حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | | تصویر =فمینیسم.jpg | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر =نماد فمینیسم | ||
|image_alt= | |image_alt=نماد فمینیسم | ||
| فایل پادکست =فمنیسم.ogg | | فایل پادکست =فمنیسم.ogg | ||
| حجم فایلپادکست =3.06 | | حجم فایلپادکست =3.06 | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
=== زمینههای حقوقی و سیاسی === | === زمینههای حقوقی و سیاسی === | ||
[[پرونده:فمینیسم۱.jpg|جایگزین=تظاهرات زنان نیویورکی در اعتراض برای نداشتن حق رأی|بندانگشتی|تظاهرات زنان نیویورکی در اعتراض برای نداشتن حق رأی سال ۱۹۱۳م]] | |||
در نظامهای حقوقی گذشته اروپا و آمریکا، هویت قانونی زن متأهل در وجود شوهرش ادغام میشد. این اصل نتایج زیر را در پی داشت: | در نظامهای حقوقی گذشته اروپا و آمریکا، هویت قانونی زن متأهل در وجود شوهرش ادغام میشد. این اصل نتایج زیر را در پی داشت: | ||
* نفی حق مالکیت: زنان ازدواجکرده حق مالکیت مستقل بر اموال، درآمد شخصی یا [[ارث]] را نداشتند و تمام دارایی آنان به کنترل کامل [[شوهر]] منتقل میشد. | * نفی حق مالکیت: زنان ازدواجکرده حق مالکیت مستقل بر اموال، درآمد شخصی یا [[ارث]] را نداشتند و تمام دارایی آنان به کنترل کامل [[شوهر]] منتقل میشد. | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۲: | ||
=== زمینههای فکری و روشنگرانه === | === زمینههای فکری و روشنگرانه === | ||
[[پرونده:فمینیسم۲.png|جایگزین=سوجورنر تروث فعال لغو بردهداری|بندانگشتی|سوجورنر تروث فعال لغو بردهداری و فعال حقوق مدنی آفریقایی-آمریکایی، حدود ۱۸۶۴م]] | |||
* [[اومانیسم]] و [[عقلگرایی]]: گرچه ابتدا مردمحور بود، اما تأکید بر ارزش ذاتی انسان و قدرت عقل، بهتدریج پرسشهایی را دربارهٔ طبیعت و جایگاه زنان برانگیخت. | * [[اومانیسم]] و [[عقلگرایی]]: گرچه ابتدا مردمحور بود، اما تأکید بر ارزش ذاتی انسان و قدرت عقل، بهتدریج پرسشهایی را دربارهٔ طبیعت و جایگاه زنان برانگیخت. | ||
* [[انقلاب فرانسه]] و ایدههای روشنگری: شعارهای [[آزادی]]، [[برابری]] و [[برادری]] و تأکید بر حقوق طبیعی و ذاتی بشر، تضاد آشکاری با وضعیت حقوقی زنان داشت. زنانی مستقیماً این تناقض را نشانه گرفتند و خواستار شمول زنان در این حقوق شدند. | * [[انقلاب فرانسه]] و ایدههای روشنگری: شعارهای [[آزادی]]، [[برابری]] و [[برادری]] و تأکید بر حقوق طبیعی و ذاتی بشر، تضاد آشکاری با وضعیت حقوقی زنان داشت. زنانی مستقیماً این تناقض را نشانه گرفتند و خواستار شمول زنان در این حقوق شدند. | ||
| خط ۸۳: | خط ۸۵: | ||
=== موج سوم: دهههای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰م === | === موج سوم: دهههای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰م === | ||
[[پرونده:فمینیسم۳.jpg|جایگزین=راهپیمایی سازمان ملی زنان برای برابری حقوق زنان |بندانگشتی|تظاهرکنندگان شرکت کننده در راهپیمایی سازمان ملی زنان برای برابری حقوق زنان سال ۱۹۹۵م]] | |||
این موج در پاسخ به شکافهای موج دوم و تحت تأثیر اندیشههای پستمدرن و پساساختارگرا شکل گرفت.<ref>[https://jiss.isca.ac.ir/article_65944_6ba5e9dcf1283a18243217af8b14b939.pdf حاجیده آبادی و زارع، «تبیین و بررسی معرفتشناسی فمینیستی»، 1397ش، ص86.]</ref> | این موج در پاسخ به شکافهای موج دوم و تحت تأثیر اندیشههای پستمدرن و پساساختارگرا شکل گرفت.<ref>[https://jiss.isca.ac.ir/article_65944_6ba5e9dcf1283a18243217af8b14b939.pdf حاجیده آبادی و زارع، «تبیین و بررسی معرفتشناسی فمینیستی»، 1397ش، ص86.]</ref> | ||
* '''ویژگی اصلی''': تأکید بر تنوع تجربیات زنان و به چالشکشیدن ایده یک تجربه جهانی زنانه. | * '''ویژگی اصلی''': تأکید بر تنوع تجربیات زنان و به چالشکشیدن ایده یک تجربه جهانی زنانه. | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۱۰۳: | ||
=== فمینیسم لیبرال === | === فمینیسم لیبرال === | ||
[[پرونده:فمینیسم۴.jpg|جایگزین=وُلستونکرافت، مِری نماینده فمینیسم لیبرال|بندانگشتی|وُلستونکرافت، مِری نماینده فمینیسم لیبرال]] | |||
پیروان [[فمنیسم لیبرال]]، نبودن فرصتهای برابر آموزشی در جامعه را دلیل ستم بر [[زن|زنان]] میدانند و تلاش میکنند با انجام اصلاحاتی در این زمینه، بدون آنکه بنیادهای اجتماعی و اساسی موجود در جامعه تغییر کند، موقعیت [[زنان]] را بهبود بخشند. | پیروان [[فمنیسم لیبرال]]، نبودن فرصتهای برابر آموزشی در جامعه را دلیل ستم بر [[زن|زنان]] میدانند و تلاش میکنند با انجام اصلاحاتی در این زمینه، بدون آنکه بنیادهای اجتماعی و اساسی موجود در جامعه تغییر کند، موقعیت [[زنان]] را بهبود بخشند. | ||
* تمرکز: اصلاحات تدریجی در چارچوب نظامهای سیاسی و حقوقی موجود. | * تمرکز: اصلاحات تدریجی در چارچوب نظامهای سیاسی و حقوقی موجود. | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۲۶: | ||
=== فمینیسم سیاه/ زنگرایی اینترسکشنال === | === فمینیسم سیاه/ زنگرایی اینترسکشنال === | ||
[[پرونده:فمینیسم۵.png|جایگزین=بل هوکس نماینده فمینیسم سیاه|بندانگشتی|بل هوکس نماینده فمینیسم سیاه]] | |||
* تمرکز: تجربه خاص زنان سیاهپوست که تحت ستمهای درهمتنیده نژادی، جنسیتی و طبقاتی قرار دارند. | * تمرکز: تجربه خاص زنان سیاهپوست که تحت ستمهای درهمتنیده نژادی، جنسیتی و طبقاتی قرار دارند. | ||
* بنیان فکری: نقد تمرکز فمینیسم بر تجربه زنان سفیدپوست. [[نظریه تقاطعگرایی]]. | * بنیان فکری: نقد تمرکز فمینیسم بر تجربه زنان سفیدپوست. [[نظریه تقاطعگرایی]]. | ||
| خط ۱۳۵: | خط ۱۴۰: | ||
=== فمینیسم اسلامی === | === فمینیسم اسلامی === | ||
[[پرونده:فمینیسم۶.png|جایگزین=فاطمه مرنیسی نماینده فمینیسم اسلامی|بندانگشتی|فاطمه مرنیسی نماینده فمینیسم اسلامی]] | |||
در دوران اوج [[اسلامگرایی]] در [[خاورمیانه]] و گسترش دیدگاههای متفاوت در اندیشه فمینیستی، جریانی خاص مربوط به مباحث زنان در جهان اسلام شکل گرفت که بهدنبال گسترش برابری در همه عرصههای زندگی بود. این جریان از نیمه دوم قرن بیستم میلادی با رواج مفهوم [[حقوق بشر]] و بهویژه حقوق و آزادیهای زنان در عرصه بینالمللی، درصدد نظریهپردازی پیرامون [[فمینیسم اسلامی]] برآمد. | در دوران اوج [[اسلامگرایی]] در [[خاورمیانه]] و گسترش دیدگاههای متفاوت در اندیشه فمینیستی، جریانی خاص مربوط به مباحث زنان در جهان اسلام شکل گرفت که بهدنبال گسترش برابری در همه عرصههای زندگی بود. این جریان از نیمه دوم قرن بیستم میلادی با رواج مفهوم [[حقوق بشر]] و بهویژه حقوق و آزادیهای زنان در عرصه بینالمللی، درصدد نظریهپردازی پیرامون [[فمینیسم اسلامی]] برآمد. | ||
* تمرکز: ارائه خوانشی برابریخواهانه از متون دینی [[اسلام]] در راستای احقاق [[حقوق زنان]]. | * تمرکز: ارائه خوانشی برابریخواهانه از متون دینی [[اسلام]] در راستای احقاق [[حقوق زنان]]. | ||
