پرش به محتوا

نبرد هرمز: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
± 3 رده (هات‌کت)
 
(۶۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''نبرد هرمز؛'''</big> جنگ ایران و آمریکا برای کنترل تنگه هرمز در ۱۴۰۴-۱۰۴۵ش.
{{جعبه اطلاعات درگیری نظامی
| بخشی از            =
| تصویر              = نبرد هرمز.png
| اندازه تصویر      =
| جایگزین            = پل‌های آسیب‌دیده شهرستان خمیر پس از حملات آمریکا
| توضیح تصویر        =
| زیرنویس تصویر      = پل‌های آسیب‌دیده شهرستان خمیر پس از حملات آمریکا؛ ۸ نفر کشته و ۱۹ نفر زخمی شدند، ۲۶ تیر ۱۴۰۵ش.
| فایل پادکست        =
| حجم فایلپادکست    =
| نام                = نبرد هرمز
| نام رسمی          =
| نام بومی          =
| نام انگلیسی        =
| نام‌های دیگر        =
| آغاز درگیری        = [[۱۷ تیر]] ۱۴۰۵ش
| پایان درگیری      =
| تاریخ              =
| مکان              = [[تنگه هرمز]] و [[خلیج فارس]]
| مختصات            =
| نتیجه              =
| وضعیت              = در حال اجرا
| سرآیند طرفین درگیر =
| درگیر۱            = [[ایران]]
| درگیر۲            = ایالات متحده آمریکا
| درگیر۳            =
| فرمانده۱          =
| فرمانده۲          = [[دونالد ترامپ]]
| فرمانده۳          =
| واحدها۱            = ارتش جمهوری اسلامی ایران{{سخ}}سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
| واحدها۲            = نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا
| واحدها۳            =
| قوا۱              =
| قوا۲              =
| قوا۳              =
| تلفات۱            = بیش از ۷۸ شهید و ۸۱۲ مجروح
| تلفات۲            = ۲ کشته و ۱ مفقود (نیروهای آمریکایی در اردن)
| تلفات۳            =
}}
{{درشت|'''نبرد هرمز؛'''}} جنگ ایران و آمریکا برای کنترل تنگه هرمز در سال ۱۴۰۵ش.


== معرفی ==
نبرد هرمز، درگیری نظامی میان [[ایران]] و آمریکا بوده که بر سر کنترل [[تنگه هرمز]]، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، رخ داده است. این درگیری که ریشه در تنش‌های طولانی دو کشور دارد، با حملات هوایی آمریکا در چهارشنبه [[۱۷ تیر]] ۱۴۰۵ش به سواحل جنوبی ایران و پاسخ موشکی و پهپادی ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه آغاز شد. در جریان این نبرد، دو طرف خسارات قابل توجهی به زیرساخت‌های نظامی و غیرنظامی یکدیگر وارد کردند که شامل آسیب به پل‌ها، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و خطوط ارتباطی در ایران و همچنین انهدام تأسیسات نظامی آمریکا در کویت، بحرین، اردن و عمان بود. پیامدهای اقتصادی این درگیری نیز با افزایش قیمت نفت و لغو مجوز فروش نفت ایران همراه شد.
نبرد هرمز به تقابلی راهبردی میان ایران و آمریکا بر سر کنترل مهم‌ترین آبراه انرژی جهان در جریان [[جنگ رمضان]] و بعد از آن تبدیل شده است. به‌گفتۀ تحلیلگران، آنچه این نبرد را از رویارویی‌های پیشین متمایز می‌کند، تغییر محسوس در ادبیات و اهداف اعلامی واشنگتن است؛ موضوعاتی چون برنامه هسته‌ای و توان موشکی ایران، جای خود را به محوریت تنگه هرمز داده‌اند. این درگیری که پس از ناکامی آمریکا در دستیابی به اهداف اولیه خود از طریق فشارهای سیاسی، اقتصادی و حملات نظامی ۴۰ روزه شکل گرفت، اکنون بر سر تعیین‌کنندۀ نهایی قواعد بازی در این آبراه متمرکز است. در این میدان، ایران با تأکید بر اعمال حق حاکمیت سرزمینی و مدیریت مسیرهای عبور و آمریکا با ادعای حفظ آزادی کشتیرانی، هر یک در تلاش برای تثبیت نظم امنیتی مورد نظر خود هستند. به نظر تحلیلگران، شکل‌گیری اجماع ملی در ایران پیرامون [[تنگه هرمز]] به‌عنوان نماد حاکمیت و تمامیت ارضی، ظرفیت تصمیم‌گیری راهبردی را با پشتوانۀ اجتماعی همراه ساخته و معادلات آیندۀ منطقه را تحت تأثیر قرار خواهد داد.<ref>{{پک/بن|ن۶|ک=وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان|ف=هرمز میدان آخر جنگ میان ایران و آمریکا}}</ref>


== پیشینه ==
== آغاز نبرد ==
سابقۀ نبرد بر سر تنگه هرمز به قرن شانزدهم میلادی بازمی‌گردد؛ زمانی که پرتغالی‌ها با اشغال جزیره هرمز و ساخت قلعه‌ای مستحکم در ۱۵۰۷م، برای نخستین بار کنترل این آبراه را در دست گرفتند و با دریافت باج از کشتی‌های عبوری، سلطۀ خود را بر راه‌های دریایی اعمال کردند.<ref>{{پک/بن|ن۱|ک=همشهری آنلاین|ف=درباره تنگه هرمز}}</ref> پس از ۱۱۷ سال، شاه‌عباس صفوی در ۱۶۲۱م با همکاری امامقلی‌خان و اتحاد با انگلیسی‌ها، پرتغالی‌ها را از هرمز بیرون راند و حاکمیت ایران بر این آبراه را احیا کرد.<ref>{{پک/بن|ن۲|ک=خبرگزاری مهر|ف=تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه}}</ref> با سقوط صفویه، انگلیس به بهانۀ سرکوب دزدی دریایی و مبارزه با تجارت برده، نزدیک به دو قرن بر خلیج فارس مسلط شد و با کشف نفت در ۱۹۰۸م، حضور خود را در منطقه تشدید کرد تا اینکه در ۱۹۷۱م با خروج از منطقه، آمریکا جایگزین آن گردید.<ref>{{پک|معصومی‌زاده|۱۳۸۵|ک=خلیج فارس|ف=تاریخچه سیاسی تنگه هرمز|ص=161-163}}</ref> پس از انقلاب اسلامی، ادارۀ تنگه هرمز بر اساس یک موافقتنامه بین‌المللی به‌طور مشترک به ایران و عمان سپرده شد.<ref>{{پک|معصومی‌زاده|۱۳۸۵|ک=خلیج فارس|ف=تاریخچه سیاسی تنگه هرمز|ص=۱۶۴}}</ref> در سال‌های ۱۴۰۴-۱۴۰۵ش، با حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران و بسته‌شدن تنگه توسط ایران، نبرد جدیدی شکل گرفت.<ref>{{پک/بن|ن۳|ک=همشهری آنلاین|ف=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز}}</ref>
بامداد چهارشنبه [[۱۷ تیر]] ۱۴۰۵ش، نیروهای آمریکایی با دستور مستقیم [[دونالد ترامپ]]، حملات گسترده‌ای را علیه اهداف نظامی در سواحل جنوبی ایران از جمله [[بندرعباس]]، سیریک، [[بوشهر]]، [[جزیره قشم|قشم]] و [[چابهار]] آغاز کردند. این حملات که سنتکام آن را تنبیهی و قدرتمندتر از حملات پیشین توصیف کرد، در واکنش به ادعای هدف‌قرارگرفتن سه کشتی تجاری در تنگه هرمز صورت گرفت، هرچند ایران با اشاره به تردد این شناورها از مسیرهای غیرهماهنگ شده و خاموش‌کردن سیستم‌های شناسایی، آن را اقدامی مخاطره‌آمیز و مغایر با مفاد [[تفاهم‌نامه اسلام‌آباد]] دانست که می‌توانست به بروز تصادم و اختلال در تلاش‌های [[تهران]] برای تسهیل تردد ایمن منجر شود.<ref>{{پک/بن|ن۸|ک=رویداد ۲۴|ف=نقشه مسیرهای ایران و عمان در تنگه هرمز}}</ref> در پی این حملات، ارتش جمهوری اسلامی ایران در چارچوب [[عملیات صاعقه]]<ref>{{پک/بن|ن۱۴|ک=وب‌سایت عصر ایران|ف=مرحله هفدهم عملیات صاعقه ارتش؛ ادامه حملات پهپادهای ارتش به پایگاه‌های آمریکا در کویت}}</ref> و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در قالب [[عملیات نصر ۲]]<ref>{{پک/بن|ن۱۵|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=ببینید: تصاویر موج 17 تا 20 عملیات نصر2 منتشر شد}}</ref> با پاسخ موشکی و پهپادی، ۸۵ نقطه از تأسیسات نظامی آمریکا در پایگاه‌های بحرین و کویت را هدف قرار دادند.<ref>{{پک/بن|ن۸|ک=وب‌سایت آفتاب|ف=تفاهم ایران و آمریکا {{!}} ترامپ: آتش‌بس با ایران تمام شده است}}</ref> در دور جدید حملات در ۸ شهریور ۱۴۰۵ش نیروهای آمریکایی به مناطقی از جمله بندرعباس، قشم، کنارک، سیریک، عسلویه، کرمانشاه، جزیره لاوان و اهواز حمله کردند. دونالد ترامپ ضمن تأیید این حملات، هشدار داد که در صورت هرگونه اقدام تلافی‌جویانه از سوی ایران، این کشور دیگر وجود نخواهد داشت.<ref>{{پک/بن|نب۲|ک=وب‌سایت عصر ایران|ف=18 شهید در حملات جدید آمریکا به ایران / بندرعباس، قشم، کنارک، سیریک، عسلویه، کرمانشاه، جزیره لاوان و اهواز / حمله سپاه به پایگاه آمریکا در اردن / ارتش: حمله به مراکز آمریکا در امارات و بحرین}}</ref> در پاسخ به حملات آمریکا، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران پایگاه‌های نظامی ایالات متحده را در کویت، بحرین، امارات، اردن و عراق هدف حملات موشکی و پهپادی قرار دادند.<ref>{{پک/بن|نب۳|ک=خبرگزاری رسا|ف=جزییات حملات کوبنده سپاه و ارتش علیه پایگاه‌های ارتش متجاوز آمریکا}}</ref>


== زمینه‌های اصلی ==
== زمینه‌ها ==
در صبح روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، ایالات متحده و اسرائیل با عملیات مشترک، حملات هوایی گسترده‌ای را علیه ایران آغاز کردند که به ترور [[سید علی خامنه‌ای|سیدعلی خامنه‌ای]]، رهبر وقت جمهوری اسلامی و چندین مقام ارشد نظامی و امنیتی انجامید. این حملات که اهداف نظامی، هسته‌ای و زیرساختی را شامل می‌شد، در واکنش به ناکامی مذاکرات هسته‌ای صورت گرفت. در پی آن، ایران با شلیک موشک‌هایی به سوی اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در منطقه پاسخ داد و در ۱۳ اسفند، با صدور هشدارهای دریایی، در عمل تنگه هرمز را به روی کشتی‌های مرتبط با آمریکا و متحدانش بست و در طول [[جنگ رمضان]] ترافیک کشتیرانی در تنگه تا ۷۰ درصد کاهش یافت. آمریکا در واکنش، با اعزام ناوگان‌های نظامی و اعلام محاصرۀ دریایی ایران، تلاش کرد تا مسیر را برای کشتیرانی بین‌المللی بازگشایی کند، اما این اقدام با عدم استقبال متحدانش روبه‌رو شد و در عمل، «محاصره مضاعف» (محاصرۀ ایران توسط آمریکا و محاصرۀ خلیج فارس توسط ایران) شکل گرفت. پس از ۴۰ روز جنگ تمام‌عنان، در ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ش، آتش‌بسی موقت بین ایران و آمریکا با میانجی‌گری پاکستان برقرار شد. [[تفاهم‌نامه اسلام‌آباد]] که شامل بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و لغو موقت تحریم‌های نفتی ایران بود، با ابهاماتی درباره شیوۀ دقیق مدیریت آبراه همراه بود. بر اساس این تفاهم، کشتی‌های تجاری باید از مسیر تعیین‌شده توسط ایران عبور می‌کردند و تردد کشتی‌های نظامی و محموله‌های مرتبط با کشورهای متخاصم ممنوع اعلام شد. با این حال، اختلافات بر سر نقش نیروی دریایی آمریکا در منطقه و حق ایران برای دریافت عوارض، حل‌نشده باقی ماند و این ابهامات، آتش‌بس را شکننده ساخت.<ref>{{پک/بن|ن۳|ک=همشهری آنلاین|ف=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز}}</ref>
در صبح روز [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، ایالات متحده و اسرائیل با عملیات مشترک، حملات هوایی گسترده‌ای را علیه ایران آغاز کردند که به [[شهادت سید علی خامنه‌ای]] و چندین مقام ارشد انجامید. ایران در پاسخ، با شلیک موشک به اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در منطقه واکنش نشان داد و در ۱۳ اسفند با بستن تنگه هرمز، ترافیک کشتیرانی را تا ۷۰ درصد کاهش داد. آمریکا با اعزام ناوگان و اعلام محاصره دریایی، تلاش کرد مسیر را بازگشایی کند، اما با استقبال متحدانش مواجه نشد و محاصره مضاعف (محاصرهٔ ایران توسط آمریکا و محاصرهٔ [[خلیج فارس]] توسط ایران) شکل گرفت. پس از ۴۰ روز جنگ، در [[۱۹ فروردین]] ۱۴۰۵ش آتش‌بسی موقت با میانجی‌گری پاکستان برقرار شد و [[تفاهم‌نامه اسلام‌آباد]] در [[۲۷ خرداد]] ۱۴۰۵ش به امضا رسید که شامل بازگشایی تدریجی [[تنگه هرمز]] و لغو موقت تحریم‌های نفتی بود، اما با ادعای جدید آمریکا بر سر مدیریت تنگه هرمز، اختلافات شدت یافت.<ref>{{پک/بن|ن۳|ک=همشهری آنلاین|ف=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز}}</ref> در [[۵ تیر|پنجم تیر]] ۱۴۰۵ش یک کشتی باری که خارج از مسیرهای اعلام‌شده توسط ایران تردد می‌کرد، هدف اقدام نظامی ایران قرار گرفت. تهران این اقدام را در چارچوب اعمال حاکمیت قانونی خود دانست، اما آمریکا آن را نقض آتش‌بس تلقی و در روزهای [[۵ تیر|۵]]،<ref>{{پک/بن|ن۱۰|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=اعتراف آمریکا به نقض آتش‌بس؛ سنتکام حمله به ایران را تأیید کرد}}</ref> [[۶ تیر|۶]] و [[۷ تیر|۷]] تیر با حمله به تأسیسات نظامی ایران در سواحل جنوبی، تفاهم را نقض کرد. وزارت خارجه ایران نیز این حملات را محکوم و آن را نقض آشکار تفاهم اسلام‌آباد و منشور ملل متحد خواند و بر حق ذاتی ایران برای دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی خود تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|ن۱۱|ک=اقتصاد آنلاین|ف=حمله آمریکا به ایران امروز ۶ تیر ۱۴۰۵ / آتش‌بس نقض شد}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۱۲|ک=همشهری آنلاین|ف=حملات وحشیانه آمریکا در بامداد ۷تیر ۱۴۰۵؛ واکنش تند و هشدار آمیز ایران}}</ref>


== آغاز نبرد ==
== ماهیت نبرد هرمز ==
بامداد چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵ش، نیروهای آمریکایی با دستور مستقیم دونالد ترامپ، حملات گسترده‌ای را علیه اهداف نظامی در سواحل جنوبی ایران از جمله بندرعباس، سیریک، بوشهر، قشم و چابهار آغاز کردند. این حملات که سنتکام آن را تنبیهی و قدرتمندتر از حملات پیشین توصیف کرد، در واکنش به ادعای هدف‌قرارگرفتن سه کشتی تجاری در تنگه هرمز صورت گرفت، هرچند ایران با اشاره به تردد این شناورها از مسیرهای غیرهماهنگ شده و خاموش‌کردن سیستم‌های شناسایی، آن را اقدامی مخاطره‌آمیز و مغایر با مفاد یادداشت تفاهم دانست که می‌توانست به بروز تصادم و اختلال در تلاش‌های تهران برای تسهیل تردد ایمن منجر شود.<ref>{{پک/بن|ن۸|ک=رویداد ۲۴|ف=نقشه مسیرهای ایران و عمان در تنگه هرمز}}</ref> در پی این حملات، ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در چارچوب [[عملیات نصر ۲]] با پاسخ تدافعی موشکی و پهپادی، ۸۵ نقطه از تأسیسات نظامی آمریکا در پایگاه‌های بحرین و کویت را هدف قرار دادند.<ref>{{پک/بن|ن۸|ک=وب‌سایت آقتاب|ف=تفاهم ایران و آمریکا {{!}} ترامپ: آتش بس با ایران تمام شده است {{!}} حمله ارتش و سپاه به کویت و بحرین {{!}} حملات آمریکا به جنوب ایران؛ انفجار در بندرعباس، ماهشهر، بوشهر، قشم و سیریک}}</ref>
به باور تحلیلگران، نبرد هرمز فراتر از یک درگیری نظامی بر سر کنترل یک آبراه، کارزاری برای تعیین مشروعیت دو نظم متضاد در نظام بین‌الملل است؛ تقابل میان نظم جهانی مبتنی بر قواعد غربی به رهبری ایالات متحده و نظم مستقل مورد نظر [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] که بر پایهٔ حاکمیت ملی و بازتعریف هویت سیاسی، فرهنگی و دینی استوار است. این کشمکش که ریشه در [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] و گسست ایران از نظام‌های دوقطبی و تک‌قطبی دارد، در تنگهٔ هرمز به نقطهٔ جوش تاریخی خود رسیده است. در حالی که کشورهای عربی منطقه همچنان درون هندسهٔ امنیتی آمریکا تعریف می‌شوند، ایران قواعد بازی را در این آبراه راهبردی به چالش کشیده است. به نظر تحلیلگران نتیجهٔ این تقابل نه تنها سرنوشت یک گذرگاه دریایی، بلکه آیندهٔ نظم امنیتی [[خلیج فارس]] و ساختار قدرت جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.<ref>{{پک/بن|ن۷|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=نبرد تمدن‌ها در تنگه هرمز}}</ref>


== ماهیت نبرد هرمز ==
== بازتاب‌های رسانه‌ای ==
به باور تحلیلگران، ماهیت نبرد هرمز فراتر از یک درگیری نظامی بر سر کنترل یک آبراه است و به کارزاری برای تعیین مشروعیت دو نظم متضاد در نظام بین‌الملل تبدیل شده است. از نگاه بسیاری از ناظران، این تقابل در واقع رویارویی میان نظم جهانی مبتنی بر قواعد غربی (با معماری و تضمین ایالات متحده) با نظم مستقل مورد نظر جمهوری اسلامی ایران است که بر پایۀ حق تعیین سرنوشت، حاکمیت ملی و بازتعریف هویت سیاسی-فرهنگی استوار شده است. به اعتقاد پژوهشگران، این کشمکش که ریشه در انقلاب اسلامی و گسست ایران از نظام دوقطبی و سپس تک‌قطبی دارد، در تنگه هرمز به نقطۀ جوش تاریخی خود رسیده و آن را به صحنه‌ای برای سنجش دو روایت از مشروعیت تبدیل کرده است. از دیدگاه مفسران، در حالی که کشورهای عربی منطقۀ همچنان درون نظم تحت رهبری آمریکا تعریف می‌شوند، ایران با تکیه بر الگوی استقلال‌خواهی، قواعد بازی را در مهم‌ترین آبراه انرژی جهان به چالش کشیده است. به نظر کارشناسان، نتیجۀ این نبرد نه تنها سرنوشت یک گذرگاه دریایی، بلکه آیندۀ نظم امنیتی در خلیج فارس و حتی مشروعیت ساختار قدرت جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.<ref>{{پک/بن|ن۷|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=نبرد تمدن‌ها در تنگه هرمز}}</ref>
بازتاب نبرد هرمز در رسانه‌های جهان به‌طور عمده بر ابعاد ژئوپلیتیکی، اقتصادی و نظامی این درگیری متمرکز بوده است. رسانه‌های انگلیسی با پوشش حملات متقابل و تأکید بر اختلافات ایران و آمریکا دربارهٔ وضعیت تنگه، از بن‌بست راهبردی و شکست اهداف اعلامی آمریکا سخن گفته‌اند. رسانه‌های عربی نیز این بحران را فراتر از موضوع کشتیرانی دانسته و آن را به رقابت ژئوپلیتیکی آمریکا و چین و تلاش برای تضعیف جایگاه منطقه‌ای ایران مرتبط دانسته‌اند. رسانه‌های چین و روسیه نیز ضمن گزارش حملات متقابل، بر تشدید تنش‌ها با وجود تفاهم پیشین تأکید کرده و برخی تحلیلگران روس، این نبرد را نماد رویکرد مداخله‌گرایانه نخبگان سیاسی غرب ارزیابی کرده‌اند.<ref>{{پک/بن|ن۴|ک=خبرگزاری مهر|ف=بن‌بست تنگه هرمز عمیق‌تر شد/ بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان}}</ref>
== بازتاب رسانه‌ای ==
بازتاب نبرد هرمز در رسانه‌های جهان به‌طور عمده بر ابعاد ژئوپلیتیکی، اقتصادی و نظامی این درگیری متمرکز بوده است. رسانه‌های انگلیسی با پوشش حملات متقابل و تأکید بر اختلافات ایران و آمریکا درباره وضعیت تنگه، از «بن‌بست راهبردی» و «شکست اهداف اعلامی» متجاوزان سخن گفته‌اند. شبکه‌های عربی نیز این بحران را فراتر از موضوع کشتیرانی دانسته و آن را به رقابت ژئوپلیتیکی آمریکا و چین و تلاش برای تضعیف جایگاه منطقه‌ای ایران مرتبط دانسته‌اند. رسانه‌های چین و روسیه نیز ضمن گزارش حملات متقابل، بر تشدید تنش‌ها با وجود تفاهم پیشین تأکید کرده و برخی تحلیلگران روس، سیاست جنگ‌افروزی آمریکا علیه ایران را نماد رویکرد مداخله‌گرایانه نخبگان سیاسی غرب ارزیابی کرده‌اند.<ref>{{پک/بن|ن۴|ک=خبرگزاری مهر|ف=بن‌بست تنگه هرمز عمیق‌تر شد/ بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان}}</ref>


== پیامدها ==
== پیامدها ==
در پی آغز نبرد هرمز قیمت نفت برنت با افزایش بیش از ۵ درصدی از مرز ۷۸ دلار عبور کند. وزارت امور خارجه ایران در بیانیه‌ای، حملات آمریکا را نقض آشکار تفاهم اسلام‌آباد و منشور سازمان ملل دانست و اعلام کرد که تهران برای صیانت از منافع و امنیت ملی خود، هر اقدامی را که ضروری بداند، اتخاذ خواهد کرد. این حملات هم‌زمان با لغو مجوز فروش نفت ایران توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا انجام شد.<ref>{{پک/بن|ن۵|ک=وب‌سایت انتخاب|ف=در روز نود و یکم آتش‌بس چه گذشت؟/ قیمت نفت صعود کرد و به ۷۶ دلار رسید/آمریکا تعلیق تحریم فروش نفت ایران را لغو کرد/قطر معاون سفیر ایران را احضار کرد؛ کشتی‌ای که در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفت، یک نفتکش قطری بوده/حمله عده‌ای قلیل و رادیکال به عراقچی در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید با پرتاب سنگ/سازمان دریایی بریتانیا: سه نفتکش در تنگه هرمز طی ۲۴ ساعت مورد اصابت قرار گرفتند}}</ref> ایران نیز در ۲۲ تیر ۱۴۰۵ش تنگی هرمز را بست و [[دونالد ترامپ]] نیز با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال، از بازگشت محاصره دریایی علیه ایران خبر داد.<ref>{{پک/بن|ن۳|ک=همشهری آنلاین|ف=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز}}</ref>
پس از آغاز نبرد هرمز و اعلام پایان تفاهم آتش‌بس توسط [[دونالد ترامپ]]، دولت آمریکا بازگشت محاصرهٔ دریایی علیه ایران را اعلام و تعرفه‌ای معادل بیست درصد از ارزش محموله‌های عبوری از تنگه هرمز را به‌عنوان هزینه خدمات دریایی اعلام کرد. جمهوری اسلامی ایران نیز در [[۲۲ تیر]] با بستن مجدد این آبراه، بر اعمال کنترل کامل بر آن تأکید کرد که موجب کاهش قابل توجه ترافیک کشتیرانی شد.<ref>{{پک/بن|ن۵|ک=وب‌سایت انتخاب|ف=در روز نود و یکم آتش‌بس چه گذشت؟}}</ref> وزارت خزانه‌داری ایالات متحده، مجوز فروش نفت ایران را لغو کرد، قیمت نفت برنت و قیمت بنزین در ایالات متحده روند افزایشی پیدا کرد.<ref>{{پک/بن|ن۵۰|ک=وب‌سایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد|ف=واکنش فوری بازارهای جهانی به اظهارات ترامپ دربارهٔ ایران/ نفت۹ درصد جهش کرد/ بورس آمریکا ریخت}}</ref>


== خسارات و تلفات ==
== تلفات انسانی ==
[[پرونده:نبرد هرمز۱.jpg|جایگزین=حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکایی «موفق‌السلطی» در اردن|بندانگشتی|حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکایی «موفق‌السلطی» در اردن]]
۳۱به گزارش نیویورک تایمز، بر اثر حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در اردن ۲ نظامی آمریکایی کشته و یک نفر مفقود شدند.<ref>{{پک/بن|ن۵۳|ک=الجزیره|ف=ماذا نعرف عن حوادث القوات الأمریکیة فی الأردن؟|زبان=ar}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۳۱|ک=New York Times|ف=Iran War Live Updates: U.S. and Iran Edge Closer to Wider War After U.S. Service Members Killed|زبان=en}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۵۱|ک=وب‌سایت بی‌بی‌سی|ف=آنچه گذشت؛ کشته شدن دو نظامی آمریکایی در حمله ایران به اردن؛ هگست: عزم ما راسخ‌تر شده است}}</ref> سخنگوی وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که در حملات هوایی [[۶ تیر|۶]] تا [[۲۷ تیر|۳۱ تیر]] ۱۴۰۵ش، ۶۷۰ نفر مصدوم و ۶۰ نفر<ref>{{پک/بن|غ۱|ک=وب‌سایت اکو ایران|ف=آخرین جزئیات از حمله آمریکا به جنوب ایران/ تعداد شهدا اعلام شد}}</ref> شهید شدند که میان شهدا ۶ زن و ۳ کودک و نوجوان زیر ۱۸ سال و میان مصدومان ۳۹ [[زن]] و ۲۳ [[کودک]] و [[نوجوانی|نوجوان]] دیده می‌شوند.<ref>{{پک/بن|ن۱۳|ک=خبرگزاری فرارو|ف=۵۳ شهید و ۵۹۲ زخمی در موج جدید حملات به کشور}}</ref> در دور جدید حملات آمریکا بر جنوب ایران که از ۸ شهریور ۱۴۰۵ش آغاز شد تا ساعت ۲۰:۳۰ روز ۱۱ شهریور، ۱۴۲ نفر مصدوم و ۱۸ نفر کشته شدند؛ از میان مصدومان، ۶۱ زن و ۴۴ نفر زیر ۱۸ سال بوده و در میان کشته‌شدگان نیز ۲ زن و یک کودک دیده می‌شوند.<ref>{{پک/بن|نب۱|ک=وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد|ف=آمار وزارت بهداشت از مصدومان و شهدای حملات اخیر به ایران}}</ref>


== خسارات مادی ==
{| class="wikitable"
|'''کشور / طرف درگیر'''
|'''موقعیت / پایگاه‌های هدف'''
|'''خلاصه خسارات وارده به زیرساخت‌ها و تجهیزات'''
|-
|'''جمهوری اسلامی ایران'''
|استان‌های [[استان هرمزگان|هرمزگان]]، [[استان خوزستان|خوزستان]]، [[بوشهر]]، [[استان لرستان|لرستان]]، [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان و بلوچستان]]، [[استان گلستان|گلستان]] و [[استان یزد|یزد]]
|
* آسیب به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ارتباطی؛ پل ریلی آق‌تکه‌خان در شهرستان آق‌قلای استان گلستان<ref>{{پک/بن|ن۸۰|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=هدف گرفتن کریدورهای اوراسیایی ایران؛ پیامدهای حمله به پل راهبردی آق‌تکه‌خان}}</ref> و چندین پل و تونل و ایستگاه راه‌آهن [[بندرعباس]]<ref>{{پک/بن|ن۱۸|ک=خبر آنلاین|ف=در حملات شب گذشته آمریکا به ایران کدام زیرساخت‌ها آسیب دید؟}}</ref>
* خسارت به خطوط انتقال برق، دکل‌های مخابراتی، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و پمپ‌های آب ساحلی.<ref>{{پک/بن|ن۱۹|ک=وب‌سایت انتخاب|ف=صبحانه خبری، ۲۳ تیر ۱۴۰۵؛ از موج جدید حملات آمریکا علیه ایران برای سومین شب متوالی}}</ref>
* آسیب به برج مراقبت دریایی چابهار، سایت در حال ساخت نیروگاه هسته‌ای دارخوین و یک مرکز درمانی در خوزستان.<ref>{{پک/بن|ن۲۵|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=شبی که موشک‌های آمریکا به کودکان سرطانی رسید/انفجار در بیمارستان اهواز}}</ref>
|-
| rowspan="6" |'''ایالات متحده آمریکا و کشورهای میزبان'''
|'''کویت'''


== پانویس ==
پایگاه علی‌السالم، عریفجان و مینا عبدالله
{{پانویس}}
|
* انهدام و آسیب به رادارهای اخطار اولیه و کنترل هوایی
* تخریب آشیانه‌ها، رمپ‌های استقرار و سوله‌های نگهداری قطعات پهپادهای MQ9 و تسلیحات تیپ ۱۴۲ توپخانه ارتش آمریکا.
* انهدام مرکز آماد و پشتیبانی ارتش آمریکا (شرکت KGL).<ref>{{پک/بن|ن۲۶|ک=خبرگزاری آوا|ف=ضربات سنگین سپاه به آمریکا در منطقه؛ از تنگه هرمز تا بحرین و اردن، عملیات «نصر۲» با قدرت ادامه دارد}}</ref>
* خسارت به زیرساخت‌های انتقال سامانه موشکی، تأسیسات نفتی، نیروگاه‌های برق و واحدهای آب‌شیرین‌کن کویت.<ref>{{پک/بن|ن۲۳|ک=خبرگزاری فارس|ف=کویت مدعی حملات ایران به نیروگاه و تأسیسات آب شیرین‌کن شد}}</ref>
|-
|'''بحرین'''
 
پایگاه شیخ عیسی، جفیر و بندر سلمان
|
* تخریب مرکز مدیریت NSI، مرکز کنترل فرماندهی، انبارهای قطعات و مخازن سوخت ناوگان پنجم دریایی آمریکا.
* انهدام سامانه‌های راداری پاتریوت، رادار کشف و کنترل هوایی و سامانه پدافندی C-RAM.
* آسیب به آشیانه‌های هواپیمای جنگ الکترونیک P8، مراکز تعمیرات بالگرد و ساختمان استقرار نیروها.
* انهدام دپوی شناورهای بدون سرنشین (شمپاد) و تخریب مرکز هوش مصنوعی.<ref>{{پک/بن|ن۴۲|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=انهدام بتلکو و مرکزهوش مصنوعی بحرین؛ سپاه چشم دیجیتال آمریکا را کور کرد}}</ref>
|-
|'''اردن'''
 
پایگاه‌های الازرق، موفق‌السلطی، پرنس حسن و فرودگاه عقبه
|
* تخریب مرکز فرماندهی و کنترل جدید آمریکا در غرب آسیا
* انهدام و آسیب به شیلترها و رمپ‌های نگهداری جنگنده‌های F-15، F-16 و F-35 و پهپادهای راهبردی MQ9.<ref>{{پک/بن|ن۴۰|ک=همشهری آنلاین|ف=حمله سپاه به آشیانه جنگنده‌های اف ۱۵، ۱۶ و ۳۵ {{!}} پهپادهای راهبردی MQ9 آمریکا منهدم شد}}</ref>
* آسیب سنگین به بالگردهای عملیاتی بلک‌هاوک، هواپیماهای ترابری C17 و هواگردهای فرماندهی P8<ref>{{پک/بن|ن۲۱|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=حملات موشکی و پهپادی به بحرین، کویت، اردن و قطر}}</ref>
* آتش‌سوزی در مخازن سوخت و زاغه‌های موشکی و مهمات.<ref>{{پک/بن|ن۵۲|ک=الجزیره|ف=صواریخ إیران أربکت دفاعاتها.. واشنطن تعلن مقتل جندیین وفقدان آخر بالأردن|زبان=ar}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۴۱|ک=خبرگزاری مهر|ف=قدردانی سپاه از اطلاعات مردم اردن}}</ref>
|-
|'''عمان'''
 
بندر دقم، صخره‌های سلامه و منطقه غنم
|
* انهدام رادار دوربرد هوایی FPS و رادارهای کنترل دریایی و هوایی مستقر در سواحل.
* تخریب مراکز پشتیبانی لجستیکی ناوها و سکوهای سوخت‌رسانی ناوهای هواپیمابر.'''<ref>{{پک/بن|ن۲۰|ک=خبرگزاری فارس|ف=پایگاه آمریکا و چند پل ارتباطی در بحرین، هدف حملات ارتش}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۳۰|ک=خبرگزاری تابناک|ف=دور جدید حملات دشمن آمریکایی به پل‌ها و زیر ساخت‌های ایران/ بزرگ‌ترین حمله موشکی- پهپادی ایران به بحرین}}</ref>'''
|-
|'''قطر'''


== منابع ==
پایگاه هوایی العدید
{{یادکرد وب|عنوان=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/1052057/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2|تاریخ=۲۲ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۳}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
|
* انهدام یک سامانه راداری برد بلند ارتش آمریکا.
* انهدام و آسیب جدی به چندین فروند هواپیمای راهبردی سوخت‌رسان آمریکایی.<ref>{{پک/بن|کد۵۵|ک=وب‌سایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد|ف=سپاه: پایگاه العدید قطر و تجهیزات راهبردی آمریکا هدف قرار گرفت}}</ref>
|-
|'''سوریه'''


{{یادکرد وب|عنوان=بن‌بست تنگه هرمز عمیق‌تر شد/ بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6887227/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۴}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
منطقه التنف
|
* تخریب مرکز فرماندهی عملیات ویژه ارتش آمریکا.
* انهدام یک سامانه راداری و چند فروند بالگرد عملیات ویژه.<ref>{{پک/بن|ن۲۲|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=حمله غافلگیرانه سپاه به مرکز فرماندهی عملیات ویژه دشمن در التنف سوریه}}</ref>
|-
|
|'''کل منطقه (آمار ۱۵ روزه خسارات ارتش آمریکا''' '''از ۱۷ تا ۳۱ تیر ۱۴۰۵ش)'''
|'''حوزه راداری و پدافندی'''
* ۷ مرکز فرماندهی و کنترل و ۳ سامانه ارتباط ماهواره‌ای
* ۶ رادار پدافندی پاتریوت، ۳ رادار کنترل/مانیتورینگ هوایی و دریایی، ۲ رادار پدافندی و ۱ مجموعه راداری تاکتیکی
* ۸ سامانه راداری کشف و اخطار اولیه، ۷ رادار دفاع موشکی هوایی، ۵ رادار برد بلند، ۳ سامانه راداری EPS و ۲ رادار EPS 117


{{یادکرد وب|عنوان=تفاهم ایران و آمریکا {{!}} ترامپ: آتش بس با ایران تمام شده است {{!}} حمله ارتش و سپاه به کویت و بحرین {{!}} حملات آمریکا به جنوب ایران؛ انفجار در بندرعباس، ماهشهر، بوشهر، قشم و سیریک|نشانی=https://aftabnews.ir/fa/news/1055189/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4-%D9%88-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%A7%D9%87%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%82%D8%B4%D9%85-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%DA%A9|تاریخ=۱۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۸}}|وبگاه=وب‌سایت آفتاب}}
'''حوزه پشتیبانی و لجستیک:'''
* ۶ مرکز تعمیر و نگهداری جنگنده و بالگرد و ۳ مرکز پشتیبانی و لجستیک
* ۱۲ مخزن سوخت، ۱۷ انبار پشتیبانی تسلیحاتی/قطعات شناورها و هواگردها و ۶ زاغه موشکی


{{یادکرد وب|عنوان=تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6783832/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%84%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87|تاریخ=۷ فروردین ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲}}|وبگاه=تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه}}
'''حوزه زیرساخت‌های عملیاتی'''
* ۶ آشیانه پهپاد MQ-9، ۵ آشیانه جنگنده و ۴ شلتر جنگنده
* ۱ سوله آماده‌سازی جنگنده F-15 و ۱ سوله پهپادی (حاوی ۸ پهپاد آکبند)
* ۲ مرکز فرماندهی، ۲ مرکز مخابرات سیگنالی، ۱ مرکز داده‌های اطلاعاتی و ۱ مرکز هوش مصنوعی/پردازش داده آمازون
* ۱ سکوی سوخت‌گیری ناو هواپیمابر، ۱ اسکله سوخت و ۱ ایستگاه پمپاژ سوخت
* ۱ آشیانه هواپیمای P-8، ۴ سکوی موشکی هایمارس، ۴ مجتمع پدافند پاتریوت و ۶ سکوی پرتاب موشکی
* ۱ مرکز دپوی شناورهای مدیریت‌پذیر از دور (شمپاد) و ۶ رمپ پرواز و توقف


{{یادکرد وب|عنوان=درباره تنگه هرمز|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/61560/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2|تاریخ=۶ شهریور ۱۳۸۷|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
'''حوزه عملیات هوایی (تجهیزات و پرنده‌ها)'''
* ۱۱ فروند جنگنده و بالگرد (روی زمین)، ۱ فروند جنگنده F-15 (داخل شلتر) و ۴ بالگرد سنگین
* ۱۷ فروند پهپاد شناسایی/عملیاتی (از جمله ۸ فروند آکبند)
* ۱ فروند هواپیمای P-8، ۱ فروند هواپیمای ترابری C-17 و ۸ فروند هواپیمای سوخت‌رسان
* ۶ موشک ذخیره<ref>{{پک/بن|ق۱۰|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=اختصاصی؛ فهرست خسارات بسیار سنگین آمریکا در پی حملات ایران منتشر شد}}</ref>
|}


{{یادکرد وب|عنوان=در روز نود و یکم آتش‌بس چه گذشت؟/ قیمت نفت صعود کرد و به ۷۶ دلار رسید/آمریکا تعلیق تحریم فروش نفت ایران را لغو کرد/قطر معاون سفیر ایران را احضار کرد؛ کشتی‌ای که در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفت، یک نفتکش قطری بوده/حمله عده‌ای قلیل و رادیکال به عراقچی در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید با پرتاب سنگ/سازمان دریایی بریتانیا: سه نفتکش در تنگه هرمز طی ۲۴ ساعت مورد اصابت قرار گرفتند|نشانی=https://www.entekhab.ir/fa/news/929024/%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%86%D9%88%D8%AF-%D9%88-%DB%8C%DA%A9%D9%85-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D9%87-76-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%84%D8%BA%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%82%D8%B7%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D9%81%D8%AA%DA%A9%D8%B4-%D9%82%D8%B7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%AA%DA%A9%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%B7%DB%8C-24-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۵}}|وبگاه=وب‌سایت انتخاب}}
== پانویس ==
{{پانویس}}


{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=معصومی‌زاده|نام۱=زینب السادات|تاریخ=۱۳۹۷|عنوان=تاریخچه سیاسی تنگه هرمز|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349724/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2|ژورنال=خلیج فارس|دوره=۱۳۸۵|شماره=۸۰|صفحات=۱۴۵-۱۷۰}}
== منابع ==
* {{یادکرد وب|عنوان=آخرین جزئیات از حمله آمریکا به جنوب ایران/ تعداد شهدا اعلام شد|نشانی=https://ecoiran.com/بخش-سیاست-داخلی-109/146307-آخرین-جزئیات-از-حمله-آمریکا-به-جنوب-ایران-تعداد-شهدا-اعلام-شد|تاریخ=۵ مرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۶ مرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|کدغ۱}}|وبگاه=وب‌سایت اکو ایران}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آمار وزارت بهداشت از مصدومان و شهدای حملات اخیر به ایران|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4292605-آمار-وزارت-بهداشت-از-مصدومان-شهدای-حملات-اخیر-به-ایران|تاریخ=۱۲ شهریور ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|نب۱}}|وبگاه=وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اختصاصی؛ فهرست خسارات بسیار سنگین آمریکا در پی حملات ایران منتشر شد|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/05/03/3656165/اختصاصی-فهرست-خسارات-بسیار-سنگین-آمریکا-در-پی-حملات-ایران-منتشر-شد|تاریخ=۳ مرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۴ مرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ق۱۰}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آمریکا در هشتمین شب حملات به کدام زیرساخت‌های ایران حمله کرد؟|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4283119-آمریکا-در-هشتمین-شب-حملات-به-کدام-زیرساخت-های-ایران-حمله-کرد|تاریخ=۲۸ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۵}}|وبگاه=وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/1052057/آشنایی-با-روزشمار-بحران-و-مسدود-شدن-تنگه-هرمز|تاریخ=۲۲ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۳}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اعتراف آمریکا به نقض آتش‌بس؛ سنتکام حمله به ایران را تأیید کرد|نشانی=https://www.irna.ir/news/86193445/اعتراف-آمریکا-به-نقض-آتش-بس-سنتکام-حمله-به-ایران-را-تائید-کرد|تاریخ=۶ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۰}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=انهدام بتلکو و مرکزهوش مصنوعی بحرین؛ سپاه چشم دیجیتال آمریکا را کور کرد|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/04/28/3650874/انهدام-بتلکو-و-مرکزهوش-مصنوعی-بحرین-سپاه-چشم-دیجیتال-آمریکا-را-کور-کرد|تاریخ=۲۸ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۴۲}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=ببینید: تصاویر موج 17 تا 20 عملیات نصر2 منتشر شد|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/04/27/3650122/ببینید-تصاویر-موج-17-تا-20-عملیات-نصر2-منتشر-شد|تاریخ=۲۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۵}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=بن‌بست تنگه هرمز عمیق‌تر شد/ بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6887227/بازتاب-پیامدهای-جنگ-علیه-ایران-در-رسانه-های-جهان|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۴}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
* {{یادکرد وب|عنوان=پایگاه آمریکا و چند پل ارتباطی در بحرین، هدف حملات ارتش|نشانی=https://farsnews.ir/TM_911/1784345381033908656/پایگاه-آمریکا-و-چند-پل-ارتباطی-در-بحرین-هدف-حملات-ارتش|تاریخ=۲۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۰}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تفاهم ایران و آمریکا {{!}} ترامپ: آتش‌بس با ایران تمام شده است|نشانی=https://aftabnews.ir/fa/news/1055189/تفاهم-ایران-و-آمریکا-ترامپ-آتش-بس-با-ایران-تمام-شده-است-حمله-ارتش-و-سپاه-به-کویت-و-بحرین-حملات-آمریکا-به-جنوب-ایران-انفجار-در-بندرعباس-ماهشهر-بوشهر-قشم-و-سیریک|تاریخ=۱۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۸}}|وبگاه=وب‌سایت آفتاب}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6783832/تنگه-هرمز-روایت-هزاران-سال-ایستادگی-در-گلوگاه-طلای-سیاه|تاریخ=۷ فروردین ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲}}|وبگاه=تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه}}
* {{یادکرد وب|عنوان=حمله سپاه به آشیانه جنگنده‌های اف ۱۵، ۱۶ و ۳۵ {{!}} پهپادهای راهبردی MQ9 آمریکا منهدم شد|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/1052527/حمله-سپاه-به-آشیانه-جنگنده-های-اف-۱۵-۱۶-و-۳۵-پهپادهای-راهبردی|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۴۰}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جزییات حملات کوبنده سپاه و ارتش علیه پایگاه‌های ارتش متجاوز آمریکا|نشانی=https://rasanews.ir/fa/news/825016/جزییات-حملات-کوبنده-سپاه-و-ارتش-علیه-پایگاه-های-ارتش-متجاوز-آمریکا|تاریخ=۱۱ شهریور ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|نب۳}}|وبگاه=خبرگزاری رسا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=حملات وحشیانه آمریکا در بامداد ۷تیر ۱۴۰۵؛ واکنش تند و هشدار آمیز ایران|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/1047554/حملات-وحشیانه-آمریکا-در-بامداد-۷تیر-۱۴۰۵-واکنش-تند-و-هشدار-آمیز|تاریخ=۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۲}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=حمله آمریکا به ایران امروز ۶ تیر ۱۴۰۵ / آتش‌بس نقض شد|نشانی=https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2146829/حمله-آمریکا-به-ایران-امروز-۶-تیر-۱۴۰۵-آتش-بس-نقض-شد|تاریخ=۶ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۱}}|وبگاه=اقتصاد آنلاین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=حمله غافلگیرانه سپاه به مرکز فرماندهی عملیات ویژه دشمن در التنف سوریه|نشانی=https://www.irna.ir/news/86211268/حمله-غافلگیرانه-سپاه-به-مرکز-فرماندهی-عملیات-ویژه-دشمن-در-التنف|تاریخ=۲۶ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۲}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=دربارهٔ تنگه هرمز|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/61560/درباره-تنگه-هرمز|تاریخ=۶ شهریور ۱۳۸۷|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=در حملات شب گذشته آمریکا به ایران کدام زیرساخت‌ها آسیب دید؟|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2247473/در-حملات-شب-گذشته-آمریکا-به-ایران-کدام-زیرساخت-ها-آسیب-دید|تاریخ=۲۶ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۸}}|وبگاه=خبر آنلاین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=در روز نود و یکم آتش‌بس چه گذشت؟|نشانی=https://www.entekhab.ir/fa/news/929024/در-روز-نود-و-یکم-آتش-بس-چه-گذشت-قیمت-نفت-صعود-کرد-و-به-76-دلار-رسید-آمریکا-تعلیق-تحریم-فروش-نفت-ایران-را-لغو-کرد-قطر-معاون-سفیر-ایران-را-احضار-کرد-کشتی-ای-که-در-تنگه-هرمز-هدف-حمله-قرار-گرفت-یک-نفتکش-قطری-بوده-حمله-عده-ای-قلیل-و-رادیکال-به-عراقچی-در-مراسم-تشییع-پیکر-رهبر-شهید-با-پرتاب-سنگ-سازمان-دریایی-بریتانیا-سه-نفتکش-در-تنگه-هرمز-طی-24-ساعت-مورد-اصابت-قرار-گرفتند|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۵}}|وبگاه=وب‌سایت انتخاب}}
* {{یادکرد وب|عنوان=دور جدید حملات دشمن آمریکایی به پل‌ها و زیر ساخت‌های ایران/ بزرگ‌ترین حمله موشکی- پهپادی ایران به بحرین|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1385044/دور-جدید-حملات-دشمن-آمریکایی-به-پل‌ها-و-زیر-ساخت‌های-ایران-بزرگ‌ترین-حمله-موشکی-پهپادی-ایران-به-بحرین|تاریخ=۲۵ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۳۰}}|وبگاه=خبرگزاری تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سپاه: پایگاه العدید قطر و تجهیزات راهبردی آمریکا هدف قرار گرفت|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4282716-سپاه-پایگاه-العدید-قطر-تجهیزات-راهبردی-آمریکا-هدف-قرار-گرفت-حمله-به-مردم-زیرساخت-های-غیرنظامی-تاوان-بیچاره-کننده-ای-خواهد-داشت-پاسخ-های-خردکننده-تری-در-راه-است|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|کد۵۵}}|وبگاه=وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد}}
* {{یادکرد وب|عنوان=شبی که موشک‌های آمریکا به کودکان سرطانی رسید/انفجار در بیمارستان اهواز|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/04/25/3648483/شبی-که-موشک-های-آمریکا-به-کودکان-سرطانی-رسید-انفجار-در-بیمارستان-اهواز|تاریخ=۲۵ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۵}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=صبحانه خبری، ۲۳ تیر ۱۴۰۵؛ از موج جدید حملات آمریکا علیه ایران برای سومین شب متوالی|نشانی=https://www.entekhab.ir/fa/news/930182/صبحانه-خبری-23-تیر-1405-از-موج-جدید-حملات-آمریکا-علیه-ایران-برای-سومین-شب-متوالی-بازگشت-محاصره-دریایی-ایران-و-ادعای-ترامپ-درمورد-دریافت-عوارض-20-درصدی-از-کشتی-ها-در-تنگه-هرمز-تا-حمله-ایران-به-مواضع-آمریکا-در-عمان-آغاز-خاموشی-های-برنامه-ریزی-شده-در-کشور-و-همکاری-ایران-با-روسیه-برای-ساخت-نیروگاه-مشترک-در-سیریک|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۹}}|وبگاه=وب‌سایت انتخاب}}
* {{یادکرد وب|عنوان=صواریخ إیران أربکت دفاعاتها.. واشنطن تعلن مقتل جندیین وفقدان آخر بالأردن|نشانی=https://www.aljazeera.net/news/2026/7/18/عاجل-القيادة-المركزية-الأمريكية-مقتل-2|تاریخ=۱۹ جولای ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۵۲}}|کد زبان=ar|وبگاه=الجزیره نت}}
* {{یادکرد وب|عنوان=ضربات سنگین سپاه به آمریکا در منطقه؛ از تنگه هرمز تا بحرین و اردن، عملیات «نصر۲» با قدرت ادامه دارد|نشانی=https://www.avapress.com/fa/news/360546/ضربات-سنگین-سپاه-امریکا-منطقه-تنگه-هرمز-بحرین-اردن-عملیات-نصر۲-قدرت-ادامه|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۶}}|وبگاه=خبرگزاری آوا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=قدردانی سپاه از اطلاعات مردم اردن|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6893308/قدردانی-سپاه-از-اطلاعات-مردم-اردن|تاریخ=۲۹ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۴۱}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
* {{یادکرد وب|عنوان=کویت مدعی حملات ایران به نیروگاه و تأسیسات آب شیرین‌کن شد|نشانی=https://farsnews.ir/mohamadahmadi89/1784355565261363534/کویت-مدعی-حملات-ایران-به-نیروگاه-و-تأسیسات-آب-شیرین-کن-شد|تاریخ=۲۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۳}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=ماذا نعرف عن حوادث القوات الأمریکیة فی الأردن؟|نشانی=https://www.aljazeera.net/politics/2026/7/19/ماذا-نعرف-عن-حوادث-القوات-الأمريكية-في|تاریخ=۱۹ جولای ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۵۳}}|کد زبان=ar|وبگاه=الجزیره}}
* {{یادکرد وب|عنوان=مرحله هفدهم عملیات صاعقه ارتش؛ ادامه حملات پهپادهای ارتش به پایگاه‌های آمریکا در کویت|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/1178470/مرحله-هفدهم-عملیات-صاعقه-ارتش-ادامه-حملات-پهپاد-های-ارتش-به-پایگاه-های-آمریکا-در-کویت|تاریخ=۲۸ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۴}}|وبگاه=وب‌سایت عصر ایران}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=معصومی‌زاده|نام۱=زینب السادات|تاریخ=۱۳۸۵|عنوان=تاریخچه سیاسی تنگه هرمز|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349724/تاریخچه-سیاسی-تنگه-ی-هرمز|ژورنال=خلیج فارس|دوره=|شماره=۸۰|صفحات=۱۴۵–۱۷۰}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نبرد تمدن‌ها در تنگه هرمز|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/04/25/3648951/نبرد-تمدن-ها-در-تنگه-هرمز|تاریخ=۲۵ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۷}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
* {{یادکرد وب|عنوان=هدف گرفتن کریدورهای اوراسیایی ایران؛ پیامدهای حمله به پل راهبردی آق‌تکه‌خان|نشانی=https://www.irna.ir/news/86206145/هدف-گرفتن-کریدورهای-اوراسیایی-ایران-پیامدهای-حمله-به-پل-راهبردی|تاریخ=۲۰ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۸۰}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=هرمز میدان آخر جنگ میان ایران و آمریکا|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/9108353/هرمز-میدان-آخر-جنگ-میان-ایران-و-آمریکا|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۶}}|وبگاه=وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=واکنش فوری بازارهای جهانی به اظهارات ترامپ دربارهٔ ایران/ نفت۹ درصد جهش کرد/ بورس آمریکا ریخت|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4282044-واکنش-فوری-بازارهای-جهانی-به-اظهارات-ترامپ-درباره-ایران-نفت-درصد-جهش-کرد-بورس-آمریکا-ریخت|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۵۰}}|وبگاه=وب‌سایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد}}
* {{یادکرد وب|عنوان=۵۳ شهید و ۵۹۲ زخمی در موج جدید حملات به کشور|نشانی=https://fararu.com/fa/news/989020/شهید-زخمی-در-موج-جدید-حملات-به-کشور|تاریخ=۳۱ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۶ مرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۳}}|وبگاه=خبرگزاری فرارو}}
* {{یادکرد وب|عنوان=18 شهید در حملات جدید آمریکا به ایران / بندرعباس، قشم، کنارک، سیریک، عسلویه، کرمانشاه، جزیره لاوان و اهواز / حمله سپاه به پایگاه آمریکا در اردن / ارتش: حمله به مراکز آمریکا در امارات و بحرین|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/1188640/18-شهید-در-حملات-جدید-آمریکا-به-ایران-بندرعباس-قشم-کنارک-سیریک-عسلویه-کرمانشاه-جزیره-لاوان-و-اهواز-حمله-سپاه-به-پایگاه-آمریکا-در-اردن-ارتش-حمله-به-مراکز-آمریکا-در-امارات-و-بحرین|تاریخ=۱۰ شهریور ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|نب۲}}|وبگاه=وب‌سایت عصر ایران}}
{{آغاز چپ‌چین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Iran War Live Updates: U.S. and Iran Edge Closer to Wider War After U.S. Service Members Killed|نشانی=https://www.nytimes.com/live/2026/07/19/world/iran-war-strikes-trump-hormuz|تاریخ=۱۹ July ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۱۹ July ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۳۱}}|کد زبان=|وبگاه=New York Times}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Survivors of Iranian attack that killed 6 U.S. troops say generals ignored warnings|نشانی=https://www.washingtonpost.com/national-security/2026/07/12/survivors-iranian-attack-that-killed-6-us-troops-say-generals-ignored-warnings/|تاریخ=۱۸ July ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۱۲ July ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۹}}|کد زبان=|وبگاه=Washington Post}}
{{پایان چپ‌چین}}
{{پایان منابع}}


{{یادکرد وب|عنوان=نبرد تمدن‌ها در تنگه هرمز|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/04/25/3648951/%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2|تاریخ=۲۵ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۷}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
{{جنگ رمضان}}


{{یادکرد وب|عنوان=هرمز میدان آخر جنگ میان ایران و آمریکا|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/9108353/%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۶}}|وبگاه=وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان}}
[[رده:اصلاح رباتیک کامل]]
[[رده:جنگ رمضان]]
[[رده:جنگ‌های ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:رویدادهای ۱۴۰۵]]
[[رده:جنگ‌های ایران]]
[[رده:مصورسازی]]
[[رده:ویژه‌ها]]

نسخهٔ کنونی تا ۲۶ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۴۶

نبرد هرمز
پل‌های آسیب‌دیده شهرستان خمیر پس از حملات آمریکا
پل‌های آسیب‌دیده شهرستان خمیر پس از حملات آمریکا؛ ۸ نفر کشته و ۱۹ نفر زخمی شدند، ۲۶ تیر ۱۴۰۵ش.
اطلاعات کلی
آغاز درگیری۱۷ تیر ۱۴۰۵ش
زمان و مکان
مکانتنگه هرمز و خلیج فارس
نتیجه و وضعیت
وضعیتدر حال اجرا
درگیر۱ایران
درگیر۲ایالات متحده آمریکا
فرماندهی
فرمانده۲دونالد ترامپ
واحدها
واحدها۱ارتش جمهوری اسلامی ایران
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
واحدها۲نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا
تلفات
تلفات۱بیش از ۷۸ شهید و ۸۱۲ مجروح
تلفات۲۲ کشته و ۱ مفقود (نیروهای آمریکایی در اردن)

نبرد هرمز؛ جنگ ایران و آمریکا برای کنترل تنگه هرمز در سال ۱۴۰۵ش.

نبرد هرمز، درگیری نظامی میان ایران و آمریکا بوده که بر سر کنترل تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، رخ داده است. این درگیری که ریشه در تنش‌های طولانی دو کشور دارد، با حملات هوایی آمریکا در چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵ش به سواحل جنوبی ایران و پاسخ موشکی و پهپادی ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه آغاز شد. در جریان این نبرد، دو طرف خسارات قابل توجهی به زیرساخت‌های نظامی و غیرنظامی یکدیگر وارد کردند که شامل آسیب به پل‌ها، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و خطوط ارتباطی در ایران و همچنین انهدام تأسیسات نظامی آمریکا در کویت، بحرین، اردن و عمان بود. پیامدهای اقتصادی این درگیری نیز با افزایش قیمت نفت و لغو مجوز فروش نفت ایران همراه شد.

آغاز نبرد

بامداد چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵ش، نیروهای آمریکایی با دستور مستقیم دونالد ترامپ، حملات گسترده‌ای را علیه اهداف نظامی در سواحل جنوبی ایران از جمله بندرعباس، سیریک، بوشهر، قشم و چابهار آغاز کردند. این حملات که سنتکام آن را تنبیهی و قدرتمندتر از حملات پیشین توصیف کرد، در واکنش به ادعای هدف‌قرارگرفتن سه کشتی تجاری در تنگه هرمز صورت گرفت، هرچند ایران با اشاره به تردد این شناورها از مسیرهای غیرهماهنگ شده و خاموش‌کردن سیستم‌های شناسایی، آن را اقدامی مخاطره‌آمیز و مغایر با مفاد تفاهم‌نامه اسلام‌آباد دانست که می‌توانست به بروز تصادم و اختلال در تلاش‌های تهران برای تسهیل تردد ایمن منجر شود.[۱] در پی این حملات، ارتش جمهوری اسلامی ایران در چارچوب عملیات صاعقه[۲] و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در قالب عملیات نصر ۲[۳] با پاسخ موشکی و پهپادی، ۸۵ نقطه از تأسیسات نظامی آمریکا در پایگاه‌های بحرین و کویت را هدف قرار دادند.[۴] در دور جدید حملات در ۸ شهریور ۱۴۰۵ش نیروهای آمریکایی به مناطقی از جمله بندرعباس، قشم، کنارک، سیریک، عسلویه، کرمانشاه، جزیره لاوان و اهواز حمله کردند. دونالد ترامپ ضمن تأیید این حملات، هشدار داد که در صورت هرگونه اقدام تلافی‌جویانه از سوی ایران، این کشور دیگر وجود نخواهد داشت.[۵] در پاسخ به حملات آمریکا، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران پایگاه‌های نظامی ایالات متحده را در کویت، بحرین، امارات، اردن و عراق هدف حملات موشکی و پهپادی قرار دادند.[۶]

زمینه‌ها

در صبح روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، ایالات متحده و اسرائیل با عملیات مشترک، حملات هوایی گسترده‌ای را علیه ایران آغاز کردند که به شهادت سید علی خامنه‌ای و چندین مقام ارشد انجامید. ایران در پاسخ، با شلیک موشک به اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در منطقه واکنش نشان داد و در ۱۳ اسفند با بستن تنگه هرمز، ترافیک کشتیرانی را تا ۷۰ درصد کاهش داد. آمریکا با اعزام ناوگان و اعلام محاصره دریایی، تلاش کرد مسیر را بازگشایی کند، اما با استقبال متحدانش مواجه نشد و محاصره مضاعف (محاصرهٔ ایران توسط آمریکا و محاصرهٔ خلیج فارس توسط ایران) شکل گرفت. پس از ۴۰ روز جنگ، در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش آتش‌بسی موقت با میانجی‌گری پاکستان برقرار شد و تفاهم‌نامه اسلام‌آباد در ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ش به امضا رسید که شامل بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و لغو موقت تحریم‌های نفتی بود، اما با ادعای جدید آمریکا بر سر مدیریت تنگه هرمز، اختلافات شدت یافت.[۷] در پنجم تیر ۱۴۰۵ش یک کشتی باری که خارج از مسیرهای اعلام‌شده توسط ایران تردد می‌کرد، هدف اقدام نظامی ایران قرار گرفت. تهران این اقدام را در چارچوب اعمال حاکمیت قانونی خود دانست، اما آمریکا آن را نقض آتش‌بس تلقی و در روزهای ۵،[۸] ۶ و ۷ تیر با حمله به تأسیسات نظامی ایران در سواحل جنوبی، تفاهم را نقض کرد. وزارت خارجه ایران نیز این حملات را محکوم و آن را نقض آشکار تفاهم اسلام‌آباد و منشور ملل متحد خواند و بر حق ذاتی ایران برای دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی خود تأکید کرد.[۹][۱۰]

ماهیت نبرد هرمز

به باور تحلیلگران، نبرد هرمز فراتر از یک درگیری نظامی بر سر کنترل یک آبراه، کارزاری برای تعیین مشروعیت دو نظم متضاد در نظام بین‌الملل است؛ تقابل میان نظم جهانی مبتنی بر قواعد غربی به رهبری ایالات متحده و نظم مستقل مورد نظر نظام جمهوری اسلامی ایران که بر پایهٔ حاکمیت ملی و بازتعریف هویت سیاسی، فرهنگی و دینی استوار است. این کشمکش که ریشه در انقلاب اسلامی و گسست ایران از نظام‌های دوقطبی و تک‌قطبی دارد، در تنگهٔ هرمز به نقطهٔ جوش تاریخی خود رسیده است. در حالی که کشورهای عربی منطقه همچنان درون هندسهٔ امنیتی آمریکا تعریف می‌شوند، ایران قواعد بازی را در این آبراه راهبردی به چالش کشیده است. به نظر تحلیلگران نتیجهٔ این تقابل نه تنها سرنوشت یک گذرگاه دریایی، بلکه آیندهٔ نظم امنیتی خلیج فارس و ساختار قدرت جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.[۱۱]

بازتاب‌های رسانه‌ای

بازتاب نبرد هرمز در رسانه‌های جهان به‌طور عمده بر ابعاد ژئوپلیتیکی، اقتصادی و نظامی این درگیری متمرکز بوده است. رسانه‌های انگلیسی با پوشش حملات متقابل و تأکید بر اختلافات ایران و آمریکا دربارهٔ وضعیت تنگه، از بن‌بست راهبردی و شکست اهداف اعلامی آمریکا سخن گفته‌اند. رسانه‌های عربی نیز این بحران را فراتر از موضوع کشتیرانی دانسته و آن را به رقابت ژئوپلیتیکی آمریکا و چین و تلاش برای تضعیف جایگاه منطقه‌ای ایران مرتبط دانسته‌اند. رسانه‌های چین و روسیه نیز ضمن گزارش حملات متقابل، بر تشدید تنش‌ها با وجود تفاهم پیشین تأکید کرده و برخی تحلیلگران روس، این نبرد را نماد رویکرد مداخله‌گرایانه نخبگان سیاسی غرب ارزیابی کرده‌اند.[۱۲]

پیامدها

پس از آغاز نبرد هرمز و اعلام پایان تفاهم آتش‌بس توسط دونالد ترامپ، دولت آمریکا بازگشت محاصرهٔ دریایی علیه ایران را اعلام و تعرفه‌ای معادل بیست درصد از ارزش محموله‌های عبوری از تنگه هرمز را به‌عنوان هزینه خدمات دریایی اعلام کرد. جمهوری اسلامی ایران نیز در ۲۲ تیر با بستن مجدد این آبراه، بر اعمال کنترل کامل بر آن تأکید کرد که موجب کاهش قابل توجه ترافیک کشتیرانی شد.[۱۳] وزارت خزانه‌داری ایالات متحده، مجوز فروش نفت ایران را لغو کرد، قیمت نفت برنت و قیمت بنزین در ایالات متحده روند افزایشی پیدا کرد.[۱۴]

تلفات انسانی

حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکایی «موفق‌السلطی» در اردن
حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکایی «موفق‌السلطی» در اردن

۳۱به گزارش نیویورک تایمز، بر اثر حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در اردن ۲ نظامی آمریکایی کشته و یک نفر مفقود شدند.[۱۵][۱۶][۱۷] سخنگوی وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که در حملات هوایی ۶ تا ۳۱ تیر ۱۴۰۵ش، ۶۷۰ نفر مصدوم و ۶۰ نفر[۱۸] شهید شدند که میان شهدا ۶ زن و ۳ کودک و نوجوان زیر ۱۸ سال و میان مصدومان ۳۹ زن و ۲۳ کودک و نوجوان دیده می‌شوند.[۱۹] در دور جدید حملات آمریکا بر جنوب ایران که از ۸ شهریور ۱۴۰۵ش آغاز شد تا ساعت ۲۰:۳۰ روز ۱۱ شهریور، ۱۴۲ نفر مصدوم و ۱۸ نفر کشته شدند؛ از میان مصدومان، ۶۱ زن و ۴۴ نفر زیر ۱۸ سال بوده و در میان کشته‌شدگان نیز ۲ زن و یک کودک دیده می‌شوند.[۲۰]

خسارات مادی

کشور / طرف درگیر موقعیت / پایگاه‌های هدف خلاصه خسارات وارده به زیرساخت‌ها و تجهیزات
جمهوری اسلامی ایران استان‌های هرمزگان، خوزستان، بوشهر، لرستان، سیستان و بلوچستان، گلستان و یزد
  • آسیب به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ارتباطی؛ پل ریلی آق‌تکه‌خان در شهرستان آق‌قلای استان گلستان[۲۱] و چندین پل و تونل و ایستگاه راه‌آهن بندرعباس[۲۲]
  • خسارت به خطوط انتقال برق، دکل‌های مخابراتی، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و پمپ‌های آب ساحلی.[۲۳]
  • آسیب به برج مراقبت دریایی چابهار، سایت در حال ساخت نیروگاه هسته‌ای دارخوین و یک مرکز درمانی در خوزستان.[۲۴]
ایالات متحده آمریکا و کشورهای میزبان کویت

پایگاه علی‌السالم، عریفجان و مینا عبدالله

  • انهدام و آسیب به رادارهای اخطار اولیه و کنترل هوایی
  • تخریب آشیانه‌ها، رمپ‌های استقرار و سوله‌های نگهداری قطعات پهپادهای MQ9 و تسلیحات تیپ ۱۴۲ توپخانه ارتش آمریکا.
  • انهدام مرکز آماد و پشتیبانی ارتش آمریکا (شرکت KGL).[۲۵]
  • خسارت به زیرساخت‌های انتقال سامانه موشکی، تأسیسات نفتی، نیروگاه‌های برق و واحدهای آب‌شیرین‌کن کویت.[۲۶]
بحرین

پایگاه شیخ عیسی، جفیر و بندر سلمان

  • تخریب مرکز مدیریت NSI، مرکز کنترل فرماندهی، انبارهای قطعات و مخازن سوخت ناوگان پنجم دریایی آمریکا.
  • انهدام سامانه‌های راداری پاتریوت، رادار کشف و کنترل هوایی و سامانه پدافندی C-RAM.
  • آسیب به آشیانه‌های هواپیمای جنگ الکترونیک P8، مراکز تعمیرات بالگرد و ساختمان استقرار نیروها.
  • انهدام دپوی شناورهای بدون سرنشین (شمپاد) و تخریب مرکز هوش مصنوعی.[۲۷]
اردن

پایگاه‌های الازرق، موفق‌السلطی، پرنس حسن و فرودگاه عقبه

  • تخریب مرکز فرماندهی و کنترل جدید آمریکا در غرب آسیا
  • انهدام و آسیب به شیلترها و رمپ‌های نگهداری جنگنده‌های F-15، F-16 و F-35 و پهپادهای راهبردی MQ9.[۲۸]
  • آسیب سنگین به بالگردهای عملیاتی بلک‌هاوک، هواپیماهای ترابری C17 و هواگردهای فرماندهی P8[۲۹]
  • آتش‌سوزی در مخازن سوخت و زاغه‌های موشکی و مهمات.[۳۰][۳۱]
عمان

بندر دقم، صخره‌های سلامه و منطقه غنم

  • انهدام رادار دوربرد هوایی FPS و رادارهای کنترل دریایی و هوایی مستقر در سواحل.
  • تخریب مراکز پشتیبانی لجستیکی ناوها و سکوهای سوخت‌رسانی ناوهای هواپیمابر.[۳۲][۳۳]
قطر

پایگاه هوایی العدید

  • انهدام یک سامانه راداری برد بلند ارتش آمریکا.
  • انهدام و آسیب جدی به چندین فروند هواپیمای راهبردی سوخت‌رسان آمریکایی.[۳۴]
سوریه

منطقه التنف

  • تخریب مرکز فرماندهی عملیات ویژه ارتش آمریکا.
  • انهدام یک سامانه راداری و چند فروند بالگرد عملیات ویژه.[۳۵]
کل منطقه (آمار ۱۵ روزه خسارات ارتش آمریکا از ۱۷ تا ۳۱ تیر ۱۴۰۵ش) حوزه راداری و پدافندی
  • ۷ مرکز فرماندهی و کنترل و ۳ سامانه ارتباط ماهواره‌ای
  • ۶ رادار پدافندی پاتریوت، ۳ رادار کنترل/مانیتورینگ هوایی و دریایی، ۲ رادار پدافندی و ۱ مجموعه راداری تاکتیکی
  • ۸ سامانه راداری کشف و اخطار اولیه، ۷ رادار دفاع موشکی هوایی، ۵ رادار برد بلند، ۳ سامانه راداری EPS و ۲ رادار EPS 117

حوزه پشتیبانی و لجستیک:

  • ۶ مرکز تعمیر و نگهداری جنگنده و بالگرد و ۳ مرکز پشتیبانی و لجستیک
  • ۱۲ مخزن سوخت، ۱۷ انبار پشتیبانی تسلیحاتی/قطعات شناورها و هواگردها و ۶ زاغه موشکی

حوزه زیرساخت‌های عملیاتی

  • ۶ آشیانه پهپاد MQ-9، ۵ آشیانه جنگنده و ۴ شلتر جنگنده
  • ۱ سوله آماده‌سازی جنگنده F-15 و ۱ سوله پهپادی (حاوی ۸ پهپاد آکبند)
  • ۲ مرکز فرماندهی، ۲ مرکز مخابرات سیگنالی، ۱ مرکز داده‌های اطلاعاتی و ۱ مرکز هوش مصنوعی/پردازش داده آمازون
  • ۱ سکوی سوخت‌گیری ناو هواپیمابر، ۱ اسکله سوخت و ۱ ایستگاه پمپاژ سوخت
  • ۱ آشیانه هواپیمای P-8، ۴ سکوی موشکی هایمارس، ۴ مجتمع پدافند پاتریوت و ۶ سکوی پرتاب موشکی
  • ۱ مرکز دپوی شناورهای مدیریت‌پذیر از دور (شمپاد) و ۶ رمپ پرواز و توقف

حوزه عملیات هوایی (تجهیزات و پرنده‌ها)

  • ۱۱ فروند جنگنده و بالگرد (روی زمین)، ۱ فروند جنگنده F-15 (داخل شلتر) و ۴ بالگرد سنگین
  • ۱۷ فروند پهپاد شناسایی/عملیاتی (از جمله ۸ فروند آکبند)
  • ۱ فروند هواپیمای P-8، ۱ فروند هواپیمای ترابری C-17 و ۸ فروند هواپیمای سوخت‌رسان
  • ۶ موشک ذخیره[۳۶]

پانویس

  1. ↑ «نقشه مسیرهای ایران و عمان در تنگه هرمز»، رویداد ۲۴.
  2. ↑ «مرحله هفدهم عملیات صاعقه ارتش؛ ادامه حملات پهپادهای ارتش به پایگاه‌های آمریکا در کویت»، وب‌سایت عصر ایران.
  3. ↑ «ببینید: تصاویر موج 17 تا 20 عملیات نصر2 منتشر شد»، خبرگزاری تسنیم.
  4. ↑ «تفاهم ایران و آمریکا | ترامپ: آتش‌بس با ایران تمام شده است»، وب‌سایت آفتاب.
  5. ↑ «18 شهید در حملات جدید آمریکا به ایران / بندرعباس، قشم، کنارک، سیریک، عسلویه، کرمانشاه، جزیره لاوان و اهواز / حمله سپاه به پایگاه آمریکا در اردن / ارتش: حمله به مراکز آمریکا در امارات و بحرین»، وب‌سایت عصر ایران.
  6. ↑ «جزییات حملات کوبنده سپاه و ارتش علیه پایگاه‌های ارتش متجاوز آمریکا»، خبرگزاری رسا.
  7. ↑ «آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز»، همشهری آنلاین.
  8. ↑ «اعتراف آمریکا به نقض آتش‌بس؛ سنتکام حمله به ایران را تأیید کرد»، خبرگزاری ایرنا.
  9. ↑ «حمله آمریکا به ایران امروز ۶ تیر ۱۴۰۵ / آتش‌بس نقض شد»، اقتصاد آنلاین.
  10. ↑ «حملات وحشیانه آمریکا در بامداد ۷تیر ۱۴۰۵؛ واکنش تند و هشدار آمیز ایران»، همشهری آنلاین.
  11. ↑ «نبرد تمدن‌ها در تنگه هرمز»، خبرگزاری تسنیم.
  12. ↑ «بن‌بست تنگه هرمز عمیق‌تر شد/ بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان»، خبرگزاری مهر.
  13. ↑ «در روز نود و یکم آتش‌بس چه گذشت؟»، وب‌سایت انتخاب.
  14. ↑ «واکنش فوری بازارهای جهانی به اظهارات ترامپ دربارهٔ ایران/ نفت۹ درصد جهش کرد/ بورس آمریکا ریخت»، وب‌سایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد.
  15. ↑ "ماذا نعرف عن حوادث القوات الأمریکیة فی الأردن؟"، الجزیره.
  16. ↑ “Iran War Live Updates: U.S. and Iran Edge Closer to Wider War After U.S. Service Members Killed”, New York Times.
  17. ↑ «آنچه گذشت؛ کشته شدن دو نظامی آمریکایی در حمله ایران به اردن؛ هگست: عزم ما راسخ‌تر شده است»، وب‌سایت بی‌بی‌سی.
  18. ↑ «آخرین جزئیات از حمله آمریکا به جنوب ایران/ تعداد شهدا اعلام شد»، وب‌سایت اکو ایران.
  19. ↑ «۵۳ شهید و ۵۹۲ زخمی در موج جدید حملات به کشور»، خبرگزاری فرارو.
  20. ↑ «آمار وزارت بهداشت از مصدومان و شهدای حملات اخیر به ایران»، وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد.
  21. ↑ «هدف گرفتن کریدورهای اوراسیایی ایران؛ پیامدهای حمله به پل راهبردی آق‌تکه‌خان»، خبرگزاری ایرنا.
  22. ↑ «در حملات شب گذشته آمریکا به ایران کدام زیرساخت‌ها آسیب دید؟»، خبر آنلاین.
  23. ↑ «صبحانه خبری، ۲۳ تیر ۱۴۰۵؛ از موج جدید حملات آمریکا علیه ایران برای سومین شب متوالی»، وب‌سایت انتخاب.
  24. ↑ «شبی که موشک‌های آمریکا به کودکان سرطانی رسید/انفجار در بیمارستان اهواز»، خبرگزاری تسنیم.
  25. ↑ «ضربات سنگین سپاه به آمریکا در منطقه؛ از تنگه هرمز تا بحرین و اردن، عملیات «نصر۲» با قدرت ادامه دارد»، خبرگزاری آوا.
  26. ↑ «کویت مدعی حملات ایران به نیروگاه و تأسیسات آب شیرین‌کن شد»، خبرگزاری فارس.
  27. ↑ «انهدام بتلکو و مرکزهوش مصنوعی بحرین؛ سپاه چشم دیجیتال آمریکا را کور کرد»، خبرگزاری تسنیم.
  28. ↑ «حمله سپاه به آشیانه جنگنده‌های اف ۱۵، ۱۶ و ۳۵ | پهپادهای راهبردی MQ9 آمریکا منهدم شد»، همشهری آنلاین.
  29. ↑ «حملات موشکی و پهپادی به بحرین، کویت، اردن و قطر»، خبرگزاری تسنیم.
  30. ↑ "صواریخ إیران أربکت دفاعاتها.. واشنطن تعلن مقتل جندیین وفقدان آخر بالأردن"، الجزیره.
  31. ↑ «قدردانی سپاه از اطلاعات مردم اردن»، خبرگزاری مهر.
  32. ↑ «پایگاه آمریکا و چند پل ارتباطی در بحرین، هدف حملات ارتش»، خبرگزاری فارس.
  33. ↑ «دور جدید حملات دشمن آمریکایی به پل‌ها و زیر ساخت‌های ایران/ بزرگ‌ترین حمله موشکی- پهپادی ایران به بحرین»، خبرگزاری تابناک.
  34. ↑ «سپاه: پایگاه العدید قطر و تجهیزات راهبردی آمریکا هدف قرار گرفت»، وب‌سایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد.
  35. ↑ «حمله غافلگیرانه سپاه به مرکز فرماندهی عملیات ویژه دشمن در التنف سوریه»، خبرگزاری ایرنا.
  36. ↑ «اختصاصی؛ فهرست خسارات بسیار سنگین آمریکا در پی حملات ایران منتشر شد»، خبرگزاری تسنیم.

منابع