بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
== همسر و فرزندان == | == همسر و فرزندان == | ||
ازدواج امام جواد با امّفضل، دختر مأمون عباسی، در سال ۲۰۲ق<ref>ابنکثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۸ق، ج۱۰، ص۲۹۵.</ref> یا ۲۱۵ق<ref>مسعودی، اثبات الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۳.</ref> به درخواست مأمون انجام شد.<ref>جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۴۷۸.</ref> انگیزههای مأمون از این ازدواج بر اساس گزارشهای منابع تاریخی و روایی شامل ترکیبی از عوامل سیاسی مانند کنترل امام، جلب رضایت [[علویان | ازدواج امام جواد با امّفضل، دختر مأمون عباسی، در سال ۲۰۲ق<ref>ابنکثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۸ق، ج۱۰، ص۲۹۵.</ref> یا ۲۱۵ق<ref>مسعودی، اثبات الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۳.</ref> به درخواست مأمون انجام شد.<ref>جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۴۷۸.</ref> انگیزههای مأمون از این ازدواج بر اساس گزارشهای منابع تاریخی و روایی شامل ترکیبی از عوامل سیاسی مانند کنترل امام، جلب رضایت [[علویان|فرزندان امام علی]]، عوامفریبی<ref group="دیدگاه">این تعبیر ویکی نگارانه نیست. چون حاوی قضاوت است</ref> و آگاهی به فضایل علمی و اخلاقی امام، ذکر شده است.<ref>پیشوایی، سیره پیشوایان، ۱۳۷۹ش، ص۵۵۸.</ref> این ازدواج با مخالفت برخی از افراد درباریان عباسی مواجه شد؛ زیرا از انتقال خلافت عباسیان به فرزندان امام علی میترسیدند.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۸۱.</ref> امام<ref group="دیدگاه">در کل متن از لفظ امام خیلی زیاد استفاده شده است؛ به نحوی که بی طرفی متن را زیر سوال برده است. در کل متن اصلاح شود</ref> [[مهریه]] را معادل مهریه [[فاطمه زهرا]]، یعنی ۵۰۰ درهم، تعیین کرد و از این [[ازدواج]] فرزندی نداشت.<ref>ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ۱۳۷۹ش، ج۴، ص۳۸۰.</ref> | ||
همسر دیگر امام، سمانه مغربیه بود که بر پایه منابع تاریخی، تمام فرزندان امام از این همسر متولد شدهاند.<ref>قمی، منتهی الامال، ۱۳۸۶ش، ج۲، ص۴۹۷.</ref> در منابع مختلف از دو پسر امام به نامهای علی و [[موسی مُبَرقَع]] یاد شده است.<ref>طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۹۱؛ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۵.</ref> نامهای دختران در منابع با اختلاف ذکر شدهاند. بر اساس گزارش [[شیخ مفید]]، دو دختر به نامهای فاطمه و امامه ذکر شدهاند<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۸۸.</ref> و در منابع دیگر نامهایی چون حکیمه، خدیجه و امّکلثوم نیز ثبت شده است.<ref>ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۸۰.</ref> | همسر دیگر امام، سمانه مغربیه بود که بر پایه منابع تاریخی، تمام فرزندان امام از این همسر متولد شدهاند.<ref>قمی، منتهی الامال، ۱۳۸۶ش، ج۲، ص۴۹۷.</ref> در منابع مختلف از دو پسر امام به نامهای علی و [[موسی مُبَرقَع]] یاد شده است.<ref>طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۹۱؛ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۵.</ref> نامهای دختران در منابع با اختلاف ذکر شدهاند. بر اساس گزارش [[شیخ مفید]]، دو دختر به نامهای فاطمه و امامه ذکر شدهاند<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۸۸.</ref> و در منابع دیگر نامهایی چون حکیمه، خدیجه و امّکلثوم نیز ثبت شده است.<ref>ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۸۰.</ref> | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
== اوضاع سیاسی عصر امام جواد == | == اوضاع سیاسی عصر امام جواد == | ||
بر پایه تحقیقات تاریخی، در دوران امام جواد، اوضاع سیاسی در خلافت عباسی با چالشهای متعددی همراه بود. خلفای عباسی بهویژه برای کنترل گروههای مختلف، از جمله | بر پایه تحقیقات تاریخی، در دوران امام جواد، اوضاع سیاسی در خلافت عباسی با چالشهای متعددی همراه بود. خلفای عباسی بهویژه برای کنترل گروههای مختلف، از جمله فرزندان امام علی و پیروان ائمه، سیاستهای سختگیرانهای را اتخاذ کردند.<ref>مقدسی، البدأ و التاریخ (آفرینش و تاریخ)، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۹۷۳.</ref> این سیاستها شامل نظارت دقیق، دستگیری، زندانی شدن و شهادت برخی ائمه بود.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۱۳۹۶ش، ص۲۲۷.</ref> | ||
مأمون عباسی این سیاست را در مورد امام جواد تکرار کرد و با ازدواج او با امّفضل، تلاش کرد تا بر او نظارت داشته باشد. در سال ۲۱۵ق، مأمون به لشکرکشی به سرزمین روم پرداخت و امام جواد در همین زمان از مدینه به بغداد سفر کرد. امام جواد تا موسم حج در بغداد اقامت داشت و پس از آن، همراه با همسرش امّفضل برای انجام مناسک [[حج]]، ابتدا به [[مکه]] و سپس به مدینه بازگشتند.<ref>ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۶، ص۴۱۷.</ref> | مأمون عباسی این سیاست را در مورد امام جواد تکرار کرد و با ازدواج او با امّفضل، تلاش کرد تا بر او نظارت داشته باشد. در سال ۲۱۵ق، مأمون به لشکرکشی به سرزمین روم پرداخت و امام جواد در همین زمان از مدینه به بغداد سفر کرد. امام جواد تا موسم حج در بغداد اقامت داشت و پس از آن، همراه با همسرش امّفضل برای انجام مناسک [[حج]]، ابتدا به [[مکه]] و سپس به مدینه بازگشتند.<ref>ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۶، ص۴۱۷.</ref> | ||
