صفحهای تازه حاوی «<big>'''امنیت فرهنگی زنان؛'''</big> نهادینگی و پذیرش عمومی مشارکت و حضور بیگزند زنان در اجتماع. امنیت فرهنگی زنان در رفتار متعادل و سازگار با اخلاق فردی و اجتماعی جلوهگر میشود و برآمده از امنیت اخلاقی و اجتماعی است. وجود بسترهای اجتماعی برای ت...» ایجاد کرد |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) +رده:امنیت، +رده:مطالعات زنان، +رده:مطالعات فرهنگی، +رده:واژگان علوم اجتماعی (هاتکت)، ابرابزار |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = نهادینگی و پذیرش عمومی مشارکت و حضور بیگزند زنان در اجتماع | |||
امنیت فرهنگی زنان | | عنوان اصلی = امنیت فرهنگی زنان | ||
== | | عنوان انگلیسی = | ||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = [[جامعهشناسی]] / [[مطالعات زنان]] / [[فرهنگپژوهی]] | |||
| نوع مفهوم = مفهوم فرهنگی - اجتماعی | |||
| معنای اصطلاحی = وضعیتی مطمئن و عاری از تهدید نسبت به حضور، مشارکت و کنشگری زنان در عرصههای اجتماعی از منظر فرهنگی | |||
| حوزه کاربرد = مطالعات زنان، [[جامعهشناسی فرهنگی]]، [[فرهنگ عمومی]]، سیاستگذاری اجتماعی | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
== | | نخستین کاربرد = | ||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[امنیت اخلاقی]]، [[امنیت اجتماعی]]، [[سبک زندگی]] ایرانی ـ اسلامی، [[حجاب]]، [[هویت فرهنگی]]، کنشگری اجتماعی زنان | |||
| اهمیت = تقویت سلامت روانی و اجتماعی زنان، استحکام بنیان [[خانواده]]، افزایش مشارکت فرهنگی و اجتماعی، کاهش آسیبهای اخلاقی و هویتی | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''امنیت فرهنگی زنان؛'''}} نهادینگی و پذیرش عمومی مشارکت و حضور بیگزند زنان در اجتماع. | |||
امنیت فرهنگی زنان در رفتار متعادل و سازگار با اخلاق فردی و اجتماعی جلوهگر میشود و برآمده از امنیت اخلاقی و اجتماعی است. وجود بسترهای اجتماعی برای تحقق امنیت فرهنگی در جامعه سبب میشود که بانوان با آسودگی خاطر به کنشگری اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بپردازند. همچنین امنیت فرهنگی زنان سبب تقویت سلامت روحی و روانی فرد و جامعه میشود. | |||
== | == مفهومشناسی == | ||
امنیت بهمعنای در امان بودن،<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/امنیت . دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه امنیت.]</ref> هرگاه در حوزهٔ فرهنگ مورد توجه باشد بهمعنای احساس آرامش و آسودگی خاطر جامعه دربارهٔ ارزشها، آداب و رسوم و باورهایی است که مسیر و هدف اصلی زندگی را نشان میدهند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3286 . «بیانات در مراسم مشترک یگانهای نظامی استان کرمان»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> امنیت فرهنگی زنان نیز بهمعنای برقراری وضعیتی مطمئن و خالی از هرگونه تهدید و تعرض نسبت به حضور و کنشگری اجتماعی آنان است.<ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/44359/امنیت-فرهنگی-چیست . «امنیت فرهنگی چیست»، وبسایت شعار سال.]</ref> | |||
== | == عوامل تأثیرگذار بر امنیت فرهنگی زنان == | ||
تعهد و تعلق بانوان به فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در امنیت فرهنگی آنها اثرگذار است و این دلبستگی به فرهنگ، در سبک زندگی آنها جلوهگر میشود. ماهیت فرهنگی [[انقلاب اسلامی]]، رویآوری بانوان به سبک زندگی اصیل ایرانی را افزایش داده است و از این طریق، عوامل تهدیدکننده امنیت فرهنگی آنها مانند وابستگی فرهنگی، خودباختگی، بحران [[هویت زن|هویت]] و تهاجم فرهنگی را کاهش داده است.<ref>[https://journals.abru.ac.ir/article_35499.html . سیمبر و رضاپور، «امنیت فرهنگی از منظر آیتالله خامنهای»، 1397ش، ص131.]</ref> با وجود این در جامعه ایرانی، همچنان چالشهایی در برابر امنیت فرهنگی زنان وجود دارد؛ بهطور مثال، افزایش نرخ [[طلاق]]، تعداد زنان مطلقه و [[زنان سرپرست خانوار|سرپرست خانوار]] را افزایش داده است و نگرشهای منفی به زنان مطلقه و [[زنان سرپرست خانوار در ایران|سرپرست خانوار]] در جامعه، امنیت فرهنگی آنها را به چالش میکشد. در این زمینه، صاحبنظران خواستار برنامهریزیهای گسترده با هدف اصلاح انگارههای اجتماعی و افزایش آگاهی عمومی دربارهٔ خانوارهای زنسرپرست هستند تا شرایط مناسب برای مشارکت اجتماعی آنها فراهم شود.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_5877.html . وثوقی اصل و همکاران، «تبیین امنیت و احساس امنیت اجتماعی زنان سرپرست خانوار با تمرکز بر سرمایه فرهنگی و اجتماعی»، 1402ش، ص163.]</ref> در همین چارچوب، هرگونه برنامهریزی و سیاستگذاری نیازمند توجه به وجوه ذهنی، زبانی، معنایی، گفتمانی، تصوری، ادراکی، احساسی، روانی و اخلاقی در فرد و جامعه است.<ref>[https://quarterly.risstudies.org/article_166563.html . پورسعید، «نسبت مفهومی فرهنگ و امنیت: جستاری در چیستی، امنیت فرهنگی»، 1401ش، ص177.]</ref> در آموزههای اسلام نیز امنیت اخلاقی، عامل امنیت فرهنگی بانوان دانسته شده است.<ref>[https://civilica.com/doc/1574030/ . یعقوبی و احمدی، «نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی و اجتماعی از منظر قرآن و روایات»، 1400ش، ص6-8.]</ref> | |||
بر اساس ارزشهای مقبول در فرهنگ اصیل ایرانی، تقویت فضایل اخلاقی در بانوان و حفظ حریم توسط آنها، نقش اساسی در ارتقاء امنیت فرهنگی آنها دارد. حجاب و رعایت حدود پوشش متناسب با احکام اسلامی، موجب مصونیت آنها در برابر استفادهٔ ابزاری و سوءاستفادههای اخلاقی میشود. پوشش نامناسب زنان در جامعه، امنیت فرهنگی بانوان را تهدید میکند. همچنین ارتباط کلامی عفیفانه مردان و زنان، سبب حفظ کرامت بانوان میشود. از سوی دیگر، اسلام برای حضور اجتماعی زنان و مردان مرزهایی سازگار با [[فطرت]] سالم انسانی تعیین کرده است. برای بانوان این مرزها متناسب با استعدادهای فطری و توانمندیهای درونی، روحی و جسمی آنها است. رعایت این مرزها افزایش امنیت فرهنگی زنان را در پی دارد.<ref>[https://civilica.com/doc/1574030/ . یعقوبی و احمدی، «نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی و اجتماعی از منظر قرآن و روایات»، 1400ش، ص7-10.]</ref> | |||
==پانویس== | == عوامل تهدیدکنندهٔ امنیت فرهنگی زنان == | ||
{{پانویس}} | رشد ناهنجاریها، ضد ارزشها و رذایل اخلاقی در جامعه، از جمله مهمترین عوامل تهدیدکنندهٔ امنیت فرهنگی بانوان است؛ بهویژه گرایش به سبک زندگی غربی و الگوپذیری از آن در پوشش ظاهری نیمهبرهنه و جلوهگری با زیورآلات و اکسسوری ناسازگار با فرهنگ اصیل ایرانی، آشکارا امنیت فرهنگی زنان ایرانی را به خطر میافکند.<ref>[https://civilica.com/doc/1574030/ . یعقوبی و احمدی، «نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی و اجتماعی از منظر قرآن و روایات»، 1400ش، ص6-9.]</ref> | ||
==منابع== | |||
* «امنیت فرهنگی چیست»، وبسایت شعار سال، تاریخ درج مطلب: | == کارکردها == | ||
* «بیانات در مراسم مشترک یگانهای نظامی استان | برقراری امنیت فرهنگی زنان، به تقویت سلامت روحی و روانی<ref>[https://www.sid.ir/paper/203309/fa . فتوحی و همکاران، «بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت دختران (مطالعه موردی دانشگاههای پیام نور، آزاد و علمی کاربردی شهرستان سقز)»، 1397ش، ص107.]</ref> بانوان در [[خانواده]] کمک میکند که خود سبب افزایش سلامت روانی جامعه میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/84897398/رد-پای-امنیت-روانی-زنان-در-پژوهش-ها . پروسنان، «رد پای امنیت روانی زنان در پژوهشها»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> | ||
* پروسنان، امیر، «رد پای امنیت روانی زنان در پژوهشها»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: | همچنین امنیت فرهنگی بانوان، سبب استحکام بنیان خانواده و بهبود روابط خانوادگی میان اعضای خانواده شده و خیانتهای زناشویی را کاهش میدهد.<ref>[https://civilica.com/doc/1574030/ . یعقوبی و احمدی، «نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی و اجتماعی از منظر قرآن و روایات»، 1400ش، ص9-10.]</ref> | ||
* «پلیس امنیت نباید متولی آموزش حجاب باشد/ گشت ارشاد مسئولان و سلبریتیها را فعال کنید»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: | مهیا شدن بسترهای امنیت فرهنگی سبب افزایش مشارکت اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی زنان میشود.<ref>[https://journals.abru.ac.ir/article_35499.html . سیمبر و رضاپور، «امنیت فرهنگی از منظر آیتالله خامنه ای»، 1397ش، ص131.]</ref> | ||
* پورسعید، فرزاد، «نسبت مفهومی فرهنگ و امنیت: جستاری در چیستی امنیت فرهنگی، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره | |||
* حسینی، سید مجتبی و همکاران، «بررسی موانع و راهکارهای تأمین امنیت فرهنگی جمهوری اسلامی در | == راهکارها == | ||
* دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: | نخستین و مهمترین راهکار برقراری امنیت فرهنگی بانوان، توجه کامل خود آنها به عوامل تأمینکنندهٔ امنیت مانند رعایت حجاب و پوشش اسلامی است که موجب مصونیت آنها در برابر انواع تهدیدها میشود.<ref>[https://civilica.com/doc/1574030/ . یعقوبی و احمدی، «نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی و اجتماعی از منظر قرآن و روایات»، 1400ش، ص7.]</ref> | ||
* سیمبر، رضا و رضاپور، دانیال، «امنیت فرهنگی از منظر آیتالله خامنهای»، فصلنامه بحرانپژوهی جهان اسلام، شماره | دولت و حاکمیت نیز نقش مهمی در تأمین امنیت فرهنگی زنان دارد؛ جامعه ایفا میکنند. سیاستگذاری و برنامهریزی کارآمد و اثرگذار برای فراهم آوردن زمینههای امنیت فرهنگی<ref>[https://civilica.com/doc/1574030/ . یعقوبی و احمدی، «نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی و اجتماعی از منظر قرآن و روایات»، 1400ش، ص7.]</ref> و نیز مقابله با ناهنجاریهای اجتماعی، در گسترهٔ ملی،<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/06/28/2776433/%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF-%D . «پلیس امنیت نباید متولی آموزش حجاب باشد/ گشت ارشاد مسئولان و سلبریتیها را فعال کنید»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> از اقداماتی است که در توان دولتها است.<ref>[https://www.bsrq.ir/article_151080.html . حسینی و همکاران، «بررسی موانع و راهکارهای تأمین امنیت فرهنگی جمهوری اسلامی در اندیشۀ آیتالله خامنهای»، 1401ش، ص5.]</ref> همچنین استفاده از روشهای تربیتی، آموزشی، اخلاقی برای تقویت باورها و ارزشهای اجتماعی، راهکار مهمی برای برقراری امنیت فرهنگی زنان در جامعه است.<ref>[https://shoaresal.ir/fa/news/44359/امنیت-فرهنگی-چیست . «امنیت فرهنگی چیست»، وبسایت شعار سال.]</ref> | ||
* فتوحی، سردار و همکاران، «بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی | |||
* وثوقی اصل، اصغر و همکاران، «تبیین امنیت و احساس امنیت اجتماعی زنان سرپرست خانوار با تمرکز بر سرمایه فرهنگی و اجتماعی (مورد مطالعه: زنان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی شهر تهران در سال | == پانویس == | ||
* یعقوبی، ملکه و احمدی، سید عزتالله، «نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی و اجتماعی از منظر قرآن و روایات»، دوفصلنامه یافتههای علوم قرآنی، شماره | {{پانویس}} | ||
== منابع == | |||
* «امنیت فرهنگی چیست»، وبسایت شعار سال، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۳۹۵ش. | |||
* «بیانات در مراسم مشترک یگانهای نظامی استان کرمان»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۴ش. | |||
* پروسنان، امیر، «رد پای امنیت روانی زنان در پژوهشها»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۸ مهر ۱۴۰۱ش. | |||
* «پلیس امنیت نباید متولی آموزش حجاب باشد/ گشت ارشاد مسئولان و سلبریتیها را فعال کنید»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۸ شهریور ۱۴۰۱ش. | |||
* پورسعید، فرزاد، «نسبت مفهومی فرهنگ و امنیت: جستاری در چیستی امنیت فرهنگی، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره ۹۸، ۱۴۰۱ش. | |||
* حسینی، سید مجتبی و همکاران، «بررسی موانع و راهکارهای تأمین امنیت فرهنگی جمهوری اسلامی در اندیشهٔ آیتالله خامنهای»، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، شماره ۹۴، ۱۴۰۱ش. | |||
* دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۲ش. | |||
* سیمبر، رضا و رضاپور، دانیال، «امنیت فرهنگی از منظر آیتالله خامنهای»، فصلنامه بحرانپژوهی جهان اسلام، شماره ۳، ۱۳۹۷ش. | |||
* فتوحی، سردار و همکاران، «بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت دختران (مطالعه موردی دانشگاههای پیام نور، آزاد و علمی کاربردی شهرستان سقز)»، نشریه مطالعات امنیت اجتماعی، شماره ۵۶، ۱۳۹۷ش. | |||
* وثوقی اصل، اصغر و همکاران، «تبیین امنیت و احساس امنیت اجتماعی زنان سرپرست خانوار با تمرکز بر سرمایه فرهنگی و اجتماعی (مورد مطالعه: زنان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی شهر تهران در سال ۱۴۰۰)»، فصلنامه زن و جامعه، شماره ۵۳، ۱۴۰۲ش. | |||
* یعقوبی، ملکه و احمدی، سید عزتالله، «نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی و اجتماعی از منظر قرآن و روایات»، دوفصلنامه یافتههای علوم قرآنی، شماره ۱، ۱۴۰۰ش. | |||
{{امنیت}} | |||
{{زن}} | |||
[[رده:امنیت]] | |||
[[رده:مطالعات زنان]] | |||
[[رده:مطالعات فرهنگی]] | |||
[[رده:واژگان علوم اجتماعی]] | |||