بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =   
| تصویر            =جزایر ایرانی خلیج فارس.jpg  
| زیرنویس تصویر    =   
| زیرنویس تصویر    =جزایر ایرانی خلیج فارس  
| image_alt        =
| image_alt        =جزایر ایرانی خلیج فارس
| فایل پادکست      =جزایر ایرانی خلیج فارس.ogg   
| فایل پادکست      =جزایر ایرانی خلیج فارس.ogg   
| حجم فایلپادکست    =10/4
| حجم فایلپادکست    =10/4
خط ۸۱: خط ۸۱:


== نقش جزایر در قلمروسازی دریایی ==
== نقش جزایر در قلمروسازی دریایی ==
[[پرونده:جزایر ایرانی خلیج فارس1.png|جایگزین=جزیره فارسی|بندانگشتی|جزیره فارسی]]
به باور پژوهشگران، جزایر ایرانی خلیج فارس به‌دلیل اهمیت ژئوپلیتیکی، ژئواستراتژیکی و ژئواکونومیکی این منطقه، نقشی کلیدی در تعیین قلمروهای دریایی ایران ایفا می‌کند. در تطبیق با کنوانسیون ۱۹۸۲م حقوق دریاها، از هشت جزیره ایرانی برای تعیین خط مبدأ مستقیم استفاده شده است. این امر موجب گسترش آب‌های داخلی و نیز افزایش محدوده سایر قلمروهای دریایی به ویژه دریای سرزمینی گردیده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2305949/بررسی-تاثیر-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس-و-تنگه-هرمز-در-قلمروسازی-دریایی-ایران?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=4 امیری و نادری، «بررسی تأثیر جزایر ایرانی خلیج فارس و تنگه هرمز در قلمروسازی دریایی ایران»،  1404ش، ص53.]</ref>
به باور پژوهشگران، جزایر ایرانی خلیج فارس به‌دلیل اهمیت ژئوپلیتیکی، ژئواستراتژیکی و ژئواکونومیکی این منطقه، نقشی کلیدی در تعیین قلمروهای دریایی ایران ایفا می‌کند. در تطبیق با کنوانسیون ۱۹۸۲م حقوق دریاها، از هشت جزیره ایرانی برای تعیین خط مبدأ مستقیم استفاده شده است. این امر موجب گسترش آب‌های داخلی و نیز افزایش محدوده سایر قلمروهای دریایی به ویژه دریای سرزمینی گردیده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2305949/بررسی-تاثیر-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس-و-تنگه-هرمز-در-قلمروسازی-دریایی-ایران?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=4 امیری و نادری، «بررسی تأثیر جزایر ایرانی خلیج فارس و تنگه هرمز در قلمروسازی دریایی ایران»،  1404ش، ص53.]</ref>


خط ۲۸۱: خط ۲۸۲:


== ادعای مالکیت امارات بر برخی از جزایر ایرانی ==
== ادعای مالکیت امارات بر برخی از جزایر ایرانی ==
[[پرونده:جزایر ایرانی خلیج فارس2.jpg|جایگزین=جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک |بندانگشتی|جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک ]]
جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک در موقعیت استراتژیک تنگه هرمز قرار دارد و تحلیلگران آنها را از منظر ژئوپلیتیک، نظامی و اقتصادی برای ایران حیاتی ارزیابی می‌کنند. شواهد نشان می‌دهد که این جزایر همواره تحت حاکمیت ایران بوده‌اند و اسناد تاریخی متعددی از جمله نقشه رسمی لرد کرزن، وزیر خارجه بریتانیا در۱۹۰۳م به وضوح مالکیت ایران بر آنها را تأیید می‌کند. [[بریتانیا]] در اوایل قرن بیستم میلادی به‌صورت رسمی به حاکمیت ایران بر این جزایر اعتراف کرده و این اعتراف پایه‌گذار تثبیت حقوقی حاکمیت ایران شده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1013262/اهمیت-ژئوپلیتیک-جزایر-سه‌گانه‌ی-ایرانی-در-خلیج‌فارس-اعتراف-تاریخی-انگلستان-به-حاکمیت-ایران-بر-تُنب-بزرگ-تُنب-کوچک-و-ابوموسی «اهمیت ژئوپلیتیک جزایر سه‌گانه‌ی ایرانی در خلیج‌فارس / اعتراف تاریخی انگلستان به حاکمیت ایران بر «تُنب بزرگ، تُنب کوچک و ابوموسی»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>
جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک در موقعیت استراتژیک تنگه هرمز قرار دارد و تحلیلگران آنها را از منظر ژئوپلیتیک، نظامی و اقتصادی برای ایران حیاتی ارزیابی می‌کنند. شواهد نشان می‌دهد که این جزایر همواره تحت حاکمیت ایران بوده‌اند و اسناد تاریخی متعددی از جمله نقشه رسمی لرد کرزن، وزیر خارجه بریتانیا در۱۹۰۳م به وضوح مالکیت ایران بر آنها را تأیید می‌کند. [[بریتانیا]] در اوایل قرن بیستم میلادی به‌صورت رسمی به حاکمیت ایران بر این جزایر اعتراف کرده و این اعتراف پایه‌گذار تثبیت حقوقی حاکمیت ایران شده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1013262/اهمیت-ژئوپلیتیک-جزایر-سه‌گانه‌ی-ایرانی-در-خلیج‌فارس-اعتراف-تاریخی-انگلستان-به-حاکمیت-ایران-بر-تُنب-بزرگ-تُنب-کوچک-و-ابوموسی «اهمیت ژئوپلیتیک جزایر سه‌گانه‌ی ایرانی در خلیج‌فارس / اعتراف تاریخی انگلستان به حاکمیت ایران بر «تُنب بزرگ، تُنب کوچک و ابوموسی»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>


خط ۲۸۸: خط ۲۹۰:


== جزایر ایرانی تحت اشغال امارات ==
== جزایر ایرانی تحت اشغال امارات ==
بر اساس اسناد تاریخی، جزایر [[جزیره آریانا|آریانا]] و [[جزیره زرکوه|زرکوه]] در جنوب خلیج فارس که امروزه در اختیار امارات متحده عربی قرار دارند، در [[دوره قاجار|دورهٔ قاجار]] و تحت تأثیر نفوذ [[بریتانیا]] از حاکمیت ایران خارج شده‌اند. جزیره زرکوه با مساحت هشت کیلومتر مربع، دارای منابع نفتی قابل توجهی است و تولید روزانه آن بیش از پانصد و پنجاه هزار بشکه نفت برآورد می‌شود. جزیره آریانا نیز با دوازده کیلومتر مربع مساحت، منطقه‌ای حفاظت‌شده با اهمیت زیست‌محیطی است که در فهرست موقت [[میراث جهانی یونسکو]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/789491/ایران-جزیره-دیگر-هم-در-خلیج-فارس-دارد-وقت-اقامه-دعوی-بین-المللی-نرسیده-است «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد؛ وقت اقامه دعوی بین‌المللی نرسیده است؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref> به نظر تحلیلگران در شرایط امروزی و با توجه به مشارکت امارات در حملات نظامی علیه ایران در [[جنگ رمضان]] ۱۴۰۴–۱۴۰۵ش از طریق میزبانی از پایگاه‌های آمریکایی، ایران بر اساس قوانین بین‌المللی مسئولیت دولتی امارات را محرز دانسته و خسارت‌های مادی و معنوی ناشی از این اقدامات را مطالبه کرده است. در این چارچوب، برخی تحلیل‌گران بازگرداندن جزایر آریانا و زرکوه به حاکمیت ایران را در کنار دریافت غرامت جنگی، اقدامی متناسب با تعهدات بین‌المللی امارات ارزیابی می‌کنند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1197477/ماجرای-تصاحب-۲-جزیره-آریانا-و-زرکوه-توسط-امارات-در-زمان-شاه-چه-بود «آریانا و زرکوه را پس بگیریم»، جوان آنلاین؛] [https://farsnews.ir/abbasmohrdar/1774347725765283811/آریانا-و-زرکوه-دو-جزیره-ایرانی-و-فرصتی-تاریخی-برای-بازگشت-به-خانه «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی و فرصتی تاریخی برای بازگشت به خانه»، خبرگزاری فارس.]</ref>
بر اساس اسناد تاریخی، جزایر [[جزیره آریانا|آریانا]] و [[جزیره زرکوه|زرکوه]] در جنوب خلیج فارس که امروزه در اختیار [[امارات متحده عربی]] قرار دارند، در [[دوره قاجار|دورهٔ قاجار]] و تحت تأثیر نفوذ [[بریتانیا]] از حاکمیت ایران خارج شده‌اند. جزیره زرکوه با مساحت هشت کیلومتر مربع، دارای منابع نفتی قابل توجهی است و تولید روزانه آن بیش از پانصد و پنجاه هزار بشکه نفت برآورد می‌شود. جزیره آریانا نیز با دوازده کیلومتر مربع مساحت، منطقه‌ای حفاظت‌شده با اهمیت زیست‌محیطی است که در فهرست موقت [[میراث جهانی یونسکو]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/789491/ایران-جزیره-دیگر-هم-در-خلیج-فارس-دارد-وقت-اقامه-دعوی-بین-المللی-نرسیده-است «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد؛ وقت اقامه دعوی بین‌المللی نرسیده است؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref> به نظر تحلیلگران در شرایط امروزی و با توجه به مشارکت امارات در حملات نظامی علیه ایران در [[جنگ رمضان]] ۱۴۰۴–۱۴۰۵ش از طریق میزبانی از پایگاه‌های آمریکایی، ایران بر اساس قوانین بین‌المللی مسئولیت دولتی امارات را محرز دانسته و خسارت‌های مادی و معنوی ناشی از این اقدامات را مطالبه کرده است. در این چارچوب، برخی تحلیل‌گران بازگرداندن جزایر آریانا و زرکوه به حاکمیت ایران را در کنار دریافت غرامت جنگی، اقدامی متناسب با تعهدات بین‌المللی امارات ارزیابی می‌کنند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1197477/ماجرای-تصاحب-۲-جزیره-آریانا-و-زرکوه-توسط-امارات-در-زمان-شاه-چه-بود «آریانا و زرکوه را پس بگیریم»، جوان آنلاین؛] [https://farsnews.ir/abbasmohrdar/1774347725765283811/آریانا-و-زرکوه-دو-جزیره-ایرانی-و-فرصتی-تاریخی-برای-بازگشت-به-خانه «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی و فرصتی تاریخی برای بازگشت به خانه»، خبرگزاری فارس.]</ref>


== جزایر ایرانی خلیج فارس در جنگ رمضان ==
== جزایر ایرانی خلیج فارس در جنگ رمضان ==
خط ۲۹۴: خط ۲۹۶:


== کتاب جزایر ایرانی خلیج فارس ==
== کتاب جزایر ایرانی خلیج فارس ==
[[پرونده:جزایر ایرانی خلیج فارس3.jpg|جایگزین=کتاب جزایر ایرانی خلیج فارس اثر مسعود کوهستانی‌نژاد|بندانگشتی|کتاب جزایر ایرانی خلیج فارس اثر مسعود کوهستانی‌نژاد]]
کتاب '''جزایر ایرانی خلیج فارس''' تألیف مسعود کوهستانی‌نژاد، در ۱۳۹۳ش توسط انتشارات دنیای اقتصاد در ۳۴۰ صفحه منتشر شده است. این کتاب شامل ۸ فصل، پیشگفتار، مقدمه و نتیجه‌گیری بوده و ضمائم آن برگرفته از نشریات فارسی‌زبان دورهٔ قاجار مانند حبیب‌المتین، ثریا و چهره‌نما است که تحولات جزایر را مورد توجه قرار داده‌اند. همچنین فصل یازدهم و بخشی از ضمائم به موضوع جزایر ایران در خلیج فارس و سفرنامه‌ای از بحرین (منتشرشده در بهمن ۱۳۲۷ش) اختصاص یافته است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1300552/رزم-ارا-و-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=3 <ins>آذری</ins> شهرضایی، رضا، «رزم آرا و جزایر ایرانی خلیج فارس»، مجلۀ گفتگو، شمارۀ 66، 1393ش، ص14.]</ref>
کتاب '''جزایر ایرانی خلیج فارس''' تألیف مسعود کوهستانی‌نژاد، در ۱۳۹۳ش توسط انتشارات دنیای اقتصاد در ۳۴۰ صفحه منتشر شده است. این کتاب شامل ۸ فصل، پیشگفتار، مقدمه و نتیجه‌گیری بوده و ضمائم آن برگرفته از نشریات فارسی‌زبان دورهٔ قاجار مانند حبیب‌المتین، ثریا و چهره‌نما است که تحولات جزایر را مورد توجه قرار داده‌اند. همچنین فصل یازدهم و بخشی از ضمائم به موضوع جزایر ایران در خلیج فارس و سفرنامه‌ای از بحرین (منتشرشده در بهمن ۱۳۲۷ش) اختصاص یافته است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1300552/رزم-ارا-و-جزایر-ایرانی-خلیج-فارس?q=جزایر%20ایرانی%20خلیج%20فارس&score=274877907000.0&rownumber=3 <ins>آذری</ins> شهرضایی، رضا، «رزم آرا و جزایر ایرانی خلیج فارس»، مجلۀ گفتگو، شمارۀ 66، 1393ش، ص14.]</ref>