زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۵: خط ۵:


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
سن [[ازدواج]] از منظر قانون، سنی است که در آن افراد به‌طور رسمی مجاز به تشکیل خانواده و ازدواج می‌شوند. این سن با توجه به شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در قوانین هر کشور تعیین می‌شود.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/article_4008.html آیت‌اللهی، «سن ازدواج دختران»، وب‌سایت مجله فقه].</ref> در اسلام، سن [[بلوغ]] برای [[دختر|دختران،]] ۹ سال قمری و برای پسران، ۱۵ سال قمری مشخص شده است. با رسیدن به این سن و با رعایت شرایط دیگر مانند رشدیافتگی، افراد از نظر شرعی مجاز به ازدواج هستند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11051/3/313 مطهری، امدادهای غیبی در زندگی بشر، ۱۳۸۹ش، ج۳، ص۳۱۳].</ref> همچنین ازدواج قبل‌از این سن به شرایط خاصی از قبیل رعایت مصلحت طفل، ممنوعیت [[رابطه زناشویی|روابط زناشویی]] و اعمال حق فسخ نسبت به عقد، مشروط شده است.<ref>انصاری، احکام و حقوق کودکان در اسلام، بی‌تا، ج۲، ص۷۴–۸۰. ؛ [https://jf.isca.ac.ir/article_4008.html آیت‌اللهی، «سن ازدواج دختران»، وب‌سایت مجله فقه].</ref>
سن [[ازدواج]] از منظر قانون، سنی است که در آن افراد به‌طور رسمی مجاز به تشکیل خانواده و ازدواج می‌شوند. این سن با توجه به شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در قوانین هر کشور تعیین می‌شود.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/article_4008.html آیت‌اللهی، «سن ازدواج دختران»، وب‌سایت مجله فقه].</ref> در اسلام، سن [[بلوغ]] برای [[دختر|دختران،]] ۹ سال قمری و برای پسران، ۱۵ سال قمری مشخص شده است. با رسیدن به این سن و با رعایت شرایط دیگر مانند رشدیافتگی، افراد از نظر شرعی مجاز به ازدواج هستند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11051/3/313 مطهری، امدادهای غیبی در زندگی بشر، ۱۳۸۹ش، ج۳، ص۳۱۳].</ref> همچنین ازدواج قبل‌از این سن به شرایط خاصی از قبیل رعایت مصلحت طفل، ممنوعیت [[رابطه زناشویی|روابط زناشویی]] و اعمال حق فسخ نسبت به عقد، مشروط شده است.<ref>انصاری، احکام و حقوق کودکان در اسلام، بی‌تا، ج۲، ص۷۴–۸۰؛ [https://jf.isca.ac.ir/article_4008.html آیت‌اللهی، «سن ازدواج دختران»، وب‌سایت مجله فقه].</ref>


از نظر اجتماعی، عوامل متعددی مانند شرایط اقتصادی، هنجارها و فرهنگ هر جامعه بر سن ازدواج تأثیرگذار هستند. در جوامع گذشته، ازدواج در سنین پایین‌تر رواج بیشتری داشته است، درحالی‌که با رواج زندگی ماشینی و مدرن‌ترشدن جوامع، تمایل به ازدواج در سنین بالاتر غالب شده است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20110101180618-پيوند%20سنت%20و%20نوسازي%20در%20افزايش%20سن%20ازدواج%20%20نمونه%20ايرانيان%20تركمن.pdf کنعانی، «پیوند سنت و نوسازی در افزایش سن ازدواج»، ۱۳۸۵ش، ص۱۰۴].</ref> از دیدگاه روان‌شناسی، ازدواج، علاوه‌بر بلوغ جنسی، نیازمند بلوغ فکری، اقتصادی و عاطفی است و افراد باید از نظر روانی برای پذیرش تعهدات و مسئولیت‌های [[زندگی]] مشترک آماده باشند.<ref>[https://qom.iqna.ir/fa/news/3984474/بلوغ‌های-هشت‌گانه-ازدواج-موفق-کدامند-فیلم سالاری‌فر، «بلوغ‌های هشت‌گانه ازدواج موفق کدامند؟»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)]؛ [https://www.isna.ir/news/kermanshah-38091/بلوغ-عقلی-و-عاطفی-هم-برای-ازدواج-لازم-است رئوفی، «بلوغ عقلی و عاطفی هم برای ازدواج لازم است»، خبرگزاری ایسنا].</ref>
از نظر اجتماعی، عوامل متعددی مانند شرایط اقتصادی، هنجارها و فرهنگ هر جامعه بر سن ازدواج تأثیرگذار هستند. در جوامع گذشته، ازدواج در سنین پایین‌تر رواج بیشتری داشته است، درحالی‌که با رواج زندگی ماشینی و مدرن‌ترشدن جوامع، تمایل به ازدواج در سنین بالاتر غالب شده است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/20110101180618-پيوند%20سنت%20و%20نوسازي%20در%20افزايش%20سن%20ازدواج%20%20نمونه%20ايرانيان%20تركمن.pdf کنعانی، «پیوند سنت و نوسازی در افزایش سن ازدواج»، ۱۳۸۵ش، ص۱۰۴].</ref> از دیدگاه روان‌شناسی، ازدواج، علاوه‌بر بلوغ جنسی، نیازمند بلوغ فکری، اقتصادی و عاطفی است و افراد باید از نظر روانی برای پذیرش تعهدات و مسئولیت‌های [[زندگی]] مشترک آماده باشند.<ref>[https://qom.iqna.ir/fa/news/3984474/بلوغ‌های-هشت‌گانه-ازدواج-موفق-کدامند-فیلم سالاری‌فر، «بلوغ‌های هشت‌گانه ازدواج موفق کدامند؟»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)]؛ [https://www.isna.ir/news/kermanshah-38091/بلوغ-عقلی-و-عاطفی-هم-برای-ازدواج-لازم-است رئوفی، «بلوغ عقلی و عاطفی هم برای ازدواج لازم است»، خبرگزاری ایسنا].</ref>
خط ۲۷: خط ۲۷:
سنّ مناسب برای ازدواج زمانی است که شخص، صلاحیت ازدواج را احراز کرده باشد، به این مفهوم که دختر و پسر هم به [[بلوغ]] جنسی رسیده باشند و هم از رشد و تشخیص مصالح و مفاسد برخوردار باشند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Question/View/62738/سن-مناسب-ازدواج فرزاد، «سن مناسب ازدواج چه سالی است؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> بر همین اساس سنّ مطلوب ازدواج را زمان آغاز احساس نیاز به ازدواج در نظر می‌گیرند. این دیدگاه را سید علی خامنه‌ای رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران نیز تبیین کرده است که جوان ۱۷ ساله، ۱۸ ساله، ۱۹ ساله، احتیاج به اطفای نیاز و غریزهٔ جنسی پیدا می‌کند و در نتیجه نیاز به همسر دارند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/05/01/2311862/زمان-مناسب-برای-ازدواج-از-نظر-رهبر-انقلاب-رسم-وساطت-در-ازدواج-کم-شده-است «زمان مناسب برای ازدواج از نظر رهبر انقلاب، رسم وساطت در ازدواج کم شده است»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
سنّ مناسب برای ازدواج زمانی است که شخص، صلاحیت ازدواج را احراز کرده باشد، به این مفهوم که دختر و پسر هم به [[بلوغ]] جنسی رسیده باشند و هم از رشد و تشخیص مصالح و مفاسد برخوردار باشند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Question/View/62738/سن-مناسب-ازدواج فرزاد، «سن مناسب ازدواج چه سالی است؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> بر همین اساس سنّ مطلوب ازدواج را زمان آغاز احساس نیاز به ازدواج در نظر می‌گیرند. این دیدگاه را سید علی خامنه‌ای رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران نیز تبیین کرده است که جوان ۱۷ ساله، ۱۸ ساله، ۱۹ ساله، احتیاج به اطفای نیاز و غریزهٔ جنسی پیدا می‌کند و در نتیجه نیاز به همسر دارند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/05/01/2311862/زمان-مناسب-برای-ازدواج-از-نظر-رهبر-انقلاب-رسم-وساطت-در-ازدواج-کم-شده-است «زمان مناسب برای ازدواج از نظر رهبر انقلاب، رسم وساطت در ازدواج کم شده است»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>


براساس اعلام مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، میانگین سن ازدواج برای پسران ۲۹ و دختران ۲۸ سال است که از بالا بودن سن تأهل خبر می‌دهد.<ref>[https://jss.tabriz.iau.ir/article_525726.html خیری و حاجی‌آقا، «بررسی آسیب‌شناختی اجتماعی بالا رفتن سن ازدواج از دیدگاه دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه»، 1396ش، ص126.]</ref> میانگین سنّ ازدواج در [[تهران]] بین ۳۰ تا ۳۵ سال برآورد شده است، اما یافته‌های پژوهشگران امور اجتماعی و فرهنگی نشان می‌دهد که میانگین سنّ ازدواج در برخی مناطق تهران چنددرصد بالاتر از میانگین سنّی یعنی بین ۳۵ تا ۴۰ سال است. موارد نادری در برخی از محله‌های بومی‌نشین منطقهٔ ۱۲ تهران، دختران بالای ۶۰ سال و پسران بالای ۷۰ سال زندگی می‌کنند که هنوز ازدواج نکرده‌اند و دوران سال‌مندی را به‌تنهایی سپری می‌کنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84221424/ازدواج-هراسی-مهم-ترین-عامل-افزایش-سن-ازدواج نیکنام، «ازدواج هراسی؛ مهم‌ترین عامل افزایش سن ازدواج«، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>
براساس اعلام مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، میانگین سن ازدواج برای پسران ۲۹ و دختران ۲۸ سال است که از بالا بودن سن تأهل خبر می‌دهد.<ref>[https://jss.tabriz.iau.ir/article_525726.html خیری و حاجی‌آقا، «بررسی آسیب‌شناختی اجتماعی بالا رفتن سن ازدواج از دیدگاه دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه»، 1396ش، ص126.]</ref> میانگین سنّ ازدواج در [[تهران]] بین ۳۰ تا ۳۵ سال برآورد شده است، اما یافته‌های پژوهشگران امور اجتماعی و فرهنگی نشان می‌دهد که میانگین سنّ ازدواج در برخی مناطق تهران چنددرصد بالاتر از میانگین سنّی یعنی بین ۳۵ تا ۴۰ سال است. موارد نادری در برخی از محله‌های بومی‌نشین منطقهٔ ۱۲ تهران، دختران بالای ۶۰ سال و پسران بالای ۷۰ سال زندگی می‌کنند که هنوز ازدواج نکرده‌اند و دوران سال‌مندی را به‌تنهایی سپری می‌کنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84221424/ازدواج-هراسی-مهم-ترین-عامل-افزایش-سن-ازدواج نیکنام، «ازدواج هراسی؛ مهم‌ترین عامل افزایش سن ازدواج»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>


==== افزایش سن ازدواج در ایران ====
==== افزایش سن ازدواج در ایران ====