-ضررهای-آن «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.]</ref> | ||
* افت تحصیلی و نپرداختن به | * افت تحصیلی و نپرداختن به [[تفریح]]، [[ورزش]]، [[خلاقیت کودک|خلاقیت]]<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و کاهش تمرکز؛<ref>[https://www.migna.ir/news/36754/قربانیان-معصوم-سندروم-پرنسس «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا.]</ref> | ||
* | * [[بیشفعالی]]؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
* ابتلا به چاقی، مشکلات کلیوی و آسیبهای کبدی؛ | * ابتلا به چاقی، مشکلات کلیوی و آسیبهای کبدی؛ | ||
* سردردهای دورهٔ بزرگسالی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع و ریزش مو؛<ref>[https://www.migna.ir/news/36754/قربانیان-معصوم-سندروم-پرنسس «قربانیان معصوم | * سردردهای دورهٔ بزرگسالی، احساس سرگیجه، خستگی و حالت تهوع و ریزش مو؛<ref>[https://www.migna.ir/news/36754/قربانیان-معصوم-سندروم-پرنسس «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا.]</ref> | ||
* | * گرایش به [[جراحی زیبایی|عملهای زیبایی]] اغراقآمیز.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
== آسیبهای روانی آرایش کودک == | === آسیبهای روانی آرایش کودک === | ||
* تربیت کودک ظاهربین؛ | * تربیت کودک ظاهربین؛ | ||
* دورماندن از تجربیات مفید دوران | * دورماندن از تجربیات مفید دوران [[کودکی]]؛<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
* وقت نداشتن برای بازیهای کودکانه؛ | * وقت نداشتن برای بازیهای کودکانه؛ | ||
* خودبزرگبینی و غرور کاذب؛ | * خودبزرگبینی و غرور کاذب؛ | ||
* داشتن الگوی نامناسب در ذهن؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، | * داشتن الگوی نامناسب در ذهن؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
* احساس خلأ روحی و اثرگذاری بر عشق، روابط و عزتنفس او در آینده؛ | * احساس خلأ روحی و اثرگذاری بر عشق، روابط و عزتنفس او در آینده؛ | ||
* نسبت به همسالان در معرض آسیب و برقراری روابط پر خطر و اشتباه قرار گرفتن؛<ref>[https://injamax.com/آرایش-کردن-در-کودکان-و-ضررهای-آن «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، | * نسبت به همسالان در معرض آسیب و برقراری روابط پر خطر و اشتباه قرار گرفتن؛<ref>[https://injamax.com/آرایش-کردن-در-کودکان-و-ضررهای-آن «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.]</ref> | ||
* شکلگیری روابط ناسالم | * شکلگیری روابط ناسالم بینفردی و تغییر اهداف و آرزوها؛<ref>[https://www.migna.ir/news/36754/قربانیان-معصوم-سندروم-پرنسس «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا.]</ref> | ||
* مقایسهٔ خود با بزرگسالان و فاصله گرفتن از گروه همسالان و تنها شدن؛ | * مقایسهٔ خود با بزرگسالان و فاصله گرفتن از گروه همسالان و تنها شدن؛ | ||
* ترس از تأیید نشدن؛ | * ترس از تأیید نشدن؛ | ||
* ارزیابی منفی از سوی دیگران؛ | * ارزیابی منفی از سوی دیگران؛ | ||
* عدمشناخت نقاط مثبت وجودی خود<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، | * عدمشناخت نقاط مثبت وجودی خود<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و کاهش [[عزت نفس|عزتنفس]] و [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]]؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
* افزایش | * افزایش [[افسردگی]]؛<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/8337/آرایش-و-گریم-کودکان-بایدها-و-نبایدها احمدزاده، «آرایش و گریم کودکان، بایدها و نبایدها»، 1392ش، ص19.]</ref> | ||
* بحران | * [[بحران هویت]]؛ | ||
* فرهنگسازی نادرست.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/psychology-baby/children1-makeup.html «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، | * فرهنگسازی نادرست.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/psychology-baby/children1-makeup.html «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
== شیوهٔ مواجهه با گرایش کودک == | == شیوهٔ مواجهه با گرایش کودک == | ||
تمایل به | بهگفتهٔ کارشناسان، تمایل به آرایش، تبعات و پیامدهای ناخوشایندی در زندگی شخصی و اجتماعی کودک دارد<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.]</ref> و برای اصلاح آن راهکارهایی گفته شده است؛ ازجمله: | ||
* فرهنگسازی و آگاهی والدین از عواقب جبرانناپذیر آرایش کودک؛ | * فرهنگسازی و آگاهی والدین از عواقب جبرانناپذیر آرایش کودک؛ | ||
* تشویق و تفهیم به استفاده از لوازم بیضرر برای افزایش زیبایی؛ | * تشویق و تفهیم به استفاده از لوازم بیضرر برای افزایش زیبایی؛ | ||
* کمک گرفتن از مشاوران<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> و پزشکان متخصص؛<ref>[https://vista.ir/w/a/16/flb44 منصوری، «جلوی آرایش کودکان را بگیرید!»، | * کمک گرفتن از مشاوران<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3738185/آرایش-کودک-فرهنگی-غلط-با-آسیب-زیاد «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> و پزشکان متخصص؛<ref>[https://vista.ir/w/a/16/flb44 منصوری، «جلوی آرایش کودکان را بگیرید!»، وبسایت ایستا.]</ref> | ||
* آموزش احترام به حریم شخصی بزرگترها به کودکان؛<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ | * آموزش احترام به حریم شخصی بزرگترها به کودکان؛<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
* بیان زیباییهای طبیعی و بدون عیب و نقص؛ | * بیان زیباییهای طبیعی و بدون عیب و نقص؛ | ||
* تمجید نکردن از چهرهٔ آرایشکردهٔ کودک؛ | * تمجید نکردن از چهرهٔ آرایشکردهٔ کودک؛ | ||
* خودداری از تماشای فیلمهایی با تصاویر آرایشی؛ | * خودداری از تماشای فیلمهایی با تصاویر آرایشی؛ | ||
* آموزش تناسب نداشتن آرایش با سن او؛<ref>[https://asalbanooshop.com/side-effect-cosmetics-for-children/ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، | * آموزش تناسب نداشتن آرایش با سن او؛<ref>[https://asalbanooshop.com/side-effect-cosmetics-for-children/ «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو.]</ref> | ||
* صحبت نکردن در حضور کودک از چهرهآرایی و آرایش؛ | * صحبت نکردن در حضور کودک از چهرهآرایی و آرایش؛ | ||
* آرایش نکردن در مقابل کودک و دور از دسترس نگهداشتن لوازم | * آرایش نکردن در مقابل کودک و دور از دسترس نگهداشتن [[لوازم آرایشی|لوازم آرایش]]؛ | ||
* نبردن به آرایشگاههای بزرگسالان و مراکز خرید لوازم آرایش؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، | * نبردن به آرایشگاههای بزرگسالان و مراکز خرید لوازم آرایش؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/02/08/3075574/دومینوی-آسیب-ها-با-میکاپ-دختربچه-ها «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
* نپوشاندن [[لباس چسبان|لباسهای چسبان]]؛ | * نپوشاندن [[لباس چسبان|لباسهای چسبان]]؛ | ||
* اجتناب از تماشای فیلمها و سریالهای نامتناسب با سن کودک؛<ref>[https://injamax.com/آرایش-کردن-در-کودکان-و-ضررهای-آن «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، | * اجتناب از تماشای فیلمها و سریالهای نامتناسب با سن کودک؛<ref>[https://injamax.com/آرایش-کردن-در-کودکان-و-ضررهای-آن «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.]</ref> | ||
* کمک به افزایش [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]] و عزتِنفس؛ | * کمک به افزایش [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]] و عزتِنفس؛ | ||
* مهارت هوشمندانهٔ والدین در کنترل ورودیهای ذهن، گوش و چشم و فضای قرار گرفتن کودک؛<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، | * مهارت هوشمندانهٔ والدین در کنترل ورودیهای ذهن، گوش و چشم و فضای قرار گرفتن کودک؛<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
* آموزش عوارض آرایش برای | * آموزش عوارض آرایش برای پوست و مراقبت از آن؛ | ||
* در صورت لزوم شرط و قانون گذاشتن؛ | * در صورت لزوم شرط و قانون گذاشتن؛ | ||
* سختگیری نکردن و گاهی مدارا کردن؛<ref>[https://arakmu.ac.ir/vcfd/fa/news/27664/آرایش-چه-خطراتی-برای-بچه-ها-دارد- «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، | * سختگیری نکردن و گاهی مدارا کردن؛<ref>[https://arakmu.ac.ir/vcfd/fa/news/27664/آرایش-چه-خطراتی-برای-بچه-ها-دارد- «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref> | ||
* همراهی با او در فعالیتهای سالم مانند [[پیادهروی]] و | * همراهی با او در فعالیتهای سالم مانند [[پیادهروی]] و [[دوچرخهسواری]]؛ | ||
* آشنا کردن با فعالیتهای فرهنگی مثل [[کتاب]]، [[هنر]] و [[موسیقی]] و [[نقاشی]]؛ | * آشنا کردن با فعالیتهای فرهنگی مثل [[کتاب]]، [[هنر]] و [[موسیقی]] و [[نقاشی]]؛ | ||
* آشنایی با روشهای مراقبت از پوست و استفاده از مرطوبکنندهها و کرمهای ضدآفتاب.<ref>[https://www.bamamana.com/why-too-much-makeup-is-not-good-for-young-girls/111/ مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، | * آشنایی با روشهای مراقبت از پوست و استفاده از مرطوبکنندهها و [[کرم ضدآفتاب|کرمهای ضدآفتاب]].<ref>[https://www.bamamana.com/why-too-much-makeup-is-not-good-for-young-girls/111/ مغازهای، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان.]</ref> | ||
== نقش پیشگیرانهٔ مادر == | == نقش پیشگیرانهٔ مادر == | ||
مادر بهعنوان اولین مربی کودک، نقش زیادی در شکلگیری شخصیت و رفتارهای او دارد.<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، | مادر بهعنوان اولین مربی کودک، نقش زیادی در شکلگیری شخصیت و رفتارهای او دارد.<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص77.]</ref> استفاده از لوازم آرایش توسط [[مادران اینستاگرامی|مادر]] و الگوبرداری کودک از او به [[بحران هویت]] و مشکلات روانی کودک منجر میشود.<ref>[https://farsnews.ir/FarsNews/1635231569000738761/علل-و-عوارض-گرایش-کودکان-به-وسایل-آرایشی-چیست؟%2F-آرایش-در-کودکی-و-بحران-هویت-در-بزرگسالی «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس.]</ref> کودک از بازی با لوازم آرایش به ملاک زیباییهای نادرست و [[بلوغ زودرس|بلوغ جنسی زودهنگام]] هدایت میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث.]</ref> مادران میتوانند با رویکردهای پیشگیرانه مبتنی بر [[حیا]]، [[معنویت]] و [[فرهنگ]]، از این آسیبها جلوگیری کنند و کودک را از معیارهای زیبایی غلط، دور نگه دارند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403042013779/چنگ-مواد-آرایشی-بر-صورت-معصومانه-کودکان «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
== حکم فقهی آرایش کودک == | == حکم فقهی آرایش کودک == | ||
از | از منظر [[فقه اسلامی]]، استفاده از هرگونه آرایش که به سلامت جسمانی آسیب برساند، ممنوع است.<ref>[https://isah.ir/fa/downloadpaper.php?pid=113&rid=22&p=P عمانی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، 1402ش، ص75.]</ref> همچنین، آرایش کودکان در صورتی که پیامد آن [[تحریک جنسی]] دیگران باشد، مشمول احکام بزرگسالان بوده و از لحاظ شرعی جایز دانسته نمیشود.<ref>[https://rasekhoon.net/faq/show/1388240/آرایش-کودکان-نابالغ «آرایش کودکان نابالغ»، وبسایت راسخون]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۳۰: | خط ۱۶۱: | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۴۰۱ش. | * «آرایش چه خطراتی برای بچهها دارد؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۴۰۱ش. | ||
* «آرایش کردن در کودکان و ضررهای آن»، وبسایت اینجا مکث، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۳ش. | |||
* «آرایش کردن کودکان ممنوع»، وبسایت طلانیوز، تاریخ بازدید: ۳ آذر ۱۴۰۳ش. | |||
* «آرایش کودک؛ فرهنگی غلط با آسیب زیاد»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۴۰۱ش. | |||
* «آرایش کودکان چه مضراتی دارد و والدین چگونه با آن برخورد کنند؟»، وبسایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۳ آذر ۱۴۰۳ش. | |||
* «آرایش کودکان در اینستاگرام سلامت کودکان را تهدید میکند»، وبسایت حادثة ۲۴، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۳۹۸ش. | |||
* «آرایش کودکان نابالغ»، وبسایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۴ تیر ۱۳۹۷ش. | |||
* «اثرات مخرب مدلینگ کودکان در فضای مجازی»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۰ش. | |||
* احمدزاده، معصومه، «آرایش و گریم کودکان، بایدها و نبایدها»، رشد آموزش پیشدبستانی، تهران، آموزش و پرورش، دورهٔ چهارم، شمارهٔ ۴، تابستان ۱۳۹۲ش. | |||
* «از نظر کارشناسان چه سنی برای شروع آرایش مناسب است؟»، وبسایت خانومی، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۴۰۳ش. | |||
* «با علاقه کودکان به آرایشکردن چه کنیم؟»، وبسایت مرکز روانشناسی اکسیر، تاریخ بازدید: ۴ آذر ۱۴۰۳ش. | |||
* «چنگ مواد آرایشی بر صورت معصومانه کودکان»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۴۰۳ش. | |||
* «دلیل گرایش دختران جوان به آرایش چیست؟»، وبسایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ خرداد ۱۳۹۵ش. | |||
* «دومینوی آسیبها با میکاپ دختربچهها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ش. | |||
* «شکلات تلخ بلاگری؛ بازی درندة کودکان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۳ش. | |||
* عباسی سرمدی، مهدی و زنگی اهرمی، عهدیه، «بررسی سن کودک و آثار حقوقی آن از منظر اسناد بینالمللی، فقه و حقوق خانواده»، ندای صادق، سال بیستم، شمارة ۶۳، پاییز و زمستان ۱۳۹۴ش. | |||
* «علل و عوارض گرایش کودکان به وسایل آرایشی چیست؟ آرایش در کودکی و بحران هویت در بزرگسالی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ آبان ۱۴۰۰ش. | |||
* عمانی، مهدی و دیگران، «بررسی آرایش کودکان و پیامدهای ناشی از آن»، ماهنامهٔ علمی- تخصصی مطالعات میان رشتهای هنر و علوم انسانی، سال دوم، شمارهٔ شانزدهم، اسفند ۱۴۰۲ش. | |||
* فغانی، فریبا، «طبقهبندی سن از نظر سازمان بهداشت جهانی»، وبسایت دکتر فغانی، تاریخ بازدید: ۵ آذر ۱۴۰۳ش. | |||
* «قربانیان معصوم سندروم پرنسس»، وبسایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵ش. | |||
* «کودکبلاگری؛ روشی نوین در بهرهکشی از کودکان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۲ش. | |||
* «گروهبندی سنی کودکان مشخص شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ بهمن ۱۳۹۹ش. | |||
* «مراقب آرایش کردن کودکان باشید»، اقتصادآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۱ش. | |||
* «مضرات لوازم آرایشی برای کودکان چیست؟»، وبسایت عسل بانو، تاریخ درج مطلب: ۸ مرداد ۱۴۰۳ش. | |||
* «معصومیت کودکان ابزار نمایش در فضای مجازی، عاقبت کودکان مدلینگ»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۰ تیر ۱۳۹۹ش. | |||
* مغازهای، نیلوفر، «چرا نباید دختر بچهها را آرایش کرد؟ عکسالعمل مناسب به تمایل کودکان به آرایش»، وبسایت با مامان، تاریخ درج مطلب: اردیبهشت ۱۴۰۱ش. | |||
* منصوری، پروین، «جلوی آرایش کودکان را بگیرید!»، وبسایت ایستا، تاریخ بازدید: ۵ آذر ۱۴۰۳ش. | |||
* «ویژگیهای نسل آلفا (نسل هوش مصنوعی)»، وبسایت همرازان، تاریخ بازدید: ۲۰ آذر ۱۴۰۳ش. | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{کودک}} | |||
{{مد}} | |||
[[رده:الگوهای مصرف]] | |||
[[رده:چالشهای تربیتی]] | |||
[[رده:حقوق کودکان]] | |||
[[رده:مدلینگ]] | |||
