بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۳۷: خط ۳۷:


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران1.jpg|جایگزین=برگ رأی انتخابات همه پرسی نظام جمهوری اسلامی|بندانگشتی|برگ رأی انتخابات همه پرسی نظام جمهوری اسلامی (۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸ش)]]
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران1.jpg|جایگزین=برگ رأی انتخابات همه پرسی نظام جمهوری اسلامی|بندانگشتی|برگ رأی همه‌پرسی تغییر نظام حکومت ایران (۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸ش)]]
اندیشهٔ [[حکومت اسلامی]] ریشه در تفکر سیاسی سده‌های نخستین اسلام دارد.<ref>امام‌خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.</ref> [[قرآن]]، حکومت را از آن [[خداوند]] می‌داند و این حق را به [[پیامبر|پیامبران]] واگذار کرده است.<ref>سورهٔ انعام، آیهٔ ۵۷؛ سورهٔ یوسف، آیهٔ ۴۰ و ۶۷.</ref> به‌گواهی تاریخ [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] پس از [[هجرت]] به [[مدینه]]، نخستین حکومت اسلامی را با تدوین پیمان‌نامه تشکیل داد که در آن، [[همزیستی مسالمت‌آمیز]] گروه‌های قومی، مذهبی و نژادی با برابری در حقوق و تکالیف، به‌جای برتری‌های قبیله‌ای جاهلی، مبنا قرار گرفت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/109858/پیامبر-%22ص%22،-ارتباطات-در-مدینه‌-النبی-و-آموزه‌-های-نخستین-حاکمیت-اسلامی «پیامبر (ص)، ارتباطات در مدینه النبی و آموزه‌های نخستین حاکمیت اسلامی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> سید روح‌الله خمینی بر این باور بود که حکومت اسلامی اندیشهٔ تازه‌ای نیست، اما غفلت [[مسلمان|مسلمانان]] و دست‌های [[استعمار]] در سده‌های اخیر مانع تحقق آن شد.<ref>امام‌خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.</ref>
اندیشهٔ [[حکومت اسلامی]] ریشه در تفکر سیاسی سده‌های نخستین اسلام دارد.<ref>امام‌خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.</ref> [[قرآن]]، حکومت را از آن [[خداوند]] می‌داند و این حق را به [[پیامبر|پیامبران]] واگذار کرده است.<ref>سورهٔ انعام، آیهٔ ۵۷؛ سورهٔ یوسف، آیهٔ ۴۰ و ۶۷.</ref> به‌گواهی تاریخ [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] پس از [[هجرت]] به [[مدینه]]، نخستین حکومت اسلامی را با تدوین پیمان‌نامه تشکیل داد که در آن، [[همزیستی مسالمت‌آمیز]] گروه‌های قومی، مذهبی و نژادی با برابری در حقوق و تکالیف، به‌جای برتری‌های قبیله‌ای جاهلی، مبنا قرار گرفت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/109858/پیامبر-%22ص%22،-ارتباطات-در-مدینه‌-النبی-و-آموزه‌-های-نخستین-حاکمیت-اسلامی «پیامبر (ص)، ارتباطات در مدینه النبی و آموزه‌های نخستین حاکمیت اسلامی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> سید روح‌الله خمینی بر این باور بود که حکومت اسلامی اندیشهٔ تازه‌ای نیست، اما غفلت [[مسلمان|مسلمانان]] و دست‌های [[استعمار]] در سده‌های اخیر مانع تحقق آن شد.<ref>امام‌خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.</ref>


خط ۶۲: خط ۶۲:


== ماهیت نظام جمهوری اسلامی ایران ==
== ماهیت نظام جمهوری اسلامی ایران ==
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران3.jpg|جایگزین=عکس قدیمی راهپمایی مردم ایران با پرچم ایران که بر روی آن جمهوری اسلامی ایران نوشته شده|بندانگشتی|راهپیمایی مردم تهران با پرچم سه‌رنگِ منقش به عبارت «جمهوری اسلامی ایران»؛ ۱۳۵۸ش]]
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران3.jpg|جایگزین=عکس قدیمی راهپمایی مردم ایران با پرچم ایران که بر روی آن جمهوری اسلامی ایران نوشته شده|بندانگشتی|راهپیمایی مردم [[تهران]] با پرچم سه‌رنگِ منقش به عبارت «جمهوری اسلامی ایران»؛ ۱۳۵۸ش]]
نظام جمهوری اسلامی ایران بر پایه نظریه [[ولایت فقیه]] شکل گرفته است. در این الگو، واژه جمهوری به نقش [[مردم]] در اداره کشور (مقبولیت) و واژه اسلامی به انطباق قوانین با شریعت اسلام (مشروعیت الهی) اشاره دارد. اهداف کلان این نظام، افزون بر تأمین نیازهای مادی، شامل گسترش [[معنویت]]، [[عدالت‌طلبی]] و تحقق [[مردم‌سالاری دینی]] است.<ref>[https://farsnews.ir/Culture/1532160354000952823/دیدگاه-رهبر-انقلاب-درباره-تفاوت-نظام-جمهوری-اسلامی-با-دیگر-نظام-ها «دیدگاه رهبر انقلاب درباره تفاوت نظام جمهوری اسلامی با دیگر نظام‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref> تفاوت این نظام از نظر مبانی و ساختار، با سایر الگوهای حکومتی عبارت است از:
نظام جمهوری اسلامی ایران بر پایه نظریه [[ولایت فقیه]] شکل گرفته است. در این الگو، واژه جمهوری به نقش [[مردم]] در اداره کشور (مقبولیت) و واژه اسلامی به انطباق قوانین با شریعت اسلام (مشروعیت الهی) اشاره دارد. اهداف کلان این نظام، افزون بر تأمین نیازهای مادی، شامل گسترش [[معنویت]]، [[عدالت‌طلبی]] و تحقق [[مردم‌سالاری دینی]] است.<ref>[https://farsnews.ir/Culture/1532160354000952823/دیدگاه-رهبر-انقلاب-درباره-تفاوت-نظام-جمهوری-اسلامی-با-دیگر-نظام-ها «دیدگاه رهبر انقلاب درباره تفاوت نظام جمهوری اسلامی با دیگر نظام‌ها»، خبرگزاری فارس.]</ref> تفاوت این نظام از نظر مبانی و ساختار، با سایر الگوهای حکومتی عبارت است از: