حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
== نسب و خاندان == | == نسب و خاندان == | ||
نسب سید جواد خامنهای به [[سادات حسینی]] از [[شاخه سادات افطسی]] و سلطان سید احمد میرسد که با پنج واسطه، فرزند [[سجاد|امام سجاد]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریفرازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص۱۲۷-۱۲۹]؛ [https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی شهید سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای].</ref> سلطان سید احمد که برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای بنیعباس، به ارتفاعات روستای [[هزاوه]] در نزدیکی [[تفرش]] پناه برده بود، در سال ۳۶۰ق به شهادت رسید و همانجا به خاک سپرده شد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3504691/از-زادگاه-امیرکبیر-تا-قطب-گردشگری-مذهبی-روایت-هزاوه-تاریخی «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم]؛ [https://fa.al-shia.org/امامزاده-سلطان-سيد-احمدس-هزاوه/ «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه].</ref> از نسل وی، سید محمد فرزند سید محمدتقی از تفرش به [[آذربایجان]] مهاجرت کرد و در شهر [[خامنه]] ساکن شد و [[خاندان خامنهای]] شکل گرفت.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریفرازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص ۱۲۷]؛ [https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وبسایت قدس آنلاین].</ref> پس از وی، فرزندش سید حسین خامنهای که از فقیهان دانشآموخته [[حوزه علمیه نجف]] بود با تصدی امامت جماعت در [[مسجد جامع تبریز]]، هدایت مردم را بر عهده گرفت. وی که پدر سید جواد بود، در سال ۱۳۲۵ق رحلت کرد.<ref> | نسب سید جواد خامنهای به [[سادات حسینی]] از [[شاخه سادات افطسی]] و سلطان سید احمد میرسد که با پنج واسطه، فرزند [[سجاد|امام سجاد]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریفرازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص۱۲۷-۱۲۹]؛ [https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی شهید سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای].</ref> سلطان سید احمد که برای در امان ماندن از تعقیب نیروهای بنیعباس، به ارتفاعات روستای [[هزاوه]] در نزدیکی [[تفرش]] پناه برده بود، در سال ۳۶۰ق به شهادت رسید و همانجا به خاک سپرده شد.<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3504691/از-زادگاه-امیرکبیر-تا-قطب-گردشگری-مذهبی-روایت-هزاوه-تاریخی «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم]؛ [https://fa.al-shia.org/امامزاده-سلطان-سيد-احمدس-هزاوه/ «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه].</ref> از نسل وی، سید محمد فرزند سید محمدتقی از تفرش به [[آذربایجان]] مهاجرت کرد و در شهر [[خامنه]] ساکن شد و [[خاندان خامنهای]] شکل گرفت.<ref>[https://lib.eshia.ir/ شریفرازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران: اسلامیه، ج۷، ص ۱۲۷]؛ [https://www.qudsonline.ir/news/342812/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد»، وبسایت قدس آنلاین].</ref> پس از وی، فرزندش سید حسین خامنهای که از فقیهان دانشآموخته [[حوزه علمیه نجف]] بود با تصدی امامت جماعت در [[مسجد جامع تبریز]]، هدایت مردم را بر عهده گرفت. وی که پدر سید جواد بود، در سال ۱۳۲۵ق رحلت کرد.<ref>بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵.</ref> | ||
== از ولادت تا جوانی == | == از ولادت تا جوانی == | ||
سید جواد خامنهای در ۱۶ آذر ۱۲۷۴ش در نجف متولد شد. او در سن سهسالگی بههمراه خانواده از نجف به تبریز [[مهاجرت]] کرد. وی در کودکی (سال ۱۳۲۵ق) پدر خود را از دست داد. سید جواد خامنهای در دوران نوجوانی که همزمان با آغاز [[جنبش مشروطه ایران|جنبش مشروطیت]] بود، تحصیلات مقدماتی علوم دینی را در تبریز آغاز کرد. او در این دوران، از نزدیک شاهد رویدادهای تلخ و سرنوشتسازی مانند به دار آویختن جمعی از بزرگان تبریز به دست نیروهای روسی در [[عاشورا|روز عاشورا]] بود. وی در دوران جوانی دو سفر انجام داد: یکی به [[عتبات عالیات]] و دیگری به مشهد. در سفر دوم تحت تأثیر فضای معنوی مشهد و همجواری با [[حرم امام رضا]] قرار گرفت و تصمیم گرفت برای اقامت دائم در این شهر بماند.<ref> | سید جواد خامنهای در ۱۶ آذر ۱۲۷۴ش در نجف متولد شد. او در سن سهسالگی بههمراه خانواده از نجف به تبریز [[مهاجرت]] کرد. وی در کودکی (سال ۱۳۲۵ق) پدر خود را از دست داد. سید جواد خامنهای در دوران نوجوانی که همزمان با آغاز [[جنبش مشروطه ایران|جنبش مشروطیت]] بود، تحصیلات مقدماتی علوم دینی را در تبریز آغاز کرد. او در این دوران، از نزدیک شاهد رویدادهای تلخ و سرنوشتسازی مانند به دار آویختن جمعی از بزرگان تبریز به دست نیروهای روسی در [[عاشورا|روز عاشورا]] بود. وی در دوران جوانی دو سفر انجام داد: یکی به [[عتبات عالیات]] و دیگری به مشهد. در سفر دوم تحت تأثیر فضای معنوی مشهد و همجواری با [[حرم امام رضا]] قرار گرفت و تصمیم گرفت برای اقامت دائم در این شهر بماند.<ref>بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش؛ [https://www.shorakh.com/pim/personel/373 «سید جواد خامنهای»، وبسایت شورای عالی حوزه علمیه خراسان].</ref> | ||
== همسر و فرزندان == | == همسر و فرزندان == | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
== فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی == | == فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی == | ||
[[پرونده:سید جواد خامنهای1.jpg|جایگزین=سید جواد خامنهای، سید علیاکبر خویی و سید ابوالقاسم خویی |بندانگشتی|از چپ: سید جواد خامنهای، سید علیاکبر خویی و سید ابوالقاسم خویی ]] | [[پرونده:سید جواد خامنهای1.jpg|جایگزین=سید جواد خامنهای، سید علیاکبر خویی و سید ابوالقاسم خویی |بندانگشتی|از چپ: سید جواد خامنهای، سید علیاکبر خویی و سید ابوالقاسم خویی ]] | ||
سید جواد خامنهای در مشهد، بهجای تدریس عمومی، به تربیت خصوصی شاگردان مانند میرزا نصرالله شبستری و میرزا حسین عبایی پرداخت. او حدود چهل سال [[امام جماعت|امامت جماعت]] مسجد صدیقیها معروف به مسجد آذربایجانیها در [[بازار سرشور]] مشهد را بر عهده داشت و پس از نمازهای [[نماز مغرب|مغرب]] و [[نماز عشا|عشا]]، اغلب به بیان مباحث [[توحید]] و [[معاد]] از کتاب ''[[کفایة الموحدین (کتاب)|کفایة الموحدین]]'' میپرداخت. وی همچنین [[نماز صبح]] را در یکی از شبستانهای مسجد جامع گوهرشاد اقامه میکرد. او جلسات مباحثه علمی هفتگی معروف به جلسات کمپانی با حضور علمایی چون [[سید محمدهادی میلانی]]، سید علیاکبر خویی پدر [[سید ابولقاسم خویی]]، شیخ غلامحسین تبریزی و میرزا حبیب ملکی تبریزی برگزار میکرد.<ref> | سید جواد خامنهای در مشهد، بهجای تدریس عمومی، به تربیت خصوصی شاگردان مانند میرزا نصرالله شبستری و میرزا حسین عبایی پرداخت. او حدود چهل سال [[امام جماعت|امامت جماعت]] مسجد صدیقیها معروف به مسجد آذربایجانیها در [[بازار سرشور]] مشهد را بر عهده داشت و پس از نمازهای [[نماز مغرب|مغرب]] و [[نماز عشا|عشا]]، اغلب به بیان مباحث [[توحید]] و [[معاد]] از کتاب ''[[کفایة الموحدین (کتاب)|کفایة الموحدین]]'' میپرداخت. وی همچنین [[نماز صبح]] را در یکی از شبستانهای مسجد جامع گوهرشاد اقامه میکرد. او جلسات مباحثه علمی هفتگی معروف به جلسات کمپانی با حضور علمایی چون [[سید محمدهادی میلانی]]، سید علیاکبر خویی پدر [[سید ابولقاسم خویی]]، شیخ غلامحسین تبریزی و میرزا حبیب ملکی تبریزی برگزار میکرد.<ref>بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص۱6؛ [https://lib.eshia.ir/ زنگنه، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، ۱۳۸۶ش، ج ۱، ص ۷۷].</ref> وی با [[سید محمدحسین طباطبایی]] و [[هاشم قزوینی]] نیز ارتباط نزدیک داشته است.<ref>[http://emam.com/posts/view/21493 «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وبسایت جامع امام خمینی.]</ref> | ||
== فعالیتهای سیاسی == | == فعالیتهای سیاسی == | ||
در عرصه سیاسی، سید جواد خامنهای از طریق حفظ فاصله خود با [[دودمان پهلوی|حکومت پهلوی]] از آن [[مشروعیتزدایی]] میکرد. او هرگز در مراسمها و دعوتهای رسمی حکومتی، از جمله تشریفات [[آستان قدس رضوی]] شرکت نمیکرد. سیدجواد خامنهای، آشنایی و رفاقت دیرینه با [[سید روحالله خمینی]] داشت و با علمای مشهد در مبارزه با حکومت پهلوی، همراهی میکرد. با آغاز انقلاب اسلامی و ورود فرزندانش به عرصهٔ مبارزه با حکومت پهلوی، منزل وی تحت مراقبت و فشار [[ساواک]] قرار گرفت، اما او از سخنرانیهای ضد رژیم فرزندش [[سید علی خامنهای]] حمایت میکرد. او همچنین در اوایل دهه چهل خورشیدی، اعلامیههای علمای مشهد علیه دستگاه حکومتی را امضا میکرد. پس از [[تبعید امام خمینی]] در سال ۱۳۴۳ش، سید جواد خامنهای در زمرهٔ پیشنمازانی بود که در اقدامی اعتراضی، برپایی [[نماز جماعت]] را برای مدتی تعطیل کرد.<ref>[http://emam.com/posts/view/21493 «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وبسایت جامع امام خمینی.]</ref> | در عرصه سیاسی، سید جواد خامنهای از طریق حفظ فاصله خود با [[دودمان پهلوی|حکومت پهلوی]] از آن [[مشروعیتزدایی]] میکرد. او هرگز در مراسمها و دعوتهای رسمی حکومتی، از جمله تشریفات [[آستان قدس رضوی]] شرکت نمیکرد. سیدجواد خامنهای، آشنایی و رفاقت دیرینه با [[سید روحالله خمینی]] داشت و با علمای مشهد در مبارزه با حکومت پهلوی، همراهی میکرد. با آغاز انقلاب اسلامی و ورود فرزندانش به عرصهٔ مبارزه با حکومت پهلوی، منزل وی تحت مراقبت و فشار [[ساواک]] قرار گرفت، اما او از سخنرانیهای ضد رژیم فرزندش [[سید علی خامنهای]] حمایت میکرد. او همچنین در اوایل دهه چهل خورشیدی، اعلامیههای علمای مشهد علیه دستگاه حکومتی را امضا میکرد. پس از [[تبعید امام خمینی]] در سال ۱۳۴۳ش، سید جواد خامنهای در زمرهٔ پیشنمازانی بود که در اقدامی اعتراضی، برپایی [[نماز جماعت]] را برای مدتی تعطیل کرد.<ref>[http://emam.com/posts/view/21493 «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا»، وبسایت جامع امام خمینی.]</ref> | ||
وی سالها در برابر فشارهای شهربانی و ساواک برای تکمیل فرمهای اطلاعاتی مقاومت کرد و تنها پس از تهدیدهای مکرر در اواخر دههٔ چهل شمسی، پاسخهایی بسیار کوتاه و بیاعتنا به آنها داد. بر اساس اسناد ساواک، [[نعمتالله نصیری]] در نامهای محرمانه او را یکی از ۱۹ روحانی منتقد مشهد برشمرد که مراسمهای ملی مانند سالروز [[کودتای ۲۸ مرداد]] و تاجگذاری را تحریم کرده و در مجامع خصوصی از دولت انتقاد میکردند.<ref> | وی سالها در برابر فشارهای شهربانی و ساواک برای تکمیل فرمهای اطلاعاتی مقاومت کرد و تنها پس از تهدیدهای مکرر در اواخر دههٔ چهل شمسی، پاسخهایی بسیار کوتاه و بیاعتنا به آنها داد. بر اساس اسناد ساواک، [[نعمتالله نصیری]] در نامهای محرمانه او را یکی از ۱۹ روحانی منتقد مشهد برشمرد که مراسمهای ملی مانند سالروز [[کودتای ۲۸ مرداد]] و تاجگذاری را تحریم کرده و در مجامع خصوصی از دولت انتقاد میکردند.<ref>بهبودی، شرح اسم، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش، ص7-21.</ref> | ||
== در گذشت == | == در گذشت == | ||
