برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۵: خط ۵:


== نام‌گذاری زبان فارسی ==
== نام‌گذاری زبان فارسی ==
در دورهٔ [[ساسانیان|ساسانی]] زبان رایج در استان پارت (پارتی) را «پهلویگ» و زبان رسمی پادشاهان ساسانی را پارسیگ می‌نامیدند، زیرا خاستگاه و مرکز آن استان پارس (فارس) بود. از سده ۳ هجری قمری به بعد، اصطلاح «پارسی» یا «فارسی» به «فارسی دری» اطلاق شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225278/پهلوی،-زبان-و-ادبیات رضایی باغ‌بیدی، «پهلوی، زبان و ادبیات پهلوی»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> امروزه این زبان در [[ایران]] و کشورهای جهان به‌نام «زبان فارسی» اما در افغانستان به «زبان دری» و در تاجیکستان به «زبان تاجیکی» خوانده می‌شود.<ref>[http://khane-adabiat.com/حداد-عادل-زبان-فارسی،-سرمایه-مشترک-ایر/ «حداد عادل: زبان فارسی، سرمایۀ مشترک ایران، افغانستان و تاجیکستان است»، وب‌سایت خانۀ ادبیات افغانستان.]</ref>
در دورهٔ [[ساسانیان]]، زبان رایج در استان پارت (پارتی) را «پهلویگ» و زبان رسمی پادشاهان ساسانی را پارسیگ می‌نامیدند، زیرا خاستگاه و مرکز آن استان پارس (فارس) بود. از سده ۳ هجری قمری به بعد، اصطلاح «پارسی» یا «فارسی» به «فارسی دری» اطلاق شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225278/پهلوی،-زبان-و-ادبیات رضایی باغ‌بیدی، «پهلوی، زبان و ادبیات پهلوی»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> امروزه این زبان در [[ایران]] و کشورهای جهان به‌نام «زبان فارسی» اما در افغانستان به «زبان دری» و در تاجیکستان به «زبان تاجیکی» خوانده می‌شود.<ref>[http://khane-adabiat.com/حداد-عادل-زبان-فارسی،-سرمایه-مشترک-ایر/ «حداد عادل: زبان فارسی، سرمایۀ مشترک ایران، افغانستان و تاجیکستان است»، وب‌سایت خانۀ ادبیات افغانستان.]</ref>


== پیشینه زبان فارسی ==
== پیشینه زبان فارسی ==
خط ۶۲: خط ۶۲:


=== ادبیات غنی و شعر ===
=== ادبیات غنی و شعر ===
زبان فارسی از پشتوانهٔ ادبیات بسیار غنی و بی‌نظیر در جهان برخوردار بوده است. شعر، رکن اصلی ادبیات فارسی است که پیشینهٔ آن به سروده‌های [[زرتشت]] در سه‌هزار سال پیش می‌رسد و در دوران جدید با تلاش و سروده‌های [[رودکی]]، [[سنایی|سنایی غزنوی]]، [[فردوسی]]، [[نظامی گنجوی|نظامی]]، [[خاقانی]]، [[سعدی شیرازی|سعدی]]، [[مولانا|مولوی]]، [[حافظ]]، جامی، [[صائب تبریزی]]، [[بیدل]] دهلوی، [[شهریار (شاعر)|شهریار]]، [[نیما یوشیج|نیما]]، [[اخوان ثالث|اخوان]] و هزاران شاعر فارسی‌گوی دیگر، آثار حماسی، عرفانی، اخلاقی و ادبی در قالب شعر پدید آمده و موجب ماندگاری این زبان شده است.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/43332 «زبان فارسی و اهمیت آن»، وب‌سایت پیشخوان.]</ref>
زبان فارسی از پشتوانهٔ ادبیات بسیار غنی و بی‌نظیر در جهان برخوردار بوده است. شعر، رکن اصلی ادبیات فارسی است که پیشینهٔ آن به سروده‌های [[زرتشت]] در سه‌هزار سال پیش می‌رسد و در دوران جدید با تلاش و سروده‌های [[رودکی]]، [[سنایی|سنایی غزنوی]]، [[فردوسی]]، [[نظامی گنجوی|نظامی]]، [[خاقانی]]، [[سعدی شیرازی|سعدی]]، [[مولانا|مولوی]]، [[حافظ]]، جامی، [[صائب تبریزی]]، [[بیدل دهلوی]]، [[شهریار (شاعر)|شهریار]]، [[نیما یوشیج|نیما]]، [[اخوان ثالث|اخوان]] و هزاران شاعر فارسی‌گوی دیگر، آثار حماسی، عرفانی، اخلاقی و ادبی در قالب شعر پدید آمده و موجب ماندگاری این زبان شده است.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/43332 «زبان فارسی و اهمیت آن»، وب‌سایت پیشخوان.]</ref>


=== گسترش خوانشی حکیمانه از اسلام ===
=== گسترش خوانشی حکیمانه از اسلام ===
خط ۱۱۲: خط ۱۱۲:


== روز زبان و ادبیات فارسی ==
== روز زبان و ادبیات فارسی ==
۲۵ [[اردیبهشت]] به‌عنوان روز پاسداشت زبان فارسی در تقویم ایران ثبت شده است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3106265/گرامیداشت-روز-زبان-و-ادبیات-فارسی «گرامی‌داشت روز زبان و ادبیات فارسی»، خبرگازی صدا و سیما.]</ref>
[[۲۵ اردیبهشت]] به‌عنوان روز پاسداشت زبان فارسی در تقویم ایران ثبت شده است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3106265/گرامیداشت-روز-زبان-و-ادبیات-فارسی «گرامی‌داشت روز زبان و ادبیات فارسی»، خبرگازی صدا و سیما.]</ref>


== متون ماندگار و مهم به زبان فارسی ==
== متون ماندگار و مهم به زبان فارسی ==
خط ۱۱۸: خط ۱۱۸:
# «دانشنامهٔ علائی»، نخستین دانشامهٔ علوم و فلسفه از «[[ابن‌سینا]]»؛<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/245466/دانشنامه-علائی پزشک و خضرایی، «دانشنامه علائی»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>
# «دانشنامهٔ علائی»، نخستین دانشامهٔ علوم و فلسفه از «[[ابن‌سینا]]»؛<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/245466/دانشنامه-علائی پزشک و خضرایی، «دانشنامه علائی»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>
# «هدایة المتعلمین فی‌الطب»، قدیمی‌ترین متن پزشکی از «ابوبکر ربیع بن احمد الأخوینی البخاری»؛
# «هدایة المتعلمین فی‌الطب»، قدیمی‌ترین متن پزشکی از «ابوبکر ربیع بن احمد الأخوینی البخاری»؛
# «التفهیم لاوائل صناعه التنجیم» دربارهٔ هندسه، حساب، هیئت، اسطرلاب و احکام نجوم از «[[ابوریحان بیرونی]]»؛<ref>[http://parsianjoman.org/?p=8121 متینی، «نوآوری‌های ابوریحان بیرونی در ساختن واژه‌های دانشی پارسی»، وب‌سایت پارسی انجمن.]</ref>
# «[[التفهیم لاوائل صناعه التنجیم]]» دربارهٔ هندسه، حساب، هیئت، اسطرلاب و احکام نجوم از «[[ابوریحان بیرونی]]»؛<ref>[http://parsianjoman.org/?p=8121 متینی، «نوآوری‌های ابوریحان بیرونی در ساختن واژه‌های دانشی پارسی»، وب‌سایت پارسی انجمن.]</ref>
# «[[شاهنامه]]» شاهکار ادبی و اثر حماسی منظوم از «[[فردوسی]]»؛<ref>[https://www.khorasanzameen.net/php/read.php?id=172 رویین، «ما و شاهنامۀ فردوسی»، وب‌سایت خراسان زمین.]</ref>
# «[[شاهنامه]]» شاهکار ادبی و اثر حماسی منظوم از «[[فردوسی]]»؛<ref>[https://www.khorasanzameen.net/php/read.php?id=172 رویین، «ما و شاهنامۀ فردوسی»، وب‌سایت خراسان زمین.]</ref>
# «تاریخ بیهقی» شاهکار ادبی و تاریخی از «[[ابوالفضل بیهقی|ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی]]»؛<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/7215 صطفوی سبزواری، «تاریخ بیهقی»، وب‌سایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
# «تاریخ بیهقی» شاهکار ادبی و تاریخی از «[[ابوالفضل بیهقی|ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی]]»؛<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/7215 صطفوی سبزواری، «تاریخ بیهقی»، وب‌سایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>