حمید گلزار (بحث | مشارکتها) جز حمید گلزار صفحهٔ پیشنویس:رزق را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به رزق منتقل کرد |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = رزق.png | |||
| زیرنویس تصویر = سوره شوری آیه ۱۹ | |||
| image_alt = سوره شوری آیه ۱۹ | |||
| فایل پادکست =رزق.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =۲/۴۴ | |||
| تاریخ پادکست =۱۷-۱۱-۱۴۰۴ | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = رزق | |||
| عنوان انگلیسی = Sustenance | |||
| عنوان عربی = رزق | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = [[الهیات اسلامی]]{{سخ}}[[مطالعات دینی]]{{سخ}}[[جامعهشناسی دین]] | |||
| نوع مفهوم = دینی-فرهنگی | |||
| معنای اصطلاحی = هر نعمت و بهره مادی یا معنوی که از سوی خداوند به انسان میرسد | |||
| حوزه کاربرد = [[معیشت]]{{سخ}}[[اخلاق فردی]]{{سخ}}[[اخلاق اجتماعی]]{{سخ}}[[سبک زندگی]] | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[برکت]]{{سخ}}[[تقدیر]]{{سخ}}[[قناعت]]{{سخ}}[[انفاق]] | |||
| اهمیت = نقش بنیادین در آرامش روانی{{سخ}}[[اخلاق اقتصادی]]{{سخ}}انسجام اجتماعی | |||
| مبدع = | |||
| مروج = آموزههای اسلامی | |||
| مقدس برای = [[مسلمانان]] | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''رزق؛''' بهره مادی و معنوی خدادادی به انسان. | '''رزق؛''' بهره مادی و معنوی خدادادی به انسان. | ||
| خط ۴: | خط ۳۲: | ||
== تعریف رزق == | == تعریف رزق == | ||
واژه عربی | واژه عربی رزق بهمعنای روزی، بهره، جیره و هر چیزی است که انسان از آن نفع میبرد.<ref>[https://vajehyab.com/?q=رزق&d= وبسایت واژهیاب، ذیل واژۀ رزق.]</ref> در [[فرهنگ دینی]]، رزق به بخشش و روزیِ خدادادی گفته میشود؛ این مفهوم به [[خوراک]] و دارایی مادی محدود نبوده و شامل هر سودی میشود که به انسان میرسد. در فرهنگ اسلامی، تمام [[نعمت]]ها و امکانات [[زندگی]] مانند ثروت، مقام، خانواده، [[زیبایی]]، دانش، مهارت و مانند آنها از مصادیق رزق هستند.<ref>طباطبایی، ترجمهٔ تفسیر المیزان، 1374ش، ج3، ص214.</ref> در فرهنگ عمومی و گفتار روزمرهٔ ایرانیان نیز روزی و قسمت، نزدیکترین معادلهای معنایی رزق هستند. | ||
=== مفهوم دینی رزق === | === مفهوم دینی رزق === | ||
[[پرونده:رزق۲.jpg|جایگزین=حکاکی آیه «و من یتق الله» روی انگشتر|بندانگشتی|حکاکی آیه «و من یتق الله» جهت افزایش رزق بر روی انگشتر]] | |||
در [[قرآن]]، رزق دربارهٔ خوراک،<ref>سورهٔ بقره، آیهٔ 233؛ سورهٔ کهف، آیهٔ 19.</ref> بهرهمندی از قرآن،<ref>سورهٔ واقعه، آیهٔ 82.</ref> [[باران]]،<ref>سورهٔ غافر، آیهٔ 13.</ref> نعمتهای طبیعی، [[هدایت]]، [[علم]]<ref>سورهٔ هود، آیهٔ 88.</ref> و بهرهٔ اخروی<ref>سورهٔ آلعمران، آیهٔ 169.</ref> بهکار رفته است. در فرهنگ دینی، برکت، به معنای بهرهوری و سودمندی رزق، مفهوم مکمل رزق است؛ ممکن است مقدار رزق ثابت باشد، اما با [[ایمان]]، درستکاری و [[انفاق]]، اثر و ماندگاری آن در قالب برکت، چند برابر میشود.<ref>[https://www.shabestan.news/news/869457/چگونگی-تأثیر-میزان-درآمد-و-رزق-و-روزی-در-زندگی-انسان «چگونگی تأثیر میزان درآمد و رزق و روزی در زندگی انسان»، خبرگزاری شبستان.]</ref> رزق در پرتو این مفهوم دینی، مایهٔ آرامش در معیشت، برکت، [[تحکیم خانواده|استحکام خانواده]] و [[سلامت اجتماعی]] است. در مقابل، نظام سکولار بر درآمد تکیه میکند که محصول رقابت، سرمایه، مهارت و قانون عرضه و تقاضا است و آن را به قدرت تولید و [[مصرف]] فرو میکاهد.<ref>میرعباسی، حمید، «تحلیل دو مفهوم رزق و مصرف براساس نظر اسلام (با تأکید بر مفاهیم صحیفه سجادیه)»، بیتا، ص299-305.</ref> | در [[قرآن]]، رزق دربارهٔ خوراک،<ref>سورهٔ بقره، آیهٔ 233؛ سورهٔ کهف، آیهٔ 19.</ref> بهرهمندی از قرآن،<ref>سورهٔ واقعه، آیهٔ 82.</ref> [[باران]]،<ref>سورهٔ غافر، آیهٔ 13.</ref> نعمتهای طبیعی، [[هدایت]]، [[علم]]<ref>سورهٔ هود، آیهٔ 88.</ref> و بهرهٔ اخروی<ref>سورهٔ آلعمران، آیهٔ 169.</ref> بهکار رفته است. در فرهنگ دینی، برکت، به معنای بهرهوری و سودمندی رزق، مفهوم مکمل رزق است؛ ممکن است مقدار رزق ثابت باشد، اما با [[ایمان]]، درستکاری و [[انفاق]]، اثر و ماندگاری آن در قالب برکت، چند برابر میشود.<ref>[https://www.shabestan.news/news/869457/چگونگی-تأثیر-میزان-درآمد-و-رزق-و-روزی-در-زندگی-انسان «چگونگی تأثیر میزان درآمد و رزق و روزی در زندگی انسان»، خبرگزاری شبستان.]</ref> رزق در پرتو این مفهوم دینی، مایهٔ آرامش در معیشت، برکت، [[تحکیم خانواده|استحکام خانواده]] و [[سلامت اجتماعی]] است. در مقابل، نظام سکولار بر درآمد تکیه میکند که محصول رقابت، سرمایه، مهارت و قانون عرضه و تقاضا است و آن را به قدرت تولید و [[مصرف]] فرو میکاهد.<ref>میرعباسی، حمید، «تحلیل دو مفهوم رزق و مصرف براساس نظر اسلام (با تأکید بر مفاهیم صحیفه سجادیه)»، بیتا، ص299-305.</ref> | ||
| خط ۱۸: | خط ۴۷: | ||
== رازق بودن خدا == | == رازق بودن خدا == | ||
[[پرونده:رزق۱.jpg|جایگزین=کاشی با طرح هو الرزاق |بندانگشتی|کاشی با طرح هو الرزاق]] | |||
آیات قرآن، [[خدا]] را رازق و بهترین رازق میخواند<ref>سورهٔ هود، آیهٔ 6؛ سورهٔ ذاریات، آیهٔ 58.</ref> و تأکید میکند که توزیع روزی در جهان تابع حکمت و نظام اسباب است<ref>سورهٔ زخرف، آیهٔ 32.</ref> و تنگی یا وسعت رزق به اراده و حکمت خدا بستگی دارد.<ref>سورهٔ اسراء، آیهٔ 30؛ سورهٔ رعد، آیهٔ 26؛ سورهٔ قصص، آیهٔ 82.</ref> افزون بر این، تحقق روزی مقدّر الهی، در گروی سعی و تلاش [[انسان]] است.<ref>سورهٔ نجم، آیهٔ 39.</ref> | آیات قرآن، [[خدا]] را رازق و بهترین رازق میخواند<ref>سورهٔ هود، آیهٔ 6؛ سورهٔ ذاریات، آیهٔ 58.</ref> و تأکید میکند که توزیع روزی در جهان تابع حکمت و نظام اسباب است<ref>سورهٔ زخرف، آیهٔ 32.</ref> و تنگی یا وسعت رزق به اراده و حکمت خدا بستگی دارد.<ref>سورهٔ اسراء، آیهٔ 30؛ سورهٔ رعد، آیهٔ 26؛ سورهٔ قصص، آیهٔ 82.</ref> افزون بر این، تحقق روزی مقدّر الهی، در گروی سعی و تلاش [[انسان]] است.<ref>سورهٔ نجم، آیهٔ 39.</ref> | ||
| خط ۲۴: | خط ۵۴: | ||
=== پیامدهای باور به رازق بودن خدا === | === پیامدهای باور به رازق بودن خدا === | ||
[[پرونده:رزق۳.png|جایگزین=مرشد چلویی - غذای نسیه|بندانگشتی|تصویری از مرشد چلویی که به مشتریان غذای نسیه و وجه دستی میداد]] | |||
* '''مدیریت اضطراب''': باور به رزاقیت خدا، تنظیمکنندهٔ سلامت روانیِ انسان است و تحمل و [[تابآوری]] آدمی را افزایش میدهد. بسیاری از مردم با انگارهٔ «هرکه را خلق کرده، روزیاش را هم داده»، فشار روانی فقر را در معیشت خویش مدیریت میکنند. پرهیز از [[حسادت]] به رزق دیگران و اعتماد به رزق مقدر، به ایجاد تعادل روانی کمک میکند.<ref>[https://www.quraniimed.com/?_action=article&au=1397268&_au=هادوی%20کاشانی،%20اصغر محمدجعفری، رسول و دیگران، «نقش جهانبینی توحیدی در رزق برای دستیابی به سلامت روان از منظر نهجالبلاغه»، 1401ش، ص18.]</ref> | * '''مدیریت اضطراب''': باور به رزاقیت خدا، تنظیمکنندهٔ سلامت روانیِ انسان است و تحمل و [[تابآوری]] آدمی را افزایش میدهد. بسیاری از مردم با انگارهٔ «هرکه را خلق کرده، روزیاش را هم داده»، فشار روانی فقر را در معیشت خویش مدیریت میکنند. پرهیز از [[حسادت]] به رزق دیگران و اعتماد به رزق مقدر، به ایجاد تعادل روانی کمک میکند.<ref>[https://www.quraniimed.com/?_action=article&au=1397268&_au=هادوی%20کاشانی،%20اصغر محمدجعفری، رسول و دیگران، «نقش جهانبینی توحیدی در رزق برای دستیابی به سلامت روان از منظر نهجالبلاغه»، 1401ش، ص18.]</ref> | ||
* '''بهبود اخلاق کسبوکار''': [[فرهنگ کار]] و تلاش ایرانیان با ارزشهایی چون قناعت، درستکاری، انصاف، پرهیز از حرص، پرهیز از کسب حرام و رعایت [[حق الناس|حق مردم]] گره خورده است. این ارزشها از آموزههای دینی سرچشمه گرفته اما در عمل اجتماعی مردم نیز تجسم یافته و بخشی از «اخلاق بازار» ایرانی شده است. | * '''بهبود اخلاق کسبوکار''': [[فرهنگ کار]] و تلاش ایرانیان با ارزشهایی چون قناعت، درستکاری، انصاف، پرهیز از حرص، پرهیز از کسب حرام و رعایت [[حق الناس|حق مردم]] گره خورده است. این ارزشها از آموزههای دینی سرچشمه گرفته اما در عمل اجتماعی مردم نیز تجسم یافته و بخشی از «اخلاق بازار» ایرانی شده است. | ||
| خط ۸۱: | خط ۱۱۲: | ||
* «یازده عامل کاهش رزق و روزی»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱ مرداد ۱۳۹۴ش. | * «یازده عامل کاهش رزق و روزی»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱ مرداد ۱۳۹۴ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{نعمت}} | |||
{{اقتصاد اسلامی}} | |||
[[رده:اقتصاد اسلامی]] | |||
[[رده:واژگان کلامی]] | |||
