استایل راکر

سبک مد و پوشش موسیقی راک

لباس و اکسسوری‌های استایل راکر
پادکست مقاله | 🡇 noicon
مشخصات مفهوم
شاخه علمی	جامعه‌شناسی هنر
نوع مفهوم	سبک زندگی
معنای اصطلاحی	سبک پوشش برگرفته از موسیقی راک
حوزه کاربرد	مد پوشاک
تاریخچه و ریشه
منشأ تاریخی	دهه ۱۹۵۰م
اهمیت و ارتباط
اهمیت	نماد اعتراض جوانان ضد فرهنگ
مرتبط با	موسیقی راک اعتراض

استایل راکر؛ سبکی در مد و فشن با الهام از نگرش رایج در موسیقی راک.

استایل راکر به‌عنوان سبکی برگرفته از موسیقی راک، از دهه ۱۹۵۰م در غرب شکل گرفت و با بیان اعتراض، خشم و ناامیدی جوانان، به مدی ضد فرهنگ تبدیل شد. این سبک با ویژگی‌هایی چون چرم خشن، رنگ‌های تیره، اکسسوری‌های قدیمی و ظاهری ژولیده شناخته می‌شود و طرفداران آن معمولاً افرادی عصیانگر، سرکش و علاقه‌مند به موسیقی و هنر هستند. استایل راکر در ایران نیز به‌عنوان یکی از سبک‌های غیررسمی و اعتراضی شناخته می‌شود.

مفهوم‌شناسی

استایل راکر، مدی برگرفته از سبک موسیقی راک است. در قالب این نوع مد، احساساتی همچون خشم و ناامیدی بیان می‌شود و نمادی از شور و غلیان جوانی است. به‌طور کلی راک بودن استایل به معنای داشتن سبک خاص خود در پوشش و توجه نکردن به نظرات دیگران است.

خاستگاه و تاریخچه

موسیقی راک برخاسته از فرهنگ آفریقایی-آمریکایی، در سال ۱۹۵۰م توانست نظر سفیدپوستان اروپایی را نیز به خود جلب کند. راک از گونه‌های موسیقی پرطرفدار به حساب می‌آمد که وارد سبک زندگی و پوشش مردم نیز شده بود؛ به‌گونه‌ای که استایل راکِ مردانه جزو سبک‌های پرطرفدار لباس به‌شمار می‌رفت. پس‌از جنگ جهانی دوم و عواقب ناشی از جنگ همچون مرگ عزیزان، ازدست‌دادن خانه و زندگی و مشکلات مالی، افسردگی، ناامیدی و پرخاشگری به‌ویژه در میان جوانان بروز کرد. در این میان، ظهور سبک موسیقی راک به وسیله‌ای برای نشان‌دادن اعتراض، خشم و ناامیدی جوانان تبدیل شد که از طریق ابزارهای موسیقی همچون گیتار الکتریک و با ضرباتِ پی‌درپی و تند و شدید، هیجانی بزرگ را به نمایش می‌گذاشت. این اعتراضات علاوه‌بر موسیقی، از طریق دیوارنگاری و نوشته‌ها و تصاویر اعتراضی چاپ‌شده روی لباس‌ها نیز بیان می‌شد که همین عامل، به یکی از اصلی‌ترین عناصر استایل راک تبدیل شد.

بیشترین تأثیرگذاری استایل راک مربوط به دههٔ ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰م است؛ در این زمان موسیقی راک با پاپ آمریکایی و موسیقی بلوز ترکیب شد و هنرمندان موسیقی راک با پوشیدن استایل راک توانستند شهرت فراوانی کسب کنند. در پایان دههٔ شصت میلادی، زمانی که هنرمندان در اجرای موسیقی راک به مواد روان‌گردان روی آوردند، استایل راکر نیز به مد ضد فرهنگ تبدیل شد و در پی آن، یونیفورم‌های نظامی پاره شده به‌عنوان بیانیه‌ای علیه دخالت آمریکا در ویتنام تغییر کاربری دادند.

در دههٔ ۱۹۷۰م، اجراکنندگان نوعی از موسیقی راک با ایجاد تفاوت در نوع پوشش و استفاده از موها و ریش‌های بسیار بلند، راک را به‌گونه‌ای خشن‌تر از قبل اجرا می‌کردند. از دههٔ ۱۹۹۰م ویژگی‌های بارز استایل راکر کم‌کم از میان رفت و تأثیرگذاری موسیقی راک در مد روند کاهشی پیدا کرد؛ زیرا سبک لباس‌های مردانه تغییر یافت و گیتارهای الکترونیک به‌وسیلهٔ دستگاه‌های سینتی‌سایزر منسوخ شدند؛ ولی آثار آن هنوز هم بر جای مانده است.

پس‌از ده سال از تولید اولیه موسیقی راک رواج استایل راک در آمریکا و اروپا؛ این موسیقی با تغییراتی بومی وارد ایران نیز شد و فراز و فرودهای زیادی همراه بود. هنرمندان راک ایرانی، معمولاً پوشش تیره‌رنگ با کت و شلوارهای چرم، کت‌های بلند، استایل کژوال با شلوار و پیراهن‌های جین مردانه و مدل موهایی بلند و فر به‌صورت باز یا جمع‌شده به حالت آشفته دارند.

چاک بری نوازنده و خواننده موسیقی راک در سال ۱۹۵۸م

ویژگی‌های استایل راکر

استایل راکر وابسته به نوع موسیقی راک، گونه‌های مختلفی دارد؛ اما در همهٔ انواع آن از تیشرت‌های قدیمی و گشاد، کت چرمِ موتورسواری یا جین، شلوار جین یا چرم چسبان و پاره و بوت چرم حتی در تابستان و لباس‌هایی با الگوی حیوانات استفاده می‌شود. چرم مورد استفاده در این سبک، چرم خشن با زیپ‌های دندانه‌دار درشت و دکمه‌های فلزی بزرگ است. استفاده از شلوارهای فاق‌بلند، داشتن ظاهری ژولیده و لباس‌های رنگ‌ورورفته نیز از دیگر ویژگی‌های این استایل است.

استفاده از طرح‌های هنری زیبا همچون گل‌دوزی‌ها در این سبک جایگاهی ندارند و به‌جای آن از سگک‌ها و گل‌میخ‌ها استفاده می‌شود. استایل راکر در گروه استایل‌های کژوال و غیررسمی قرار می‌گیرد و استایل رسمی به حساب نمی‌آید.

انواع استایل راکر

با توجه به تعدد قالب‌های موسیقی راک همچون گاراژ راک، گِلَم راک، اسلاج متال، هارد راک، تِرَش متال و پانک راک، سبک‌های لباس پوشیدن مختلفی نیز متناسب با هر نوع به وجود آمد که باوجود تفاوت در سبک لباس، نگرش راک در همهٔ انواع آن مشترک است. پوشیدن سبک لباس راک برای نمایش دادن این نگرش کافی نیست. میل به متفاوت بودن و خودداری از ورود به یک قالب مشترک و پرهیز از هم‌رنگ دیگری شدن، سبب شده انواع مختلفی از استایل راکر وجود داشته باشد؛ مثلاً برخی گروه‌های انگلیسی با کت و شلوار، گروه‌های گرانج با ظاهر نامرتب یا برخی دیگر با کاپشن‌های سیاه موتورسواری استایل راک خود را به نمایش می‌گذارند.

طرفداران و شخصیت‌شناسی استایل راکر

افرادی که به استایل راکر علاقه دارند، عموماً افرادی خشن و غیرقابل انعطاف و گاهی ترسناک به نظر می‌رسند؛ درحالی‌که ممکن است چنین نباشند. معمولاً علاقه‌مندان به موسیقی و هنر از این استایل استقبال می‌کنند.

این استایل برای همهٔ مخاطبان جذاب نیست و تنها افرادی با ویژگی‌های شخصیتی عصیانگر و سرکش که علاقه به پوشیدن لباس‌های خارج از عرف دارند، از این سبک استقبال کرده‌اند. افرادی که در پوشش خود از استایل راک استفاده می‌کنند، معمولاً افرادی ریاست‌طلب و قدرت‌طلب، گریزان از قوانین و هنجارهای اجتماعی، رقابت‌طلب، خطرپذیر، سرسخت و مرموز هستند.

استایل راکر زنانه

در این استایل، لباس‌هایی با سبک زنانه کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. استفاده از لباس‌های چرم خشن باعث شده که این استایل مردانه به نظر برسد؛ اما زنان نیز می‌توانند عناصر زنانه را با این استایل ترکیب و آن را تعدیل کنند و استایل راکر زنانه بسازند. استفاده از شلوار یا شلوارک جین پاره یا زاپ‌دار ازجمله عناصر استایل راکر زنانه است. تی‌شرت و پیراهن‌هایی با سایز بزرگ و آف شولدر با آرم یک گروه موسیقی راک و استفاده از خالکوبی و پیرسینگ، استایل راکر زنانه ایجاد می‌کند. پوشیدن روسری یا شال نیز می‌تواند استایلی زیبا برای زنان ایجاد کند.

رنگ‌ها و اکسسوری‌ها

در استایل راکر، رنگ سیاه بر سایر رنگ‌ها غلبه دارد؛ اما از گسترهٔ رنگ‌های خاکستری و نقره‌ای نیز استفاده می‌شود. البته قانونی برای استفاده نکردن از سایر رنگ‌های کلاسیک و سنگین وجود ندارد.

در استایل راکر از گردن‌بند طرح جوکر (جمجمه)، گردنبندهای استیل، زول و ضخیم و بعضاً نقره، انگشترهای بزرگ در رنگ‌بندی تیره، لاک ناخن، دستمال گردن به‌عنوان دست‌بند، دست‌بندهای چرمی تزئین شده با بدلیجات متنوع و کمربندهای سگک به‌شکل جمجمه یا میخ‌دار و پرچ‌دار استفاده می‌شود. از کفش‌های نظامی، پوتین و کتانی که دارای فلزات تزئینی باشند یا کفش‌های دکتر مارتین برای استایل راکر استفاده می‌شود.

چالش‌های استایل راکر

استفاده از استایل راکر به‌دلیل تفاوت‌های بسیاری که با پوشش رایج افراد دارد، موجب جلب‌توجه و نگاه افراد بسیاری می‌شود. در این استایل از عناصری استفاده می‌شود که مورد پذیرش جامعه نیست؛ به‌عنوان مثال استفاده از گوشواره‌های بزرگ و کوچک برای مردان.

مد راکر پیرو سبک موسیقی راک، سبب برانگیخته شدن افراد، رفتارهای غیرمنطبق با هنجارهای اجتماعی و نگرش‌های سرکشانه شده است که افراد به‌واسطهٔ آن از هنجارهای اجتماعی رها می‌شوند؛ جنبش‌های سیاسی و ضد فرهنگی ترتیب می‌دهند؛ اعتراضات خود را فریاد می‌زنند و وضعیت و قوانین موجود را به چالش می‌کشند. این سبک علاوه‌بر موسیقی و مد، هنر و حتی زبان را نیز تحت‌تأثیر قرار داده است.

تورم و بیکاری و جنگ ویتنام در اواخر دههٔ ۶۰ و ۷۰م، در موسیقی آن زمان وارد شد؛ سپس با گسترش موسیقی راک کم‌کم محتوای آن از مسائل روزانه و واقعیات زندگی فاصله گرفته و پس‌از مدتی به انحراف و فساد دچار شد. با به‌وجود آمدن سبک بلک متال از راک، از سال‌های ۱۹۹۰م به بعد آمار خودکشی در گروه‌های راک و در میان طرفداران آنها به‌شدت افزایش یافت.

کنسرت موسیقی رضا یزدانی در سالن میلاد نمایشگاه بین‌المللی تهران

منابع

• آریان، الهام، «استایل راک و هر آنچه دربارهٔ آن باید بدانیم»، وب‌سایت تک-تیشرت، تاریخ درج مطلب: ۳ مهر ۱۴۰۲ش.
• «آشنایی با استایل راک زنانه+تصویر»، وب‌سایت تصویرگران پویا اندیش، تاریخ بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
• «آشنایی با استایل راک مردانه+تصویر»، وب‌سایت تصویرگران پویا اندیش، تاریخ بازدید: ۱۴ اسفند ۱۴۰۲ش.
• «بررسی تأثیر مد و موسیقی بر یکدیگر، چه کسی عشق را مشکی کرد؟»، وب‌سایت هیچ، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۲ش.
• «جنگ نرم و مهندسی موسیقی زیرزمینی در ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۳۹۰ش.
• «چگونه استایل راک داشته باشیم؟»، وب‌سایت رزمد، تاریخ درج مطلب: ۳ مهر ۱۳۹۹ش.
• خسروی، آیدا، «همه چیز دربارهٔ استایل راک»، وب‌سایت تولید پوشاک اندیشهٔ توس، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مهر ۱۴۰۲ش.
• «سبک Rocker chic»، وب‌سایت صاحواستایل، تاریخ درج مطلب: ۸ آذر ۱۴۰۰ش.
• «شخصیت‌شناسی از روی لباس»، وب‌سایت ای‌سنج، تاریخ درج مطلب: ۱۰ مهر ۱۴۰۲ش.
• «لباس یقه قایقی یا آف شولدر چیست؟»، وب‌سایت بانی مد، تاریخ درج مطلب: ۳ شهریور ۱۴۰۱ش.
• «مد و استایل راکر چیست؟ چگونه تیپ راکر داشته باشیم؟»، وب‌سایت مجلهٔ وقت مد، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فوریه ۲۰۲۲.
• «معرفی استایل راکر»، وب‌سایت ساعدنیوز، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۰ش.
• «هر آنچه باید دربارهٔ استایل راکر بدانید»، وب‌سایت مجله معمارلند لایف‌استایل، تاریخ درج مطلب: ۲۵ ژانویه ۲۰۲۵م.

• “Rock and Roll: More than a Sound, It's a Revolution”, graygroupinternational, Date of Upload: 3 March 2024.
• “Rock Clothing: How Rock Stars Changed Fashion Forever”, seerocklive website, Date of Upload: 19 November 2020.