امالبنین
.jpg){kind=link}
امالبنین؛ همسر امام علی و مادر چهار شهید کربلا.
فاطمه بنت حِزّام، مشهور به امالبنین، از قبیلۀ بنیکِلاب بود و بین سالهای پنجم و ششم هجری تولد یافت. او با امام علی ازدواج کرد و چهار پسر شجاع به نامهای عباس، جعفر، عبدالله و عثمان داشت که همه در کربلا به شهادت رسیدند. امالبنین به وفاداری، ادب و دلبستگی به اهلبیت مشهور بود و پس از عاشورا، مصائب اهلبیت را ترویج کرد. در ایران، سفرههای نذری به نام او پهن میشود و باور دارند حضور او بر سفره نشانه قبولی نذر است. آرامگاه او در بقیع است و روز سیزدهم جمادیالثانی به نام «روز بزرگداشت مادران و همسران شهدا» ثبت شده است.
تولد و نسب امالبنین
فاطمه بنت حِزّام، مشهور به «امالبنین»، از قبیلۀ بنیکِلاب بود.[۱] تاریخنویسان نام مادر او را لیلی یا ثَمامه دختر سهیل بن عامر ذکر کردهاند.[۲] از زمان تولد او اطلاعات دقیقی در دست نیست؛ اما با توجه به برخی شواهد میتوان تولد او را بین سالهای پنجم و ششم هجری دانست.[۳]
داستان تولد امالبنین
حِزام پدر امالبنین خواب دید که بر روی زمین حاصلخیزی نشسته و مرواریدی در دست دارد که پیوسته آن را برانداز میکند و محو زیبایی او شده است، در آن حال سوارهای از او تقاضای خرید مروارید را میکند. حِزام تعبیر این خواب را از معبران پرسید، آنها گفتند بهزودی صاحب دختری میشود که شخصیت والایی به خواستگاری او خواهد آمد که او (حزام) نیز بهواسطۀ این ازدواج به بزرگی خواهد رسید.[۴]
ازدواج و خانواده امالبنین
مدتی پس از شهادت حضرت فاطمه زهرا، امام علی از برادرش عقیل خواست تا بانویی از تبار دلیرمردان عرب را به او معرفی کند تا برای او پسری شجاع به دنیا آورد.[۵] عقیل، «امالبنین» را که پدر و اجدادش از شجاعترین و دلیرترین افراد قوم عرب بودند، معرفی کرد.[۶]
امالبنین نیز در اینباره خوابی دید که حاکی از مبارک بودن این ازدواج بود.[۷] ثمرۀ این ازدواج، چهار پسر به نامهای عباس، جعفر، عبدالله و عثمان بود و به همین خاطر او را «امالبنین» مینامیدند. فرزندان او همگی در کربلا به شهادت رسیدند و نسل او از طریق عبدالله فرزند عباس بن علی ادامه یافت.[۸]
ویژگیهای اخلاقی امالبنین
امالبنین را شاعر و خوشبیان[۹] معرفی کردهاند. او نسبت به اهلبیت دلبستگی خاصی داشت و خود را وقف خدمت به آنان کرده بود.[۱۰] ارادت او به این خاندان بهگونهای بود که وقتی خبر شهادت فرزندانش را برایش آوردند به آن توجهی نکرد و جویای خبری از امام حسین شد.[۱۱] در تاریخ این امر را کمسابقه دانستهاند که زنی فرزندان هَووی خود را چنان دوست داشته باشد که حتی آنان را بر فرزندان خود مقدم بدارد.[۱۲] امالبنین نزد اهلبیت جایگاه خاصی داشت تا آنجا که در ایام عید به محضرش میرفتند و به او ادای احترام میکردند.[۱۳] حضرت زینب پس از واقعۀ کربلا همواره مقام او را گرامی میداشت و به دیدارش میرفت.[۱۴] برخی ویژگیهای او عبارتاند از:
وفاداری امالبنین
امالبنین در خاندانی پرورش یافته بود که به وفاداری شهره بودند؛ او پس از شهادت امام علی، ازدواج نکرد.[۱۵] حس وفاداری در فرزندان او نیز بارز بود که نمونهای از آن، در وفاداری فرزندانش به امام حسین در کربلا آشکار شد.[۱۶]
ادب امالبنین
او زمانی که وارد خانۀ امام علی شد خود را خادم فرزندان حضرت زهرا میدانست و با آنان همواره باادب رفتار میکرد، این ویژگی در فرزندانش نیز مشخص بود؛ بهگونهای که حضرت عباس همواره امام حسین را «یا سیدی» و «یا اباعبدالله» خطاب میکرد.[۱۷]
شجاعت امالبنین
امالبنین همچون خاندانش شجاع و دلیر بود. پس از شهادت امام حسین و یارانش برای عزاداری در بقیع حضور مییافت. شهامت او در آن فضای خفقانبار سبب میشد تا سایر مردم هم به پشتوانۀ او در آنجا حضور یابند.[۱۸]
شهادت فرزندان امالبنین
حضرت زینب پس از بازگشت به مدینه، به دیدار او رفت و شهادت چهار فرزندش در کربلا را به او اطلاع داد.[۱۹] در گزارشی تاریخی آمده است که وقتی خبر شهادت فرزندانش را شنید از احوال امام حسین پرسید و گفت اگر حسین زنده باشد، شهادت فرزندانم آسان است.[۲۰]
پاسداشت نهضت عاشورا توسط امالبنین
امالبنین پس از واقعۀ کربلا، با نوحهسرایی و مرثیهخوانی مصائب اهلبیت در واقعۀ کربلا را برای مردم بیان میکرد.[۲۱] برخی در اینباره، اشعاری را به او نسبت دادهاند.[۲۲]
امالبنین در فرهنگ ایرانیان
.jpg){kind=link}
شیعیان ایران بر اساس یک باور فرهنگی، برای دور کردن بلا و دستیابی به حاجتهای خود، به این بانو متوسل میشوند و از او طلب یاری میکنند. در ذیل به مواردی از آن اشاره میشود:
سفرۀ امالبنین
.jpg){kind=link}
مردم برخی از روستاها و شهرهای ایران، سفرهای نذری به نام امالبنین برپا میکنند که به «سفرۀ مادر حضرت ابوالفضل» یا «سفرۀ مادر حضرت عباس» نیز شهرت دارد. همچنین سفرهای به نام «بیبی سهشنبه» در مناطقی مانند خراسان[۲۳] به حضرت امالبنین و در جاهایی دیگر مانند شاهرود[۲۴] به حضرت فاطمۀ زهرا نسبت دادهاند و به نام آن دو بیبی «سفرۀ امالبنین» و «سفرۀ حضرت فاطمه» نامیدهاند.[۲۵]
آش و حلوای نذری
آش و حلوا دیگر نذریهایی است که به نام امالبنین میدهند. در بیشتر مناطق به نام «آش مادر ابوالفضل» و «حلوای امالبنین»[۲۶] شهرت دارد و در خراسان به نام آش «اُماج کُماج» معروف است.[۲۷]
قبول نذر
تصوری در میان برخی از نذردهندگان وجود داشته است که اگر نذرشان در پیشگاه خداوند پذیرفته شود، حضرت امالبنین شبهنگام با حضور خود در پای سفره، آرد مخصوص آش یا حلوا یا کاچی نذری نذریدهنده را تبرک میکند. ایشان، بر این باورند که با حضور امالبنین، اثر و نشانهای بر آرد میافتد و آن را نشانۀ قبولی نذر و برآورده شدن حاجات میپندارند.[۲۸]
کرامات امالبنین
برای امالبنین کرامتهایی نقل کردهاند، از جمله گفتهشده که اگر در مشکلات، صدمرتبه صلوات برای امالبنین فرستاده شود، حاجت فرد داده خواهد شد.[۲۹]
کتابشناسی امالبنین
در مورد شخصیت و زندگانی امالبنین، آثار متعددی به نگارش در آمده است که به پارهای از آنها اشاره میشود:
- زنان بنیهاشم: آمنه، اسماء بنت عُمَیس، امهانی و امالبنین (ع)، محسن شیداییپور و محمدتقی شایستهپور؛ امالبنین (ع)، قاسم رجبیان؛
- تاریخ و سیرۀ امالبنین (ع): مادر علمدار کربلا، اشرف زهیری جعفری؛
- زندگی حضرت امالبنین (ع) و کرامات آن بانو، اشرف زهیری جعفری؛
- همسفر با امالبنین، طوبی (عفیفه) معتمد لاری؛
- امالبنین (ع) در آینۀ شعر: با مقدمهای در زندگانی و کرامات حضرت، علیاکبر مهدیپور و محمد خرمفر.[۳۰]
وفات و آرامگاه امالبنین
در خصوص تاریخ دقیق وفات امالبنین اختلاف است، برخی آن را سیزدهم جمادیالثانی[۳۱] و برخی دیگر هجدهم جمادیالثانی سال ۶۴ هجری[۳۲] دانستهاند. آرامگاه او در قبرستان بقیع واقع شده است.[۳۳]
بزرگداشت امالبنین
در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران، روز سیزدهم جمادیالثانی، مصادف با رحلت امالبنین، به نام «روز بزرگداشت مادران و همسران شهدا» نامگذاری شده است.[۳۴]
پانویس
- ↑ مظفر، موسوعه بطل العلقمی، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۱۰۰.
- ↑ ابنعنبه، عمدة الطالب، 138ق، ص356.
- ↑ آقاجانی قناد، مادر فضیلتها، 1382ش، ص20.
- ↑ الزهیری الجعفری و میرزاجان، «شخصیت و موقعیت امالبنین در اسلام«، 1386ش، ص39.
- ↑ مامقانی، تنقیح المقال فی احوال الرّجال،1350ش، ج3، ص70
- ↑ الأمین، أعیان الشیعة، 1403ق، ج7، ص429.
- ↑ پاکنیا، «ویژگیها و فضائل حضرت ام البنین»، 1387ش، ص20-21.
- ↑ جعفرزاده، بانوی ادب، حضرت ام البنین،1394ش، ص47.
- ↑ امین، أعیان الشیعة، 1403ق، ج8، ص389.
- ↑ ربانی خلخالی، ستارۀ درخشان مدینه حضرت امالبنین، 1378ش، ص7.
- ↑ دخیل، العباس، 1401ق، ج1، ص325.
- ↑ عبدالأمیر انصاری، امالبنین نمادی از خودگذشتگی، 1375ش، ص38.
- ↑ ربانی خلخالی، ستارۀ درخشان مدینه حضرت امالبنین، 1378ش، ص7.
- ↑ آقاجانی قناد، مادر فضیلتها، 1382ش، ص13.
- ↑ ابن شهرآشوب، المناقب آل ابیطالب، بیتا، ج3، ص305.
- ↑ سالکی، امالبنین،1382ش، ص56.
- ↑ الحائری، معالی السبطین، بیتا، ج1، ص443.
- ↑ طبری، تاریخ طبری، بیتا، ج6، ص296.
- ↑ الموسوی المقرم، العباس، 1427ق، ص 125.
- ↑ مامقانی، تنقیح المقال فی احوال الرجال،1350ش، ج2، ص231.
- ↑ اصفهانی، مقاتل الطالبین، 1372ش، ص90.
- ↑ سماوی، ابصارالعین فی ابصارالحسین،1341ق، ص64.
- ↑ شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۸.
- ↑ شریعتزاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۹۰-۳۹۴.
- ↑ بلوکباشی، «امّ الْبَنین در فرهنگ عامه»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف اسلامی.
- ↑ فقیری، «سفرهها در شیراز»، هنر و مردم، 1350ش، ص۵۴.
- ↑ شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۲۸.
- ↑ تجربهکار، «بعضی از رسوم باستانی»، 1335ش، ص197.
- ↑ ربانی خلخالی، چهره درخشان قمر بنیهاشم ابوالفضل العباس، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۴۶۴.
- ↑ «کتابشناسی آثار منتشرشده در مورد حضرت امالبنین در قم»، خبرگزاری کتاب ایران، تاریخ درج مطلب: 30 بهمن 1397ش.
- ↑ ربانی خلخالی، چهره درخشان قمر بنیهاشم ابوالفضل العباس، ۱۳۷۶ش، ج2، ص76.
- ↑ زهیری، السیدة أمالبنین سیرتها - کراماتها، ۲۰۰۶م، ص169-170.
- ↑ ربانی خلخالی، چهره درخشان قمر بنیهاشم ابوالفضل العباس، ۱۳۷۶ش، ج2، ص76.
- ↑ «روز تکریم مادران و همسران شهدا»، وبسایت رادیو ایران، تاریخ درج مطلب: 30 بهمن 1397ش.
منابع
- ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابیطالب، قم، علامه، بیتا.
- اصفهانی، ابوالفرج، مقاتل الطالبین، بهتحقیق سید احمد صقر، قم، شریفرضی، ۱۳۷۲ش.
- امین، سیدمحسن، اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۰۳ق.
- آقاجانی قناد، علی، مادر فضیلتها، قم، مرکز پژوهشهای صداوسیما، ۱۳۸۲ش.
- پاکنیا، عبدالکریم، «ویژگیها و فضائل حضرت امالبنین»، مبلغان، شمارۀ ۱۰۴، ۱۳۸۷ش،
- تجربهکار، نصرت، «بعضی از رسوم باستانی»، مجلۀ مردمشناسی، شماره ۲، تهران، ۱۳۳۵ش.
- جعفرزاده، جلیل، بانوی ادب، حضرت امالبنین، ری، سمیع، ۱۳۹۴ش.
- الحائری، شیخ محمدمهدی، معالی السبطین، بیروت، مؤسسة النعمان، بیتا.
- دخیل، علیمحمد، العباس، بیروت، موسسۀ اهل بیت، ۱۴۰۱ق.
- ربانی خلخالی، علی، چهره درخشان قمر بنیهاشم ابوالفضل العباس، قم، مکتب الحسین، ۱۳۷۶ش.
- ربانی خلخالی، علی، ستارۀ درخشان مدینه حضرت امالبنین، قم، مکتب الحسین، ۱۳۷۸ش.
- «روز تکریم مادران و همسران شهدا»، وبسایت رادیو ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن، ۱۳۹۷ش.
- الزهیری الجعفری، شیخ اشرف، میرزاجان، محمدرضا، «شخصیت و موقعیت امالبنین در اسلام«، میقات حج، شمارۀ ۶۲، ۱۳۸۶ش.
- زهیری، داود بن عبدالله، السیدة أمالبنین سیرتها - کراماتها، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۲۰۰۶م.
- سالکی، محمدعلی، امالبنین، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۲ش.
- سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین فی ابصار الحسین، نجف، حیدریة، ۱۳۴۱ق.
- شریعتزاده، علیاصغر، فرهنگ مردم شاهرود، تهران، بینا، ۱۳۷۱ش.
- شکورزاده، ابراهیم، عقاید و رسوم مردم خراسان، تهران، سروش، ۱۳۶۳ش.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، بهتحقیق محمدابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، بیتا.
- عبدالامیر انصاری، محمدرضا، امالبنین نمادی از خودگذشتگی، برگردان موسی دانش، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۵ش.
- فقیری، ابوالقاسم، «سفرهها در شیراز»، هنر و مردم، تهران، مرداد ۱۳۵۰ش، شماره ۱۰۶.
- «کتابشناسی آثار منتشرشده در مورد حضرت امالبنین در قم»، خبرگزاری کتاب ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۳۹۷ش.
- مامقانی، شیخ عبدالله، تنقیح المقال فی احوال الرجال، نجف، مطبعة المرتضویة، ۱۳۵۰ش.
- الموسوی المقرم، عبدالرزاق، العباس (ع)، بهتحقیق محمد الحسون، کربلا، مکتبة الروضة العبّاسیة، ۱۴۲۷ق.
+++++
امالبنین؛ فاطمه بنت حِزام معروف به امالبنین همسر امام علی(ع) و مادر حضرت عباس.
امالبنین بعد از شهادت حضرت زهرا(س) با امام علی(ع) ازدواج کرد. حاصل این ازدواج چهار فرزند بود.چهار فرزند امالبنین در واقعه عاشورا به شهادت رسیدند. نسب امالبنین به قبیله بنی کلاب از قبایل معروف و پرآوازه عرب بازمیگردد.
معرفی و نسب
از تاریخ ولادت امالبنین اطلاع دقیقی وجود ندارد. اما برخی مورخان تاریخ ولادت او را سال پنجم هجرت تخمین زدهاند.[۱] نسب امالبنین به یکی از قبایل معروف عرب به نام بنیکلاب باز میگردد.پدرش حِزام بن خالد یا حرام بن خالد و مادرش لیلی یا ثمامه دختر سهل بن عامر بن مالک است.به نقل تاریخنگاران؛ پدران و مادران و خاندان ام البنین در شجاعت، کرم، اخلاق، هنر و وجاهت اجتماعی و بزرگواری پس از قریش، سرآمد قبایل گوناگون عرب بوده اند.[۲]
تاریخ وفات امالبنین به نقل برخی مورخین 13 جمادیالثانی سال 64ه.ق و برخی مورخان ۱۸ جمادیالثانی ۶۴ه.ق دانستهاند.بنا بر قول مورخین محل دفن او قبرستان بقیع است.[۳]
ازدواج با حضرت علی(ع)
پس از شهادت حضرت زهرا(س)، امام علی(ع) به برادرش عقیل که در نسبشناسی بین اعراب معروف بود، توصیه کرد که برای او همسری از خاندان پاک و اصیل و دارای حسب و نسب شریف و شجاع باشد انتخاب کند.[۴] عقیل فاطمه بنت حزام را معرفی کرد و علی(ع) با او ازدواج کرد. امالبنین قبل از امام علی با کسی ازدواج نکرده بود.[۵]
درباه اینکه امالبنین بعد از فاطمه زهرا همسر دوم یا سوم علی(ع) بودهاست اختلاف نظر وجود دارد.برخی نقلهای تاریخی؛ از ازدواج علی(ع) با امامه دختر زینب به توصیه فاطمه زهرا(س) اشاره دارند.[۶] اما برخی از نقلها بنا بر روایت امام صادق(ع) امالبنین را اولین همسر امام علی (ع) بعد از حضرت فاطمه (س) میدانند.[۷] گفتهاند امالبنین پس از چندی به امام علی (ع) پیشنهاد داد که به جای فاطمه، که اسم اصلیاش بود، او را «ام البنین» صدا زنند، تا فرزندان فاطمه از ذکر نام فاطمه توسط حضرت علی(ع) به یاد مادرشان، نیفتاند.[۸] حاصل ازدواج امالبنین چهار پسر به نامهای عباس، جعفر، عبدالله و عثمان است.به دلیل داشتن همین پسران، او را «ام البنین»، یعنی مادر پسران می خواندند. همه فرزندان امالبنین در واقعه کربلا به شهادت رسیدند.[۹] در منابع تاریخی هیچ اشارهای به ازدواج امالبنین بعد از علی(ی) نشده است.[۱۰]
پس از واقعه کربلا
امالبنین در واقعه کربلا حضور نداشت. 4 فرزند پسر اود در کربلا به شهادت رسیدند.مورخان مینویسند: پس از واقعه کربلا، بشیر در مدینه امالبنین را ملاقات میکند تا خبر شهادت فرزندانش را به او بدهد. امالبنین پس از دیدن وی می گوید: از حسین(ع) مرا خبر بده. بشیر میگوید: عباس را کشتند. امالبنین بازمیگوید: از حسین(ع) مرا خبر بده و به همین ترتیب خبر شهادت هر چهار فرزند بزرگوارش را به او میدهد. ام البنین میگوید:ای بشیر خبر از ابا عبداللّه الحسین بده فرزندان من و همه آن چه زیر این آسمان مینایی است فدای ابا عبدالله علیه السلام باد».[۱۱]
- سوگواری ام البنین برای فرزندان:
پس از خبر شهادت فرزندان امالبنین، او هر روز با نوهاش عبیدالله (فرزند حضرت عباس) به قبرستان بقیع میرفت و در آنجا اشعاری که خود سروده بود، میخواند و میگریست. اهل مدینه گرد ایشان جمع میشدند و با او در گریستن همنوا میشدند. حتی گفتهاند مروان بن حکم نیز با آنان همراه میشد و میگریست. ایشان را ادیب و شاعری فصیح و اهل فضل و دانش دانستهاند. او در رثای حضرت عباس(ع) اشعاری را سروده بود و میخواند.[۱۲]
خصایص
اصالت
نخستین ویژگی از خصایص امالبنین «اصالت»ایشان است. خاندان أمالبنین از اصیل ترین و شریف ترین خاندانهای عرب بودند.آباء ایشان، أشرف سادات عرب بودند، به گونهای که خاندانهای دیگر به شرافت و اصالت ایشان افتخار میکردند. این اصالت در ابعاد مختلفی به ظهور رسیده بود، در اینجا به اهم آنها اشاره می کنیم:
- صفات پسندیده خاندان أمالبنین صاحب مکارم اخلاق و محامد خصال بسیار در جود، کرم، شجاعت، فصاحت، عفت، طهارت، شرافت، کرامت، حمیت، عزت و ... بودند، به همین سبب مورد افتخار بزرگان عرب بودند.[۱۳].
- آگاه به آداب و علوم أم البنین در بیتی پرورش یافته بودند که به جمیع آداب و علوم زمان خود اشرافیت داشتند. «ثمامة» مادر ایشان بانویی کامل، عاقل و ادیب بود و «حزام» پدر ایشان صاحب اخلاق صالحین ابرار و خوی اصیل زادگان آزاده بود، امالبنین به گونه ای تربیت شده بودند که به جمیع این آداب آگاهی داشتند.[۱۴]
- راستگویی خاندان امالبنین به برخورداری از لسان فصیح و بلیغ شهرت داشتند. پیامبر(صلی الله علیه و آله وسلّم) جناب لبید را که از عموهای أم البنین بودند. [۱۵]
شجاعت
عقیل خاندان کلابیة را به حضرت علی(ع) معرفی کرده و عرضه داشتند: در میان قوم عرب نمی توان كسی را یافت كه از پدران و نیاكان امّ البنین شجاع تر و دلاورتر باشند.توصیف اجداد و اخوال ایشان به القابی چون: «ملاعب الأسنة» یعنی به بازی گیرنده نیزهها، «قتیل البراص» یعنی کشنده دشمن و بیماری، «فارس قرزل» سوارکار تنومند، نشان از شجاعت و دلاوری آنان دارد.[۱۶]
فصاحت و بلاغت
در خاندان بنی کلاب شاعران برجسته ای وجود داشتند که عرب همواره به اشعار آنان استناد می کرد آنان در اوج فصاحت و بلاغت قرار داشتند. امالبنین در این خانوادهها رشد کرده بود. این ویژگی فصاحت و بلاغت گفتار، از اشعاری که در رثای فرزندان خود سروده است مشخص میشود.از جمله اشعار جاودانه وی که مورد تجلیل و تحسین بزرگان ادب قرار گرفته است شعر وی پس از شهادت پسرش می باشد:
لا تدعونی ویک ام البنین
تذکرینی بلیوث العرین
کانت بنون لی ادعی بهم
و الیوم اصبحتُ و لا من بنین
اربعة مثل نسور الرّبی
قد واصلوا الموت بقطع الوتین.[۱۷]
امالبنین در نگاه بزرگان شیعه
شهیدثانی مقام امالبنین را چنین توصیف میکنند:«امالبنین از بانوان با معرفت و پر فضیلت بود. نسبت به خاندان نبوت، محبت و دلبستگی خالص و شدید داشت و خود را وقف خدمت به آنها کرده بود. خاندان نبوت نیز برای او جایگاه والایی قائل بودند و به او احترام ویژه می گذاشتد. در روزهای عید، به احترام او به محضرش میرفتند و به ایشان ادای احترام میکردند.»[۱۸]
سید محمود حسینی شاهرودی میگوید: «من در مشکلات، صد مرتبه صلوات برای مادر حضرت ابوالفضل العباس(ع)، ام البنین(ع)، میفرستم و حاجت میگیرم.»[۱۹]
سید عبدالرزاق مقرم از مقتل نویسان تشیع میگوید: «ام البنین از بانوان با فضیلت به شمار میرفت. وی حق اهل بیت را خوب میشناخت و در محبت و دوستی با آنان خالص بود و متقابلا خود در میان آنان جایگاه بلند و مقام ارجمندی داشت.[۲۰]
توسل به امالبنین
در میان مسلمانان تشیع امالبنین معروف به بابالحوائج است. به همین جهت بسیاری از مسلمانان شیعه جهت برآورده شدن حاجات خود به امالبنین متوسل میشوند.توسل به امالبنین از طریق انجام نذر مانند: مانندِ انداختن سفره نذری، آش، حلوا و خیرات کردن خرما در راه خدا و بنام ایشان صورت میگیرد.[۲۱]
پانویس
- ↑ آقاجانی قناد، مادر فضیلتها، ۱۳۸۲ش، ص۲۰ش.
- ↑ طیبی، «مادر ماه; پژوهشی در زندگی و شخصیت ام البنین(س)»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه
- ↑ «امالبنین»، در ویکی شیعه
- ↑ میرزاجان، «شخصیت و موقعیت ام البنین در اسلام»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه
- ↑ «امالبنین»، در دانشنامه اسلامی
- ↑ ابناثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۶، ص۲۲
- ↑ کلباسی، خصائص العباسیه، ۱۳۸۷ش، ص۶۵.
- ↑ ربانی خلخالی، چهره درخشان قمر بنیهاشم، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۶۹.
- ↑ «نگاهي به زندگي ام البنين (س)»، وبسایت آستان مقدس حضرت عبدالعظیم
- ↑ ربانی خلخالی، چهره درخشان قمر بنیهاشم، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص48
- ↑ محلاتی، ریاحین الشریعه، ۱۳۶۴ش، ج۳، ص۲۹۳
- ↑ «امالبنین»، در دانشنامه اسلامی
- ↑ تاجالدین،المجالس الشجية في سيرة ام البنين التقية، ص ۱۳ و ۲۳ و ۲۴
- ↑ تاجالدین، المجالس الشجيه في سيره امالبنين التقيه، ص۸۷ و ۱۹
- ↑ تاجالدین،المجالس الشجیه فی سیره امالبنین التقیه، ص 50
- ↑ شبر، جواد، ادب الطف او شعراء الحسین،۱۴۰۹ق، ج 1، ص 72
- ↑ طیبی، «مادر ماه؛ پژوهشی در زندگی و شخصیت ام البنین(س)»، 1392ش
- ↑ ربانی خلخالی، ستاره درخشان مدینه، 1378ش، ص7
- ↑ ربانی خلخالی، چهره درخشان قمر بنیهاشم ابوالفضل العباس (ع)، 1386ش، ج1، ص۴۶۴
- ↑ ربانی خلخالی، ستاره درخشان مدینه، 1378ش، ص7
- ↑ «امالبنین»، دائرهالمعارف بزرگ اسلامی
منابع
- آقاجانی قناد، علی، مادر فضیلتها، قم، مرکز پژوهشهای صدا و سیما، ۱۳۸۲ش.
- ابن اثیر، علی بن محمد، اسد الغابه، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۹ق/۱۹۸۹م.
- «امالبنین»، در دانشنامه اسلامی، تاریخ بازدید: 4اردیبهشت 1402ش.
- «امالبنین»، در ویکی شیعه، تاریخ بازدید: 4اردیبهشت 1402ش.
- طیبی، ناهید، «مادر ماه; پژوهشی در زندگی و شخصیت ام البنین(س)»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ بازدید: 4اردیبهشت 1402ش.
- میرزاجان،محمدرضا، «شخصیت و موقعیت ام البنین در اسلام»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ بازدید: 4اردیبهشت 1402ش.
- تاجالدین، مهدی، المجالس الشجیه فی سیره امالبنین التقیه، بینا، بیتا.
- محلاتی، ذبیحالله، ریاحین الشریعة، تهران، ۱۳۶۴ش.
- شبر، جواد، ادب الطف او شعراء الحسین، بیروت، دارالمرتضی، ۱۴۰۹ق.
- ربانی خلخالی، علی، چهره درخشان قمر بنی هاشم ابوالفضل العباس، قم، مکتب الحسین، ۱۳۷۶ش.
- ربانی خلخالی، علی، ستاره درخشان مدینه؛ حضرت ام البنین (س) همسر باوفای امیر المومنین (ع)، قم، مکتب الحسین، ۱۳۷۸ش.
- «امالبنین»، در دائرهالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 4اردیبهشت 1402ش.