(۴۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱:
خط ۱:
'''{{درشت|تجمعات شبانه ایرانیان ۱۴۰۴–۱۴۰۵ش}}'''؛ راهپیمایی شبانه مردم ایران در حمایت از جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی سوم.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر =تجمعات شبانه ایرانیان ۱۴۰۴-۱۴۰۵.jpg
| زیرنویس تصویر =تجمع شبانه مردم در میدان انقلاب تهران، شامگاه دوشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
| image_alt =تجمع شبانه مردم در میدان انقلاب تهران
| فایل پادکست =تجمعات شبانه.ogg
| حجم فایلپادکست =۹/۲۶
| تاریخ پادکست =۱۹-۲-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان =
| عنوان اصلی =
| عنوان انگلیسی =
| عنوان عربی =
| عنوان علمی =
| شاخه علمی =
| نوع مفهوم =
| معنای اصطلاحی =
| حوزه کاربرد =
| گستره جغرافیایی =
| منشأ تاریخی =
| نخستین کاربرد =
| ریشه واژه =
| مرتبط با =
| اهمیت =
| مبدع =
| مروج =
| مقدس برای =
| مورد احترام =
| آثار مرتبط =
}}
'''{{درشت|تجمعات شبانه ایرانیان ۱۴۰۴–۱۴۰۵ش؛}}''' تجمع و راهپیمایی شبانه مردم ایران در حمایت از نظام جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی سوم.
تجمعات شبانهٔ خودجوش و سپس سازمانیافتهٔ ایرانیان در جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ش با ترور سیدعلی خامنهای، رهبر وقت و جمعی از فرماندهان توسط آمریکا و اسرائیل آغاز شد و تا بیش از دو ماه و حتی پس از آتشبس ادامه یافت، به یکی از مهمترین پدیدههای اجتماعی-سیاسی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. این تجمعات که ابتدا با انگیزهٔ شوک، خشم ملی و انتقامخواهی از رهبر شهید و شهدای حوادثی مانند مدرسهٔ میناب شکل گرفت، بهتدریج به بستری برای تحقق تقسیمکار ملی یعنی میدان با نیروهای مسلح و خیابان با مردم، تبدیل شد و با فراخوان رهبر جدید و مسئولان ارشد نظام، تداوم یافت. فضای این تجمعات تلفیقی از سوگواری عمیق، عزم راسخ برای نمایش قدرت، بیعت با رهبری، اعلام ایستادگی در برابر تجاوز، و حضور زنان با حجاب و بیحجاب در کنار هم و خانوادهها از هر قشر و گروهی بود. شعارها و نمادهایی نظیر سوزاندن پرچم آمریکا و اسرائیل، حمل پرچم ایران و حزبالله و سرودهای حماسی، فضای آن را شکل میداد. این تجمعات در سراسر ایران برگزار میشد و بازتاب گستردهای در رسانههای داخلی و بینالمللی داشت، واکنش مراجع تقلید و ادعای ترامپ مبنی بر ساختگی بودن با هوش مصنوعی را به همراه داشت، و در نهایت به نتایج عمیق اجتماعی-فرهنگی مانند تقویت همبستگی ملی، جریانسازی فرهنگی، تبدیل مردم از تماشاگر به کنشگر، ترمیم شکافها و میراثسازی تاریخی انجامید. نقش زنان در این میان بهعنوان پیشران، هدایتکننده، پشتیبان لجستیکی و نماد وحدت فراتر از پوشش، برجسته و تعیینکننده بود.
تجمعات شبانه ایرانیان در [[جنگ تحمیلی سوم]]، مجموعهای از تجمعات خودجوش و مردمی در [[ایران]] است که از [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، در واکنش به [[ترور سید علی خامنهای]]، [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]] و [[شهادت]] جمعی از فرماندهان نظامی در حمله آمریکا و اسرائیل به خاک [[جمهوری اسلامی ایران]]، آغاز شد. این تجمعات که بیش از دو ماه ادامه یافت، با رویکرد سوگواری ملی و نمایش قدرت ایرانیان و [[بیعت]] با [[رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران]] برگزار شد. از ویژگیهای این تجمعات، حضور گستردهٔ [[زنان ایرانی]] از اقشار و سلایق مختلف بود که در کنار یکدیگر، همدلی خود را در دفاع از [[وطن|میهن]] به نمایش گذاشتند. تجمعات شبانه ایرانیان در [[جنگ رمضان]]، بازتابهای گستردهٔ بینالمللی داشت و یکی از پدیدههای مهم اجتماعیسیاسی در [[تاریخ معاصر ایران]] شناخته میشود.
== تجمعات خودجوش شبانه ==
== شکلگیری تجمعات ==
=== جرقهٔ اولیه شکلگیری تجمعات ===
آغاز جنگ رمضان، در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش با [[شهادت سید علی خامنهای]] بههمراه تعدادی از اعضای خانواده و جمعی از اعضای شورای دفاع و حملات هوایی و موشکی گسترده، خاستگاه تجمعات خودجوش مردمی بود.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2123435/آخرین-اخبار-جنگ-ایران-و-آمریکا-اسرائیل-امروز-۱۰-اسفند-۱۴۰۴-دشمن-اکنون-به-کدام-شهرها-حمله-کرده-است «آخرین اخبار جنگ ایران و آمریکا-اسرائیل امروز 10 اسفند 1404، دشمن تا کنون به کدام شهرها حمله کرده است؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref> نخستین دستههای خودجوش مردمی از مساجد و میدانهای اصلی، از همان شب اول و صبح روز دهم اسفند شکلگرفت که چند ویژگی داشت:<ref>[https://ana.ir/fa/news/1036565/حماسه-ای-از-جنس-مردم-تهران-سوگوار-رهبر-انقلاب-اسلامی-فیلم «حماسهای از جنس مردم؛ تهران سوگوار رهبر انقلاب اسلامی+فیلم»، خبرگزاری آنا.]</ref>
آغاز جنگ تحمیلی سوم، در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، با حملات هوایی و موشکی گسترده همراه بود، اما نقطهٔ عطفی که تجمعات خودجوش را کلید زد، ترور سیدعلی خامنهای، رهبر وقت و جمعی از فرماندهان ارشد و اعضای خانوادهٔ رهبر، در این روز بود.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2123435/آخرین-اخبار-جنگ-ایران-و-آمریکا-اسرائیل-امروز-۱۰-اسفند-۱۴۰۴-دشمن-اکنون-به-کدام-شهرها-حمله-کرده-است «آخرین اخبار جنگ ایران و آمریکا-اسرائیل امروز 10 اسفند 1404، دشمن تا کنون به کدام شهرها حمله کرده است؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref> نخستین دستههای خودجوش مردمی<ref>[https://nournews.ir/fa/news/306658/سی-ویکمین-موج-تجمعات-شبانه-مردمی-ایرانپزشکیان-و-عراقچی-در-جمع-مردمفیلم «سیویکمین موج تجمعات شبانه مردمی ایران، پزشکیان و عراقچی در جمع مردم+فیلم»، وبسایت نورنیوز.]</ref> از مساجد و میادین اصلی،<ref>[https://nournews.ir/fa/news/306603/برنامه-سی-و-یکمین-شب-تجمعات-مردمی-در-میادین-تهران «برنامه سی و یکمین شب تجمعات مردمی در میادین تهران»، وبسایت نورنیوز.]</ref> از همان شب اول و صبح روز دهم اسفند شکل گرفت.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1036565/حماسه-ای-از-جنس-مردم-تهران-سوگوار-رهبر-انقلاب-اسلامی-فیلم «حماسهای از جنس مردم؛ تهران سوگوار رهبر انقلاب اسلامی+فیلم»، خبرگزاری آنا.]</ref> این رویداد چند ویژگی داشت:
* '''شوک و خشم ملی''': ترور سید علی خامنهای بهعنوان اقدام خلاف انتظار<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360401/اجتماع-مردم-عزادار-و-سوگوار-رهبر-شهید-انقلابآخرین-تحولات-در-کشور-بروزرسانی-می-شود «اجتماع مردم عزادار و سوگوار رهبر شهید انقلاب/آخرین تحولات در کشور»، وبسایت تابناک.]</ref> باعث برانگیخته شدن خشم مردم ایران و مسلمانان در دیگر کشورها شد. پس از اعلام شهادت سیدعلی خامنهای به صورت رسمی مردم بهصورت خودجوش با طرح شعار خونخواهی رهبر شهید و شهدای دانشآموز [[مدرسه شجره طیبه میناب|مدرسهٔ شجره طیبه]] در [[میناب]]، به خیابان آمدند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/826118/همبستگی-ملی-در-تجمعات-شبانه-مردم-ایران-برای-دفاع-از-کشور-تصاویر «همبستگی ملی در تجمعات شبانه مردم ایران برای دفاع از کشور+ تصاویر»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* '''شوک و خشم ملی''': گزارشهای رسانهای حاکی از آن بود که ترور رهبر ایران، اقدامی بیسابقه و خطرناک بود<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360401/اجتماع-مردم-عزادار-و-سوگوار-رهبر-شهید-انقلابآخرین-تحولات-در-کشور-بروزرسانی-می-شود «اجتماع مردم عزادار و سوگوار رهبر شهید انقلاب/آخرین تحولات در کشور»، وبسایت تابناک.]</ref> که فراتر از ملاحظات سیاسی، احساسات مذهبی و میهنی مردم را برانگیخت و خشم ملی گستردهای در پی داشت. بر اساس این گزارشها، مردم بهصورت خودجوش به انگیزهٔ خونخواهی از رهبر شهید و همچنین شهدای رویدادهایی مانند حمله به مدرسهٔ شجره طیبه در میناب، به خیابان آمدند<ref>[https://defapress.ir/fa/news/826118/همبستگی-ملی-در-تجمعات-شبانه-مردم-ایران-برای-دفاع-از-کشور-تصاویر «همبستگی ملی در تجمعات شبانه مردم ایران برای دفاع از کشور+ تصاویر»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> و فضای تجمعات در ابتدا حاکی از سوگ عمیق و عزم راسخ آنان بود؛ سوگی که بهسرعت به حماسهای ملی تبدیل شد.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1036565/حماسه-ای-از-جنس-مردم-تهران-سوگوار-رهبر-انقلاب-اسلامی-فیلم حماسهای از جنس مردم؛ تهران سوگوار رهبر انقلاب اسلامی+فیلم»، خبرگزاری آنا.]</ref>
* '''تهدید امنیتی داخلی''': [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] و [[اسرائیل]] سعی داشتند با بهرهبرداری از خلأ قدرت پس از ترور سید علی خامنهای و جمعی از اعضای شورای دفاع، بستر فروپاشی و تجزیهٔ ایران را فراهم آورند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86131974/تجمع-های-شبانه-به-۵۰-رسید-جمعیتی-که-هر-روز-بیشتر-می-شود «تجمعهای شبانه به ۵۰ رسید، جمعیتی که هر روز بیشتر میشود»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* '''تهدید امنیتی داخلی''': بر اساس اخبار منتشر شده از سناریوهای طراحیشده در اتاقهای فکر واشینگتن و تلآویو، دشمن قصد داشت با بهرهبرداری از خلأ قدرت پس از ترور رهبر و فرماندهان، ضمن تضعیف حاکمیت مرکزی، بستر را برای فروپاشی سیاسی و تجزیهٔ ایران فراهم آورد. در چنین شرایطی، حضور شبانهٔ مردم در خیابانها، افزون بر تأمین امنیت محلهها و مقابله با نفوذ خرابکاران، به خنثیسازی توطئهٔ تغییر نظام و تجزیهٔ ایران انجامید.<ref>[https://www.irna.ir/news/86131974/تجمع-های-شبانه-به-۵۰-رسید-جمعیتی-که-هر-روز-بیشتر-می-شود «تجمعهای شبانه به ۵۰ رسید، جمعیتی که هر روز بیشتر میشود»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* '''فراخوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران''': [[سید مجتبی خامنهای]]، در اولین پیام خود در [[۲۱ اسفند]] ۱۴۰۴ش از مردم خواست که به تجمعات شبانه ادامه دهند و میدان را برای دشمن خالی نگذارند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62800 «اولین پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظّم انقلاب»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref>
* '''فراخوان رهبر جدید''': رهبر سوم انقلاب، آیتالله سید مجتبی خامنهای، که بلافاصله پس از ترور و شهادت رهبر انقلاب، منصوب شد،<ref>[https://www.aparat.com/v/imsnx01 «اولین گزارش صداوسیما از سومین رهبر انقلاب»، وبسایت آپارات.]</ref> در اولین پیام خود در ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش به مردم، آنها را به حضور شبانه در خیابانها فراخواند و تأکید کرد که میدان را برای دشمن خالی نگذارند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62800 «اولین پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظّم انقلاب»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref>
* '''مبعوث شدن مردم:''' برخی بر این باورند تجمعات شبانهٔ جنگ رمضان، مصداق عینی [[مبعوث شدن مردم]] و شکلگیری محور دوم دفاع ملی در کنار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86114439/دفاع-ملی-و-بعثت-مردم بنایی، «دفاع ملی و بعثت مردم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
=== دلایل ادامه تجمعات شبانه ===
== استمرار تجمعات شبانه ==
پس از چندین روز از آغاز جنگ، تجمعات نهتنها فروکش نکرد، بلکه تا پایان جنگ در حدود چهل شب و حتی پس از اعلام آتشبس دو هفتهای<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/keyword/4525/تجمع «تجمع»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> و بعد از آن تا بیش از دوماه، ادامه یافت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2210606/تصاویر-متفاوتی-از-تجمع-شب-گذشته-در-میدان-انقلاب-طعنه-و-کنایه «تصاویر متفاوتی از تجمع شب گذشته در میدان انقلاب، طعنه و کنایه به دیپلماسی ادامه دارد، اسپایدرمن با پرچم ایران»، خبرآنلاین؛] [https://farsnews.ir/AmiraliJamshidi/1777666432231712541/شصت-و-دومین-شب-سنگر-خیابان-در-مشت-ملت-ایران «شصت و دومین شب؛ سنگر خیابان در مشت ملت ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> دلایل تداوم این تجمعات عبارت بودند از:
بهدلایلی تجمعات شبانه ایرانیان بدون وقفه در طول چهل روز جنگ و دورهٔ آتشبس<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/keyword/4525/تجمع «تجمع»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> استمرار یافت،<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2210606/تصاویر-متفاوتی-از-تجمع-شب-گذشته-در-میدان-انقلاب-طعنه-و-کنایه «تصاویر متفاوتی از تجمع شب گذشته در میدان انقلاب، طعنه و کنایه به دیپلماسی ادامه دارد، اسپایدرمن با پرچم ایران»، خبرآنلاین؛] [https://farsnews.ir/AmiraliJamshidi/1777666432231712541/شصت-و-دومین-شب-سنگر-خیابان-در-مشت-ملت-ایران «شصت و دومین شب؛ سنگر خیابان در مشت ملت ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> ازجمله:
* '''تبدیل تهدید به فرصت برای هویت ملی''': بسیاری از تحلیلگران و سیاستمداران داخلی و خارجی معتقدند که حملات خارجی و ترور رهبر، آمریکا و اسرائیل را به دشمنی همگانی برای ایرانیان تبدیل کرد و در برابر این دشمن، اختلافات داخلی کمرنگ شد و حس ایرانی بودن بر هر هویت دیگری غلبه یافت.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1041778/حملات-واشینگتن-و-تل-آویو-باعث-اتحاد-مردم-ایران-شد «حملات واشینگتن و تلآویو باعث اتحاد مردم ایران شد»، خبرگزاری آنا.]</ref> به عقیدهٔ آنان، هم واشینگتن و هم تلآویو دچار یک محاسبهٔ اشتباه عمیق و راهبردی شدند. این رژیمها با این تصور نادرست که ایران حملات را بیپاسخ خواهد گذاشت و دست به تلافی نخواهد زد، به این کشور حمله کردند؛ اما نهتنها با پاسخی چندجانبه مواجه شدند که فراتر از پیشبینیهای عملیاتی آنان بود، بلکه ایران با ایجاد یک وحدت ملی یکپارچه که هم حامیان دولت و هم مخالفان سیاسی را در بر میگرفت، تاکتیک اصلی دشمن را که سوءاستفاده از شکافهای داخلی برای دستیابی به تغییر آرایش نظام در چند روز بود را به کلی خنثی کرد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/308343/6-اشتباه-راهبردی-آمریکا-علیه-ایران «6 اشتباه راهبردی آمریکا علیه ایران»، وبسایت نورنیوز.]</ref>
* '''تبدیل تهدید به فرصت''': [[جنگ رمضان]]، ایرانیها را ذیل هویت ملی و پرچم ایران متحد کرد.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1041778/حملات-واشینگتن-و-تل-آویو-باعث-اتحاد-مردم-ایران-شد «حملات واشینگتن و تلآویو باعث اتحاد مردم ایران شد»، خبرگزاری آنا.]</ref> وحدت ملی و [[تابآوری ایرانی]]، تاکتیک اصلی دشمن مبنی بر استفاده از شکافهای اجتماعی ایران برای دستیابی بههدفشان را بیاثر کرد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/308343/6-اشتباه-راهبردی-آمریکا-علیه-ایران «6 اشتباه راهبردی آمریکا علیه ایران»، وبسایت نورنیوز.]</ref>
* '''پاسخ عملی به تهدید نفوذ''': بر اساس این تحلیلها، مردم و مسئولین دریافتند که حضور فیزیکی مردم در خیابانها، عملاً امنیت محلهها را تأمین میکند و مانع از نفوذ خرابکاران میشود و مردم تصمیم گرفتند تا پایان جنگ در خیابانها بمانند و از نظام محافظت کنند.<ref>[https://www.taghribnews.com/fa/interview/716331 «اشتباه محاسباتی آمریکا و اسرائیل در حمله به ایران، اتحاد مردم ایران نقشههای دشمن را برملا کرد»، وبسایت تقریب.]</ref>
* '''پاسخ عملی به تهدید نفوذ''': تأمین امنیت محلهها و جلوگیری از بروز [[اغتشاش|اغتشاشات]] داخلی.<ref>[https://www.taghribnews.com/fa/interview/716331 «اشتباه محاسباتی آمریکا و اسرائیل در حمله به ایران، اتحاد مردم ایران نقشههای دشمن را برملا کرد»، وبسایت تقریب.]</ref>
* پس از اعلام آتشبس دوهفتهای در [[۱۹ فروردین]] ۱۴۰۵ش،<ref>[https://www.varzesh3.com/news/2354423/تمدید-آتش-بس-بین-آمریکا-و-ایران «تمدید آتشبس بین آمریکا و ایران؟»، وبسایت ورزش3.]</ref> مقامات عالیرتبهٔ جمهوری اسلامی، ازجمله رهبر،<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62808 «پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظّم انقلاب اسلامی بهمناسبت چهلمین روز شهادت قائد عظیمالشأن انقلاب و مسائل مهم مربوط به جنگ تحمیلی سوم»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> ستاد کل نیروهای مسلح<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1802506/۴۰-روز-مقاومت-دشمن-را-به-پذیرش-شروط-ایران-وادار-کرد-تنگه-هرمز «بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> و رؤسای قوای مقننه<ref>[https://www.irna.ir/news/86099918/قالیباف-حضور-مردم-در-خیابان-ها-دشمن-را-گیج-و-عصبانی-کرده-است «قالیباف: حضور مردم در خیابانها دشمن را گیج و عصبانی کرده است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و قضائیه<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1148941/اژه-ای-احسنت-و-مرحبا-به-این-مردم-بصیر-که-خیابان-را-رها-نمی-کنند «اژهای: احسنت و مرحبا به این مردم بصیر که خیابان را رها نمیکنند»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> خواستار تداوم حضور خیابانی مردم شدند. این حضور، که وظیفهای شرعی و واجب خوانده میشد،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1375406/حضور-مردم-در-خیابان-مصداق-جهاد-است-برائت-از-دشمنان-بالاترین «حضور مردم در خیابان مصداق «جهاد» است، برائت از دشمنان بالاترین مرحله تقوا است»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> بهعنوان یک اولویت مستمر حتی در زمان آتشبس نیز مورد تأکید قرار گرفت.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1375546/شرکت-در-تجمعات-شبانه-واجب-عینی-است-نه-کفایی «شرکت در تجمعات شبانه، واجب عینی است نه کفایی!»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref>
=== ادامه تجمعات پس از اعلام آتشبس ===
== فضای حاکم بر تجمعات شبانه ==
پس از اعلام آتشبس دو هفتهای در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش،<ref>[https://www.varzesh3.com/news/2354423/تمدید-آتش-بس-بین-آمریکا-و-ایران «تمدید آتشبس بین آمریکا و ایران؟»، وبسایت ورزش3.]</ref> تجمعات شبانه متوقف نشد و همچنان مردم برای اعلام همبستگی و حمایت از وطن، نظام و نیروهای مسلح، در خیابانها ماندند. از محرکهای اصلی تداوم حضور مردم، تشدید فراخوانهای مقامات ارشد مبنی بر تبدیل حضور در خیابان به یک حکم شرعی و ملی بود.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1375546/شرکت-در-تجمعات-شبانه-واجب-عینی-است-نه-کفایی «شرکت در تجمعات شبانه، واجب عینی است نه کفایی!»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> این خواستهها پس از آتشبس بهطور قابل توجهی افزایش یافت:
[[پرونده:تجمعات شبانه ایرانیان۱.jpg|جایگزین=حضور زنان ایرانی با پوشش متفاوت در تجمعات شبانه میدان انقلاب|بندانگشتی|حضور زنان ایرانی با پوشش متفاوت در تجمع شبانه میدان انقلاب، ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵]]
* '''پیام رهبر انقلاب''': آیتالله سید مجتبی خامنهای در چهلمین روز شهادت رهبر پیشین به صراحت اعلام کرد که با وجود آتشبس، نباید تصور شود که حضور در خیابان لازم نیست و از مردم خواست که سنگینتر و پرشورتر از قبل در میادین حاضر شوند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62808 «پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظّم انقلاب اسلامی بهمناسبت چهلمین روز شهادت قائد عظیمالشأن انقلاب و مسائل مهم مربوط به جنگ تحمیلی سوم»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref>
میدانها و خیابانهای شهرهای ایران در شبهای جنگ رمضان با حضور مردم که همبستگی اجتماعی و تابآوری ایرانی را به نمایش گذاشتند، فضایی با ویژگیهای خاص را شکل داد، ازجمله:
* '''تأکید نهادهای نظامی''' '''و مسئولان نظام''': ستاد کل نیروهای مسلح در نخستین روز آتشبس طی اطلاعیهای از مردم خواست همچون گذشته حضور در میادین و خیابانها را در شبهای آینده حفظ کرده و دشمنان را مأیوس کنند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1802506/۴۰-روز-مقاومت-دشمن-را-به-پذیرش-شروط-ایران-وادار-کرد-تنگه-هرمز «بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس تیم مذاکرهکنندهٔ ایران در مذاکرات اسلامآباد نیز، در اظهاراتی صریح، سه اولویت اصلی برای مردم را چنین برشمرد: خیابان، خیابان، خیابان.<ref>[https://www.irna.ir/news/86099918/قالیباف-حضور-مردم-در-خیابان-ها-دشمن-را-گیج-و-عصبانی-کرده-است «قالیباف: حضور مردم در خیابانها دشمن را گیج و عصبانی کرده است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، نیز از مردم و نیروهای مردمی که هر شب به خیابانها میآمدند، تقدیر کرد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1148941/اژه-ای-احسنت-و-مرحبا-به-این-مردم-بصیر-که-خیابان-را-رها-نمی-کنند «اژهای: احسنت و مرحبا به این مردم بصیر که خیابان را رها نمیکنند»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>
* '''خونخواهی و اعلام بیعت:''' تجمعات، ترکیبی از سوگواری و اعلام همبستگی ملی بود و شرکتکنندگان خواستار انتقام بودند. آنها همزمان با رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران بیعت و اعلام میکردند که در برابر دشمنان خارجی تا آخر ایستادهاند.<ref>[https://farsnews.ir/AmiraliJamshidi/1777666432231712541/شصت-و-دومین-شب-سنگر-خیابان-در-مشت-ملت-ایران «شصت و دومین شب؛ سنگر خیابان در مشت ملت ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref>
* '''ادامه جهاد''': این فراخوانها، حضور در خیابان را که از ابتدا جهاد واجب توصیف شده بود، برای مردم بهعنوان یک وظیفهٔ مستمر و بیپایان، حتی پس از پایان موقت جنگ، در اولویت قرار داد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1375406/حضور-مردم-در-خیابان-مصداق-جهاد-است-برائت-از-دشمنان-بالاترین «حضور مردم در خیابان مصداق «جهاد» است، برائت از دشمنان بالاترین مرحله تقوا است»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref>
* '''پیوند میدان و خیابان:''' تأکید مقامات نظامی و سیاسی به حضور مداوم مردم برای تأمین امنیت داخلی و پشتوانهٔ مردمی جبههٔ جنگ،<ref>[https://farsnews.ir/hormozgan/1776601540795534691/ابوالقاسم-جراره-حضور-مردم-در-میدان-بزرگ-ترین-دلگرمی-نیروهای-مسلح-است «ابوالقاسم جراره: حضور مردم در میدان بزرگترین دلگرمی نیروهای مسلح است»، خبرگزاری فارس.]</ref> شعار خیابان با شما، میدان با ما از [[سید مجید موسوی]]<ref>[https://kashoob.com/audio/EB4wW/نماهنگ-میدان-با-تو-خیابان-با-ما «نماهنگ میدان با تو خیابان با ما»، وبسایت کاشوب]؛ [https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/16/3533525/پیامی-از-سردارِ-در-میدان-خیابان-با-شما-میدان-با-ما «پیامی از سردارِ در میدان: خیابان با شما میدان با ما»، خبرگزاری تسنیم].</ref> و تأکید [[محمدباقر قالیباف]] بر اولویت خیابان،<ref>[https://www.irna.ir/news/86099918/قالیباف-حضور-مردم-در-خیابان-ها-دشمن-را-گیج-و-عصبانی-کرده-است «قالیباف: حضور مردم در خیابانها دشمن را گیج و عصبانی کرده است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> بازتابدهندهٔ این تقسیمکار بود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2204022/۲۰-دستاورد-جمهوری-اسلامی-ایران-در-جنگ-رمضان «۲۰ دستاورد جمهوری اسلامی ایران در جنگ رمضان»، خبرآنلاین.]</ref>
* '''درآمیختگی عبادت و هویت ملی:''' آغاز جنگ در ماه [[رمضان]]، برگزاری مراسم [[شب قدر|شبهای قدر]]، [[افطاری]]های دستهجمعی، برپایی [[موکب]]ها و [[ایستگاه صلواتی|ایستگاههای صلواتی]] و [[سوگواری]] برای کشتهشدگان، به این حضور جنبهای عبادی-ملی داده بود.<ref>[https://farsnews.ir/Haniyehnaseri/1773842539213335973/آتش-پاره-های-جنگ-رمضان «آتشپارههای جنگ رمضان»، خبرگزاری فارس؛] [https://www.irna.ir/amp/86104283/ «سفرههای افطاری مردم در خیابانهای تبریز/دشمن سوزی در چهارشنبه سوری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* '''تنوع شرکتکنندگان:''' طیفهای مختلف جامعه به شمول [[خانواده]]ها به همراه فرزندان، [[سالمندان|افراد مسن]]، گرایشهای سیاسی مختلف و همچنین زنانی با میزان متفاوت پوشش در تجمعات حضور داشتند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5770069/۵۱-شب-پایداری-و-همدلی-در-دفاع-از-وطن-گزارش «۵۱ شب پایداری و همدلی در دفاع از وطن+گزارش»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
* '''حضور در هنگام تهدید:''' در چندین مورد، هنگام اصابت موشک یا بمب در نزدیکی محل تجمع، جمعیت پراکنده نشدند و به حضور خود ادامه دادند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1379524/فقط-همین-چند-ثانیه-را-از-شجاعت-مردم-تهران-را-ببینید «فقط همین چند ثانیه را از شجاعت مردم تهران را ببینید»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
* [[پرونده:تجمعات شبانه ایرانیان۲.jpg|جایگزین=یک بانوی ایرانی با پلاکارد در تجمع شبانه میدان تجریش تهران|بندانگشتی|یک بانوی پزشک ایرانی با پلاکارد در تجمع شبانه میدان تجریش تهران ۲۶ فروردین]]'''پرچمها و شعارها:''' شرکتکنندگان با آتشزدن پرچمهای آمریکا و اسرائیل،<ref>[https://www.titrebartar.com/fa/news/267729/ «پرچم اسرائیل و آمریکا شبانه در تهران به آتش کشیده شد، تصاویر»، وبسایت تیتر برتر.]</ref> حمل پرچمهای ایران و [[حزبالله لبنان|حزبالله]]<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/9073899/اهتزاز-پرچم-حزبالله-در-سیونهمین-اجتماع-خونخواهی-رهبر-شهید-انقلاب-فیلم «اهتزاز پرچم حزبالله در سیونهمین اجتماع خونخواهی رهبر شهید انقلاب + فیلم»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> و سردادن شعارهای<ref>[http://www.mojerasa.ir/khabar/51541/ «رزم پلاکاردی در اجتماعات شبانه زنجان»، پایگاه خبری تحلیلی موج رسا.]</ref> چون [[اللهاکبر]]، «حیدر حیدر»، «[[هیهات من الذله]]»، «خیابان با مردم، میدان با نیروهای مسلح»، «[[مرگ بر آمریکا]]»، «[[مرگ بر اسرائیل]]»، «جنگ! جنگ! تا پیروزی»، «مذاکره نداریم؛ از آمریکا بیزاریم»، «مرگ بر سازشگر»، «مرگ بر منافق»،<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207661/پلاکاردهای-خاص-با-نوشته-های-خاص-در-تجمعات-شبانه-مرگ-بر-سازشگر «پلاکاردهای خاص با نوشتههای خاص در تجمعات شبانه»، خبرآنلاین.]</ref> «مرگ بر وطنفروش خائن» و حمل دستنوشته و پلاکاردهای مختلف ابزار نظر میکردند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5752373/شعار-مرگ-بر-وطنفروش-خائن-زیر-بارش-بارانَ «شعار مرگ بر وطنفروش خائن، زیر بارش باران»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
* '''فعالیتهای هنریرسانهای:''' در کنار تجمعات، نمایشهای خیابانی، مانند میناب مثل میهن در دزفول،<ref>[https://www.chtn.ir/news/1405012901616/اجرای-نمایش-خیابانی-میناب-مثل-میهن-در-دزفول «اجرای نمایش خیابانی میناب مثل میهن در دزفول»، وبسایت میراث آریا.]</ref> ۱۶۸ نیمکت خالی، در ساوه<ref>[https://www.irna.ir/news/86138885/نمایش-۱۶۸-نیمکت-خالی-در-ساوه-بروی-صحنه-رفت «نمایش ۱۶۸ نیمکت خالی در ساوه بروی صحنه رفت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و نمایش برای ایران در یزد، اجرا شد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5776223/اجرای-نمایش-خیابانی-برای-ایران-در-یزد «اجرای نمایش خیابانی برای ایران در یزد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
* '''کاروانهای خودرویی:''' کاروانهای خودرویی در غروب و شبهای جنگ رمضان در شهرهای مختلف ایران، متشکل از خودروهای شخصی بودند که با [[پرچم ایران]] و عکس [[سید علی خامنهای]] و پلاکاردهای حاوی شعارهای حمایتی، حرکت میکردند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1381583/شیراز-در-قلب-حمایت-راهپیمایی-خودرویی-گسترده-در-محکومیت-توطئههای-دشمن-فیلم «شیراز در قلب حمایت؛ راهپیمایی خودرویی گسترده در محکومیت توطئههای دشمن+ فیلم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
== فضای تجمعات شبانه ==
== گسترهٔ جغرافیایی ==
بر اساس گزارشهای میدانی و تحلیلهای صورتگرفته، خیابانهای شهرهای ایران، در شبهای جنگ رمضان، به صحنهای بینظیر از وحدت و ایستادگی ملی تبدیل شده بود. فضای حاکم بر این تجمعات را میتوان در چند بُعد مهم توصیف کرد:
بر اساس گزارشهای رسانهای، تجمعات شبانه در جنگ رمضان گسترهای سراسری داشت و در حدود ۴۰۰ شهر در تمام استانهای کشور برگزار شده است.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/1779370-تجمعات-مردمی-جنگ-ثبت-می-شود «تجمعات مردمی جنگ ثبت میشود»، خبرگزاری ایلنا.]</ref> این گردهماییها شامل مشارکت جمعیتهای شهری، روستایی و عشایر است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5760219/ادامه-حضور-هوشیارانه-کشاورزان-و-روستائیان-در-میدان «ادامه حضور هوشیارانه کشاورزان و روستائیان در میدان»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> تهران بهعنوان یکی از کانونهای اصلی، شاهد برگزاری مستمر تجمعات در بیش از ۱۳۰ نقطه بود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5775818/تجمعات-شبانه-مردمی-در-تهران-دربیش-از-۱۳۰-نقطه-برگزار-می-شود «تجمعات شبانه مردمی در تهران دربیش از ۱۳۰ نقطه برگزار میشود»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> میدانهای [[میدان انقلاب اسلامی|انقلاب]]، [[میدان ولیعصر|ولیعصر]] و [[میدان تجریش|تجریش]] از جمله مهمترین این مکانها در پایتخت هستند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/306049/اعلام-برنامه-بیست-و-نهمین-تجمع-شبانه-مردمی-در-میادین-تهران «اعلام برنامه بیستونهمین تجمع شبانه مردمی در میادین تهران»، وبسایت نورنیوز.]</ref>
=== همافزایی میدان و خیابان ===
== واکنشها ==
بر اساس گزارشهای میدانی، فضای حاکم بر تجمعات، تلفیقی از سوگواری عمیق و عزمی راسخ برای نمایش قدرت بود. از یک سو، شرکتکنندگان با در دست داشتن تصاویر رهبر شهید، سیدعلی خامنهای، و دیگر شهدای جنگ تحمیلی، به سوگواری میپرداختند و بر ضرورت انتقامخواهی تأکید میکردند. از سوی دیگر، مردم با حضور در میادین و خیابانهای اصلی شهر و روستا، ضمن بیعت با رهبر جدید انقلاب، اعلام ایستادگی و مقاومت در برابر هرگونه تجاوز دشمنان به خاک میهن داشتند.<ref>[https://farsnews.ir/AmiraliJamshidi/1777666432231712541/شصت-و-دومین-شب-سنگر-خیابان-در-مشت-ملت-ایران «شصت و دومین شب؛ سنگر خیابان در مشت ملت ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> همچنین در بازتاب رسانهها این مطلب تأکید میشد که این تجمعات بازتاب دهندهٔ یک تقسیمکار ملی بود<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2204022/۲۰-دستاورد-جمهوری-اسلامی-ایران-در-جنگ-رمضان «۲۰ دستاورد جمهوری اسلامی ایران در جنگ رمضان»، خبرآنلاین.]</ref> که توسط مقامات ارشد نظامی و سیاسی تعریف شده بود: از نیروهای مسلح خواسته شده بود که در میدان نبرد حضور داشته باشند و از مردم انتظار میرفت که با حضور مدنی و مستمر خود در خیابانها، امنیت داخلی را تأمین کرده و پشتوانه مردمی جبهه جنگ را تشکیل دهند.<ref>[https://farsnews.ir/hormozgan/1776601540795534691/ابوالقاسم-جراره-حضور-مردم-در-میدان-بزرگ-ترین-دلگرمی-نیروهای-مسلح-است «ابوالقاسم جراره: حضور مردم در میدان بزرگترین دلگرمی نیروهای مسلح است»، خبرگزاری فارس.]</ref> شعار معروف «خیابان با شما، میدان با ما» از سوی فرمانده نیروی هوافضای سپاه<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/16/3533525/پیامی-از-سردارِ-در-میدان-خیابان-با-شما-میدان-با-ما «پیامی از سردارِ در میدان: خیابان با شما میدان با ما»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> و تأکید رئیس مجلس مبنی بر اولویت خیابان، خیابان، خیابان، برای مردم،<ref>[https://www.irna.ir/news/86099918/قالیباف-حضور-مردم-در-خیابان-ها-دشمن-را-گیج-و-عصبانی-کرده-است «قالیباف: حضور مردم در خیابانها دشمن را گیج و عصبانی کرده است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> این فضا را به خوبی نشان میداد.<ref>[https://kashoob.com/audio/EB4wW/نماهنگ-میدان-با-تو-خیابان-با-ما «نماهنگ میدان با تو خیابان با ما»، وبسایت کاشوب.]</ref>
دیدگاه برخی از مراجع تقلید در ایران و عراق در ارتباط با تجمعات شبانه به شکل زیر است:
* [[سید علی سیستانی]]، شرکت در تجمعات را برای مقابله با فتنه و آشوبها [[واجب کفایی]] اعلام کرد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1147838/حکم-مهم-آیت-الله-سیستانی-برای-حضور-میدانی-مردم «حکم مهم آیت الله سیستانی برای حضور میدانی مردم»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>
* [[ناصر مکارم شیرازی]] با ابراز قدردانی از مردم، این حضور را [[جهاد]] و مقاومت مقدس و تاریخی توصیف کرد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/825458/آیتالله-مکارم-شیرازی-فهمها-از-درک-مقاومت-مقدس-مردم-ناتوانند «آیتالله مکارم شیرازی: فهمها از درک مقاومت مقدس مردم ناتوانند»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* [[حسین نوری همدانی]] این حضور را مایه قدردانی از نیروهای مسلح و عامل به زانو درآوردن دشمن دانست.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6792218/تشکر-آیت-الله-نوری-همدانی-از-مردم-و-نیروهای-مسلح «تقدیر آیتالله نوری همدانی از مردم و نیروهای مسلح»، خبرگزاری مهر.]</ref>
* [[عبدالله جوادی آملی]] از مردم حاضر در صحنه با تعابیری چون فرشتگان خدا در زمین یاد کرد.<ref>[https://esra.ir/fa/web/news/w/8228471?redirect=%2F «مردم در صحنه، جزء فرشتگان زمیناند»، پایگاه اطلاعرسانی اسراء.]</ref>
=== تنوع شرکتکنندگان ===
عدالله جوادی آملی<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2238725/ «اطلاعیه حضرت آیتالله جوادی آملی درباره شرکت اساتید و فضلا در پویش جان فدای ایران، درس استاد تا اطلاع ثانوی تعطیل است»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> و [[جعفر سبحانی]]، بهدلیل حضور و شرکت گستردهٔ طلاب و روحانیان در تجمعات مردمی، جلسات درس خود را تعطیل کردند.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2240300/ «تعطیلی دروس حضرت آیت الله سبحانی تا اطلاع ثانوی»، خبرگزاری شفقنا.]</ref>
بر اساس گزارشهای موجود در صداوسیما، آنچه در شبهای جنگ رمضان شکل گرفت، چیزی فراتر از یک تجمع سیاسی صرف بود. با گذشت روزها و ادامهٔ جنگ، این تجمعات بهعنوان یک آیین مدنی توزیعشده در سراسر کشور تثبیت شد و هر شب با نظمی تقریباً ثابت تکرار میشد. خانوادهها با فرزندان خود و حتی افراد مسن از هر قشر و قومی حضور داشتند. زنان باحجاب و بیحجاب در کنار یکدیگر ایستاده بودند و وحدت فراتر از اختلافات داخلی را به نمایش میگذاشتند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5770069/۵۱-شب-پایداری-و-همدلی-در-دفاع-از-وطن-گزارش «۵۱ شب پایداری و همدلی در دفاع از وطن+گزارش»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
=== شجاعت ایرانیان هنگام اصابت موشک ===
=== واکنش ترامپ ===
نمادینترین صحنههای این تجمعات در رسانهها در لحظاتی رقم خورد که انتظار میرفت هر جمعیتی پراکنده شود. لحظهٔ بمباران نقطهای از شهر تهران هنگام دعا خواندن مردم در تجمعات شبانه که نهتنها جمعیت پراکنده نشد، بلکه در لحظهٔ انفجار و در حالی که دود و شعلههای آتش پیش روی مردم بود به دعای خود ادامه دادند و هیچ ترسی به دل راه ندادند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1379524/فقط-همین-چند-ثانیه-را-از-شجاعت-مردم-تهران-را-ببینید «فقط همین چند ثانیه را از شجاعت مردم تهران را ببینید»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> این ویدئو و فیلمهای دیگری مشابه این فیلم که در راهپیمایی روز قدس نیز میان کاربران فضای مجازی وایرال شد،<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362676/5-ویدیو-از-بمباران-اطراف-راهپیمایی-روز-قدس-و-شهادت-یک-زن «5 ویدیو از بمباران اطراف راهپیمایی روز قدس و شهادت یک زن»، وبسایت تابناک.]</ref> شجاعت مردم و مسئولان ایرانی را به نمایش گذاشت.<ref>[https://president.ir/fa/163871 «حضور دکتر پزشکیان در خروش میلیونی ملت ایران در روز جهانی قدس»، پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری اسلامی ایران.]</ref>
[[دونالد ترامپ]]، تجمعات ایرانیان را تولید [[هوش مصنوعی]] خواند<ref>[https://fararu.com/fa/news/956408/ترامپ-تجمعات-خیابانی-این-روزهای-ایران-را-هوش-مصنوعی-معرفی-کرد «ترامپ تجمعات خیابانی این روزهای ایران را هوش مصنوعی معرفی کرد»، وبسایت فرارو.]</ref> که با واکنش یکپارچه، قاطع و اغلب با لحن تمسخرآمیز از سوی مقامات سیاسی، نظامی<ref>[https://www.pana.ir/بخش-سیاسی-27/1678740-خیابان-ها-پر-از-مردم-است-این-ها-هوش-مصنوعی-نیستند-ملت-ایران-اند «رئیسجمهور پزشکیان: خیابانها پر از مردم است؛ اینها هوش مصنوعی نیستند، ملت ایراناند»، خبرگزاری پانا.]</ref> و مردم ایران در [[فضای مجازی]] و خیابان مواجه شد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/821849/فیلم-واکنش-مردم-آمل-به-ادعای-ترامپ-درباره-تجمعات-مردمی-و-هوش-مصنوعی «فیلم/ واکنش مردم آمل به ادعای ترامپ درباره تجمعات مردمی و هوش مصنوعی»، خبرگزاری دفاع مقدس؛] [https://www.hawzahnews.com/news/1374002/فیلم-آیا-تجمعات-هر-شب-مردم-ایران-با-هوش-مصنوعی-ساخته-میشود «فیلم، آیا تجمعات هر شب مردم ایران با هوش مصنوعی ساخته میشود؟»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref>
=== شعارها و پرچمها ===
== کارکردها و نتایج ==
تصاویر و گزارشهای منتشرشده در خبرگزاریهای داخلی و بینالمللی نشان میداد که فضای تجمعات شبانه آکنده از جلوههای صوتی و تصویری خاصی بود. برخی شرکتکنندگان با سوزاندن پرچمهای آمریکا و اسرائیل، انزجار خود را ابراز میکردند<ref>[https://www.titrebartar.com/fa/news/267729/ «پرچم اسرائیل و آمریکا شبانه در تهران به آتش کشیده شد، تصاویر»، وبسایت تیتر برتر.]</ref> و برخی دیگر با در دست گرفتن پرچمهای ایران و حزبالله، بر هویت ملی و مقاومت تأکید میکردند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/9073899/اهتزاز-پرچم-حزبالله-در-سیونهمین-اجتماع-خونخواهی-رهبر-شهید-انقلاب-فیلم «اهتزاز پرچم حزبالله در سیونهمین اجتماع خونخواهی رهبر شهید انقلاب + فیلم»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> در کنار اینها، بسیاری از حاضران نیز با سردادن شعارهای هماهنگ و حمل پلاکاردهایی، دیدگاهها و مطالبات خود را به نمایش میگذاشتند.<ref>[http://www.mojerasa.ir/khabar/51541/ «رزم پلاکاردی در اجتماعات شبانه زنجان»، پایگاه خبری تحلیلی موج رسا.]</ref> برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
* کاهش [[استرس]] و [[اضطراب]] ناشی از جنگ؛
{| class="wikitable"
* مقابله با انزوای فردی؛
!مضمون پلاکاردها
* تقویت شجاعت در برابر تهدیدات؛
!مثالها
* ارتقای روحیه معنوی؛<ref>[https://rahyaftt.ir/بررسی-روانشناختی-اثر-تجمعات-شبانه-در-ا/ زاغیان، «بررسی روانشناختی اثر تجمعات شبانه در ایام جنگ رمضان در افزایش تاب آوری اجتماعی»، وبسایت اندیشکده رهیافت.]</ref>
|-
* آموزش [[مسئولیتپذیری]] و اجتماعیسازی فرزندان؛<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1377183/سواد-خانواده-تأثیرات-روانشناختی-و-خانوادگی-شرکت-در-تجمعات-انقلابی «سواد خانواده | تأثیرات روانشناختی و خانوادگی شرکت در تجمعات انقلابی»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref>
|شعارهای مذهبی و حمایت از نیروهای مسلح
* تقویت [[همبستگی اجتماعی|همبستگی]] و [[سرمایه اجتماعی|سرمایه اجتماعی؛]]<ref>[https://asrdena.ir/fa/news/33284/حضور-شبانه-مردم-در-میادین-روایت-جنگ-رمضان-از-عمق-سرمایه-اجتماعی-ایران «حضور شبانه مردم در میادین؛ روایت جنگ رمضان از عمق سرمایه اجتماعی ایران»، پایگاه خبری تحلیلی عصر دنا.] [https://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/1779587-وزیر-ارشاد-افزایش-همدلی-ایثار-اجتماعی-در-میان-طبقات-مختلف-جامعه-از-دستاوردهای-جنگ-رمضان-است «وزیر ارشاد: افزایش همدلی و ایثار اجتماعی در میان طبقات مختلف جامعه از دستاوردهای جنگ رمضان است»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>
|«الله اکبر»، «حیدر حیدر»، «هیهات من الذله»، «خیابان با مردم، میدان با نیروهای مسلح»
* ایجاد بستر برای فعالیتهای خیریه و داوطلبانه؛<ref>[https://rahyaftt.ir/بررسی-روانشناختی-اثر-تجمعات-شبانه-در-ا/ زاغیان، «بررسی روانشناختی اثر تجمعات شبانه در ایام جنگ رمضان در افزایش تاب آوری اجتماعی»، وبسایت اندیشکده رهیافت.]</ref>
|-
* تبدیل مردم از تماشاگر به کنشگر؛<ref>[https://defapress.ir/fa/news/827725/تصاویر-کنشگری-میدانی-نوجوانان-پسر-بیرجندی-در-روزها-و-شبهایِ-جنگ-رمضان-و-دفاع-مقدس «وقتی جنگ، فرصتی برای هنرپروری میشود»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
|برائت از دشمنان و مخالفت با مذاکره با دشمن
* جریانسازی فرهنگی و هنری؛<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6811774/برگزاری-بیش-از-۱۹۰۰-تجمع-و-۱۳۵۰-محفل-قرآنی-در-جنگ-رمضان «برگزاری بیش از ۱۹۰۰ تجمع و ۱۳۵۰ محفل قرآنی در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|«مرگ بر آمریکا»، «مرگ بر اسرائیل»، «جنگ! جنگ! تا پیروزی»، «مذاکره نداریم؛ از آمریکا بیزاریم»، «مرگ بر سازشگر»، «مرگ بر منافق»،<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2207661/پلاکاردهای-خاص-با-نوشته-های-خاص-در-تجمعات-شبانه-مرگ-بر-سازشگر «پلاکاردهای خاص با نوشتههای خاص در تجمعات شبانه»، خبرآنلاین.]</ref> «مرگ بر وطنفروش خائن».<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5752373/شعار-مرگ-بر-وطنفروش-خائن-زیر-بارش-بارانَ «شعار مرگ بر وطنفروش خائن، زیر بارش باران»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
* ترمیم شکافها و بازسازی روانی؛<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2225404/ «عطریانفر: بر خلاف تصورات آمریکا و اسرائیل، در بزنگاهها، اتحاد ایرانیان به اوج میرسد»، خبرگزاری شفقنا.]</ref>
|}
* میراثسازی تاریخی؛<ref>[https://www.irna.ir/amp/86126638/ «حماسه حضور ملت ایران در جنگ رمضان در قالب میراث زنده معاصر ثبت میشود»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* تحکیم [[هویت ملی|هویت]] و [[غرور ملی]] از طریق نمادها.<ref>[https://rahyaftt.ir/بررسی-روانشناختی-اثر-تجمعات-شبانه-در-ا/ زاغیان، «بررسی روانشناختی اثر تجمعات شبانه در ایام جنگ رمضان در افزایش تاب آوری اجتماعی»، وبسایت اندیشکده رهیافت.]</ref>
=== هنر و رسانه همگام با خیابانها ===
== حضور زنان ==
در بازتاب رسانهها، این تجمعات به بستری برای فعالیتهای هنری و رسانهای نیز بدل شده بود. اجرای نمایشهای خیابانی مانند: میناب مثل میهن، در دزفول،<ref>[https://www.chtn.ir/news/1405012901616/اجرای-نمایش-خیابانی-میناب-مثل-میهن-در-دزفول «اجرای نمایش خیابانی میناب مثل میهن در دزفول»، وبسایت میراث آریا.]</ref> ۱۶۸ نیمکت خالی در ساوه<ref>[https://www.irna.ir/news/86138885/نمایش-۱۶۸-نیمکت-خالی-در-ساوه-بروی-صحنه-رفت «نمایش ۱۶۸ نیمکت خالی در ساوه بروی صحنه رفت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و نمایش برای ایران در یزد، برای بازتاب روحیه مقاومت مردم از جمله این فعالیتها بود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5776223/اجرای-نمایش-خیابانی-برای-ایران-در-یزد «اجرای نمایش خیابانی برای ایران در یزد»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
حضور گسترده، متنوع و پررنگ زنان که حتی از حضور مردان نیز فزونی دارد، در طیف وسیعی از ردههای سنی از دختران نوجوان تا زنان میانسال و سالخورده و حتی در مواردی زنان [[بارداری|باردار]]، از جمله جلوههای [[همبستگی اجتماعی]] فراتر از تفاوتهای ظاهری و پوششی بهشمار میرود. این حضور، همچنین بیانگر حمایت از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بوده و بهعنوان عاملی در تقویت روحیه عمومی و بازتولید انسجام اجتماعی و ملی مورد اشاره قرار گرفته است.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1050769/چرا-زنان-در-تجمعات-شبانه-جنگ-رمضان-پررنگ-تر-دیده-شدند «چرا زنان در تجمعات شبانه جنگ رمضان پررنگتر دیده شدند؟»، خبرگزاری آنا؛] [https://www.khabaronline.ir/news/2210627/حجاب-متفاوت-زنان-در-تجمعات-شبانه-تصاویر «حجاب متفاوت زنان در تجمعات شبانه + تصاویر»، خبرآنلاین.]</ref>
=== فضای آیینی-حماسی رمضان ===
=== پشتیبانی لجستیکی و اقدامات مردمی ===
بر اساس گزارشهای رسانهای و محتوای منتشرشده در فضای مجازی، همزمانی روزهای آغازین جنگ با ماه رمضان، بار معنایی تجمعات مردمی را دوچندان کرد. برگزاری مراسم شبهای قدر، افطاریهای دستهجمعی، برپایی موکبها و ایستگاههای صلواتی، همچنین سینهزنی و نوحه برای شهدا، موجب شد تا ترس از بمباران به شبزندهداری عبادی-ملی تبدیل شود. به این ترتیب، حضور شبانه در خیابانها به منزلهٔ افتخاری دینی و ملی جلوه یافت.<ref>[https://farsnews.ir/Haniyehnaseri/1773842539213335973/آتش-پاره-های-جنگ-رمضان «آتشپارههای جنگ رمضان»، خبرگزاری فارس؛] [https://www.irna.ir/amp/86104283/ «سفرههای افطاری مردم در خیابانهای تبریز/دشمن سوزی در چهارشنبه سوری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
از مشارکت زنان در فعالیتهای پشتیبانی و داوطلبانه مانند تهیه غذا، دوخت پرچم، سازماندهی موکبهای شبانه و همکاری در برنامههای مسجدی و فرهنگی نیز گزارش شده است.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1352413/زنان-عاشورایی-ایران-یک-دم-میدان-را-ترک-نکردند%C2%A0 «زنان عاشورایی ایران یک دم میدان را ترک نکردند»، جوانآنلاین.]</ref> طبق برخی تحلیلها، نقش زنان در این تجمعات پیشران، هدایتکننده و مؤثر در خنثیسازی عملیات روانی<ref>[https://www.irna.ir/news/86137139/رئیس-فراکسیون-زنان-مجلس-زنان-در-جنگ-رمضان-نقش-پیشران-و-هدایت-کننده «رئیس فراکسیون زنان مجلس: زنان در جنگ رمضان نقش پیشران و هدایتکننده خود را ثابت کردند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و از اجرای طرح «زنان، پای کار ایران»، برای ثبت این فعالیتها گزارش شده است.<ref>[https://www.mojnews.com/بخش-سیاسی-3/698921-فعالیت-های-زنان-در-جنگ-رمضان-ثبت-می-شود «فعالیتهای زنان در جنگ رمضان ثبت میشود»، وبسایت موجنیوز.]</ref>
== گستره جغرافیایی تجمعات شبانه ==
=== تجمع «دختران جانفدای ایران» ===
گستره جغرافیایی تجمعات شبانه در جنگ رمضان، بسیار گسترده و سراسری بود و محدود به پایتخت یا چند شهر بزرگ نمیشد. این تجمعات بهصورت هماهنگ و پرشور، در سراسر ایران، در حدود ۴۰۰ شهر برگزار میشد و عملاً تمام استانهای کشور را در بر میگرفت.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/1779370-تجمعات-مردمی-جنگ-ثبت-می-شود «تجمعات مردمی جنگ ثبت میشود»، خبرگزاری ایلنا.]</ref> حضور روستاییان و عشایر هم پابهپای مردم در شهرها در این تجمعات استمرار داشت.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5760219/ادامه-حضور-هوشیارانه-کشاورزان-و-روستائیان-در-میدان «ادامه حضور هوشیارانه کشاورزان و روستائیان در میدان»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
[[پرونده:تجمعات شبانه ایرانیان ۳.jpg|جایگزین=دختران جان فدای ایران|بندانگشتی|دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش]]
در [[۲۸ فروردین]] ۱۴۰۵ش، همزمان با [[روز دختر]]، تجمع دختران جانفدای ایران، در [[تهران]] برگزار شد که هزاران زن و دختر با [[سید مجتبی خامنهای]]، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، بیعت کرده و حمایت خود را از نیروهای مسلح اعلام کردند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/28/3567986/حضور-زنان-و-دختران-با-اسلحه-های-مختلف-جنگی-در-راهپیمایی-دختران-جانفدا «حضور زنان و دختران با اسلحههای مختلف جنگی در راهپیمایی دختران جانفدا»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
تهران بهعنوان کانون اصلی این جنبش، شاهد برگزاری تجمعات متعدد و منظمی بود. استاندار تهران در گزارشی تأکید کرد که بیش از ۵۷ شبانهروز در بیش از ۱۳۰ نقطه مختلف شهر تهران، تجمعات مردمی بهصورت مستمر برگزار شده است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5775818/تجمعات-شبانه-مردمی-در-تهران-دربیش-از-۱۳۰-نقطه-برگزار-می-شود «تجمعات شبانه مردمی در تهران دربیش از ۱۳۰ نقطه برگزار میشود»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> مکانهایی چون میدان انقلاب، میدان ولیعصر و میدان تجریش از جمله مهمترین نقاط مورد اشاره هستند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/306049/اعلام-برنامه-بیست-و-نهمین-تجمع-شبانه-مردمی-در-میادین-تهران «اعلام برنامه بیستونهمین تجمع شبانه مردمی در میادین تهران»، وبسایت نورنیوز.]</ref>
=== نقشآفرینی در روشنگری ===
برخی تحلیلگران و فعالان حوزهٔ زنان، به نقش بانوان در بصیرتافزایی در تجمعات خیابانی و نیز روشنگری در بسترهای رسانهای، [[فضای مجازی]] و [[شبکههای اجتماعی]] اشاره کردهاند. در برخی برنامههای رسانه ملی، این نقش در چارچوب [[خانواده]]، [[فرهنگ]] و [[مشارکت اجتماعی]] بررسی شده است.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1050769/چرا-زنان-در-تجمعات-شبانه-جنگ-رمضان-پررنگ-تر-دیده-شدند «چرا زنان در تجمعات شبانه جنگ رمضان پررنگتر دیده شدند؟»، خبرگزاری آنا.]</ref>
== واکنشها به تجمعات شبانه ایرانیان ==
=== بازتاب بینالمللی ===
مراجع تقلید، با ابراز همدردی و قدردانی عمیق، این حرکتهای شبانه را مظهر جهاد و مقاومت مقدس و پاسخی به وظیفه شرعی دفاع دانسته و آن را تحسین کردهاند، مانند:
در سطح رسانهای بینالمللی، حضور زنان ایرانی بهعنوان نمادی از [[مشارکت اجتماعی زن|مشارکت اجتماعی]] و هویت جمعی مورد توجه قرار گرفت. این حضور از سوی فعالان زن کشورهای اسلامی، بهمنزلهٔ جلوهای از مقاومت فرهنگی و پاسخی به روایتهای رسانهای غربی توصیف شد.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/410405/روایت-بانوان-خارجی-درباره-رستاخیز-زنان-جنگ-رمضان-تصویر-زن-ایرانی-را-در-جهان-تغییر-داد «روایت بانوان خارجی درباره رستاخیز زنان؛ جنگ رمضان تصویر زن ایرانی را در جهان تغییر داد»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref>
* '''آیتالله مکارم شیرازی''': مقاومت ۴۰ روزه را جهاد و مقاومت مقدس و تاریخی توصیف کرد که فهمها از درک آن ناتوان است و بر حفظ این حضور با همان شور و شعور تأکید کرد و از مردم برای این حضور پرشور تقدیر کرد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/825458/آیتالله-مکارم-شیرازی-فهمها-از-درک-مقاومت-مقدس-مردم-ناتوانند «آیتالله مکارم شیرازی: فهمها از درک مقاومت مقدس مردم ناتوانند»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* '''آیتالله نوری همدانی''': این حضور را مایهٔ قدردانی از نیروهای مسلح خواند، همچنین آن را عاملی برای به زانو درآوردن دشمن و نشانهٔ بهترین امتها دانست و خواستار تداوم آن شد.
* '''آیتالله جوادی آملی''': مردم حاضر در صحنه را مورد تحسین قرار داد و آنها را جزء فرشتگان خدا در زمین خواند و بیان کرد که مردم ایران به خاک شرف دادند، به زمین، زمان و به عصر آبرو دادند.<ref>[https://esra.ir/fa/web/news/w/8228471?redirect=%2F «مردم در صحنه، جزء فرشتگان زمیناند»، پایگاه اطلاعرسانی اسراء.]</ref>
* '''رئیس مرکز موضوعشناسی احکام فقهی، حجتالاسلام فلاحزاده''': نیز شرکت در تجمعات شبانه را واجب عینی دانست و بیان کرد که حضور در راهپیماییهای شبانه و سر دادن شعار، مصداق جهاد لسانی و واجب عینی برای افراد توانمند است و نمیتوان به بهانهٔ حضور دیگران از آن شانه خالی کرد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1375546/شرکت-در-تجمعات-شبانه-واجب-عینی-است-نه-کفایی «شرکت در تجمعات شبانه، واجب عینی است نه کفایی!»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref>
* برخی مراجع تقلید، از جمله آیتالله جوادی آملی<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2238725/ «اطلاعیه حضرت آیتالله جوادی آملی درباره شرکت اساتید و فضلا در پویش جان فدای ایران، درس استاد تا اطلاع ثانوی تعطیل است»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> و آیتالله جعفر سبحانی، بهدلیل حضور و شرکت گستردهٔ طلاب و روحانیان در تجمعات مردمی، جلسات درس خارج خود را تعطیل کردند.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2240300/ «تعطیلی دروس حضرت آیت الله سبحانی تا اطلاع ثانوی»، خبرگزاری شفقنا.]</ref>
=== واکنش ترامپ به تجمعات شبانه ایرانیان ===
== نقش سرودهای حماسی ==
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی سوشال تروث، تجمعات ایرانیان را ساختگی و تولید هوش مصنوعی خواند،<ref>[https://fararu.com/fa/news/956408/ترامپ-تجمعات-خیابانی-این-روزهای-ایران-را-هوش-مصنوعی-معرفی-کرد «ترامپ تجمعات خیابانی این روزهای ایران را هوش مصنوعی معرفی کرد»، وبسایت فرارو.]</ref> این ادعای ترامپ با واکنش یکپارچه، قاطع و اغلب با لحن تمسخرآمیز از سوی مقامات سیاسی، نظامی<ref>[https://www.pana.ir/بخش-سیاسی-27/1678740-خیابان-ها-پر-از-مردم-است-این-ها-هوش-مصنوعی-نیستند-ملت-ایران-اند «رئیسجمهور پزشکیان: خیابانها پر از مردم است؛ اینها هوش مصنوعی نیستند، ملت ایراناند»، خبرگزاری پانا.]</ref> و مردم ایران در فضای مجازی و خیابان مواجه شد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/821849/فیلم-واکنش-مردم-آمل-به-ادعای-ترامپ-درباره-تجمعات-مردمی-و-هوش-مصنوعی «فیلم/ واکنش مردم آمل به ادعای ترامپ درباره تجمعات مردمی و هوش مصنوعی»، خبرگزاری دفاع مقدس؛] [https://www.hawzahnews.com/news/1374002/فیلم-آیا-تجمعات-هر-شب-مردم-ایران-با-هوش-مصنوعی-ساخته-میشود «فیلم، آیا تجمعات هر شب مردم ایران با هوش مصنوعی ساخته میشود؟»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref>
[[پرونده:تجمعات شبانه ایرانیان۴.mp4|بندانگشتی|همخوانی سرود به لاله در خون خفته در تجمع شبانه مردم در میدان انقلاب تهران، ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵]]
نوحهها و سرودهای مذهبی و حماسی در [[جنگ رمضان]]، فراتر از ابزاری برای ابراز اندوه، به سلاحی روانی و رسانهای برای [[امیدآفرینی]]، اتحاد ملی، [[مطالبهگری]]، تبیین و نمایش قدرت در برابر دشمن تبدیل شدند و در تداوم تجمعات شبانه نقشی کلیدی پیدا کردند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/828350/موسیقیِ-میدان-بازآفرینی-حافظه-جمعی-در-لحظه-بحران «موسیقیِ میدان؛ بازآفرینی حافظه جمعی در لحظه بحران»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> مداحان با الگوگیری از تأکید [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] بر [[جهاد تبیین]]، در جمعهای مختلف مردمی، اشعار و الحان تبیینی را اجرا کردند. این سرودها بهسرعت به رجزخوانیهای گروهی در تجمعات شبانهٔ مردم در خیابانها تبدیل شدند و روحیهای قدرتمند، حماسی و مقاومتطلبانه را تزریق کردند که محدود به جغرافیای خاصی نبود؛ از دورافتادهترین نقاط ایران تا تجمعات ایرانیان در [[اروپا]] و [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]].<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/403414/نوحههایی-که-روحیه-مقاومت-را-زنده-نگه-میدارند «نوحههایی که روحیه مقاومت را زنده نگه میدارند»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref>
== نتایج فرهنگی اجتماعی تجمعات شبانه ==
برخی از معروفترین سرودهایی که پیوندی ناگسستنی میان حس میهنی و باورهای دینی برقرار کردند<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/400734/آهنگهایی-که-در-جنگ-رمضان-برای-اقتدار-و-سوگ-ایران-منتشر-شدند-صوت-فیلم-و-لینک-دانلود «آهنگهایی که در جنگ رمضان برای اقتدار و سوگ «ایران» منتشر شدند»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref> و در تجمعات شبانه همخوانی میشد، عبارتاند از:
تجمعات شبانه در جنگ رمضان، فراتر از ابعاد نظامی و امنیتی، دستاوردهای عمیق اجتماعی و فرهنگی به همراه داشت. برخی از این نتایج عبارتند از:
* «[[حسبیالله (ترانه)|حسبی الله]]» با صدای [[محسن چاوشی]]؛<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/400734/آهنگهایی-که-در-جنگ-رمضان-برای-اقتدار-و-سوگ-ایران-منتشر-شدند-صوت-فیلم-و-لینک-دانلود «آهنگهایی که در جنگ رمضان برای اقتدار و سوگ «ایران» منتشر شدند»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref>
* «[[بزن که خوب میزنی]]» با صدای [[مهدی رسولی]]؛<ref>[https://kashoob.com/audio/yJnrD/نماهنگ-بزن-که-خوب-میزنی «نماهنگ بزن که خوب میزنی»، وبسایت کاشوب.]</ref>
* نوحههای حماسی «ذوالفقار حضرت حیدر»<ref>[https://kashoob.com/audio/mwn45/نماهنگ-ذوالفقار-حضرت-حیدر «نماهنگ ذوالفقار حضرت حیدر»، وبسایت کاشوب.]</ref> و «ای حیدر شهسوار ماشاءالله» با صدای [[محمود کریمی]]؛<ref>[https://kashoob.com/audio/ENq1Q/ای-حیدر-شهسوار-ماشاءالله «ای حیدر شهسوار ماشاءالله»، وبسایت کاشوب.]</ref>
* «میدان با تو، خیابان با ما» با صدای [[حسین طاهری]].<ref>[https://kashoob.com/audio/EB4wW/نماهنگ-میدان-با-تو-خیابان-با-ما «نماهنگ میدان با تو خیابان با ما»، وبسایت کاشوب.]</ref>
۱. '''تقویت همبستگی و سرمایه اجتماعی''': به عقیدهٔ برخی فعالان فرهنگی، حضور خانوادهها، زنان، نوجوانان و سالمندان در کنار یکدیگر، همبستگی ملی، حس وطندوستی و افزایش همدلی را به نمایش گذاشت.<ref>[https://asrdena.ir/fa/news/33284/حضور-شبانه-مردم-در-میادین-روایت-جنگ-رمضان-از-عمق-سرمایه-اجتماعی-ایران «حضور شبانه مردم در میادین؛ روایت جنگ رمضان از عمق سرمایه اجتماعی ایران»، پایگاه خبری تحلیلی عصر دنا.]</ref> وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، این همدلی را مهمترین دستاورد جنگ دانست.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/1779587-وزیر-ارشاد-افزایش-همدلی-ایثار-اجتماعی-در-میان-طبقات-مختلف-جامعه-از-دستاوردهای-جنگ-رمضان-است «وزیر ارشاد: افزایش همدلی و ایثار اجتماعی در میان طبقات مختلف جامعه از دستاوردهای جنگ رمضان است»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>
== پیمایش علمی درباره تجمعات شبانه ==
بر پایهٔ نتایج یک پیمایش ملی در ایران که با مشارکت ۴۳ هزار و ۳۹۱ نفر، در بازه زمانی ۷ تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش انجام شد؛ تجمعات شبانه در ایران از نگاه شرکتکنندگان بیشتر دارای ویژگیهای مردمی، داوطلبانه و خودجوش بوده و نهادهای مردمی نقش اصلی در سازماندهی آنها داشتهاند. این اجتماعات به تقویت همدلی، نزدیکی قلبی میان مردم، انسجام اجتماعی و توجه به وحدت ملی انجامیده و از طرح مسائل اختلافبرانگیز پرهیز شده است. شرکتکنندگان انگیزهٔ خود را عمدتاً با گرایشهای ایدئولوژیک، مذهبی از جمله احساس وظیفه شرعی و کسب آرامش معنوی و نیز احساسات ملیگرایانه همچون دفاع از کشور و غرور ملی، تبیین کردهاند. افزون بر این، تجمعات، زمینهساز نقشآفرینی اجتماعی، رشد و بلوغ اجتماعی، مراعات حال یکدیگر و کاهش مزاحمتهای شهری ارزیابی شده و ترکیبی از شور و شعور مانند؛ دعا، تبیین مسائل روز و نکات قرآنی را به نمایش گذاشته است.<ref>[https://www.ghalamemandegar.ir/نتایج-پیمایش-ملی-از-نقش-تجمعات-شبانه-در/ «نتایج پیمایش ملی از نقش تجمعات شبانه در افزایش همبستگی اجتماعی»، پایگاه خبری قلم ماندگار.]</ref>
{| class="wikitable"
|+
!سنجهها
!درصد
|-
|مردمی بودن تجمعات: حضور داوطلبانه، محوریت نهادهای مردمی در برگزاری تجمعات، آزادی در بیان مطالبات و خلاقیتها
|۸۸.۱%
|-
|حفظ وحدت ملی و پرهیز از طرح مسائل اختلافبرانگیز
|۸۷.۵%
|-
|ایجاد همدلی و نزدیکی قلوب مردم
|۸۹.۹%
|-
|توأم بودن شور و شعور: با برگزاری دعا و استغاثه، تبیین مسائل و بیان نکات قرآنی
|۷۱.۸%
|-
|مراعات یکدیگر و کاهش آزردگی اجتماعی
|۸۴.۰%
|-
|ایجاد فرصتهای نقشآفرینی اجتماعی و گسترش شبکههای مشارکت اجتماعی
|۷۸.۵%
|-
|ایجاد فرصت رشد و بلوغ اجتماعی: تقویت هویت ملی، افزایش آگاهی اجتماعی و انتقال تجربههای جمعی به نسلهای جوان
|۸۴.۵%
|-
|انگیزههای ایدئولوژیک و مذهبی: حضور در تجمعات وظیفهای شرعی و اخلاقی، ایجاد آرامش معنوی
|۹۰.۹
|-
|انگیزههای ملیگرایانه: احساس دفاع از کشور، غرور ملی
|۹۵.۰%
|}
۲. '''تبدیل مردم از تماشاگر به کنشگر''': با توجه به گزارشهای رسانهای، مردم از تماشاگر به کنشگر فعال در دفاع ملی تبدیل شدند. در این میان نوجوانان با برپایی غرفههای فرهنگی، تولید محتوای رسانهای و ثبت دلنوشتهها، در خط مقدم میدانداری فرهنگی قرار گرفتند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/827725/تصاویر-کنشگری-میدانی-نوجوانان-پسر-بیرجندی-در-روزها-و-شبهایِ-جنگ-رمضان-و-دفاع-مقدس «وقتی جنگ، فرصتی برای هنرپروری میشود»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
== چالشها ==
ایجاد توقعات غیرواقعی و اغراقآمیز از توانمندیهای نظامی و دوقطبیسازی داخلی و مصادره جناحی،<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2215569/این-دو-آفت-تجمعات-شبانه-خیابانی-را-تهدید-می-کند «این دو آفت، تجمعات شبانه خیابانی را تهدید میکند»، خبر آنلاین.]</ref> نداشتن محتوای متناسب با تغییر وضعیت از [[جنگ]] به آتشبس،<ref>[https://www.iscanews.ir/news/1304779/فرسایشی-شدن-تجمعات-شبانه-به-دلیل-کم-کاری-در-تبیین-و-تحلیل-محتواها رضایی، «ضرورت بازآفرینی مدل تجمعات مردمی/ محتوا و شعار خیابان باید مبتنی بر مسائل روز باشد»، باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران.]</ref> به همخوردن آرامش ساکنان، نظم ترافیکی و [[آلودگی صوتی]] بهعنوان چالشهای سیاسی، فرهنگی و [[حقوق شهروندی]] ذکر شده است.<ref>[https://www.pgnews.ir/توصیه-های-مهم-درباره-اجتماعات-شبانه/ «توصیههای مهم درباره اجتماعات شبانه مردمی»، وبسایت خلیج فارس.]</ref>
۳. '''جریانسازی فرهنگی و هنری بیسابقه''': بر اساس آمارها، در این تجمعات، بیش از ۴۷ هزار برنامه فرهنگی و هنری از جمله ۱۳۵۰ محفل قرآنی برگزار شد. صدها موکب فرهنگی در شهرها فعال بودند. همچنین در فضای مجازی نیز تولید محتوا در ۷۵۶ کانال و گروه مردمی منتشر شده که بیش از ۸ میلیون بازدید داشته است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6811774/برگزاری-بیش-از-۱۹۰۰-تجمع-و-۱۳۵۰-محفل-قرآنی-در-جنگ-رمضان «برگزاری بیش از ۱۹۰۰ تجمع و ۱۳۵۰ محفل قرآنی در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.]</ref>
== نگارخانه ==
<gallery widths="250" heights="250">
۴. '''ترمیم شکافها و بازسازی روانی''': تهدید مشترک خارجی، اختلافات داخلی را کمرنگ کرد و به کاهش اضطراب جمعی و بازسازی اعتماد عمومی انجامید.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2225404/ «عطریانفر: بر خلاف تصورات آمریکا و اسرائیل، در بزنگاهها، اتحاد ایرانیان به اوج میرسد»، خبرگزاری شفقنا.]</ref>
پرونده:تجمعات شبانه۵.jpg|جایگزین=تجمع «دختران جانفدای ایران»|دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
پرونده:تجمعات شبانه۶.png|جایگزین= تجمع شبانه مردم تهران ۱۳ اردیبهشت|تصویری از تجمع شبانه مردم تهران ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
۵. '''میراثسازی تاریخی''': وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، مشارکت گستردهٔ اخیر مردم را دارای ابعاد تمدنی و هویتی دانست و آن را از کنشهای اجتماعی گذرا فراتر خواند. وی از ثبت این رویداد بر پایهٔ دکترین ثبت دوگانه بهمثابه میراثی پایدار در حافظهٔ فرهنگی ایران یاد کرد.<ref>[https://www.irna.ir/amp/86126638/ «حماسه حضور ملت ایران در جنگ رمضان در قالب میراث زنده معاصر ثبت میشود»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
پرونده:تجمعات شبانه۷.png|جایگزین=تجمع «دختران جانفدای ایران»|دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
پرونده:تجمعات شبانه۸.jpg|جایگزین=دختران ایرانی-میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران|دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
== نقش زنان در تجمعات شبانه ==
پرونده:تجمعات شبانه۹.jpg|جایگزین=تجمع دختران جانفدای ایران|دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
=== گستره و ابعاد حضور زنان ===
پرونده:تجمعات شبانه۱۰.png|جایگزین=دختران جانفدای ایران|دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
رسانههای داخلی گزارش دادند که زنان در تجمعات شبانهٔ جنگ رمضان، حضوری گسترده، متنوع و حتی پررنگتر از مردان داشتند. این حضور، طیفهای مختلفی از دختران نوجوان تا زنان میانسال و سالخورده را دربر میگرفت و در برخی موارد با مشارکت زنان باردار با شرایط جسمی دشوار، نیز همراه بود. در گزارشهای خبری، این حضور بهعنوان یکی از جلوههای همبستگی اجتماعی و حمایت از نیروهای مسلح توصیف شد و از آن بهعنوان عاملی در تقویت روحیه عمومی و انسجام اجتماعی یاد شد.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1050769/چرا-زنان-در-تجمعات-شبانه-جنگ-رمضان-پررنگ-تر-دیده-شدند «چرا زنان در تجمعات شبانه جنگ رمضان پررنگتر دیده شدند؟»، خبرگزاری آنا.]</ref>
پرونده:تجمعات شبانه۱۱.jpg|جایگزین=موشک بالستیک در تجمع شبانه میدان انقلاب|موشک بالستیک در تجمع شبانه مردم در میدان انقلاب، ۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
پرونده:تجمعات شبانه۱۲.jpg|جایگزین=کودک ایرانی با نقاشی پرچم ایران بر صورتش|کودک ایرانی با نقاشی پرچم ایران بر صورتش بههمراه مادرش در تجمع شبانه در میدان انقلاب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
=== پشتیبانی لجستیکی و اقدامات مردمی ===
پرونده:تجمعات شبانه۱۳.jpg|جایگزین=دختر ایرانی در حال احترام نظامی در تجمع شبانه|تصویری از یک دختر ایرانی در حال احترام نظامی در تجمع شبانه در میدان انقلاب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
علاوه بر حضور در خیابانها و میادین، از مشارکت زنان در فعالیتهای پشتیبانی و داوطلبانه نیز گزارشهایی منتشر شد. در این گزارشها، از اقداماتی مانند تهیه غذا، دوخت پرچم، سازماندهی موکبهای شبانه و همکاری در برنامههای مسجدی و فرهنگی یاد شده است.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1352413/زنان-عاشورایی-ایران-یک-دم-میدان-را-ترک-نکردند%C2%A0 «زنان عاشورایی ایران یک دم میدان را ترک نکردند»، جوانآنلاین.]</ref> همچنین برخی مقامها و تحلیلگران داخلی، نقش زنان را در این تجمعات پیشران، هدایتکننده و مؤثر در خنثیسازی عملیات روانی توصیف کردهاند<ref>[https://www.irna.ir/news/86137139/رئیس-فراکسیون-زنان-مجلس-زنان-در-جنگ-رمضان-نقش-پیشران-و-هدایت-کننده «رئیس فراکسیون زنان مجلس: زنان در جنگ رمضان نقش پیشران و هدایتکننده خود را ثابت کردند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و از اجرای طرح زنان، پای کار ایران، برای ثبت این فعالیتها خبر دادهاند.<ref>[https://www.mojnews.com/بخش-سیاسی-3/698921-فعالیت-های-زنان-در-جنگ-رمضان-ثبت-می-شود «فعالیتهای زنان در جنگ رمضان ثبت میشود»، وبسایت موجنیوز.]</ref>
پرونده:تجمعات شبانه۱۴.jpg|جایگزین=تجمع شبانه مردم رشت ۱۱ اسفند|تجمع شبانه مردم رشت ۱۱ اسفند ۱۴۰۴
پرونده:تجمعات شبانه۱۵.jpg|جایگزین=زن ایرانی در تجمع شبانه در میدان انقلاب|یک دختر ایرانی در تجمع شبانه در میدان انقلاب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
=== مشارکت زنان با گرایشهای متنوع پوششی ===
پرونده:تجمعات شبانه۱۶.jpg|جایگزین=کودکان ایرانی در تجمعات شبانه|تصویری از کودکان ایرانی در تجمع شبانه، شامگاه دوشنبه (۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵)
در برخی گزارشها، حضور زنان با حجاب و بیحجاب در کنار یکدیگر نیز برجسته شده و بهعنوان نشانهای از وحدت و مشارکت فراتر از تفاوتهای ظاهری مورد توجه قرار گرفته است. این بازنمایی رسانهای، نقش زنان را نه صرفاً بهعنوان همراهان تجمعات، بلکه بهعنوان کنشگرانی فعال در شکلدهی به فضای عمومی و بازتولید همبستگی ملی نشان میدهد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2210627/حجاب-متفاوت-زنان-در-تجمعات-شبانه-تصاویر «حجاب متفاوت زنان در تجمعات شبانه + تصاویر»، خبرآنلاین.]</ref>
پرونده:تجمعات شبانه۱۷.jpg|جایگزین=پلاکارد اعتراض به گرانیها در تجمعات شبانه|پلاکاردهایی در اعتراض به گرانیها در تجمعات شبانه، ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
پرونده:تجمعات شبانه۱۸.jpg|تجمع شبانه مردم تهران در شب چهلوششم
=== تجمع «دختران جانفدای ایران» ===
پرونده:تجمعات شبانه۱۹.jpg|جایگزین=کاروان خودرویی مردم زاهدان|کاروان خودرویی مردم زاهدان، شامگاه یک شنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
در ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش، همزمان با روز دختر، تجمع دختران جانفدای ایران، در تهران برگزار شد. خبرگزاری تسنیم گزارش داد که هزاران زن و دختر با رهبر جدید بیعت کرده و حمایت خود را از نیروهای مسلح اعلام کردند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/28/3567986/حضور-زنان-و-دختران-با-اسلحه-های-مختلف-جنگی-در-راهپیمایی-دختران-جانفدا «حضور زنان و دختران با اسلحههای مختلف جنگی در راهپیمایی دختران جانفدا»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
پرونده:تجمعات شبانه۲۰.jpg|جایگزین=تجمع شبانه مردم ارومیه|تجمع شبانه مردم ارومیه، ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
پرونده:تجمعات شبانه۲۱.jpg|جایگزین=موکب افغانستانیهای مقیم قم - تجمعات شبانه|موکبهای غیر ایرانی در تجمعات شبانه قم، موکب افغانستانیهای مقیم استان قم
=== نقش در روشنگری و فضای مجازی ===
پرونده:تجمعات شبانه۲۲.jpg|جایگزین=موکب هندیهای مقیم قم- تجمعات شبانه|موکبهای غیر ایرانی در تجمعات شبانه قم، موکب هندیهای مقیم قم
زنان در دو عرصهٔ حضور میدانی و فعالیتهای تبیینی در فضای مجازی نقش فعالی ایفا کردند. برخی از تحلیلگران و فعالان حوزه زنان در گفتوگو با رسانههای داخلی، به نقش بانوان در بصیرتافزایی در تجمعات خیابانی و نیز روشنگری در بسترهای رسانهای و نرمافزاری اشاره کردهاند. همچنین در برخی برنامهها و نشستهای رسانه ملی، این نقش در چارچوب خانواده، فرهنگ و مشارکت اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته است.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1050769/چرا-زنان-در-تجمعات-شبانه-جنگ-رمضان-پررنگ-تر-دیده-شدند «چرا زنان در تجمعات شبانه جنگ رمضان پررنگتر دیده شدند؟»، خبرگزاری آنا.]</ref>
پرونده:تجمعات شبانه۲۳.jpg|جایگزین=موکب رفع اشکالات درسی دانشآموزان در حاشیه تجمع شبانه|موکب رفع اشکالات درسی دانشآموزان در حاشیه تجمع شبانه در خیابان شهید صدوقی قم
پرونده:تجمعات شبانه۲۴.jpg|جایگزین=موکب پزشکی در شیراز|موکب پزشکی در در چهارراه هوابرد شیراز
=== بازتاب بینالمللی ===
پرونده:تجمعات شبانه۲۵.jpg|موکب جمعیت هلال احمر شهرستان باشت
حضور گستردهٔ زنان، در بازنمایی رسانهای از زن ایرانی در سطح بینالمللی نیز تأثیر گذاشت و بهعنوان نمادی از مشارکت اجتماعی و هویت جمعی مورد توجه قرار گرفت. در برخی گزارشها، این حضور از سوی فعالان زن کشورهای اسلامی، بهمنزلهٔ جلوهای از مقاومت فرهنگی و پاسخی به روایتهای رسانهای غربی توصیف شد.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/410405/روایت-بانوان-خارجی-درباره-رستاخیز-زنان-جنگ-رمضان-تصویر-زن-ایرانی-را-در-جهان-تغییر-داد «روایت بانوان خارجی درباره رستاخیز زنان؛ جنگ رمضان تصویر زن ایرانی را در جهان تغییر داد»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref>
پرونده:تجمعات شبانه۲۶.jpg|جایگزین= بازی نبرد تانکها در تجمعات شبانه|اجرای بازی نبرد تانکها ویژه کودکان در تجمعات شبانه
</gallery>
== نقش سرودهای حماسی در تجمعات شبانه ایرانیان ==
نوحهها و سرودهای مذهبی و حماسی در جنگ رمضان، فراتر از ابزاری برای ابراز اندوه، به سلاحی روانی و رسانهای برای امیدآفرینی، اتحاد ملی، مطالبهگری، تبیین و نمایش قدرت در برابر دشمن تبدیل شدند و در تداوم راهپیماییهای شبانه نقشی کلیدی داشتند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/828350/موسیقیِ-میدان-بازآفرینی-حافظه-جمعی-در-لحظه-بحران «موسیقیِ میدان؛ بازآفرینی حافظه جمعی در لحظه بحران»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> مداحان اهلبیت با تأسی از تأکید رهبر شهید بر تبیین، در جمعهای مختلف مردمی از جمله راهپیماییهای سراسری و تجمعات شبانه، اشعار و الحان تبیینی را اجرا کردند. این سرودها بهسرعت به رجزخوانیهای گروهی در تجمعات شبانهٔ مردم در خیابانها تبدیل شدند و روحیهای قدرتمند، حماسی و مقاومتطلبانه را در میان جوانان و آحاد ملت تقویت کردند. این شور و هیجان محدود به جغرافیای خاصی نبود؛ از دورافتادهترین نقاط ایران تا تجمعات ایرانیان در اروپا و آمریکا، رجزهایی چون «تو رستم تهمتنی، بزن که خوب میزنی» را فریاد میزدند.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/403414/نوحههایی-که-روحیه-مقاومت-را-زنده-نگه-میدارند «نوحههایی که روحیه مقاومت را زنده نگه میدارند»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref> برخی از معروفترین سرودهایی که در راهپیماییهای شبانه بین مردم همخوانی میشد، عبارتند از:
* «حسبی الله» با صدای محسن چاوشی؛<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/400734/آهنگهایی-که-در-جنگ-رمضان-برای-اقتدار-و-سوگ-ایران-منتشر-شدند-صوت-فیلم-و-لینک-دانلود «آهنگهایی که در جنگ رمضان برای اقتدار و سوگ «ایران» منتشر شدند»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref>
* «بزن که خوب میزنی» با صدای مهدی رسولی؛<ref>[https://kashoob.com/audio/yJnrD/نماهنگ-بزن-که-خوب-میزنی «نماهنگ بزن که خوب میزنی»، وبسایت کاشوب.]</ref>
* نوحههای حماسی «ذوالفقار حضرت حیدر»<ref>[https://kashoob.com/audio/mwn45/نماهنگ-ذوالفقار-حضرت-حیدر «نماهنگ ذوالفقار حضرت حیدر»، وبسایت کاشوب.]</ref> و «ای حیدر شهسوار ماشاءالله» با صدای حاج محمود کریمی؛<ref>[https://kashoob.com/audio/ENq1Q/ای-حیدر-شهسوار-ماشاءالله «ای حیدر شهسوار ماشاءالله»، وبسایت کاشوب.]</ref>
* «میدان با تو، خیابان با ما» با صدای حسین طاهری: این سرود در پاسخ مستقیم به فراخوان راهبردی یکی از فرماندهان ارشد نظامی شکل گرفت.<ref>[https://kashoob.com/audio/EB4wW/نماهنگ-میدان-با-تو-خیابان-با-ما «نماهنگ میدان با تو خیابان با ما»، وبسایت کاشوب.]</ref>
این سرودها و بسیاری دیگر از آثار حماسی، پیوندی ناگسستنی میان حس میهنی و باورهای دینی برقرار کردند. آنها نهتنها به ابزاری برای همبستگی و امید تبدیل شدند، بلکه در عمل، تجمعات شبانه را به صحنهای از یک مراسم آیینی-حماسی تمامعیار تبدیل کردند که هم پاسخگوی نیازهای روانی جامعه بود و هم پیام اتحاد و مقاومت را به دشمن منتقل میکرد.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/400734/آهنگهایی-که-در-جنگ-رمضان-برای-اقتدار-و-سوگ-ایران-منتشر-شدند-صوت-فیلم-و-لینک-دانلود «آهنگهایی که در جنگ رمضان برای اقتدار و سوگ «ایران» منتشر شدند»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref>
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس پیشنویس}}
{{پانویس}}
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* «آتشپارههای جنگ رمضان»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «آتشپارههای جنگ رمضان»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «آخرین اخبار جنگ ایران و آمریکا-اسرائیل امروز ۱۰ اسفند ۱۴۰۴، دشمن تا کنون به کدام شهرها حمله کرده است؟»، اقتصاد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «آخرین اخبار جنگ ایران و آمریکا-اسرائیل امروز ۱۰ اسفند ۱۴۰۴، دشمن تا کنون به کدام شهرها حمله کرده است؟»، اقتصاد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
خط ۱۱۹:
خط ۱۸۶:
* «آیتالله مکارم شیرازی: فهمها از درک مقاومت مقدس مردم ناتوانند»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «آیتالله مکارم شیرازی: فهمها از درک مقاومت مقدس مردم ناتوانند»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «ابوالقاسم جراره: حضور مردم در میدان بزرگترین دلگرمی نیروهای مسلح است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «ابوالقاسم جراره: حضور مردم در میدان بزرگترین دلگرمی نیروهای مسلح است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اولین پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظّم انقلاب»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «اولین گزارش صداوسیما از سومین رهبر انقلاب»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اژهای: احسنت و مرحبا به این مردم بصیر که خیابان را رها نمیکنند»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «اژهای: احسنت و مرحبا به این مردم بصیر که خیابان را رها نمیکنند»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «اجتماع مردم عزادار و سوگوار رهبر شهید انقلاب/آخرین تحولات در کشور»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «اجتماع مردم عزادار و سوگوار رهبر شهید انقلاب/آخرین تحولات در کشور»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
خط ۱۲۹:
خط ۱۹۴:
* «اطلاعیه حضرت آیتالله جوادی آملی دربارهٔ شرکت اساتید و فضلا در پویش جان فدای ایران، درس استاد تا اطلاع ثانوی تعطیل است»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اطلاعیه حضرت آیتالله جوادی آملی دربارهٔ شرکت اساتید و فضلا در پویش جان فدای ایران، درس استاد تا اطلاع ثانوی تعطیل است»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اعلام برنامه بیستونهمین تجمع شبانه مردمی در میادین تهران»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اعلام برنامه بیستونهمین تجمع شبانه مردمی در میادین تهران»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اولین پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظّم انقلاب»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «اولین گزارش صداوسیما از سومین رهبر انقلاب»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اهتزاز پرچم حزبالله در سیونهمین اجتماع خونخواهی رهبر شهید انقلاب + فیلم»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «اهتزاز پرچم حزبالله در سیونهمین اجتماع خونخواهی رهبر شهید انقلاب + فیلم»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «این دو آفت، تجمعات شبانه خیابانی را تهدید میکند»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «برگزاری بیش از ۱۹۰۰ تجمع و ۱۳۵۰ محفل قرآنی در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «برگزاری بیش از ۱۹۰۰ تجمع و ۱۳۵۰ محفل قرآنی در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «برنامه سی و یکمین شب تجمعات مردمی در میادین تهران»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* بنایی، علی، «دفاع ملی و بعثت مردم»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا»، وبسایت مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا»، وبسایت مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «پرچم اسرائیل و آمریکا شبانه در تهران به آتش کشیده شد، تصاویر»، وبسایت تیتر برتر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «پرچم اسرائیل و آمریکا شبانه در تهران به آتش کشیده شد، تصاویر»، وبسایت تیتر برتر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
خط ۱۴۱:
خط ۲۰۹:
* «تجمعات شبانه مردمی در تهران دربیش از ۱۳۰ نقطه برگزار میشود»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «تجمعات شبانه مردمی در تهران دربیش از ۱۳۰ نقطه برگزار میشود»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «تجمعات مردمی جنگ ثبت میشود»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «تجمعات مردمی جنگ ثبت میشود»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «تجمعهای شبانه به ۵۰ رسید، جمعیتی که هر روز بیشتر میشود»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «ترامپ تجمعات خیابانی این روزهای ایران را هوش مصنوعی معرفی کرد»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «ترامپ تجمعات خیابانی این روزهای ایران را هوش مصنوعی معرفی کرد»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «تصاویر متفاوتی از تجمع شب گذشته در میدان انقلاب، طعنه و کنایه به دیپلماسی ادامه دارد، اسپایدرمن با پرچم ایران»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «تصاویر متفاوتی از تجمع شب گذشته در میدان انقلاب، طعنه و کنایه به دیپلماسی ادامه دارد، اسپایدرمن با پرچم ایران»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «تعطیلی دروس حضرت آیت الله سبحانی تا اطلاع ثانوی»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «تعطیلی دروس حضرت آیت الله سبحانی تا اطلاع ثانوی»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «تقدیر آیتالله نوری همدانی از مردم و نیروهای مسلح»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «تمدید آتشبس بین آمریکا و ایران؟»، وبسایت ورزش۳، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «تمدید آتشبس بین آمریکا و ایران؟»، وبسایت ورزش۳، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «توصیههای مهم دربارهٔ اجتماعات شبانه مردمی»، وبسایت خلیج فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «چرا زنان در تجمعات شبانه جنگ رمضان پررنگتر دیده شدند؟»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «چرا زنان در تجمعات شبانه جنگ رمضان پررنگتر دیده شدند؟»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «حجاب متفاوت زنان در تجمعات شبانه + تصاویر»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «حجاب متفاوت زنان در تجمعات شبانه + تصاویر»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «حضور دکتر پزشکیان در خروش میلیونی ملت ایران در روز جهانی قدس»، پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «حضور زنان و دختران با اسلحههای مختلف جنگی در راهپیمایی دختران جانفدا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «حضور زنان و دختران با اسلحههای مختلف جنگی در راهپیمایی دختران جانفدا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «حضور شبانه مردم در میادین؛ روایت جنگ رمضان از عمق سرمایه اجتماعی ایران»، پایگاه خبری تحلیلی عصر دنا، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «حضور شبانه مردم در میادین؛ روایت جنگ رمضان از عمق سرمایه اجتماعی ایران»، پایگاه خبری تحلیلی عصر دنا، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «حضور مردم در خیابان مصداق «جهاد» است، برائت از دشمنان بالاترین مرحله تقوا است»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «حضور مردم در خیابان مصداق «جهاد» است، برائت از دشمنان بالاترین مرحله تقوا است»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«حکم مهم آیت الله سیستانی برای حضور میدانی مردم»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «حماسهای از جنس مردم؛ تهران سوگوار رهبر انقلاب اسلامی+فیلم»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «حماسهای از جنس مردم؛ تهران سوگوار رهبر انقلاب اسلامی+فیلم»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «حماسه حضور ملت ایران در جنگ رمضان در قالب میراث زنده معاصر ثبت میشود»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «حماسه حضور ملت ایران در جنگ رمضان در قالب میراث زنده معاصر ثبت میشود»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «حملات واشینگتن و تلآویو باعث اتحاد مردم ایران شد»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «حملات واشینگتن و تلآویو باعث اتحاد مردم ایران شد»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «رزم پلاکاردی در اجتماعات شبانه زنجان»، پایگاه خبری تحلیلی موج رسا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «رزم پلاکاردی در اجتماعات شبانه زنجان»، پایگاه خبری تحلیلی موج رسا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* رضایی، کیانوش، «ضرورت بازآفرینی مدل تجمعات مردمی/ محتوا و شعار خیابان باید مبتنی بر مسائل روز باشد»، باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «رئیسجمهور پزشکیان: خیابانها پر از مردم است؛ اینها هوش مصنوعی نیستند، ملت ایراناند»، خبرگزاری پانا، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «رئیسجمهور پزشکیان: خیابانها پر از مردم است؛ اینها هوش مصنوعی نیستند، ملت ایراناند»، خبرگزاری پانا، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «رئیس فراکسیون زنان مجلس: زنان در جنگ رمضان نقش پیشران و هدایتکننده خود را ثابت کردند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «رئیس فراکسیون زنان مجلس: زنان در جنگ رمضان نقش پیشران و هدایتکننده خود را ثابت کردند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «روایت بانوان خارجی دربارهٔ رستاخیز زنان؛ جنگ رمضان تصویر زن ایرانی را در جهان تغییر داد»، وبسایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «روایت بانوان خارجی دربارهٔ رستاخیز زنان؛ جنگ رمضان تصویر زن ایرانی را در جهان تغییر داد»، وبسایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* زارعی، «خیابان، مطالبات، حمایتها و میز مذاکرات»، باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
* زاغیان، ایمان، «بررسی روانشناختی اثر تجمعات شبانه در ایام جنگ رمضان در افزایش تاب آوری اجتماعی»، وبسایت اندیشکده رهیافت، تاریخ بازدید: ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «زنان عاشورایی ایران یک دم میدان را ترک نکردند»، جوانآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «زنان عاشورایی ایران یک دم میدان را ترک نکردند»، جوانآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «سفرههای افطاری مردم در خیابانهای تبریز/دشمن سوزی در چهارشنبه سوری»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «سفرههای افطاری مردم در خیابانهای تبریز/دشمن سوزی در چهارشنبه سوری»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «سیویکمین موج تجمعات شبانه مردمی ایران، پزشکیان و عراقچی در جمع مردم+فیلم»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «سواد خانواده | تأثیرات روانشناختی و خانوادگی شرکت در تجمعات انقلابی»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «شرکت در تجمعات شبانه، واجب عینی است نه کفایی!»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «شرکت در تجمعات شبانه، واجب عینی است نه کفایی!»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «شصت و دومین شب؛ سنگر خیابان در مشت ملت ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «شصت و دومین شب؛ سنگر خیابان در مشت ملت ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «شعار مرگ بر وطنفروش خائن، زیر بارش باران»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «شعار مرگ بر وطنفروش خائن، زیر بارش باران»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «شیراز در قلب حمایت؛ راهپیمایی خودرویی گسترده در محکومیت توطئههای دشمن+ فیلم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «عطریانفر: بر خلاف تصورات آمریکا و اسرائیل، در بزنگاهها، اتحاد ایرانیان به اوج میرسد»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «عطریانفر: بر خلاف تصورات آمریکا و اسرائیل، در بزنگاهها، اتحاد ایرانیان به اوج میرسد»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «فعالیتهای زنان در جنگ رمضان ثبت میشود»، وبسایت موجنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «فعالیتهای زنان در جنگ رمضان ثبت میشود»، وبسایت موجنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
خط ۱۷۳:
خط ۲۴۶:
* «قالیباف: حضور مردم در خیابانها دشمن را گیج و عصبانی کرده است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «قالیباف: حضور مردم در خیابانها دشمن را گیج و عصبانی کرده است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «مردم در صحنه، جزء فرشتگان زمیناند»، پایگاه اطلاعرسانی اسراء، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «مردم در صحنه، جزء فرشتگان زمیناند»، پایگاه اطلاعرسانی اسراء، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «معادلات دشمن را حضور شبانه مردم در تجمعات درهم شکست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «موسیقیِ میدان؛ بازآفرینی حافظه جمعی در لحظه بحران»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «موسیقیِ میدان؛ بازآفرینی حافظه جمعی در لحظه بحران»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
«نتایج پیمایش ملی از نقش تجمعات شبانه در افزایش همبستگی اجتماعی»، پایگاه خبری قلم ماندگار، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
تجمعات شبانه ایرانیان ۱۴۰۴–۱۴۰۵ش؛ تجمع و راهپیمایی شبانه مردم ایران در حمایت از نظام جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی سوم.
تجمعات شبانه ایرانیان در جنگ تحمیلی سوم، مجموعهای از تجمعات خودجوش و مردمی در ایران است که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، در واکنش به ترور سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران و شهادت جمعی از فرماندهان نظامی در حمله آمریکا و اسرائیل به خاک جمهوری اسلامی ایران، آغاز شد. این تجمعات که بیش از دو ماه ادامه یافت، با رویکرد سوگواری ملی و نمایش قدرت ایرانیان و بیعت با رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران برگزار شد. از ویژگیهای این تجمعات، حضور گستردهٔ زنان ایرانی از اقشار و سلایق مختلف بود که در کنار یکدیگر، همدلی خود را در دفاع از میهن به نمایش گذاشتند. تجمعات شبانه ایرانیان در جنگ رمضان، بازتابهای گستردهٔ بینالمللی داشت و یکی از پدیدههای مهم اجتماعیسیاسی در تاریخ معاصر ایران شناخته میشود.
شکلگیری تجمعات
آغاز جنگ رمضان، در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش با شهادت سید علی خامنهای بههمراه تعدادی از اعضای خانواده و جمعی از اعضای شورای دفاع و حملات هوایی و موشکی گسترده، خاستگاه تجمعات خودجوش مردمی بود.[۱] نخستین دستههای خودجوش مردمی از مساجد و میدانهای اصلی، از همان شب اول و صبح روز دهم اسفند شکلگرفت که چند ویژگی داشت:[۲]
شوک و خشم ملی: ترور سید علی خامنهای بهعنوان اقدام خلاف انتظار[۳] باعث برانگیخته شدن خشم مردم ایران و مسلمانان در دیگر کشورها شد. پس از اعلام شهادت سیدعلی خامنهای به صورت رسمی مردم بهصورت خودجوش با طرح شعار خونخواهی رهبر شهید و شهدای دانشآموز مدرسهٔ شجره طیبه در میناب، به خیابان آمدند.[۴]
تهدید امنیتی داخلی: آمریکا و اسرائیل سعی داشتند با بهرهبرداری از خلأ قدرت پس از ترور سید علی خامنهای و جمعی از اعضای شورای دفاع، بستر فروپاشی و تجزیهٔ ایران را فراهم آورند.[۵]
فراخوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران: سید مجتبی خامنهای، در اولین پیام خود در ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش از مردم خواست که به تجمعات شبانه ادامه دهند و میدان را برای دشمن خالی نگذارند.[۶]
مبعوث شدن مردم: برخی بر این باورند تجمعات شبانهٔ جنگ رمضان، مصداق عینی مبعوث شدن مردم و شکلگیری محور دوم دفاع ملی در کنار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است.[۷]
استمرار تجمعات شبانه
بهدلایلی تجمعات شبانه ایرانیان بدون وقفه در طول چهل روز جنگ و دورهٔ آتشبس[۸] استمرار یافت،[۹] ازجمله:
تبدیل تهدید به فرصت: جنگ رمضان، ایرانیها را ذیل هویت ملی و پرچم ایران متحد کرد.[۱۰] وحدت ملی و تابآوری ایرانی، تاکتیک اصلی دشمن مبنی بر استفاده از شکافهای اجتماعی ایران برای دستیابی بههدفشان را بیاثر کرد.[۱۱]
پاسخ عملی به تهدید نفوذ: تأمین امنیت محلهها و جلوگیری از بروز اغتشاشات داخلی.[۱۲]
پس از اعلام آتشبس دوهفتهای در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش،[۱۳] مقامات عالیرتبهٔ جمهوری اسلامی، ازجمله رهبر،[۱۴] ستاد کل نیروهای مسلح[۱۵] و رؤسای قوای مقننه[۱۶] و قضائیه[۱۷] خواستار تداوم حضور خیابانی مردم شدند. این حضور، که وظیفهای شرعی و واجب خوانده میشد،[۱۸] بهعنوان یک اولویت مستمر حتی در زمان آتشبس نیز مورد تأکید قرار گرفت.[۱۹]
فضای حاکم بر تجمعات شبانه
حضور زنان ایرانی با پوشش متفاوت در تجمع شبانه میدان انقلاب، ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
میدانها و خیابانهای شهرهای ایران در شبهای جنگ رمضان با حضور مردم که همبستگی اجتماعی و تابآوری ایرانی را به نمایش گذاشتند، فضایی با ویژگیهای خاص را شکل داد، ازجمله:
خونخواهی و اعلام بیعت: تجمعات، ترکیبی از سوگواری و اعلام همبستگی ملی بود و شرکتکنندگان خواستار انتقام بودند. آنها همزمان با رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران بیعت و اعلام میکردند که در برابر دشمنان خارجی تا آخر ایستادهاند.[۲۰]
پیوند میدان و خیابان: تأکید مقامات نظامی و سیاسی به حضور مداوم مردم برای تأمین امنیت داخلی و پشتوانهٔ مردمی جبههٔ جنگ،[۲۱] شعار خیابان با شما، میدان با ما از سید مجید موسوی[۲۲] و تأکید محمدباقر قالیباف بر اولویت خیابان،[۲۳] بازتابدهندهٔ این تقسیمکار بود.[۲۴]
تنوع شرکتکنندگان: طیفهای مختلف جامعه به شمول خانوادهها به همراه فرزندان، افراد مسن، گرایشهای سیاسی مختلف و همچنین زنانی با میزان متفاوت پوشش در تجمعات حضور داشتند.[۲۶]
حضور در هنگام تهدید: در چندین مورد، هنگام اصابت موشک یا بمب در نزدیکی محل تجمع، جمعیت پراکنده نشدند و به حضور خود ادامه دادند.[۲۷]
یک بانوی پزشک ایرانی با پلاکارد در تجمع شبانه میدان تجریش تهران ۲۶ فروردینپرچمها و شعارها: شرکتکنندگان با آتشزدن پرچمهای آمریکا و اسرائیل،[۲۸] حمل پرچمهای ایران و حزبالله[۲۹] و سردادن شعارهای[۳۰] چون اللهاکبر، «حیدر حیدر»، «هیهات من الذله»، «خیابان با مردم، میدان با نیروهای مسلح»، «مرگ بر آمریکا»، «مرگ بر اسرائیل»، «جنگ! جنگ! تا پیروزی»، «مذاکره نداریم؛ از آمریکا بیزاریم»، «مرگ بر سازشگر»، «مرگ بر منافق»،[۳۱] «مرگ بر وطنفروش خائن» و حمل دستنوشته و پلاکاردهای مختلف ابزار نظر میکردند.[۳۲]
فعالیتهای هنریرسانهای: در کنار تجمعات، نمایشهای خیابانی، مانند میناب مثل میهن در دزفول،[۳۳] ۱۶۸ نیمکت خالی، در ساوه[۳۴] و نمایش برای ایران در یزد، اجرا شد.[۳۵]
کاروانهای خودرویی: کاروانهای خودرویی در غروب و شبهای جنگ رمضان در شهرهای مختلف ایران، متشکل از خودروهای شخصی بودند که با پرچم ایران و عکس سید علی خامنهای و پلاکاردهای حاوی شعارهای حمایتی، حرکت میکردند.[۳۶]
گسترهٔ جغرافیایی
بر اساس گزارشهای رسانهای، تجمعات شبانه در جنگ رمضان گسترهای سراسری داشت و در حدود ۴۰۰ شهر در تمام استانهای کشور برگزار شده است.[۳۷] این گردهماییها شامل مشارکت جمعیتهای شهری، روستایی و عشایر است.[۳۸] تهران بهعنوان یکی از کانونهای اصلی، شاهد برگزاری مستمر تجمعات در بیش از ۱۳۰ نقطه بود.[۳۹] میدانهای انقلاب، ولیعصر و تجریش از جمله مهمترین این مکانها در پایتخت هستند.[۴۰]
واکنشها
دیدگاه برخی از مراجع تقلید در ایران و عراق در ارتباط با تجمعات شبانه به شکل زیر است:
عدالله جوادی آملی[۴۵] و جعفر سبحانی، بهدلیل حضور و شرکت گستردهٔ طلاب و روحانیان در تجمعات مردمی، جلسات درس خود را تعطیل کردند.[۴۶]
واکنش ترامپ
دونالد ترامپ، تجمعات ایرانیان را تولید هوش مصنوعی خواند[۴۷] که با واکنش یکپارچه، قاطع و اغلب با لحن تمسخرآمیز از سوی مقامات سیاسی، نظامی[۴۸] و مردم ایران در فضای مجازی و خیابان مواجه شد.[۴۹]
حضور گسترده، متنوع و پررنگ زنان که حتی از حضور مردان نیز فزونی دارد، در طیف وسیعی از ردههای سنی از دختران نوجوان تا زنان میانسال و سالخورده و حتی در مواردی زنان باردار، از جمله جلوههای همبستگی اجتماعی فراتر از تفاوتهای ظاهری و پوششی بهشمار میرود. این حضور، همچنین بیانگر حمایت از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بوده و بهعنوان عاملی در تقویت روحیه عمومی و بازتولید انسجام اجتماعی و ملی مورد اشاره قرار گرفته است.[۵۹]
پشتیبانی لجستیکی و اقدامات مردمی
از مشارکت زنان در فعالیتهای پشتیبانی و داوطلبانه مانند تهیه غذا، دوخت پرچم، سازماندهی موکبهای شبانه و همکاری در برنامههای مسجدی و فرهنگی نیز گزارش شده است.[۶۰] طبق برخی تحلیلها، نقش زنان در این تجمعات پیشران، هدایتکننده و مؤثر در خنثیسازی عملیات روانی[۶۱] و از اجرای طرح «زنان، پای کار ایران»، برای ثبت این فعالیتها گزارش شده است.[۶۲]
تجمع «دختران جانفدای ایران»
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
در ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش، همزمان با روز دختر، تجمع دختران جانفدای ایران، در تهران برگزار شد که هزاران زن و دختر با سید مجتبی خامنهای، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، بیعت کرده و حمایت خود را از نیروهای مسلح اعلام کردند.[۶۳]
نقشآفرینی در روشنگری
برخی تحلیلگران و فعالان حوزهٔ زنان، به نقش بانوان در بصیرتافزایی در تجمعات خیابانی و نیز روشنگری در بسترهای رسانهای، فضای مجازی و شبکههای اجتماعی اشاره کردهاند. در برخی برنامههای رسانه ملی، این نقش در چارچوب خانواده، فرهنگ و مشارکت اجتماعی بررسی شده است.[۶۴]
بازتاب بینالمللی
در سطح رسانهای بینالمللی، حضور زنان ایرانی بهعنوان نمادی از مشارکت اجتماعی و هویت جمعی مورد توجه قرار گرفت. این حضور از سوی فعالان زن کشورهای اسلامی، بهمنزلهٔ جلوهای از مقاومت فرهنگی و پاسخی به روایتهای رسانهای غربی توصیف شد.[۶۵]
نقش سرودهای حماسی
همخوانی سرود به لاله در خون خفته در تجمع شبانه مردم در میدان انقلاب تهران، ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
نوحهها و سرودهای مذهبی و حماسی در جنگ رمضان، فراتر از ابزاری برای ابراز اندوه، به سلاحی روانی و رسانهای برای امیدآفرینی، اتحاد ملی، مطالبهگری، تبیین و نمایش قدرت در برابر دشمن تبدیل شدند و در تداوم تجمعات شبانه نقشی کلیدی پیدا کردند.[۶۶] مداحان با الگوگیری از تأکید رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران بر جهاد تبیین، در جمعهای مختلف مردمی، اشعار و الحان تبیینی را اجرا کردند. این سرودها بهسرعت به رجزخوانیهای گروهی در تجمعات شبانهٔ مردم در خیابانها تبدیل شدند و روحیهای قدرتمند، حماسی و مقاومتطلبانه را تزریق کردند که محدود به جغرافیای خاصی نبود؛ از دورافتادهترین نقاط ایران تا تجمعات ایرانیان در اروپا و آمریکا.[۶۷]
برخی از معروفترین سرودهایی که پیوندی ناگسستنی میان حس میهنی و باورهای دینی برقرار کردند[۶۸] و در تجمعات شبانه همخوانی میشد، عبارتاند از:
بر پایهٔ نتایج یک پیمایش ملی در ایران که با مشارکت ۴۳ هزار و ۳۹۱ نفر، در بازه زمانی ۷ تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش انجام شد؛ تجمعات شبانه در ایران از نگاه شرکتکنندگان بیشتر دارای ویژگیهای مردمی، داوطلبانه و خودجوش بوده و نهادهای مردمی نقش اصلی در سازماندهی آنها داشتهاند. این اجتماعات به تقویت همدلی، نزدیکی قلبی میان مردم، انسجام اجتماعی و توجه به وحدت ملی انجامیده و از طرح مسائل اختلافبرانگیز پرهیز شده است. شرکتکنندگان انگیزهٔ خود را عمدتاً با گرایشهای ایدئولوژیک، مذهبی از جمله احساس وظیفه شرعی و کسب آرامش معنوی و نیز احساسات ملیگرایانه همچون دفاع از کشور و غرور ملی، تبیین کردهاند. افزون بر این، تجمعات، زمینهساز نقشآفرینی اجتماعی، رشد و بلوغ اجتماعی، مراعات حال یکدیگر و کاهش مزاحمتهای شهری ارزیابی شده و ترکیبی از شور و شعور مانند؛ دعا، تبیین مسائل روز و نکات قرآنی را به نمایش گذاشته است.[۷۶]
سنجهها
درصد
مردمی بودن تجمعات: حضور داوطلبانه، محوریت نهادهای مردمی در برگزاری تجمعات، آزادی در بیان مطالبات و خلاقیتها
۸۸.۱%
حفظ وحدت ملی و پرهیز از طرح مسائل اختلافبرانگیز
۸۷.۵%
ایجاد همدلی و نزدیکی قلوب مردم
۸۹.۹%
توأم بودن شور و شعور: با برگزاری دعا و استغاثه، تبیین مسائل و بیان نکات قرآنی
۷۱.۸%
مراعات یکدیگر و کاهش آزردگی اجتماعی
۸۴.۰%
ایجاد فرصتهای نقشآفرینی اجتماعی و گسترش شبکههای مشارکت اجتماعی
۷۸.۵%
ایجاد فرصت رشد و بلوغ اجتماعی: تقویت هویت ملی، افزایش آگاهی اجتماعی و انتقال تجربههای جمعی به نسلهای جوان
۸۴.۵%
انگیزههای ایدئولوژیک و مذهبی: حضور در تجمعات وظیفهای شرعی و اخلاقی، ایجاد آرامش معنوی
۹۰.۹
انگیزههای ملیگرایانه: احساس دفاع از کشور، غرور ملی
۹۵.۰%
چالشها
ایجاد توقعات غیرواقعی و اغراقآمیز از توانمندیهای نظامی و دوقطبیسازی داخلی و مصادره جناحی،[۷۷] نداشتن محتوای متناسب با تغییر وضعیت از جنگ به آتشبس،[۷۸] به همخوردن آرامش ساکنان، نظم ترافیکی و آلودگی صوتی بهعنوان چالشهای سیاسی، فرهنگی و حقوق شهروندی ذکر شده است.[۷۹]
نگارخانه
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
تصویری از تجمع شبانه مردم تهران ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
موشک بالستیک در تجمع شبانه مردم در میدان انقلاب، ۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
کودک ایرانی با نقاشی پرچم ایران بر صورتش بههمراه مادرش در تجمع شبانه در میدان انقلاب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
تصویری از یک دختر ایرانی در حال احترام نظامی در تجمع شبانه در میدان انقلاب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
تجمع شبانه مردم رشت ۱۱ اسفند ۱۴۰۴
یک دختر ایرانی در تجمع شبانه در میدان انقلاب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
تصویری از کودکان ایرانی در تجمع شبانه، شامگاه دوشنبه (۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵)
پلاکاردهایی در اعتراض به گرانیها در تجمعات شبانه، ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
تجمع شبانه مردم تهران در شب چهلوششم
کاروان خودرویی مردم زاهدان، شامگاه یک شنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
تجمع شبانه مردم ارومیه، ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
موکبهای غیر ایرانی در تجمعات شبانه قم، موکب افغانستانیهای مقیم استان قم
موکبهای غیر ایرانی در تجمعات شبانه قم، موکب هندیهای مقیم قم
موکب رفع اشکالات درسی دانشآموزان در حاشیه تجمع شبانه در خیابان شهید صدوقی قم
موکب پزشکی در در چهارراه هوابرد شیراز
موکب جمعیت هلال احمر شهرستان باشت
اجرای بازی نبرد تانکها ویژه کودکان در تجمعات شبانه
«آتشپارههای جنگ رمضان»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
«آخرین اخبار جنگ ایران و آمریکا-اسرائیل امروز ۱۰ اسفند ۱۴۰۴، دشمن تا کنون به کدام شهرها حمله کرده است؟»، اقتصاد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
«آهنگهایی که در جنگ رمضان برای اقتدار و سوگ «ایران» منتشر شدند»، وبسایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
«آیتالله مکارم شیرازی: فهمها از درک مقاومت مقدس مردم ناتوانند»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ش.
«ابوالقاسم جراره: حضور مردم در میدان بزرگترین دلگرمی نیروهای مسلح است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
«اژهای: احسنت و مرحبا به این مردم بصیر که خیابان را رها نمیکنند»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.
«اجتماع مردم عزادار و سوگوار رهبر شهید انقلاب/آخرین تحولات در کشور»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
«اجرای نمایش خیابانی برای ایران در یزد»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«اجرای نمایش خیابانی میناب مثل میهن در دزفول»، وبسایت میراث آریا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
«ادامه حضور هوشیارانه کشاورزان و روستائیان در میدان»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«اشتباه محاسباتی آمریکا و اسرائیل در حمله به ایران، اتحاد مردم ایران نقشههای دشمن را برملا کرد»، وبسایت تقریب، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
«اطلاعیه حضرت آیتالله جوادی آملی دربارهٔ شرکت اساتید و فضلا در پویش جان فدای ایران، درس استاد تا اطلاع ثانوی تعطیل است»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
«اعلام برنامه بیستونهمین تجمع شبانه مردمی در میادین تهران»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
«اولین پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظّم انقلاب»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.
«اولین گزارش صداوسیما از سومین رهبر انقلاب»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«اهتزاز پرچم حزبالله در سیونهمین اجتماع خونخواهی رهبر شهید انقلاب + فیلم»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
«این دو آفت، تجمعات شبانه خیابانی را تهدید میکند»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«برگزاری بیش از ۱۹۰۰ تجمع و ۱۳۵۰ محفل قرآنی در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
بنایی، علی، «دفاع ملی و بعثت مردم»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
«بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا»، وبسایت مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
«پرچم اسرائیل و آمریکا شبانه در تهران به آتش کشیده شد، تصاویر»، وبسایت تیتر برتر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
«پلاکاردهای خاص با نوشتههای خاص در تجمعات شبانه»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
«پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظّم انقلاب اسلامی بهمناسبت چهلمین روز شهادت قائد عظیمالشأن انقلاب و مسائل مهم مربوط به جنگ تحمیلی سوم»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
«پیامی از سردارِ در میدان: خیابان با شما میدان با ما»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اسفند ۱۴۰۴ش.
«تجمع»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«تجمعات شبانه مردمی در تهران دربیش از ۱۳۰ نقطه برگزار میشود»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«تجمعات مردمی جنگ ثبت میشود»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«تجمعهای شبانه به ۵۰ رسید، جمعیتی که هر روز بیشتر میشود»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
«ترامپ تجمعات خیابانی این روزهای ایران را هوش مصنوعی معرفی کرد»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
«تصاویر متفاوتی از تجمع شب گذشته در میدان انقلاب، طعنه و کنایه به دیپلماسی ادامه دارد، اسپایدرمن با پرچم ایران»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«تعطیلی دروس حضرت آیت الله سبحانی تا اطلاع ثانوی»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
«تقدیر آیتالله نوری همدانی از مردم و نیروهای مسلح»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ش.
«تمدید آتشبس بین آمریکا و ایران؟»، وبسایت ورزش۳، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
«توصیههای مهم دربارهٔ اجتماعات شبانه مردمی»، وبسایت خلیج فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«تو غلط میکنی»، وبسایت کاشوب، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«چرا زنان در تجمعات شبانه جنگ رمضان پررنگتر دیده شدند؟»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«حجاب متفاوت زنان در تجمعات شبانه + تصاویر»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«حضور زنان و دختران با اسلحههای مختلف جنگی در راهپیمایی دختران جانفدا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش.
«حضور شبانه مردم در میادین؛ روایت جنگ رمضان از عمق سرمایه اجتماعی ایران»، پایگاه خبری تحلیلی عصر دنا، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«حضور مردم در خیابان مصداق «جهاد» است، برائت از دشمنان بالاترین مرحله تقوا است»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«حکم مهم آیت الله سیستانی برای حضور میدانی مردم»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
«حماسهای از جنس مردم؛ تهران سوگوار رهبر انقلاب اسلامی+فیلم»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
«حماسه حضور ملت ایران در جنگ رمضان در قالب میراث زنده معاصر ثبت میشود»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
«حملات واشینگتن و تلآویو باعث اتحاد مردم ایران شد»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
«رزم پلاکاردی در اجتماعات شبانه زنجان»، پایگاه خبری تحلیلی موج رسا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
رضایی، کیانوش، «ضرورت بازآفرینی مدل تجمعات مردمی/ محتوا و شعار خیابان باید مبتنی بر مسائل روز باشد»، باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«رئیسجمهور پزشکیان: خیابانها پر از مردم است؛ اینها هوش مصنوعی نیستند، ملت ایراناند»، خبرگزاری پانا، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«رئیس فراکسیون زنان مجلس: زنان در جنگ رمضان نقش پیشران و هدایتکننده خود را ثابت کردند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«روایت بانوان خارجی دربارهٔ رستاخیز زنان؛ جنگ رمضان تصویر زن ایرانی را در جهان تغییر داد»، وبسایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
زاغیان، ایمان، «بررسی روانشناختی اثر تجمعات شبانه در ایام جنگ رمضان در افزایش تاب آوری اجتماعی»، وبسایت اندیشکده رهیافت، تاریخ بازدید: ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«زنان عاشورایی ایران یک دم میدان را ترک نکردند»، جوانآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
«سفرههای افطاری مردم در خیابانهای تبریز/دشمن سوزی در چهارشنبه سوری»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش.
«سواد خانواده | تأثیرات روانشناختی و خانوادگی شرکت در تجمعات انقلابی»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«شرکت در تجمعات شبانه، واجب عینی است نه کفایی!»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«شصت و دومین شب؛ سنگر خیابان در مشت ملت ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ بازدید: ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«شعار مرگ بر وطنفروش خائن، زیر بارش باران»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
«شیراز در قلب حمایت؛ راهپیمایی خودرویی گسترده در محکومیت توطئههای دشمن+ فیلم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.
«عطریانفر: بر خلاف تصورات آمریکا و اسرائیل، در بزنگاهها، اتحاد ایرانیان به اوج میرسد»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
«فعالیتهای زنان در جنگ رمضان ثبت میشود»، وبسایت موجنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
«فقط همین چند ثانیه را از شجاعت مردم تهران را ببینید»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
«فیلم، آیا تجمعات هر شب مردم ایران با هوش مصنوعی ساخته میشود؟»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«فیلم/ واکنش مردم آمل به ادعای ترامپ دربارهٔ تجمعات مردمی و هوش مصنوعی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
«قالیباف: حضور مردم در خیابانها دشمن را گیج و عصبانی کرده است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
«مردم در صحنه، جزء فرشتگان زمیناند»، پایگاه اطلاعرسانی اسراء، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«موسیقیِ میدان؛ بازآفرینی حافظه جمعی در لحظه بحران»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
«نتایج پیمایش ملی از نقش تجمعات شبانه در افزایش همبستگی اجتماعی»، پایگاه خبری قلم ماندگار، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«نماهنگ آی صهیون»، وبسایت کاشوب، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«نماهنگ بزن که خوب میزنی»، وبسایت کاشوب، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«نماهنگ ذوالفقار حضرت حیدر»، وبسایت کاشوب، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«نماهنگ میدان با تو خیابان با ما»، وبسایت کاشوب، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
«نمایش ۱۶۸ نیمکت خالی در ساوه بروی صحنه رفت»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«نوحههایی که روحیه مقاومت را زنده نگه میدارند»، وبسایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
«وزیر ارشاد: افزایش همدلی و ایثار اجتماعی در میان طبقات مختلف جامعه از دستاوردهای جنگ رمضان است»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«وقتی جنگ، فرصتی برای هنرپروری میشود»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
«همبستگی ملی در تجمعات شبانه مردم ایران برای دفاع از کشور+ تصاویر»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
«۶ اشتباه راهبردی آمریکا علیه ایران»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ش.
«۵۱ شب پایداری و همدلی در دفاع از وطن+گزارش»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
«۲۰ دستاورد جمهوری اسلامی ایران در جنگ رمضان»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
تصویری از تجمع شبانه مردم تهران ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
دختران ایرانی در تجمع «دختران جانفدای ایران» از میدان امام حسین تا میدان انقلاب تهران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش
موشک بالستیک در تجمع شبانه مردم در میدان انقلاب، ۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
کودک ایرانی با نقاشی پرچم ایران بر صورتش بههمراه مادرش در تجمع شبانه در میدان انقلاب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
تصویری از یک دختر ایرانی در حال احترام نظامی در تجمع شبانه در میدان انقلاب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
تجمع شبانه مردم رشت ۱۱ اسفند ۱۴۰۴
یک دختر ایرانی در تجمع شبانه در میدان انقلاب ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
تصویری از کودکان ایرانی در تجمع شبانه، شامگاه دوشنبه (۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵)
پلاکاردهایی در اعتراض به گرانیها در تجمعات شبانه، ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش
تجمع شبانه مردم تهران در شب چهلوششم
کاروان خودرویی مردم زاهدان، شامگاه یک شنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
تجمع شبانه مردم ارومیه، ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
موکبهای غیر ایرانی در تجمعات شبانه قم، موکب افغانستانیهای مقیم استان قم
موکبهای غیر ایرانی در تجمعات شبانه قم، موکب هندیهای مقیم قم
موکب رفع اشکالات درسی دانشآموزان در حاشیه تجمع شبانه در خیابان شهید صدوقی قم
موکب پزشکی در در چهارراه هوابرد شیراز
موکب جمعیت هلال احمر شهرستان باشت
اجرای بازی نبرد تانکها ویژه کودکان در تجمعات شبانه
