علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) +رده:فمینیسم، +رده:جنبشهای زنان (هاتکت)، ابرابزار |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =فمینیسم۱.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =تظاهرات زنان نیویورکی در اعتراض برای نداشتن حق رأی | |||
| image_alt =تظاهرات زنان نیویورکی در اعتراض برای نداشتن حق رأی | |||
| فایل پادکست =موج اول فمینیسم.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =۱۱/۷ | |||
| تاریخ پادکست =۲۳-۱-۱۴۰۵ | |||
| زیرنویس عنوان = جنبش سازمانیافته برای کسب حقوق قانونی و سیاسی پایه برای زنان | |||
| عنوان اصلی = موج اول فمینیسم | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = [[مطالعات جنسیت]]، [[جامعهشناسی سیاسی]]، تاریخ اندیشه | |||
| نوع مفهوم = جنبش اجتماعی و سیاسی | |||
| معنای اصطلاحی = نخستین مرحله از جنبشهای فمینیستی | |||
| حوزه کاربرد = مطالعات تاریخی و اجتماعی دربارهٔ جنبشهای زنان | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''موج اول فمینیسم'''؛ جنبش سازمانیافتهای برای کسب حقوق قانونی و سیاسی پایه و اولیه برای زنان. | '''موج اول فمینیسم'''؛ جنبش سازمانیافتهای برای کسب حقوق قانونی و سیاسی پایه و اولیه برای زنان. | ||
| خط ۴: | خط ۳۴: | ||
== تعریف == | == تعریف == | ||
فمینیسم بهعنوان یک جنبش اجتماعی، بهطور معمول به دورههایی موسوم به [[امواج فمینیسم|امواج فمینیستی]] تقسیم میشود. هر موج بر پایه اولویتها، اهداف و راهبردهای غالب خود در یک مقطع تاریخی مشخص میشود | فمینیسم بهعنوان یک جنبش اجتماعی، بهطور معمول به دورههایی موسوم به [[امواج فمینیسم|امواج فمینیستی]] تقسیم میشود. هر موج بر پایه اولویتها، اهداف و راهبردهای غالب خود در یک مقطع تاریخی مشخص میشود. بهطور کلی، [[فمینیسم]] از مبارزه برای حقوق قانونی ابتدایی آغاز کرده و سپس به نقد ساختارهای فرهنگی، توجه به تنوع هویتی و در نهایت بهرهگیری از فناوری برای پیشبرد عدالت گسترش یافته است. [[موج اول فمینیسم]]، جنبشی سیاسی و اجتماعی در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی بود که با محوریت کسب [[حقوق شهروندی|حقوق اولیه شهروندی]] و سیاسی بهویژه حق رأی، شکل گرفت و جایگاه زنان بهعنوان دارایی مردان را به چالش کشید. موفقیت آن در تغییر قوانین کشورهای غربی، اگرچه محدود و اغلب [[نژادپرستی|نژادپرستانه]] بود، اما سنگ بنای مبارزات فمینیستی بعدی را گذاشت.<ref>[https://movarekhpod.com/types-of-feminism-the-four-waves-2/ «چهار موج اصلی فمینیسم؛ سیر تکوینی نهضت طرفداری از حقوق زنان در طول تاریخ»، وبسایت مورخ.]</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
| خط ۱۹: | خط ۴۹: | ||
=== تحولات اقتصادی === | === تحولات اقتصادی === | ||
[[پرونده:موج اول فمینیسم۱.jpg|جایگزین=عکس قدیمی از زنان در حال کار در کارخانه اسلحهسازی کلت در هارتفوردِ کنتیکت - دوران جنگ جهانی اول|بندانگشتی|زنانی در حال کار در کارخانه اسلحهسازی کلت در هارتفوردِ کنتیکت در دوران جنگ جهانی اول؛ عکسی از کتابخانه کنگره آمریکا.]] | |||
* انقلاب صنعتی و رشد سرمایهداری: گذار از [[جامعه فئودالی]] به سرمایهداری صنعتی اتفاق افتاد. | * انقلاب صنعتی و رشد سرمایهداری: گذار از [[جامعه فئودالی]] به سرمایهداری صنعتی اتفاق افتاد. | ||
* تقاضا برای نیروی کار ارزان: کارخانههای بزرگ برای افزایش تولید و کاهش هزینهها بهمنظور رقابت در بازارهای داخلی و خارجی، به کارگران کمتوقع، غیرماهر و با دستمزد اندک، نیاز مبرم داشتند. | * تقاضا برای نیروی کار ارزان: کارخانههای بزرگ برای افزایش تولید و کاهش هزینهها بهمنظور رقابت در بازارهای داخلی و خارجی، به کارگران کمتوقع، غیرماهر و با دستمزد اندک، نیاز مبرم داشتند. | ||
| خط ۴۴: | خط ۷۵: | ||
== افراد اثرگذار در موج اول فمینیسم == | == افراد اثرگذار در موج اول فمینیسم == | ||
* '''مری ولستون کرافت''': کتاب او با عنوان حقانیت حقوق زن (۱۷۹۲م) که از اولین آثار در حوزه [[فمینیسم]] بهشمار میرود بر شکلگیری موج اول فمینیسم اثرگذار بود. [[مری ولستون کرافت]] بر اهمیت آموزش و برابری زنان تأکید داشت و این کتاب را در مخالفت با اندیشه [[ژان ژاک روسو]] و موضع [[انقلاب فرانسه]] و بورژوازی کشورهایی نوشت که [[دختران]] را از برابری منع میکردند. این کتاب زمینههای طرح مباحث حقوق زنان را پس از انقلاب فرانسه در [[کشورهای غربی]] فراهم کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/725788/خاستگاه-فمینیسم-در-ایران زیبایینژاد، محمدرضا، «خاستگاه فمینیسم و دانشهای فمینیستی»، 1382ش، ص16.]</ref> | * '''مری ولستون کرافت''': کتاب او با عنوان حقانیت حقوق زن (۱۷۹۲م) که از اولین آثار در حوزه [[فمینیسم]] بهشمار میرود بر شکلگیری موج اول فمینیسم اثرگذار بود. [[مری ولستون کرافت]] بر اهمیت آموزش و برابری زنان تأکید داشت و این کتاب را در مخالفت با اندیشه [[ژان ژاک روسو]] و موضع [[انقلاب فرانسه]] و بورژوازی کشورهایی نوشت که [[دختران]] را از برابری منع میکردند. این کتاب زمینههای طرح مباحث حقوق زنان را پس از انقلاب فرانسه در [[کشورهای غربی]] فراهم کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/725788/خاستگاه-فمینیسم-در-ایران زیبایینژاد، محمدرضا، «خاستگاه فمینیسم و دانشهای فمینیستی»، 1382ش، ص16.]</ref> | ||
* '''[[سوزان آنتونی]]''': فعال حقوق زنان و از رهبران جنبش حق رأی زنان در آمریکا بود که به همراه [[الیزابت کدی استانتون]]، انجمن ملی حق رأی زنان را تأسیس کرد.<ref>"[https://www.britannica.com/biography/Susan-B-Anthony Susan B. Anthony]", Britannica.</ref> | * '''[[سوزان آنتونی]]''': فعال حقوق زنان و از رهبران جنبش حق رأی زنان در آمریکا بود که به همراه [[الیزابت کدی استانتون]]، انجمن ملی حق رأی زنان را تأسیس کرد.<ref>"[https://www.britannica.com/biography/Susan-B-Anthony Susan B. Anthony]", Britannica.</ref> | ||
| خط ۶۶: | خط ۹۶: | ||
{{پایان چپچین}} | {{پایان چپچین}} | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{فمینیسم}} | |||
[[رده:جنبشهای زنان]] | |||
[[رده:فمینیسم]] | |||