کتاب مستطاب آشپزی

کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز
کتاب جامع آشپزی ایرانی و فرنگی

کتاب مستطاب آشپزی اثر نجف دریابندری
مشخصات اثر
نام‌های دیگر	کتاب مستطاب آشپزی
موضوع	آشپزی
زبان	زبان فارسی
کشور	ایران
پدیدآورندگان
نویسنده	نجف دریابندری فهیمه راستکار
ناشر	کارنامه
انتشار
محل انتشار	تهران
مشخصات کتاب
شمار جلدها	۲ جلد

کتاب مستطاب آشپزی؛ کتابی دربارهٔ آشپزی و ابراز آن.

کتاب مستطاب آشپزی، اثر نجف دریابندری (۱۳۰۸–۱۳۹۹ش)، با نام کامل «کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز» و با همکاری همسرش فهیمه راستکار نوشته شده است. این کتاب مصور، خوراک‌های ایرانی و فرنگی را در قالب نوشیدنی‌ها، سالادها، سس‌ها، آش و سوپ، پیش‌غذا، چلو و پلو، آبگوشت، کباب، پاستا، دسر، مربا، ترشی و نان توضیح می‌دهد. نگارش این کتاب در طول هشت سال به ثمر رسید و دریابندری در ۱۳۹۶ش نیز به پاس این کتاب، به‌عنوان گنجینه زنده بشری در میراث فرهنگی ناملموس ایران ثبت شد.

معرفی

کتاب مستطاب آشپزی، اثر نجف دریابندری (۱۳۰۸–۱۳۹۹ش) است. نام کامل این کتاب «کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز» است که به‌صورت مصور، خوراک‌های ایرانی و فرنگی را توضیح داده است. نوشتن این کتاب، با همکاری همسرش، فهیمه راستکار در ۲ جلد به سرانجام رسید و شامل، یک پیشگفتار، ۳۲ بخش، ۱۳۸ فصل و ۴ پیوست است. در ۱۳۹۶ش، نجف دریابندری، به پاس نوشتن این کتاب، به‌عنوان گنجینه زنده بشری در میراث خوراک به ثبت کمیته ملی میراث فرهنگی ناملموس ایران رسید.

محتوای کتاب مستطاب آشپزی

در ۳ بخش نخست، این کتاب به‌معرفی راه و روش آشپزی ایرانی و فرنگی (چینی، رومی، هندی، ترکی، عربی، اسپانیایی، ژاپنی، ایتالیایی، فرانسوی و روسی)، آشپزخانه و موارد خوراکی پرداخته است و در بخش‌های پسینی به موارد دیگری همچون نوشیدنی‌های سرد و گرم، سالادها و بورانی‌ها، سس‌ها، آش و سوپ، پیش‌غذا (اردور)، چلو و پلو، آبگوشت و اشکنه، خوراک‌ها، تاس‌کباب، کوفته و دلمه، پاستا و پیتزا، سوفله، کباب و بریان، تنوری، شامی، کتلت، روغن‌جوش، ماهی و میوه‌های دریایی، کوکو و خاگینه، سیب‌زمینی، خوراک بنشن، کالباس و سوسیس و پاته، ساندویچ، شکار، اندرونه (دل، جگر، قلوه، مغز و زبان)، غذاهای بازیافته، گیاه‌خواری و خام‌خواری، دسر و شیرینی، مربا و مارمالاد، ترشی و شور، و در نهایت به مبحث نان پرداخته است.

دریابندری، در بخش نخست هر بخش نیز به بیان برخی دانستنی‌های لازم در رابطه با تاریخچه، شناخت و آداب خوراکی‌ها پرداخته است. پیوست‌های این کتاب نیز در ۴ فصل آمده که شامل:

1. فریزر، یخ‌بندی مواد خوراکی و خوراک‌های یخ‌بسته؛
2. فرموج پز (مایکروویو) و طرز استفاده از آن؛
3. فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات؛
4. و در نهایت پیوستی با ۵ نمایه است که شامل فهرست تفصیلی مطالب، غذاهای ایرانی و غیرایرانی برخی از سرزمین‌ها، غذاهای بدون گوشت، خوراک‌های تهیه شده از گوشت شکار و راهنمای عمومی است.

ماجرای نگارش کتاب مستطاب آشپزی

دریابندری، خود می‌گوید که در زندان با هنر آشپزی آشنا شده و پس‌از آزادی، به‌دلیل ماجراجویی خود و همسرش، فهیمه راستکار، آشپزی به یکی از سرگرمی‌های آن دو تبدیل شد. ایده اولیهٔ نگارش کتاب نیز در یک شب و زمانی‌که وی نوعی غذای مکزیکی را برای مهمان خود، محمد زهرایی مدیر انتشارات کارنامه، تهیه می‌کند، شکل گرفته و در نهایت در طول ۸ سال با همکاری فهیمه راستکار این کار به ثمر می‌رسد.

منابع

• اسماعیلی، فاطمه، «کتاب مستطاب آشپزی»، سایت دانشنامه ایران زمین، تاریخ بازدید: ۱۴ آذر ۱۴۰۰ش.
• دریابندری، نجف و راستکار، فهیمه، کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز، تهران، کارنامه، چ۲، ۱۳۷۹ش.
• «نجف دریابندری ثبت ملی شد»، سایت ایسنا، تاریخ بارگذاری: ۱۱ مرداد ۱۳۹۶، تاریخ بازدید: ۱۴ آذر ۱۴۰۰ش.