ایجاد لینک داخلی |
جز ویکی سازی |
||
| خط ۶۷: | خط ۶۷: | ||
محل سکونت اصلی قوم پشتون، در افغانستان در دو سوی خط دِیورَند<ref>. [https://books.google.com/books?id=fOQkpcVcd9AC&pg=PT318#v=onepage&q&f=false "Pashtuns"books.google].</ref> بین مرز افغانستان و پاکستان و بخش باختری رود سند (پاکستان) است که شامل «خَیبرپَختُونخوا» و بخش شمالی بلوچستان است.<ref>ارزگانی، افغانستان رنگینکمان اقوام، 1390ش، ص71-72.</ref> در واقع ضلع جنوبی افغانستان (در همسایگی پاکستان کنونی) در اختیار «قوم پشتون» است.<ref>محمدی اشتهاردی، حکومت افغانستان و قوم پشتون، 1377ش، 36-37.</ref> پشتونها در شمال افغانستان در سالهای اخیر جابهجا شده و در هرات، قندهار و غزنی نیز چندین قرن پس از سایر اقوام، در دوران صفوی و بابری حضور یافتهاند.<ref>[https://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=159158 «چه کسی بومیتر است؟»، وبسایت شبکه اطلاعرسانی افغانستان].</ref> | محل سکونت اصلی قوم پشتون، در افغانستان در دو سوی خط دِیورَند<ref>. [https://books.google.com/books?id=fOQkpcVcd9AC&pg=PT318#v=onepage&q&f=false "Pashtuns"books.google].</ref> بین مرز افغانستان و پاکستان و بخش باختری رود سند (پاکستان) است که شامل «خَیبرپَختُونخوا» و بخش شمالی بلوچستان است.<ref>ارزگانی، افغانستان رنگینکمان اقوام، 1390ش، ص71-72.</ref> در واقع ضلع جنوبی افغانستان (در همسایگی پاکستان کنونی) در اختیار «قوم پشتون» است.<ref>محمدی اشتهاردی، حکومت افغانستان و قوم پشتون، 1377ش، 36-37.</ref> پشتونها در شمال افغانستان در سالهای اخیر جابهجا شده و در هرات، قندهار و غزنی نیز چندین قرن پس از سایر اقوام، در دوران صفوی و بابری حضور یافتهاند.<ref>[https://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=159158 «چه کسی بومیتر است؟»، وبسایت شبکه اطلاعرسانی افغانستان].</ref> | ||
همچنین قبایل مهم و تاریخی از پشتونهای دیاسپورا در ایالتهای پنجاب و سند پاکستان (بیشتر در شهرهای کراچی و لاهور) و در مناطق روهیله خند ایالت اُوتار پَرادِش هند (در شهرهای بزرگ مانند بمبئی و دهلی) حضور دارند.<ref>[https://books.google.com/books?id=I2avL3aZzSEC&pg=PA27#v=onepage&q&f=false .Jaffrelot, Pakistan: nationalism without a nation?2004, Zed Books, p 27].</ref> در اوخر قرن ۱۹ میلادی تعدادی از ساربانان قوم پشتون به استرالیا [[مهاجرت]] کردند<ref>[https://radioneshat.com/fa/تاریخچه-مهاجرت-افغانستانی-ها-به-استرالیا «تاریخچه مهاجرت افغانستانیها به استرالیا»، وبسایت رادیو نشاط.]</ref> و در سالهای اخیر جمعیتی از پشتونها در کشورهای پیرامون [[خلیج فارس|خلیجفارس]] (بهخصوص در امارات) زندگی میکنند.<ref>[https://books.google.com/books?id=I2avL3aZzSEC&pg=PA27#v=onepage&q&f=false .Jaffrelot, Pakistan: nationalism without a nation?2004, Zed Books, p 27].</ref> | همچنین قبایل مهم و تاریخی از پشتونهای دیاسپورا در ایالتهای پنجاب و سند پاکستان (بیشتر در شهرهای کراچی و لاهور) و در مناطق روهیله خند ایالت اُوتار پَرادِش هند (در شهرهای بزرگ مانند بمبئی و دهلی) حضور دارند.<ref>[https://books.google.com/books?id=I2avL3aZzSEC&pg=PA27#v=onepage&q&f=false .Jaffrelot, Pakistan: nationalism without a nation?2004, Zed Books, p 27].</ref> در اوخر قرن ۱۹ میلادی تعدادی از ساربانان قوم پشتون به استرالیا [[مهاجرت]] کردند<ref>[https://radioneshat.com/fa/تاریخچه-مهاجرت-افغانستانی-ها-به-استرالیا «تاریخچه مهاجرت افغانستانیها به استرالیا»، وبسایت رادیو نشاط.]</ref> و در سالهای اخیر جمعیتی از پشتونها در کشورهای پیرامون [[خلیج فارس|خلیجفارس]] (بهخصوص در [[امارات متحده عربی|امارات]]) زندگی میکنند.<ref>[https://books.google.com/books?id=I2avL3aZzSEC&pg=PA27#v=onepage&q&f=false .Jaffrelot, Pakistan: nationalism without a nation?2004, Zed Books, p 27].</ref> | ||
گسترش جغرافیایی این قوم از نظر تاریخی بهگونهای بود که درانیها در مناطق جنوبی، غلزاییها در نواحی مرکزی و قبایلی چون آفریدی، هوتک، مهمند و یوسفزی در شمالغرب پاکستان سکنی گزیدند، در حالی که منگلها و جاجیها در جنوبشرق افغانستان و صافیها در شمالشرق این کشور مستقر شدند. امروزه اگرچه نمیتوان مرزبندی دقیقی برای پراکندگی این اقوام قائل شد، اما حضور پشتونها در سراسر افغانستان و پاکستان به وضوح قابل مشاهده است. این گسترش تاریخی نه تنها بر ساختار اجتماعی و سیاسی منطقه تأثیر گذاشته، بلکه [[سبک زندگی]]، [[فرهنگ]] و روابط بینالقومی را نیز به گونهای شکل داده که تا به امروز تداوم یافته است.<ref>فرهنگ، افغانستان در پنج قرن اخیر، ۱۳۸۵ش، ج1، ص 36ـ39.</ref> در حالحاضر پشتونهای افغانستان در ۱۲ ولایت [[پکتیا]]، [[پکتیکا]]، [[خوست]]، زابل، غزنی، قندهار، نیمروز، [[ننگرهار]]، [[نورستان]]، هلمند، [[کنر]] و [[لغمان]] اکثریت را تشکیل میدهند.<ref>[https://ensafnews.com/443927/ترکیب-جمعیتی-و-قومی-افغانستان-چگونه-اس/ «ترکیب جمعیتی و قومی افغانستان چگونه است؟ + تاریخچه و چند تحقیق متفاوت»، وبسایت انصاف نیوز.]</ref> | گسترش جغرافیایی این قوم از نظر تاریخی بهگونهای بود که درانیها در مناطق جنوبی، غلزاییها در نواحی مرکزی و قبایلی چون آفریدی، هوتک، مهمند و یوسفزی در شمالغرب پاکستان سکنی گزیدند، در حالی که منگلها و جاجیها در جنوبشرق افغانستان و صافیها در شمالشرق این کشور مستقر شدند. امروزه اگرچه نمیتوان مرزبندی دقیقی برای پراکندگی این اقوام قائل شد، اما حضور پشتونها در سراسر افغانستان و پاکستان به وضوح قابل مشاهده است. این گسترش تاریخی نه تنها بر ساختار اجتماعی و سیاسی منطقه تأثیر گذاشته، بلکه [[سبک زندگی]]، [[فرهنگ]] و روابط بینالقومی را نیز به گونهای شکل داده که تا به امروز تداوم یافته است.<ref>فرهنگ، افغانستان در پنج قرن اخیر، ۱۳۸۵ش، ج1، ص 36ـ39.</ref> در حالحاضر پشتونهای افغانستان در ۱۲ ولایت [[پکتیا]]، [[پکتیکا]]، [[خوست]]، زابل، غزنی، قندهار، نیمروز، [[ننگرهار]]، [[نورستان]]، هلمند، [[کنر]] و [[لغمان]] اکثریت را تشکیل میدهند.<ref>[https://ensafnews.com/443927/ترکیب-جمعیتی-و-قومی-افغانستان-چگونه-اس/ «ترکیب جمعیتی و قومی افغانستان چگونه است؟ + تاریخچه و چند تحقیق متفاوت»، وبسایت انصاف نیوز.]</ref> | ||
