گنبد: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۱۴:

=== گنبد باز ===

گنبد باز در نطنز بنایی تاریخی مربوط به دورهٔ ~~صفوی~~ است که در بالای یکی از کوه‌های مجاور ~~[[نطنز|شهر~~ نطنز]] در استان [[اصفهان]] واقع شده است. این گنبد در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۴۶ش به‌عنوان یکی از [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است. داستان ساخت گنبد باز به دوران شاه عباس صفوی برمی‌گردد. گفته می‌شود شاه عباس، که علاقهٔ ویژه‌ای به شکار داشت و از بازهای شکاری که سفیران کشورهای مختلف آن را به شاه [[هدیه]] می‌کردند، برای شکار استفاده می‌کرد. در یکی از شکارها شاه عباس، یکی از بازهای محبوب خود به نام «لَوَند» را در نزدیکی نطنز از دست داد و به علت علاقهٔ زیاد شاه عباس به این باز شکاری، دستور داد تا بر فراز کوهی بلند، گنبدی ساخته شود تا یادبود این پرنده باشد و حتی جسد باز در آنجا دفن شد.<ref>[https://www.destinationiran.com/fa/گنبد-باز-نطنز.htm «تاریخچه گنبد باز و افسانه‌ای در رابطه با علت نامگذاری آن»، وب‌سایت دستی بر ایران.]</ref>

گنبد باز در [[نطنز]] بنایی تاریخی مربوط به دورهٔ [[صفویه]] است که در بالای یکی از کوه‌های مجاور نطنز در استان [[اصفهان]] واقع شده است. این گنبد در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۴۶ش به‌عنوان یکی از [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است. داستان ساخت گنبد باز به دوران شاه عباس صفوی برمی‌گردد. گفته می‌شود شاه عباس، که علاقهٔ ویژه‌ای به شکار داشت و از بازهای شکاری که سفیران کشورهای مختلف آن را به شاه [[هدیه]] می‌کردند، برای شکار استفاده می‌کرد. در یکی از شکارها شاه عباس، یکی از بازهای محبوب خود به نام «لَوَند» را در نزدیکی نطنز از دست داد و به علت علاقهٔ زیاد شاه عباس به این باز شکاری، دستور داد تا بر فراز کوهی بلند، گنبدی ساخته شود تا یادبود این پرنده باشد و حتی جسد باز در آنجا دفن شد.<ref>[https://www.destinationiran.com/fa/گنبد-باز-نطنز.htm «تاریخچه گنبد باز و افسانه‌ای در رابطه با علت نامگذاری آن»، وب‌سایت دستی بر ایران.]</ref>

گنبد باز بر بالای رشته کوه کرکس واقع شده است و ساخت آن به‌دلیل موقعیت دشوار و استفاده از مصالح در ارتفاعات بسیار خاص است. این بنا از آجر و ملات ساخته شده و دارای هشت ضلع با ارتفاعی متفاوت است. درگاه ورودی به گنبد از طریق پله‌های مارپیچ به بالای آن منتهی می‌شود و سقف داخلی نیز دارای دریچه‌ای مدور است که نمای داخلی و بیرونی بنا را قابل مشاهده می‌کند. گنبد باز نمادی از علاقهٔ شاه عباس صفوی به شکار است و در عین حال بخشی ارزشمند از میراث معماری ایران به‌شمار می‌رود که شاهکار معماری دست‌ساز ایرانی در ساخت بناهای کوهستانی محسوب می‌شود.<ref>[http://www.natanzcth.ir/content_view.aspx?id=10279&c=1 «گنبد باز»، وب‌سایت اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نطنز.]</ref>

@@ خط ۲۱۴: / خط ۲۱۴: @@
 === گنبد باز ===
-گنبد باز در نطنز بنایی تاریخی مربوط به دورهٔ صفوی است که در بالای یکی از کوه‌های مجاور [[نطنز|شهر نطنز]] در استان [[اصفهان]] واقع شده است. این گنبد در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۴۶ش به‌عنوان یکی از [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است. داستان ساخت گنبد باز به دوران شاه عباس صفوی برمی‌گردد. گفته می‌شود شاه عباس، که علاقهٔ ویژه‌ای به شکار داشت و از بازهای شکاری که سفیران کشورهای مختلف آن را به شاه [[هدیه]] می‌کردند، برای شکار استفاده می‌کرد. در یکی از شکارها شاه عباس، یکی از بازهای محبوب خود به نام «لَوَند» را در نزدیکی نطنز از دست داد و به علت علاقهٔ زیاد شاه عباس به این باز شکاری، دستور داد تا بر فراز کوهی بلند، گنبدی ساخته شود تا یادبود این پرنده باشد و حتی جسد باز در آنجا دفن شد.<ref>[https://www.destinationiran.com/fa/گنبد-باز-نطنز.htm «تاریخچه گنبد باز و افسانه‌ای در رابطه با علت نامگذاری آن»، وب‌سایت دستی بر ایران.]</ref>
+گنبد باز در [[نطنز]] بنایی تاریخی مربوط به دورهٔ [[صفویه]] است که در بالای یکی از کوه‌های مجاور نطنز در استان [[اصفهان]] واقع شده است. این گنبد در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۴۶ش به‌عنوان یکی از [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است. داستان ساخت گنبد باز به دوران شاه عباس صفوی برمی‌گردد. گفته می‌شود شاه عباس، که علاقهٔ ویژه‌ای به شکار داشت و از بازهای شکاری که سفیران کشورهای مختلف آن را به شاه [[هدیه]] می‌کردند، برای شکار استفاده می‌کرد. در یکی از شکارها شاه عباس، یکی از بازهای محبوب خود به نام «لَوَند» را در نزدیکی نطنز از دست داد و به علت علاقهٔ زیاد شاه عباس به این باز شکاری، دستور داد تا بر فراز کوهی بلند، گنبدی ساخته شود تا یادبود این پرنده باشد و حتی جسد باز در آنجا دفن شد.<ref>[https://www.destinationiran.com/fa/گنبد-باز-نطنز.htm «تاریخچه گنبد باز و افسانه‌ای در رابطه با علت نامگذاری آن»، وب‌سایت دستی بر ایران.]</ref>
 گنبد باز بر بالای رشته کوه کرکس واقع شده است و ساخت آن به‌دلیل موقعیت دشوار و استفاده از مصالح در ارتفاعات بسیار خاص است. این بنا از آجر و ملات ساخته شده و دارای هشت ضلع با ارتفاعی متفاوت است. درگاه ورودی به گنبد از طریق پله‌های مارپیچ به بالای آن منتهی می‌شود و سقف داخلی نیز دارای دریچه‌ای مدور است که نمای داخلی و بیرونی بنا را قابل مشاهده می‌کند. گنبد باز نمادی از علاقهٔ شاه عباس صفوی به شکار است و در عین حال بخشی ارزشمند از میراث معماری ایران به‌شمار می‌رود که شاهکار معماری دست‌ساز ایرانی در ساخت بناهای کوهستانی محسوب می‌شود.<ref>[http://www.natanzcth.ir/content_view.aspx?id=10279&c=1 «گنبد باز»، وب‌سایت اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نطنز.]</ref>