زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''{{درشت|سهراب سپهری}}'''، نویسنده، نقاش و شاعر نوپرداز معاصر سهراب سپهری در ظهر ۱۵ مهر ۱۳۰۷ش در شهر قم متولد شد. وی سومین فرزند اسدالله خان و فروغ سپهری است که هر دو اهل شعر و هنر بودند. مادر سهراب، نوادهٔ لسان‌الملک سپهر مؤلف «ناسخ التواریخ»...» ایجاد کرد
 
ابرابزار
 
خط ۳: خط ۳:
سهراب سپهری در ظهر ۱۵ مهر ۱۳۰۷ش در شهر [[قم]] متولد شد. وی سومین فرزند اسدالله خان و فروغ سپهری است که هر دو اهل شعر و هنر بودند. مادر سهراب، نوادهٔ لسان‌الملک سپهر مؤلف «ناسخ التواریخ» بود.<ref>سپهری، مرغ مهاجر، 1377ش، ص17.</ref> سهراب، در همان [[کودک|کودکی]]، [[نقاشی]]، طراحی و خوشنویسی را از [[پدر]] آموخت.<ref>سپهری، هنوز در سفرم، 1380ش، ص14.</ref> آموزش ابتدایی را در دبستان خیام [[کاشان]] گذراند و همزمان در همین دوران به [[نقاشی]] و [[شعر فارسی|شعر]] روی آورد.<ref>مرادی کوچی، معرفی و شناخت سهراب سپهری، 1380ش، ص11.</ref> شاعران و نویسندگان مورد علاقه‌اش گوته، لامارتین، زولا، [[حافظ]]، [[سعدی شیرازی|سعدی]] و نظام وفا بودند. علاقه‌اش به مطالعه و نویسندگی در سنین نوجوانی آغاز شد.<ref>عابدی، تپش سایه دوست، 1377ش، ص96.</ref> در همین دوران، به سبب علاقه به [[موسیقی]]، نواختن [[سنتور]] و [[نی]] را در خانه به‌صورت خودآموز آغاز کرد. در ۱۵ سالگی به [[تهران]] آمد و در دانشسرای مقدماتی به تحصیل ادامه داد.<ref>سپهری، مرغ مهاجر، 1377ش، ص 55، 56 و 62.</ref> در این دوره، علاقهٔ او به نقاشی و نشست و برخاست با اعضای انجمن ادبی صبای [[کاشان]] همچنان ادامه یافت.<ref>نیازمند ارجاع</ref>
سهراب سپهری در ظهر ۱۵ مهر ۱۳۰۷ش در شهر [[قم]] متولد شد. وی سومین فرزند اسدالله خان و فروغ سپهری است که هر دو اهل شعر و هنر بودند. مادر سهراب، نوادهٔ لسان‌الملک سپهر مؤلف «ناسخ التواریخ» بود.<ref>سپهری، مرغ مهاجر، 1377ش، ص17.</ref> سهراب، در همان [[کودک|کودکی]]، [[نقاشی]]، طراحی و خوشنویسی را از [[پدر]] آموخت.<ref>سپهری، هنوز در سفرم، 1380ش، ص14.</ref> آموزش ابتدایی را در دبستان خیام [[کاشان]] گذراند و همزمان در همین دوران به [[نقاشی]] و [[شعر فارسی|شعر]] روی آورد.<ref>مرادی کوچی، معرفی و شناخت سهراب سپهری، 1380ش، ص11.</ref> شاعران و نویسندگان مورد علاقه‌اش گوته، لامارتین، زولا، [[حافظ]]، [[سعدی شیرازی|سعدی]] و نظام وفا بودند. علاقه‌اش به مطالعه و نویسندگی در سنین نوجوانی آغاز شد.<ref>عابدی، تپش سایه دوست، 1377ش، ص96.</ref> در همین دوران، به سبب علاقه به [[موسیقی]]، نواختن [[سنتور]] و [[نی]] را در خانه به‌صورت خودآموز آغاز کرد. در ۱۵ سالگی به [[تهران]] آمد و در دانشسرای مقدماتی به تحصیل ادامه داد.<ref>سپهری، مرغ مهاجر، 1377ش، ص 55، 56 و 62.</ref> در این دوره، علاقهٔ او به نقاشی و نشست و برخاست با اعضای انجمن ادبی صبای [[کاشان]] همچنان ادامه یافت.<ref>نیازمند ارجاع</ref>


==جوانی سهراب==
== جوانی سهراب ==
[[پرونده:سهراب سپهری۱.jpg|alt=جوانی سهراب سپهری|بندانگشتی|سهراب سپهری کاشان ۱۳۲۵]]
[[پرونده:سهراب سپهری۱.jpg|alt=جوانی سهراب سپهری|بندانگشتی|سهراب سپهری کاشان ۱۳۲۵]]
سهراب پس از پایان دورهٔ دوسالهٔ دانشسرا، در ۱۸ سالگی به استخدام ادارهٔ فرهنگ (آموزش و پرورش) [[کاشان]] درآمد و در همین سال در امتحانات ششم ادبی شرکت کرد.<ref>مرادی کوچی، معرفی و شناخت سهراب سپهری، 1380ش، ص11.</ref> هنوز ۲۰ ساله نشده بود که با مشفق کاشانی که در آن زمان شاعری [[جوانی|جوان]] بود، در ادارهٔ فرهنگ آشنا شد و این آشنایی تأثیری مثبت در زندگی او گذاشت. در حقیقت، مشفق الفبای شاعری را به سهراب آموخت و به اصلاح شعرهای او پرداخت. سبک و روش سهراب زیر تأثیر آشنایی وی با منوچهر شیبانی، نقاش و شاعر معاصر در قمصر [[کاشان]] دگرگون شد.<ref>سپهری، هنوز در سفرم، 1380ش، ص18ـ19.</ref> او پس از گرفتن مدرک دیپلم، از ادارهٔ فرهنگ استعفا کرد و برای تحصیل در رشتهٔ نقاشی در دانشکدهٔ هنرهای زیبا، به تهران رفت. وی همزمان با تحصیل، در شرکت نفت نیز به خدمت پرداخت. او به تدریج با سروده‌های نیما و توللی آشنا شد و در قالب‌هایی چون چارپاره طبع‌آزمایی کرد. عشق به شاعری او را به جلسه‌های ادبی مورخ‌الدولهٔ سپهر کشاند و سبب آشنایی او با افرادی مانند محسن هشترودی، محمدابراهیم باستانی پاریزی و کریم پورشیرازی در این انجمن شد.<ref>عابدی، تپش سایه دوست،1377ش، ص101ـ102.</ref>
سهراب پس از پایان دورهٔ دوسالهٔ دانشسرا، در ۱۸ سالگی به استخدام ادارهٔ فرهنگ (آموزش و پرورش) [[کاشان]] درآمد و در همین سال در امتحانات ششم ادبی شرکت کرد.<ref>مرادی کوچی، معرفی و شناخت سهراب سپهری، 1380ش، ص11.</ref> هنوز ۲۰ ساله نشده بود که با مشفق کاشانی که در آن زمان شاعری [[جوانی|جوان]] بود، در ادارهٔ فرهنگ آشنا شد و این آشنایی تأثیری مثبت در زندگی او گذاشت. در حقیقت، مشفق الفبای شاعری را به سهراب آموخت و به اصلاح شعرهای او پرداخت. سبک و روش سهراب زیر تأثیر آشنایی وی با منوچهر شیبانی، نقاش و شاعر معاصر در قمصر [[کاشان]] دگرگون شد.<ref>سپهری، هنوز در سفرم، 1380ش، ص18ـ19.</ref> او پس از گرفتن مدرک دیپلم، از ادارهٔ فرهنگ استعفا کرد و برای تحصیل در رشتهٔ نقاشی در دانشکدهٔ هنرهای زیبا، به تهران رفت. وی همزمان با تحصیل، در شرکت نفت نیز به خدمت پرداخت. او به تدریج با سروده‌های نیما و توللی آشنا شد و در قالب‌هایی چون چارپاره طبع‌آزمایی کرد. عشق به شاعری او را به جلسه‌های ادبی مورخ‌الدولهٔ سپهر کشاند و سبب آشنایی او با افرادی مانند محسن هشترودی، محمدابراهیم باستانی پاریزی و کریم پورشیرازی در این انجمن شد.<ref>عابدی، تپش سایه دوست،1377ش، ص101ـ102.</ref>


==شعر و نقاشی سهراب==
== شعر و نقاشی سهراب ==
[[پرونده:سهراب سپهری۲.jpg|جایگزین=دستخط سهراب سپهری|بندانگشتی|دستخط سهراب سپهری]]
[[پرونده:سهراب سپهری۲.jpg|جایگزین=دستخط سهراب سپهری|بندانگشتی|دستخط سهراب سپهری]]
سهراب در ۱۳۳۰ش نخستین دفتر شعرش را منتشر کرد. دو سال بعد، از دانشکده هنرهای زیبا با رتبهٔ اول فارغ‌التحصیل شد. در همان سال، نشان درجه اول علمی نیز گرفت و در چندین نمایشگاه نقاشی در [[تهران]] شرکت کرد. افزون بر آن، در هنرستان‌های هنرهای زیبا تدریس کرد.<ref>آشوری، پیامی در راه، 1366ش، ص10.</ref> در ۱۳۳۶ش به پاریس رفت و در آنجا در مدرسهٔ هنرهای زیبای آن شهر در رشتهٔ لیتوگرافی (چاپ سنگی) نام‌نویسی کرد.<ref>مرادی کوچی، معرفی و شناخت سهراب سپهری، 1380ش، ص12.</ref> یک سال بعد، به رُم رفت و ضمن اقامت دوماهه در آن شهر از نمایشگاه دوسالانهٔ ونیز (Venice Biennale) دیدن کرد. وی سپس به [[ایران]] بازگشت و تابلوهایش را در نخستین دوسالانهٔ تهران نمایش داد و جایزهٔ نخست هنرهای زیبا را گرفت. از ۱۳۳۹ تا ۱۳۵۴ش به چندین کشور اروپایی، ژاپن، هندوستان، آمریکا، مصر و یونان سفر کرد و در چندین نمایشگاه نقاشی و جشنوارۀ بین‌المللی حضور یافت.<ref>سپهری، هنوز در سفرم، 1380ش، ص124ـ 125.</ref>
سهراب در ۱۳۳۰ش نخستین دفتر شعرش را منتشر کرد. دو سال بعد، از دانشکده هنرهای زیبا با رتبهٔ اول فارغ‌التحصیل شد. در همان سال، نشان درجه اول علمی نیز گرفت و در چندین نمایشگاه نقاشی در [[تهران]] شرکت کرد. افزون بر آن، در هنرستان‌های هنرهای زیبا تدریس کرد.<ref>آشوری، پیامی در راه، 1366ش، ص10.</ref> در ۱۳۳۶ش به پاریس رفت و در آنجا در مدرسهٔ هنرهای زیبای آن شهر در رشتهٔ لیتوگرافی (چاپ سنگی) نام‌نویسی کرد.<ref>مرادی کوچی، معرفی و شناخت سهراب سپهری، 1380ش، ص12.</ref> یک سال بعد، به رُم رفت و ضمن اقامت دوماهه در آن شهر از نمایشگاه دوسالانهٔ ونیز (Venice Biennale) دیدن کرد. وی سپس به [[ایران]] بازگشت و تابلوهایش را در نخستین دوسالانهٔ تهران نمایش داد و جایزهٔ نخست هنرهای زیبا را گرفت. از ۱۳۳۹ تا ۱۳۵۴ش به چندین کشور اروپایی، ژاپن، هندوستان، آمریکا، مصر و یونان سفر کرد و در چندین نمایشگاه نقاشی و جشنوارهٔ بین‌المللی حضور یافت.<ref>سپهری، هنوز در سفرم، 1380ش، ص124ـ 125.</ref>


==آثار سهراب==
== آثار سهراب ==
سهراب سپهری دارای تخیلی بسیار پیشرفته و مدرن بود. این‌گونه از تخیل، پیش از آن، در شعر بیدل دیده شده و پس از بیدل تا ظهور سهراب، در [[شعر فارسی]] سابقه نداشته است.<ref>کاظمی، شعر پارسی، 1379ش، ص102.</ref> از آنجا که سهراب هم شاعر بود و هم نقاش، شعرش طراحی لحظه‌های شاعرانه و نقاشی او لبریز از شعر بود.<ref>شایگان، لحظه‌ای در واحه، 1361ش، ص39.</ref> هنوز از مرگ او مدت زیادی نگذشته است، اما ذهن جامعه اشعار او را مانند اشعار [[حافظ]] و [[سعدی]] پذیرفته، به خاطر سپرده و زنده نگاه داشته است.<ref>شمیسا، نگاهی به سپهری، 1372ش، ص6.</ref>
سهراب سپهری دارای تخیلی بسیار پیشرفته و مدرن بود. این‌گونه از تخیل، پیش از آن، در شعر بیدل دیده شده و پس از بیدل تا ظهور سهراب، در [[شعر فارسی]] سابقه نداشته است.<ref>کاظمی، شعر پارسی، 1379ش، ص102.</ref> از آنجا که سهراب هم شاعر بود و هم نقاش، شعرش طراحی لحظه‌های شاعرانه و نقاشی او لبریز از شعر بود.<ref>شایگان، لحظه‌ای در واحه، 1361ش، ص39.</ref> هنوز از مرگ او مدت زیادی نگذشته است، اما ذهن جامعه اشعار او را مانند اشعار [[حافظ]] و [[سعدی]] پذیرفته، به خاطر سپرده و زنده نگاه داشته است.<ref>شمیسا، نگاهی به سپهری، 1372ش، ص6.</ref>


از مشهورترین آثار او در زمینهٔ شعر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
از مشهورترین آثار او در زمینهٔ شعر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
#مرگ رنگ
# مرگ رنگ
#زندگی خواب‌ها
# زندگی خواب‌ها
#آوار آفتاب
# آوار آفتاب
#شرق اندوه
# شرق اندوه
#صدای پای آب
# صدای پای آب
#مسافر
# مسافر
#حجم سبز
# حجم سبز
#ما هیچ، ما نگاه.
# ما هیچ، ما نگاه.
گفتنی است این هشت دفتر شعر، به صورت یکجا به نام هشت کتاب منتشر شده‌اند.<ref>«هشت کتاب»، وبگاه گیسوم.</ref> دفتری از شعرهای برگزیدهٔ او به نام «عاشق همیشه تنهاست»، به همت کریم امامی همراه ترجمهٔ انگلیسی آن در ۱۳۸۲ش در [[تهران]] چاپ شد. اشعار او به زبان‌های گوناگون مانند انگلیسی، فرانسه، آلمانی، [[زبان عربی|عربی]] و در سال‌های اخیر به زبان‌های اسپانیولی، ترکی و سوئدی برگردانیده شده است.<ref>سپهری، مرغ مهاجر، 1377ش، ص83.</ref>
گفتنی است این هشت دفتر شعر، به صورت یکجا به نام هشت کتاب منتشر شده‌اند.<ref>«هشت کتاب»، وبگاه گیسوم.</ref> دفتری از شعرهای برگزیدهٔ او به نام «عاشق همیشه تنهاست»، به همت کریم امامی همراه ترجمهٔ انگلیسی آن در ۱۳۸۲ش در [[تهران]] چاپ شد. اشعار او به زبان‌های گوناگون مانند انگلیسی، فرانسه، آلمانی، [[زبان عربی|عربی]] و در سال‌های اخیر به زبان‌های اسپانیولی، ترکی و سوئدی برگردانیده شده است.<ref>سپهری، مرغ مهاجر، 1377ش، ص83.</ref>


==درگذشت سهراب==
== درگذشت سهراب ==
[[پرونده:سهراب سپهری.jpg|جایگزین=سنگ قبر سهراب سپهری|بندانگشتی|سنگ قبر سهراب سپهری]]
[[پرونده:سهراب سپهری.jpg|جایگزین=سنگ قبر سهراب سپهری|بندانگشتی|سنگ قبر سهراب سپهری]]
او در ۱۳۵۸ش برای درمان بیماری سرطان خون به لندن رفت؛ اما پس از ناکامی در درمان، به [[ایران]] بازگشت و سرانجام در [[تهران]] درگذشت و در صحن امامزاده سلطان‌علی در قریه مشهدِ اردهالِ [[کاشان]] به خاک سپرده شد.<ref>آشوری، پیامی در راه، 1366ش، ص14.</ref>
او در ۱۳۵۸ش برای درمان بیماری سرطان خون به لندن رفت؛ اما پس از ناکامی در درمان، به [[ایران]] بازگشت و سرانجام در [[تهران]] درگذشت و در صحن امامزاده سلطان‌علی در قریه مشهدِ اردهالِ [[کاشان]] به خاک سپرده شد.<ref>آشوری، پیامی در راه، 1366ش، ص14.</ref>


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


==منابع==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
*آشوری، داریوش و دیگران، پیامی در راه، تهران، طهوری، ۱۳۶۶ش.
* آشوری، داریوش و دیگران، پیامی در راه، تهران، طهوری، ۱۳۶۶ش.
*سپهری، پریدخت، مرغ مهاجر، تهران، طهوری، چ۴، ۱۳۷۷ش.
* سپهری، پریدخت، مرغ مهاجر، تهران، طهوری، چ۴، ۱۳۷۷ش.
*سپهری، پریدخت، هنوز در سفرم، تهران، فرزان، چ۱، ۱۳۸۰ش.
* سپهری، پریدخت، هنوز در سفرم، تهران، فرزان، چ۱، ۱۳۸۰ش.
*شایگان، داریوش، لحظه‌ای در واحه: سهراب سپهری، شاعر، نقاش، به تحقیق لیلی گلستان، تهران، امیرکبیر، چ۳، ۱۳۶۱ش.
* شایگان، داریوش، لحظه‌ای در واحه: سهراب سپهری، شاعر، نقاش، به تحقیق لیلی گلستان، تهران، امیرکبیر، چ۳، ۱۳۶۱ش.
*شمیسا، سیرو، نگاهی به سپهری، تهران، مروارید، چ۴، ۱۳۷۲ش.
* شمیسا، سیرو، نگاهی به سپهری، تهران، مروارید، چ۴، ۱۳۷۲ش.
*کاظمی، محمدکاظم، شعر پارسی، مشهد، مؤسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی ضریح آفتاب، چ۱، ۱۳۷۹ش.
* کاظمی، محمدکاظم، شعر پارسی، مشهد، مؤسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی ضریح آفتاب، چ۱، ۱۳۷۹ش.
*عابدی، کامیار، تپش سایه دوست، تهران، کامیار عابدی، ۱۳۷۷ش.
* عابدی، کامیار، تپش سایه دوست، تهران، کامیار عابدی، ۱۳۷۷ش.
*مرادی کوچی، شهناز، معرفی و شناخت سهراب سپهری، تهران، نشر قطره، چ۱، ۱۳۸۰ش.
* مرادی کوچی، شهناز، معرفی و شناخت سهراب سپهری، تهران، نشر قطره، چ۱، ۱۳۸۰ش.
*«هشت کتاب»، وبگاه گیسوم، تاریخ بازدید: ۲۵ خرداد ۱۴۰۰ ش.
* «هشت کتاب»، وبگاه گیسوم، تاریخ بازدید: ۲۵ خرداد ۱۴۰۰ ش.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
{{شخصیت‌های ادبیات فارسی}}