زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
ابرابزار
خط ۱۱: خط ۱۱:


== پیشینه ==
== پیشینه ==
دارچین از ادویه‌هایی است که از دیرباز مورد استفاده بشر بوده است. آثاری از این گیاه، در مقابر عهد فراعنه در مصر و در عهد عتیق دیده شده است.<ref>غافقی، جامع‌المفردات، ۱۹۴۰م، ص471 و 475.</ref> محققان گذشته، در کتب داروشناسی کهن نیز به بررسی این داروی گیاهی و فواید طبی و خوراکی آن پرداخته‌اند. برای مثال ابومنصور موفق هروی، بخشی از کتاب داروشناسی خود را در ۳۷۰–۳۸۰ق به دارچین اختصاص داده است.<ref>ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص154.</ref> ابن‌سینا، دارچین را به چند دستهٔ خوب یا سیاه، سفید، مایل به سبز، دروغین و زنگی تقسیم کرده است.<ref>ابن‌سینا، قانون، ج2، 1۳۷۰ش، ص115 و 116.</ref>[[پرونده:دارچین۳.jpg|جایگزین=برداشت دارچین|بندانگشتی|برداشت دارچین]]
دارچین از ادویه‌هایی است که از دیرباز مورد استفاده بشر بوده است. آثاری از این گیاه، در مقابر عهد فراعنه در مصر و در عهد عتیق دیده شده است.<ref>غافقی، جامع‌المفردات، ۱۹۴۰م، ص471 و 475.</ref> محققان گذشته، در کتب داروشناسی کهن نیز به بررسی این داروی گیاهی و فواید طبی و خوراکی آن پرداخته‌اند. برای مثال ابومنصور موفق هروی، بخشی از کتاب داروشناسی خود را به دارچین اختصاص داده است.<ref>ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص154.</ref> ابن‌سینا، دارچین را به چند دستهٔ خوب یا سیاه، سفید، مایل به سبز، دروغین و زنگی تقسیم کرده است.<ref>ابن‌سینا، قانون، ج2، 1۳۷۰ش، ص115 و 116.</ref>[[پرونده:دارچین۳.jpg|جایگزین=برداشت دارچین|بندانگشتی|برداشت دارچین]]


== خواص درمانی ==
== خواص درمانی ==
خط ۱۸: خط ۱۸:
همچنین، ترکیب دارچین و زیره را برای علاج بواسیر، ترکیب آن با روغن زیتون، موم و زرده [[تخم‌مرغ]] را برای درمان کلیه و نیز ترکیب دارچین و [[زنجبیل]] را برای درمان نفخ و درد مفاصل مؤثر می‌دانند.<ref>جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی، کتاب چهارم و پنجم، ۱۳۸۲ش، ص51.</ref> تحقیقات در رابطه با فواید این گیاه دارویی هنوز پابرجا است و دانشمندان در تحقیقات خود ثابت کرده‌اند که دارچین، حاوی ترکیبات عالی برای محافظت از مغز است که ضمن ممانعت از تجمع پروتئین آسیب‌رسان در مغز، از بروز آلزایمر در افراد جلوگیری می‌کند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/496360/fa#downloadbottom قندهاری یزدی و دیگران، «مروری بر خواص دارویی و کاربردی دارچین»، 1393ش، ص131.]</ref> همچنین ترکیب دارچین و عسل برای درمان چاقی مؤثر است زیرا از یک طرف، اشتها را کاهش می‌دهد و از طرف دیگر چربی‌سوز است. از دیگر آثار طبی دارچین، خاصیت ضددیابتی آن است.<ref>[https://tavakolisaffron.com/خواص-دارچین/ «خواص چوب دارچین چیست؟»، وب‌سایت زغفران توکلی.]</ref>
همچنین، ترکیب دارچین و زیره را برای علاج بواسیر، ترکیب آن با روغن زیتون، موم و زرده [[تخم‌مرغ]] را برای درمان کلیه و نیز ترکیب دارچین و [[زنجبیل]] را برای درمان نفخ و درد مفاصل مؤثر می‌دانند.<ref>جرجانی، ذخیرهٔ خوارزمشاهی، کتاب چهارم و پنجم، ۱۳۸۲ش، ص51.</ref> تحقیقات در رابطه با فواید این گیاه دارویی هنوز پابرجا است و دانشمندان در تحقیقات خود ثابت کرده‌اند که دارچین، حاوی ترکیبات عالی برای محافظت از مغز است که ضمن ممانعت از تجمع پروتئین آسیب‌رسان در مغز، از بروز آلزایمر در افراد جلوگیری می‌کند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/496360/fa#downloadbottom قندهاری یزدی و دیگران، «مروری بر خواص دارویی و کاربردی دارچین»، 1393ش، ص131.]</ref> همچنین ترکیب دارچین و عسل برای درمان چاقی مؤثر است زیرا از یک طرف، اشتها را کاهش می‌دهد و از طرف دیگر چربی‌سوز است. از دیگر آثار طبی دارچین، خاصیت ضددیابتی آن است.<ref>[https://tavakolisaffron.com/خواص-دارچین/ «خواص چوب دارچین چیست؟»، وب‌سایت زغفران توکلی.]</ref>


== مصرف غذایی ==
== کاربرد در فرهنگ غذایی ایران ==
[[پرونده:دارچین۲.jpg|جایگزین=برداشت دارچین در تیهاگودا، جنوب کلمبو، پایتخت سریلانکا|بندانگشتی|برداشت دارچین در تیهاگودا، شهری کوچک در ۱۶۰ کیلومتری جنوب کلمبو، پایتخت سریلانکا]]
[[پرونده:دارچین۲.jpg|جایگزین=برداشت دارچین در تیهاگودا، جنوب کلمبو، پایتخت سریلانکا|بندانگشتی|برداشت دارچین در تیهاگودا، شهری کوچک در ۱۶۰ کیلومتری جنوب کلمبو، پایتخت سریلانکا]]
چای دارچین که از ترکیب دارچین و [[چای]] حاصل می‌شود از قدیم میان ایرانیان محبوبیت داشته است. در بساط چای‌خانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها، این ادویهٔ خوش‌بو و شادی‌بخش همواره پرطرفدار بوده است.<ref>فلاندن، سفرنامه، ۱۳۵۶ش، ص۲۵۳؛ پایندهٔ لنگرودی، آیین‌ها و باورداشت‌های گیل و دیلم، ۱۳۵۵ش، ص۹۳.</ref> استفاده از دارچین در تزئین [[شله‌زرد]]، [[حلیم]] و سایر غذاهای [[نذری]] و آیینی نیز کاربرد دارد.<ref>شاردن، سیاحت‌نامه، ج2، ۱۳۳۵–۱۳۳۶ش، ص245؛ ج4، ص267 و 268.</ref> برای مثال، در مراسم بزرگداشت پیشوایان دینی، زنان ایرانی، اسامی آن امام یا امام‌زاده را با دارچین روی نذری‌های خود می‌نویسند. علاوه بر آن، نوعی غذا به نام آرد روغن، میان عشایر ایران مرسوم است که از دارچین درست می‌شود.<ref>توکلی، ایل باصری از ترناس تا لَهباز، ۱۳۷۹ش، ص۲۳۱.</ref> [[آش]] آبادانی میبدی‌ها،<ref>جانب‌اللهی، چهل گفتار در مردم‌شناسی میبد، ۱۳۸۵ش، ص۷۹.</ref> [[رنگینک]]، نوعی حلوای نذری<ref>مظلوم‌زاده، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، ۱۳۸۳ش، ص۲۰۴.</ref> و بسیاری از غذاهای مشهور ایرانی با استفاده از دارچین، خوش‌رنگ، معطر و زیبا می‌شوند.<ref>باورچی بغدادی، «کارنامه، در باب طباخی و صنعت آن»، ۱۳۶۰ش، ص۵۳ و 56 و 57.</ref>
چای دارچین که از ترکیب دارچین و [[چای]] حاصل می‌شود از قدیم میان ایرانیان محبوبیت داشته است. در بساط چای‌خانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها، این ادویهٔ خوش‌بو و شادی‌بخش همواره پرطرفدار بوده است.<ref>فلاندن، سفرنامه، ۱۳۵۶ش، ص۲۵۳؛ پایندهٔ لنگرودی، آیین‌ها و باورداشت‌های گیل و دیلم، ۱۳۵۵ش، ص۹۳.</ref> استفاده از دارچین در تزئین [[شله‌زرد]]، [[حلیم]] و سایر غذاهای [[نذری]] و آیینی نیز کاربرد دارد؛<ref>شاردن، سیاحت‌نامه، ج2، ۱۳۳۵–۱۳۳۶ش، ص245؛ ج4، ص267 و 268.</ref> ازجمله اینکه در مراسم بزرگداشت پیشوایان دینی، زنان ایرانی، اسامی آن امام یا امام‌زاده را با دارچین روی نذری‌های خود می‌نویسند. علاوه بر آن، نوعی غذا به نام آرد روغن، میان عشایر ایران مرسوم است که از دارچین درست می‌شود.<ref>توکلی، ایل باصری از ترناس تا لَهباز، ۱۳۷۹ش، ص۲۳۱.</ref> [[آش]] آبادانی میبدی‌ها،<ref>جانب‌اللهی، چهل گفتار در مردم‌شناسی میبد، ۱۳۸۵ش، ص۷۹.</ref> [[رنگینک]]، نوعی حلوای نذری<ref>مظلوم‌زاده، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، ۱۳۸۳ش، ص۲۰۴.</ref> و بسیاری از غذاهای مشهور ایرانی با استفاده از دارچین، خوش‌رنگ، معطر و زیبا می‌شوند.<ref>باورچی بغدادی، «کارنامه، در باب طباخی و صنعت آن»، ۱۳۶۰ش، ص۵۳ و 56 و 57.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==