موسسه خیریه کهریزک

موسسه خیریه کهریزک

لوگو آسایشگاه خیریه کهریزک

پادکست مقاله | 🡇 noicon

موسسه خیریه کهریزک؛ اقامتگاه و مرکز توان‌بخشی خیریه در کهریزک.

موسسه خیریه کهریزک مرکزی خیریه، غیردولتی و مردمی در جنوب تهران است که به توان‌بخشی، مراقبت، آموزش و نگهداری از سالمندان، معلولان و کودکان مبتلا به اوتیسم می‌پردازد. این مؤسسه در سال ۱۳۵۱ش توسط محمدرضا حکیم‌زاده لاهیجی بنیان نهاده شد و سال بعد با ساخت آسایشگاه سالمندان گسترش یافت. امروزه هزاران مددجو از خدمات درمانی، توان‌بخشی (فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی، روان‌شناسی و پرستاری)، کارگاه‌های خیاطی، قالی‌بافی و صنایع‌دستی، کتابخانه، سالن ورزشی و فضای سبز در این مرکز بهره‌مند می‌شوند. پذیرش سالمندان بالای ۶۰ سال و معلولان ۱۵ تا ۶۰ سال با رضایت فرد یا قیم قانونی انجام می‌شود. هزینه‌های مرکز از راه کمک‌های مردمی، درآمد کارگاه‌ها و کمک داوطلبانه سازمان‌ها تأمین می‌شود و پزشکان متخصص نیز داوطلبانه درمان مددجویان را بر عهده دارند. دلیل شکل‌گیری آن، رسیدگی به پریشان‌حالی معلولان و سالمندان بی‌خانمان، حفظ کرامت سالمندان و حمایت از خانواده‌هایی است که نگهداری از آنان دشوار است. این آسایشگاه با برگزاری مراسم ملی و مذهبی، به‌کارگماری مددجویان در کارهای مفید و جهت‌دهی ملاقات‌های نیکوکاران برای هم‌صحبتی با سالمندان، به کاهش افسردگی و تنهایی آنان کمک می‌کند. بااین‌حال، چالش‌هایی چون ناپایداری کمک‌های مالی و دشواری در پرکردن اوقات فراغت مددجویان، همچنان پیش روی این مؤسسه قرار دارد.

معرفی

مؤسسهٔ خیریهٔ کهریزک، مرکزی است که جهت توان‌بخشی، مراقبت، آموزش و نگهداری از سالمندان، معلولین و کودکان مبتلا به اوتیسم ایجاد شده و خدمات و حمایت‌های اجتماعی برای مددجویان خود با کمک‌های مردمی ارائه می‌کند. این مرکز با ۴۰ هکتار زمین و ۱۸ هکتار زیربنا، در جنوب تهران و در منطقهٔ کهریزک قرار دارد.

آسایشگاه کهریزک در ۱۳۵۱ش توسط حکیم‌زادهٔ لاهیجی، مدیر وقت بیمارستان فیروزآبادی شهرری در بیمارستان امین‌الدوله که درب آن سال‌ها بسته مانده بود، بنیان نهاده شد. این مؤسسه در ۱۳۵۲ش توسعه یافت و بخش آسایشگاه سالمندان آن در زمینی به مساحت ۲۸۰۰ متر مربع، ساخته شد. امروزه اما مؤسسهٔ خیریهٔ کهریزک با وسعت حدود ۴۲۰٫۰۰۰ متر مربع زمین و ۱۸۰٫۰۰۰ متر مربع زیربنا با احداث بناهای زیبا برای معلولان و سالمندان با کاربری‌های مختلفی مانند کارگاه‌ها، فیزیوتراپی، ساختمان بیماران ام.اس، کتابخانه، سالن ورزشی، فضای سبز و آب‌نما در خدمت مددجویان است. این مؤسسه بیش از ۳۲۵۰ نفر از سالمندان، بیماران ام.اس و کودکان معلول ذهنی و اوتیسم را تحت مراقبت، درمان، آموزش و توان‌بخشی دارد.

بخش‌ها

تصویری هوایی از مؤسسه خیریه کهریزک

موسسه خیریهٔ کهریزک از واحد اداری، خوابگاه‌های مددجویان، واحد اجرایی، واحدهای حوزهٔ سلامت و توان‌بخشی، واحد فرهنگی، شهرک‌های مسکونی، ساختمان مهر و مجتمع ورزشی تشکیل شده است. واحد اداری آسایشگاه کهریزک از بخش‌های مدیریت، روابط عمومی، امور مالی، کارگزینی، خدمات ماشینی و تدارکات، در مساحت ۱۳۰۰ متر مربع و در دو طبقه ایجاد شده است.

ستاد مرکزی مؤسسهٔ خیریهٔ کهریزک، آسایشگاه معلولین و سالمندان خیریهٔ کهریزک در استان تهران، آسایشگاه معلولین و سالمندان خیریهٔ کهریزک در استان البرز، گروه بانوان نیکوکار استان تهران، انجمن بانوان نیکوکار کهریزک استان البرز، درمانگاه تخصصی و مرکز جراحی جوادالائمه و دانشگاه جامع علمی-کاربردی استان تهران از مراکز وابسته به مؤسسهٔ خیریهٔ کهریزک هستند.

شرایط و مراحل پذیرش

مؤسسه خیریه کهریزک، سالمندان بالای ۶۰ سال را با رضایت فرد یا قیم قانونی او، پذیرش می‌کند. همچنین معلولانی که قدرت استقلال خود را از دست داده و ادامهٔ اقامت آنها در منزل، منوط به دریافت خدمات توان‌بخشی باشد، در گروه سنی ۱۵ تا ۶۰ سال، پذیرش می‌شوند.

مراحل پذیرش، شامل ثبت درخواست بستری مددجو، ارائه مدارک اولیه برای ثبت‌نام، ارزیابی اولیهٔ مددجو توسط تیم ارزیابی، تشکیل کمیتهٔ پذیرش و بررسی نظر کمیته دربارهٔ بستری مددجو است. در این چارچوب، مواردی مانند اعتیاد به موادمخدر، ابتلا به هپاتیت، ایدز، سل یا هرگونه بیماری عفونی مسری، ابتلا به بیماری حاد و اورژانسی، ابتلا به هرگونه بیماری مزمن اعصاب و روان و اختلال روانی‌ حاد، ابتلا به اختلالات شناختی (دمانس پیشرفته، آلزایمر)، سوءسابقهٔ کیفری و رفتارهای ضداجتماعی، ابتلا به بیماری‌های صعب‌العلاج و ابتلا به بیماری‌های نیازمند مراقبت تخصصی و فوق‌تخصصی بیمارستانی، مانع پذیرش مددجو می‌شود.

ماهیت حقوقی

آسایشگاه خیریه کهریزک

آسایشگاه کهریزک یک مؤسسهٔ غیرانتفاعی، غیردولتی، خیریه و مردمی است که هزینه‌های آن با کمک مالی مردم نیکوکار، کمک‌های مستمر هیئت امنا و هیئت مدیره، درآمد حاصل از فروش تولیدات کارگاه‌ها و کمک سازمان‌ها و نهادها به‌صورت داوطلبانه، تأمین می‌شود. این آسایشگاه مبلغ بسیار اندکی از مددجویان دریافت می‌کند. نیکوکاران زیادی از شنبه تا چهارشنبه در بخش‌های تغذیه، نظافت، تفریح و سایر امور سالمندان، همکاری داوطلبانه و خیرخواهانه دارند. در این مرکز حدود ۱۰ پزشک متخصص، روزهای تعطیل خود را به درمان بیماران خانهٔ سالمندان اختصاص داده‌اند.

دلیل شکل‌گیری

مساعدت‌های انسان‌دوستانه: مساعدت‌های انسان‌دوستانه، بنیادی‌ترین عامل ایجاد مؤسسهٔ خیریهٔ کهریزک بوده است. پریشان‌احوالی بیماران معلول و سالمندان فرسوده و بی‌خانمان که نهادهای رسمی نتوانسته بودند به وضعیت آنان رسیدگی کنند، جرقۀ تأسیس خیریهٔ کهریزک را در ذهن حکیم‌زادهٔ لاهیجی برافروخت.

حرمت‌گذاشتن به سالمندان: سالمندان با توجه به‌ حساسیت سنی که دارند، شایستهٔ رفتار مناسب، محترمانه، مهربانانه و حمایت‌گرانه هستند. برخورد نامناسب و غیرمحترمانه به روحیهٔ حساس آنان لطمه زده و منجر به بروز ناهنجاری جسمی و روانی در آنان می‌شود. رهاکردن سالمندان و افراد دارای معلولیت در خارج از منزل یا نگهداری آنان در شرایطی که با رسیدگی و مراقبت مناسب همراه نباشد، می‌تواند به نقض کرامت انسانی و حقوق آنان بینجامد. در چنین مواردی، ایجاد و تقویت مراکز حمایتی و مراقبتی با هدف تأمین نیازهای جسمی و روانی و حفظ شأن و حرمت این افراد ضروری تلقی می‌شود. این مهم در مؤسسهٔ خیریه کهریزک تأمین شده و با برخوردهای صبورانه، محترمانه و کارشناسی‌شدهٔ مددکاران آسایشگاه، مراقبت کامل از سالمندان صورت می‌پذیرد.

کمک به خانواده‌های سالمند: مشکلات روزافزون خانواده‌های مراقب سالمند به‌صورت کلی و زنان در خانواده به‌طورخاص یکی دیگر از عوامل ایجاد مراکز مراقبت از سالمندان و معلولین است. یافته‌ها نشان داده است که بیشتر مشکلات اجتماعی خانواده‌های دارای سالمند، ناتوانی در حد متوسط تا زیاد گفته شده که در این میان مشکلات زنان بیشتر از سایرین برآورد شده است. براساس تحقیقات به‌عمل‌آمده، تغییر در وضعیت سلامت فرد مراقب مانند کم‌خوابی، اضطراب و تنش، مسئولیت‌های گوناگون نگهداری، ناکافی‌بودن حمایت خانواده، نارسایی حمایت‌های حرفه‌ای، منزوی‌شدن افراد مراقب از فعالیت‌های اجتماعی و قرار گرفتن وی در معرض آسیب‌های روانی و جسمی دیگر، مجموعه عواملی بوده که تأسیس آسایشگاه‌ها را در جهت حمایت از خانواده‌های مراقب توجیه‌پذیر ساخته است.

خدمات و حمایت‌های اجتماعی

خدمات بهداشتی

آغاز رسمی فعالیت بخش تسکینی آسایشگاه خیریه کهریزک، ۲۱ آبان ۱۴۰۳ش

مراقبت، درمان، آموزش و توان‌بخشی سالمندان، بیماران ام. اس، کودکان معلول ذهنی و اوتیسم بخشی از خدمات درمانی و بهداشتی مؤسسهٔ خیریهٔ کهریزک است که برای مددجویان ارائه می‌شود. در این مرکز علاوه‌بر نگهداری از سالمندان، خدمات توان‌بخشی مانند فیزیوتراپی، کاردرمانی، تغذیه، شنوایی، روان‌شناسی، ورزش، گفتاردرمانی و پرستاری برای مددجویان انجام می‌پذیرد. این مرکز، خدمات مراقبتی، بهداشتی، درمانی، توان‌بخشی و حمایتی برای سالمندان و معلولین که قادر به مراجعه به مرکز نیستند، در منزل آنان ارائه می‌کند. اعضای تیم توان‌بخشی متشکل از پزشک، پرستار، مددکار اجتماعی، روان‌شناس، کاردرمان، فیزیوتراپیست، گفتاردرمان و کارشناس تغذیه هستند.

برگزاری مراسم ملی و مذهبی

افسردگی و احساس تنهایی اصلی‌ترین ناهنجاری و بزرگ‌ترین دغدغهٔ خانهٔ سالمندان و معلولین کهریزک شناسایی شد که حمایت‌های اجتماعی جهت رفع این دغدغه‌ها، مورد تأکید کارشناسان آن تشخیص داده شد. به همین دلیل برگزاری مراسم‌های مذهبی نظیر اعیاد ملی و مذهبی، مناسبت‌های ولادت و وفات ائمه، و همچنین مراسم عاشورا و تاسوعای حسینی، در این آسایشگاه برگزار می‌شود تا سالمندان را از تنهایی و افسردگی رهایی بخشد.

به‌کارگماری مددجو

بازارچه پاییزی آسایشگاه خیریه کهریزک

به‌کارگماری مددجویان در کارهای خیاطی، شیشه‌کاری، آینه‌کاری، قالی‌بافی، صنایع‌دستی، عروسک‌بافی، مجسمه‌سازی از دیگر برنامه‌های حمایتی است که جهت ایجاد حس مفید بودن برای سالمندان، انجام می‌شود.

جهت‌دهی برنامه‌های ملاقات

جهت‌دهی برنامهٔ ملاقات برخی نیکوکاران که تنها به‌قصد گفتگو با سالمندان و گذراندن وقت با آنان به آسایشگاه مراجعه می‌کنند، یکی دیگر از حمایت‌های اجتماعی است که در این مؤسسه صورت می‌پذیرد. هم‌صحبتی با سالمندان مساعدت بزرگی است که در پاسخ به نیاز اساسی شنیده‌شدن سالمندان طراحی شده و از افسردگی و کناره‌گیری سالمندان از جمع جلوگیری می‌کند.

چالش‌ها

چالش‌های اقتصادی: از آن جایی که حمایت‌های مالی این مرکز، تنها توسط خیران انجام می‌گیرد، در بسیاری مواقع دچار مشکل مالی و اقتصادی است.

چالش‌های زیست‌محیطی: مجتمع پردازش و بازیافت زبالهٔ آرادکوه در کیلومتر ۲۳ جاده قدیم تهران–قم و در جنوب کهریزک از بزرگ‌ترین مشکلات زیست‌محیطی آسایشگاه کهریزک است. این مجتمع روزانه هشت هزار تن انواع پسماندهای مختلف را از مناطق ۲۲ گانهٔ تهران جهت امحا و دفع دریافت می‌کند. پسماند و تصفیه‌خانهٔ فاضلاب خود مؤسسهٔ خیریهٔ کهریزک نیز اهالی آن را با نگرانی مواجه کرده است.

اوقات فراغت مددجویان: پرکردن اوقات فراغت در بهبود درک افراد از سلامتی، استقلال، سبک زندگی، امید به زندگی و کیفیت زندگی، دارای تأثیر قابل ملاحظه‌ای است، اما آسایشگاه کهریزک در این زمینه با مشکلات فراوانی روبرو است.

نگارخانه

• 
  ساختمان شکوفه‌ها در موسسه خیریه کهریزک
• 
  محمّدرضا حکیم‌زادهٔ لاهیجی بنیانگذار موسسه خیریه کهریزک

منابع

• «آسایشگاه خیریهٔ کهریزک استان تهران»، وب‌سایت مؤسسهٔ خیریه کهریزک، تاریخ بازدید: ۱۲ بهمن ۱۴۰۲ش.
• «انواع خدمات در گروه سالمندان»، وب‌سایت مؤسسهٔ خیریه کهریزک، تاریخ بازدید: ۱۲ بهمن ۱۴۰۲ش.
• «ارائه خدمات در گروه معلولان»، وب‌سایت مؤسسهٔ خیریه کهریزک، تاریخ بازدید: ۱۲ بهمن ۱۴۰۲ش.
• بابایی، مهرزاد، «مشکلات اجتماعی خانواده‌های مراقبت‌کننده از سالمند ناتوان در شهر کرج»، مجلهٔ سالمندی ایران، سال ۲، شمارهٔ ۳، بهار ۱۳۸۶ش.
• «با خانهٔ سالمندان کهریزک آشنا شوید»، وب‌سایت مؤسسه خیریه کهریزک، تاریخ بازدید: ۷ بهمن ۱۴۰۲ش.
• «تاریخچه»، وب‌سایت مؤسسه خیریه کهریزک، تاریخ بازدید: ۷ بهمن ۱۴۰۲ش.
• رحیمی، ابوالفضل و دیگران، «تجارب سالمندان تهرانی در زمینهٔ اوقات فراغت و تفریحات»، سالمند، سال ۵، شمارهٔ ۱۵، بهار ۱۳۸۹ش.
• «رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست؛ از همهٔ ظرفیت‌های سازمان برای رفع مشکلات زیست‌محیطی کهریزک استفاده می‌کنیم»، وب‌سایت مؤسسه خیریه کهریزک، تاریخ بازدید: ۱۲ بهمن ۱۴۰۲ش.
• «سه‌هزارودویست‌وپنجاه هزار مددجو تحت پوشش کهریزک»، خبرگزاری دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ خرداد ۱۴۰۱ش.
• «ضرورت توجه به چالش‌های عمرانی آسایشگاه خیریه کهریزک»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن، تاریخ درج مطلب: ۲۷ بهمن ۱۳۹۵ش.
• «مهم‌ترین چالش‌های بخش کهریزک تحت‌تأثیر آرادکوه است»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۲ خرداد ۱۳۹۹ش.
• «مؤسسه خیریه کهریزک در یک نگاه»، وب‌سایت مؤسسه خیریه کهریزک، تاریخ بازدید: ۱۲ بهمن ۱۴۰۲ش.
• «واحد اداری»، وب‌سایت مؤسسه خیریه کهریزک، تاریخ بازدید: ۱۲ بهمن ۱۴۰۲ش.