علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
جز ویکی سازی |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
== خاکشیر در نقاط مختلف ایران == | == خاکشیر در نقاط مختلف ایران == | ||
خاکشیر، در نقاط مختلف ایران، دارای اسامی متفاوتی است؛ مانند خُبه، خَفَنج، شفترک و خوبکلان.<ref>غیاث اللغات، غیاثالدین محمد رامپوری، ۱۳۷5ش، ذیل خاکشی؛ دهخدا، لغتنامهٔ دهخدا، 1377ش، ذیل واژه خاکشی.</ref> در [[شیراز]] به این گیاه «شفترک»، در [[اصفهان]] به آن «خبّه» یا «خاکشی»، در آذربایجان «شووَرَن»، در [[مازندران]] «شلمبی»، در نطنز «شوجه»، در گویش بختیاری بهویژه در گتوند «شی ورو»، در [[کردستان]] «خاکژی» و در برخی لهجهها به آن «خاکچی» یا «تخم شهوه» میگویند.<ref>[https://roostagol.ir/نشو-و-نما/show/169/گیاه-خاکشیر «گیاه خاکشیر»، وبسایت روستاگل.]</ref> همچنین در زبان عربی به نامهای «خبه» و «بذر الخمخم» معروف است. این نامها به گویشها و مناطق مختلف ایران وابستهاند و نشاندهندهٔ تنوع فرهنگی و زبانی در شناخت این گیاه دارویی هستند.<ref>قهرمان، تطبیق نامهای کهن گیاهان دارویی با نامهای علمی، ۱۳۸۳ش، ج1، ص129؛ مردوخ کردستانی، فرهنگ، بیتا، ج1، ص625؛ دهخدا، لغتنامهٔ دهخدا، 1377ش، ذیل واژه خاکشی.</ref> | خاکشیر، در نقاط مختلف ایران، دارای اسامی متفاوتی است؛ مانند خُبه، خَفَنج، شفترک و خوبکلان.<ref>غیاث اللغات، غیاثالدین محمد رامپوری، ۱۳۷5ش، ذیل خاکشی؛ دهخدا، لغتنامهٔ دهخدا، 1377ش، ذیل واژه خاکشی.</ref> در [[شیراز]] به این گیاه «شفترک»، در [[اصفهان]] به آن «خبّه» یا «خاکشی»، در آذربایجان «شووَرَن»، در [[مازندران]] «شلمبی»، در [[نطنز]] «شوجه»، در گویش بختیاری بهویژه در گتوند «شی ورو»، در [[کردستان]] «خاکژی» و در برخی لهجهها به آن «خاکچی» یا «تخم شهوه» میگویند.<ref>[https://roostagol.ir/نشو-و-نما/show/169/گیاه-خاکشیر «گیاه خاکشیر»، وبسایت روستاگل.]</ref> همچنین در زبان عربی به نامهای «خبه» و «بذر الخمخم» معروف است. این نامها به گویشها و مناطق مختلف ایران وابستهاند و نشاندهندهٔ تنوع فرهنگی و زبانی در شناخت این گیاه دارویی هستند.<ref>قهرمان، تطبیق نامهای کهن گیاهان دارویی با نامهای علمی، ۱۳۸۳ش، ج1، ص129؛ مردوخ کردستانی، فرهنگ، بیتا، ج1، ص625؛ دهخدا، لغتنامهٔ دهخدا، 1377ش، ذیل واژه خاکشی.</ref> | ||
== خاکشیر در طب سنتی == | == خاکشیر در طب سنتی == | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
خاکشیر در ایران جایگاه مهمی بهعنوان یک گیاه دارویی و محصول کشاورزی دارد که تولید آن در مناطق مختلفی از کشور مانند زرقان فارس، همدان، آذربایجان، خراسان و اصفهان انجام میشود. این گیاه بهدلیل نیاز آبی پایین و سازگاری با اقلیمهای مختلف، کِشتی اقتصادی داشته و بازدهی خوبی در ایران دارد. میانگین تولید خاکشیر در هر هکتار حدود ۷۰۰ کیلوگرم است و در سالهای بارندگی مناسب، تولید آن گسترش چشمگیری پیدا میکند.<ref>[https://caduraorganic.com/صادرات-خاکشیر-ایران؛-گیاه-بومی-با-ظرفی/ «صادرات خاکشیر ایران؛ گیاه بومی با ظرفیت جهانی»، وبسایت شرکت صادرات و واردات کادورا.]</ref> | خاکشیر در ایران جایگاه مهمی بهعنوان یک گیاه دارویی و محصول کشاورزی دارد که تولید آن در مناطق مختلفی از کشور مانند زرقان فارس، همدان، آذربایجان، خراسان و اصفهان انجام میشود. این گیاه بهدلیل نیاز آبی پایین و سازگاری با اقلیمهای مختلف، کِشتی اقتصادی داشته و بازدهی خوبی در ایران دارد. میانگین تولید خاکشیر در هر هکتار حدود ۷۰۰ کیلوگرم است و در سالهای بارندگی مناسب، تولید آن گسترش چشمگیری پیدا میکند.<ref>[https://caduraorganic.com/صادرات-خاکشیر-ایران؛-گیاه-بومی-با-ظرفی/ «صادرات خاکشیر ایران؛ گیاه بومی با ظرفیت جهانی»، وبسایت شرکت صادرات و واردات کادورا.]</ref> | ||
ایران از دیرباز یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان گیاهان دارویی بوده است و خاکشیر یکی از محصولات صادراتی مهم بهحساب میآید. صادرات خاکشیر ایران در سال ۲۰۱۸ حدود ۴٫۵ میلیون دلار بوده و کشورهای عمدهٔ مقصد شامل پاکستان، | ایران از دیرباز یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان گیاهان دارویی بوده است و خاکشیر یکی از محصولات صادراتی مهم بهحساب میآید. صادرات خاکشیر ایران در سال ۲۰۱۸ حدود ۴٫۵ میلیون دلار بوده و کشورهای عمدهٔ مقصد شامل پاکستان، [[امارات متحده عربی|امارات]]، عراق، آلمان، هند، اتریش و فرانسه هستند. هرچند که در سالهای اخیر خشکسالی و کاهش تولید سبب شده مزیت صادرات خاکشیر کاهش یابد و ایران برخی بازارهای صادراتی خود را از دست بدهد.<ref>[https://isnac.ir/public/show-paper/86878 گلمحمدی و الهیان، «گیاه دارویی خاکشیر و نگاهی بر مزایای اقتصادی و اجتماعی محصول آن در شهرستان بشرویه استان خراسان جنوبی»، 1401ش.]</ref> همچنین مسائلی مثل ضعف در بستهبندی و بازاریابی نیز به محدودیت صادرات گیاهان دارویی از جمله خاکشیر منجر شده است؛ بنابراین خاکشیر با ظرفیت بالای تولید در ایران و تقاضای داخلی و خارجی همچنان از گیاهان دارویی دارای ارزش اقتصادی است که توان بالقوه برای توسعهٔ بیشتر تولید و صادرات دارد ولی نیازمند مدیریت بهتر در کشت، بستهبندی و بازاریابی برای حفظ و ارتقای جایگاه خود در بازارهای جهانی است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-بازارچه-111/3873530-اثر-خشکسالی-بر-قیمت-خاکشیر «اثر خشکسالی بر قیمت خاکشیر»، وبسایت روزنامه دنیای اقتصاد.]</ref> | ||
== خاکشیر در ادبیات فارسی == | == خاکشیر در ادبیات فارسی == | ||
