پرش به محتوا

امنیت زن: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
دیداریویکی‌متن
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''امنیت زن؛'''</big> آرامش و کاهش آسیب‌پذیری زن در خانواده و اجتماع. زنان به‌لحاظ‌ داشتن شرایط جسمی و روانی خاص، در وضعیت‌های گوناگون خانوادگی و اجتماعی نسبت به مردان آسیب‌پذیر‌تر هستند. اضطراب‌های موجود در محیط‌های شهری سبب کاهش امنیت ز...» ایجاد کرد
 
 
خط ۱: خط ۱:
<big>'''امنیت زن؛'''</big> آرامش و کاهش آسیب‌پذیری زن در خانواده و اجتماع.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| زیرنویس تصویر    =
| image_alt        =
| فایل پادکست      =
| حجم فایلپادکست    =
| تاریخ پادکست      =
| زیرنویس عنوان    = آرامش و کاهش آسیب‌پذیری زن در خانواده و اجتماع


زنان به‌لحاظ‌ داشتن شرایط جسمی و روانی خاص، در وضعیت‌های گوناگون خانوادگی و اجتماعی نسبت به مردان آسیب‌پذیر‌تر هستند. اضطراب‌های موجود در محیط‌های شهری سبب کاهش امنیت زنان و به‌هم‌خوردن تعادل روانی آنها می‌شود. ایجاد امنیت با کاهش آسیب‌های فردی و اجتماعی زنان، موجب سلامت خانواده و تحکیم بنیان خانوادگی و کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی می‌شود.
| عنوان اصلی        = امنیت زن
==مفهوم‌شناسی==
| عنوان انگلیسی    =
امنيت، از مولفه‌هاي اساسي رفاه اجتماعي است و زنان به‌عنوان سرمايه‌هاي انساني جامعه، نقشي موثر در پيشبرد تعالي و اهداف جامعه دارند که وقوع اين مهم جز با احساس امنيت آنها در عرصه‌هاي اجتماعي امكان‌پذير نخواهد شد. امنیت اجتماعی زنان به‌معنای آن است که آنها بدون [[ترس]] و حس ناامنی به انجام وظایف خود در بستر جامعه بپردازند. <ref>  [https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_1157_5035c5b044e24d573a843760612f44d6.pdf . احمدی و کلدی، « بررسي احساس امنيت اجتماعي زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعي موثر بر آن»، 1391ش، ص1.]</ref> البته پژوهشگران در بررسی امنیت زنان، بیشتر بر احساس امنیت، تمرکز می‌کنند و آن را برای ادامه زندگیِ بدون دغدغه، لازم می‌دانند.<ref>  [https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref>  از این منظر، امنیت زنان به‌معنای کاهش آسیب‌پذیری آنها است.<ref>  [http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%88_%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D9%85 . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref>
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        = [[جامعه‌شناسی]] / [[مطالعات زنان]] / مطالعات [[امنیت اجتماعی]]
| نوع مفهوم        = مفهوم اجتماعی - جنسیتی
| معنای اصطلاحی      = حالتی از آرامش، کاهش آسیب‌پذیری و امکان زیست بدون ترس برای زنان در خانواده و جامعه
| حوزه کاربرد      = جامعه‌شناسی، مطالعات زنان، [[سیاست‌گذاری اجتماعی]]، [[روان‌شناسی اجتماعی]]
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =


==امنیت زن در خانواده==
| نخستین کاربرد    =
صداقت میان اعضای خانواده، رضایت از زندگی توسط زنان، تقویت [[اعتماد به نفس]] زن توسط اعضای خانواده و صمیمیت آنها با یکدیگر از مهم‌ترین عوامل خانوادگی است که سبب تقویت امنیت زن در [[خانواده]] می‌شود. عدم احساس امنیت زن در خانواده سبب ترویج و افزایش بی‌بند و باری اخلاقی، اعتیاد، بد‌اخلاقی و گرایش زنان به محیط بیرون از خانواده می‌شود. این امر نه‌تنها آسیب‌های فردی بلکه آسیب‌های اجتماعی متعددی را به‌دنبال دارد.<ref>  [http://ensani.ir/fa/article/447168/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AC . جهانبخش گنجه، «مطالعه کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده موردمطالعه: زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، 1399ش، ص79.] </ref>
| ریشه واژه        =  
| مرتبط با          = [[امنیت اجتماعی زنان]]، [[امنیت اخلاقی]]، [[امنیت خانوادگی]]، شهرنشینی و امنیت، آسیب‌پذیری جنسیتی
| اهمیت            = نقش مؤثر در سلامت روانی و اجتماعی زنان، استحکام بنیان خانواده، افزایش مشارکت اجتماعی و کاهش ناهنجاری‌ها
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''امنیت زن؛'''}} آرامش و کاهش آسیب‌پذیری زن در خانواده و اجتماع.


==امنیت زن در جامعه==
زنان به‌لحاظ داشتن شرایط جسمی و روانی خاص، در وضعیت‌های گوناگون خانوادگی و اجتماعی نسبت به مردان آسیب‌پذیرتر هستند. اضطراب‌های موجود در محیط‌های شهری سبب کاهش امنیت زنان و به‌هم‌خوردن تعادل روانی آنها می‌شود. ایجاد امنیت با کاهش آسیب‌های فردی و اجتماعی زنان، موجب سلامت خانواده و تحکیم بنیان خانوادگی و کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی می‌شود.
فضا‌های شهری از جمله مؤلفه‌هایی هستند که امنیت اجتماعی زنان را مهیا می‌سازند. امروزه گسترش شهرنشینی و وقوع ناهنجاری‌های اجتماعی سبب ناامنی فضاهای شهری برای زنان شده و فعالیت اجتماعی آنها را با چالش روبرو کرده است. <ref>  [https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref> محققان با تکیه بر مستندات علمی معتقدند بين امنيت محل سكونت و حمايت اجتماعي با احساس امنيت اجتماعي زنان رابطۀ معنا‌داری وجود دارد.<ref>  [https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_1157_5035c5b044e24d573a843760612f44d6.pdf . احمدی و کلدی، « بررسي احساس امنيت اجتماعي زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعي موثر بر آن»، 1391ش، ص1.]</ref>  آزار جنسی زنان،<ref>  [http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%88_%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D9%85 . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر [[امام خمینی]]»، پرتال امام خمینی.]</ref>  تبعیض جنسیتی و رفتار‌های نابهنجار برخی شهروندان، فضای شهرها را برای زنان ناامن می‌کند؛ اما [[بلوغ]] اجتماعی زنان،<ref>  [https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref>  رعایت موازین اخلاقی مانند عفاف،<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%88_%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D9%85 . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref>  حجاب (چشم، گفتار، رفتار و پوشش) توسط زن‌ها<ref>  [https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص3.]</ref>  و ایجاد بسترهای مناسب اجتماعی به‌لحاظ کالبدی و فرهنگی از عواملی است که امنیت اجتماعی زنان را به‌دنبال دارد.<ref>  [https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref>


==امنیت اخلاقی زنان==  
== مفهوم‌شناسی ==
اهمیت امنیت اخلاقی در زندگی به‌گونه‌ای است که عمل‌کردن به قوانین و مقررات خانوادگی و اجتماعی نیز در گرو رعایت امنیت اخلاقی است. آموزه‌های اسلام، امنیت اخلاقی را مهم‌ترین هدف پیامبران به‌شمار آورده است. کارشناسان معتقدند مهم‌ترین معیار در ایجاد امنیت اخلاقی برای زنان، رعایت [[عفاف]] و حدود پوشش با حفظ الگوی اسلامی است. در جامعه ایران نیز پوشش اسلامی از مهم‌ترین نماد‌های ایجاد امنیت اخلاقی برای زنان است. برخی اندیشمندان مسلمان، زنان را به الگوبرداری از سیره ائمه سفارش می‌کنند تا در پرتو آن، هم در امنیت اخلاقی خود و هم امنیت اخلاقی جامعه سهیم باشند.<ref> [http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%88_%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D9%85 . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref>
امنیت، از مولفه‌های اساسی رفاه اجتماعی است و زنان به‌عنوان سرمایه‌های انسانی جامعه، نقشی مؤثر در پیشبرد تعالی و اهداف جامعه دارند که وقوع این مهم جز با احساس امنیت آنها در عرصه‌های اجتماعی امکان‌پذیر نخواهد شد. امنیت اجتماعی زنان به‌معنای آن است که آنها بدون [[ترس]] و حس ناامنی به انجام وظایف خود در بستر جامعه بپردازند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_1157_5035c5b044e24d573a843760612f44d6.pdf . احمدی و کلدی، « بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، 1391ش، ص1.]</ref> البته پژوهشگران در بررسی امنیت زنان، بیشتر بر احساس امنیت، تمرکز می‌کنند و آن را برای ادامه زندگیِ بدون دغدغه، لازم می‌دانند.<ref>[https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/زنان-و-امنیت-اجتماعی . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref> از این منظر، امنیت زنان به‌معنای کاهش آسیب‌پذیری آنها است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/بررسی_سهم_و_نقش_زنان_در_ایجاد_امنیت_اخلاقی_جامعه_از_منظر_قرآن_و_روایات_با_تأکید_بر_نظر_ام . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref>


==امنیت زنان در جمهوری اسلامی ایران==  
== امنیت زن در خانواده ==
بررسی‌ها نشان می‌دهد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی با گسترش موازین اسلامی در ایران، امنیت زنان در خانواده و اجتماع افزایش یافته است. ایجاد فضای امن اجتماعی برای کنشگری زنان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی سبب شد تا زنان از انفعال خارج شده و به‌صورت عنصر فعال در عرصه‌های اجتماعی ظاهر شوند. کارشناسان معتقدند با این که اسلام به فعالیت‌های اجتماعی زنان تأکید داشته و نمود عینی آن در پیروزی انقلاب و پس از آن به نحو چشمگیری افزایش داشته است؛ اما همچنان برخی عوامل فرهنگی و باور‌ها و ملاحظات نادرست اجتماعی، امنیت زنان را در عرصۀ اجتماعی و سیاسی به خطر انداخته و مانع مشارکت اجتماعی آنها شده است.<ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3674/6069/64036/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C . اسحاقی، «دستاوردهای اجتماعی زنان در نظام جمهوری اسلامی»، 1385ش، ص1.]</ref>
صداقت میان اعضای خانواده، رضایت از زندگی توسط زنان، تقویت [[اعتماد به نفس]] زن توسط اعضای خانواده و صمیمیت آنها با یکدیگر از مهم‌ترین عوامل خانوادگی است که سبب تقویت امنیت زن در [[خانواده]] می‌شود. عدم احساس امنیت زن در خانواده سبب ترویج و افزایش بی‌بند و باری اخلاقی، اعتیاد، بداخلاقی و گرایش زنان به محیط بیرون از خانواده می‌شود. این امر نه‌تنها آسیب‌های فردی بلکه آسیب‌های اجتماعی متعددی را به‌دنبال دارد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/447168/مطالعه-کیفی-احساس-امنیت-زنان-در-محیط-خانواده-مورد-مطالعه-زنان-مراجعه-کننده-به-مراکز-مشاوره-در-شهرستان-کرج . جهانبخش گنجه، «مطالعه کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده موردمطالعه: زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، 1399ش، ص79.]</ref>


==پیامدهای اجتماعی امنیت زن==
== امنیت زن در جامعه ==
کارشناسان معتقدند هرچه وسعت امنیت فردی و اجتماعی زنان بیشتر باشد، درکنار آرامش درونی، آرامش و امنیت اجتماع نیز افزایش می‌یابد. زنی که از امنیت اجتماعی بهره‌مند باشد عامل نیرومندی در جهت حفظ سنت‌ها و روابط اجتماعی سالم و ارزش‌های انسانی و معنوی خواهد بود.<ref> [https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص4.]</ref> همچنین امنیت زنان کمال معنوی و سلامت و طهارت نسل را به‌دنبال دارد<ref> [http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%88_%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D9%85 . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref> که خود، زمینه‌ساز افزایش سلامت روحی اعضای خانواده و استحکام بنیان خانواده است.<ref> . صبور اردوبادی، آیین بهزیستی اسلام، 1366ش، ص219.</ref> همچنین افزایش امنیت زنان سبب شکوفایی استعداد‌های نهفتۀ آنها و افزایش مشارکت اجتماعی آنها خواهد شد.<ref> [https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص6.]</ref>
فضاهای شهری از جمله مؤلفه‌هایی هستند که امنیت اجتماعی زنان را مهیا می‌سازند. امروزه گسترش شهرنشینی و وقوع ناهنجاری‌های اجتماعی سبب ناامنی فضاهای شهری برای زنان شده و فعالیت اجتماعی آنها را با چالش روبرو کرده است.<ref>[https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/زنان-و-امنیت-اجتماعی . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref> محققان با تکیه بر مستندات علمی معتقدند بین امنیت محل سکونت و حمایت اجتماعی با احساس امنیت اجتماعی زنان رابطهٔ معناداری وجود دارد.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_1157_5035c5b044e24d573a843760612f44d6.pdf . احمدی و کلدی، « بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، 1391ش، ص1.]</ref> آزار جنسی زنان،<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/بررسی_سهم_و_نقش_زنان_در_ایجاد_امنیت_اخلاقی_جامعه_از_منظر_قرآن_و_روایات_با_تأکید_بر_نظر_ام . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر [[امام خمینی]]»، پرتال امام خمینی.]</ref> تبعیض جنسیتی و رفتارهای نابهنجار برخی شهروندان، فضای شهرها را برای زنان ناامن می‌کند؛ اما [[بلوغ]] اجتماعی زنان،<ref>[https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/زنان-و-امنیت-اجتماعی . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref> رعایت موازین اخلاقی مانند عفاف،<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/بررسی_سهم_و_نقش_زنان_در_ایجاد_امنیت_اخلاقی_جامعه_از_منظر_قرآن_و_روایات_با_تأکید_بر_نظر_ام . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref> حجاب (چشم، گفتار، رفتار و پوشش) توسط زن‌ها<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/آثار-فردی-و-اجتماعی-حجاب-و-نقش-آن-در-امنیت-اجتماعی-زنان . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص3.]</ref> و ایجاد بسترهای مناسب اجتماعی به‌لحاظ کالبدی و فرهنگی از عواملی است که امنیت اجتماعی زنان را به‌دنبال دارد.<ref>[https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/زنان-و-امنیت-اجتماعی . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref>


==عوامل تضعیف امنیت زنان==  
== امنیت اخلاقی زنان ==
کارشناسان معتقدند بی‌توجهی به موازین ظاهری و اخلاقی، سبب افزایش ناامنی زنان در جامعه می‌شود. ارائۀ زیبایی‌های ظاهری توسط زن‌ها، آنها را به یک کانون خطر، مبدل می‌سازد که در نهایت، آرامش و امنیت اجتماعی خودشان را تهدید می‌کند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص6.]</ref>  همچنین رعایت نکردن اخلاق اجتماعی توسط عموم مردم، نگاه فرومایه و ابزاری نسبت به زنان، بی‌اعتمادی به زنان برای واگذار‌کردن مسئولیت‌ها و پست‌های مهم، از دیگر عوامل ناامنی زنان در جامعه است. <ref> [https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref> وابستگی کامل زنان به مردان و وضعيت نا‌مناسب اقتصادي برای زنان، از عواملی است که احساس ناامنی زنان در جامعه را افزایش می‌دهد.<ref>  [https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_1157_5035c5b044e24d573a843760612f44d6.pdf . احمدی و کلدی، « بررسي احساس امنيت اجتماعي زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعي موثر بر آن»، 1391ش، ص1.]</ref>
اهمیت امنیت اخلاقی در زندگی به‌گونه‌ای است که عمل‌کردن به قوانین و مقررات خانوادگی و اجتماعی نیز در گرو رعایت امنیت اخلاقی است. آموزه‌های اسلام، امنیت اخلاقی را مهم‌ترین هدف پیامبران به‌شمار آورده است. کارشناسان معتقدند مهم‌ترین معیار در ایجاد امنیت اخلاقی برای زنان، رعایت [[عفاف]] و حدود پوشش با حفظ الگوی اسلامی است. در جامعه ایران نیز پوشش اسلامی از مهم‌ترین نمادهای ایجاد امنیت اخلاقی برای زنان است. برخی اندیشمندان مسلمان، زنان را به الگوبرداری از سیره ائمه سفارش می‌کنند تا در پرتو آن، هم در امنیت اخلاقی خود و هم امنیت اخلاقی جامعه سهیم باشند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/بررسی_سهم_و_نقش_زنان_در_ایجاد_امنیت_اخلاقی_جامعه_از_منظر_قرآن_و_روایات_با_تأکید_بر_نظر_ام . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref>


==راهکارهای افزایش امنیت زنان==
== امنیت زنان در جمهوری اسلامی ایران ==
از مهم‌ترین راهکار‌هایی که سبب افزایش امنیت زنان می‌شود عبارت‌اند از:
بررسی‌ها نشان می‌دهد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی با گسترش موازین اسلامی در ایران، امنیت زنان در خانواده و اجتماع افزایش یافته است. ایجاد فضای امن اجتماعی برای کنشگری زنان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی سبب شد تا زنان از انفعال خارج شده و به‌صورت عنصر فعال در عرصه‌های اجتماعی ظاهر شوند. کارشناسان معتقدند با این که اسلام به فعالیت‌های اجتماعی زنان تأکید داشته و نمود عینی آن در پیروزی انقلاب و پس از آن به نحو چشمگیری افزایش داشته است؛ اما همچنان برخی عوامل فرهنگی و باورها و ملاحظات نادرست اجتماعی، امنیت زنان را در عرصهٔ اجتماعی و سیاسی به خطر انداخته و مانع مشارکت اجتماعی آنها شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3674/6069/64036/نگاهی-به-دستاوردهای-اجتماعی-زنان-در-نظام-جمهوری-اسلامی . اسحاقی، «دستاوردهای اجتماعی زنان در نظام جمهوری اسلامی»، 1385ش، ص1.]</ref>
# آموزش عوامل زمینه‌ساز و تقویت‌کنندۀ امنیت زنان در محیط خانواده و اجتماع به افراد در دوره‌های مختلف تحصیلی؛
# افزایش آگاهی دختران و زنان نسبت به توانایی‌های خود و به‌کار‌گیری آنها با رعایت موازین دینی و اخلاقی؛
# تهیۀ فیلم و مستند توسط رسانه‌ها و صدا‌و‌سیما در راستای تقویت امنیت زنان؛
# حضور فعال مراکز فرهنگی و رسانه‌های جمعی با نگارش آثار و مقالات علمی در حوزه امنیت زنان؛
# معرفی زنان محجبه و چادری که در زمینه‎های مختلف اجتماعی و سیاسی مشارکت فعال داشته‌اند و  بیان جلوه‎های زندگانی و موفقیت‎های آنها در کسب مدارج علمی و فرهنگی؛<ref> [https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص7.]</ref> 
# عمل به توصیه‌های اسلام مبنی بر اهمیت جایگاه زنان در خانواده و جامعه؛<ref>  [http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B3%D9%87%D9%85_%D9%88_%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D9%88_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%A7_%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B1_%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D9%85 . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref> 
# توانمندسازی زنان از نظر اقتصادی.<ref>  [https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_1157_5035c5b044e24d573a843760612f44d6.pdf . احمدی و کلدی، « بررسي احساس امنيت اجتماعي زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعي موثر بر آن»، 1391ش، ص1.]</ref>


==پانویس==
== پیامدهای اجتماعی امنیت زن ==
{{پانویس}}  
کارشناسان معتقدند هرچه وسعت امنیت فردی و اجتماعی زنان بیشتر باشد، درکنار آرامش درونی، آرامش و امنیت اجتماع نیز افزایش می‌یابد. زنی که از امنیت اجتماعی بهره‌مند باشد عامل نیرومندی در جهت حفظ سنت‌ها و روابط اجتماعی سالم و ارزش‌های انسانی و معنوی خواهد بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/آثار-فردی-و-اجتماعی-حجاب-و-نقش-آن-در-امنیت-اجتماعی-زنان . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص4.]</ref> همچنین امنیت زنان کمال معنوی و سلامت و طهارت نسل را به‌دنبال دارد<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/بررسی_سهم_و_نقش_زنان_در_ایجاد_امنیت_اخلاقی_جامعه_از_منظر_قرآن_و_روایات_با_تأکید_بر_نظر_ام . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref> که خود، زمینه‌ساز افزایش سلامت روحی اعضای خانواده و استحکام بنیان خانواده است.<ref>. صبور اردوبادی، آیین بهزیستی اسلام، 1366ش، ص219.</ref> همچنین افزایش امنیت زنان سبب شکوفایی استعدادهای نهفتهٔ آنها و افزایش مشارکت اجتماعی آنها خواهد شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/آثار-فردی-و-اجتماعی-حجاب-و-نقش-آن-در-امنیت-اجتماعی-زنان . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص6.]</ref>
==منابع==
 
* احمدی، محمد و کلدی، علیرضا، « بررسي احساس امنيت اجتماعي زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعي مؤثر بر آن»، زن و جامعه، شماره 4، 1391ش.
== عوامل تضعیف امنیت زنان ==
* اسحاقی، سیدحسین، «دستاورد‌های اجتماعی زنان در نظام جمهوری اسلامی»، شمیم یاس، شماره 46، 1385ش.
کارشناسان معتقدند بی‌توجهی به موازین ظاهری و اخلاقی، سبب افزایش ناامنی زنان در جامعه می‌شود. ارائهٔ زیبایی‌های ظاهری توسط زن‌ها، آنها را به یک کانون خطر، مبدل می‌سازد که در نهایت، آرامش و امنیت اجتماعی خودشان را تهدید می‌کند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/آثار-فردی-و-اجتماعی-حجاب-و-نقش-آن-در-امنیت-اجتماعی-زنان . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص6.]</ref> همچنین رعایت نکردن اخلاق اجتماعی توسط عموم مردم، نگاه فرومایه و ابزاری نسبت به زنان، بی‌اعتمادی به زنان برای واگذارکردن مسئولیت‌ها و پست‌های مهم، از دیگر عوامل ناامنی زنان در جامعه است.<ref>[https://www.nipna.ir/fa/newsagency/12436/زنان-و-امنیت-اجتماعی . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.]</ref> وابستگی کامل زنان به مردان و وضعیت نامناسب اقتصادی برای زنان، از عواملی است که احساس ناامنی زنان در جامعه را افزایش می‌دهد.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_1157_5035c5b044e24d573a843760612f44d6.pdf . احمدی و کلدی، « بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، 1391ش، ص1.]</ref>
* جهانبخش گنجه، صادق، «مطالعه کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، مطالعات زن و خانواده، شماره 2، 1399ش.
 
* رضوی‌نیا، معصومه، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی، تاریخ درج مطلب: 27 خرداد 1397ش.
== راهکارهای افزایش امنیت زنان ==
* صبور اردوبادی، احمد، آیین بهزیستی اسلام، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، 1366ش.
از مهم‌ترین راهکارهایی که سبب افزایش امنیت زنان می‌شود عبارت‌اند از:
* عظیمی، ساره، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا، تاریخ درج مطلب: 18 خرداد 1395ش.
# آموزش عوامل زمینه‌ساز و تقویت‌کنندهٔ امنیت زنان در محیط خانواده و اجتماع به افراد در دوره‌های مختلف تحصیلی؛
* غیرتمند، سعید و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، شماره 103، 1401ش.
# افزایش آگاهی دختران و زنان نسبت به توانایی‌های خود و به‌کارگیری آنها با رعایت موازین دینی و اخلاقی؛
# تهیهٔ فیلم و مستند توسط رسانه‌ها و صداوسیما در راستای تقویت امنیت زنان؛
# حضور فعال مراکز فرهنگی و رسانه‌های جمعی با نگارش آثار و مقالات علمی در حوزه امنیت زنان؛
# معرفی زنان محجبه و چادری که در زمینه‌های مختلف اجتماعی و سیاسی مشارکت فعال داشته‌اند و بیان جلوه‌های زندگانی و موفقیت‌های آنها در کسب مدارج علمی و فرهنگی؛<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/106012/آثار-فردی-و-اجتماعی-حجاب-و-نقش-آن-در-امنیت-اجتماعی-زنان . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص7.]</ref>
# عمل به توصیه‌های اسلام مبنی بر اهمیت جایگاه زنان در خانواده و جامعه؛<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142921/بررسی_سهم_و_نقش_زنان_در_ایجاد_امنیت_اخلاقی_جامعه_از_منظر_قرآن_و_روایات_با_تأکید_بر_نظر_ام . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.]</ref>
# توانمندسازی زنان از نظر اقتصادی.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_1157_5035c5b044e24d573a843760612f44d6.pdf . احمدی و کلدی، « بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، 1391ش، ص1.]</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
* احمدی، محمد و کلدی، علیرضا، «بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، زن و جامعه، شماره ۴، ۱۳۹۱ش.
* اسحاقی، سیدحسین، «دستاوردهای اجتماعی زنان در نظام جمهوری اسلامی»، شمیم یاس، شماره ۴۶، ۱۳۸۵ش.
* جهانبخش گنجه، صادق، «مطالعه کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، مطالعات زن و خانواده، شماره ۲، ۱۳۹۹ش.
* رضوی‌نیا، معصومه، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی، تاریخ درج مطلب: ۲۷ خرداد ۱۳۹۷ش.
* صبور اردوبادی، احمد، آیین بهزیستی اسلام، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۶۶ش.
* عظیمی، ساره، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ خرداد ۱۳۹۵ش.
* غیرتمند، سعید و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، شماره ۱۰۳، ۱۴۰۱ش.
 
{{امنیت}}
{{زن}}
 
[[رده:امنیت]]
[[رده:حقوق زنان]]

نسخهٔ کنونی تا ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۳۰

امنیت زن
عنوان اصلیامنیت زن
شاخه علمیجامعه‌شناسی / مطالعات زنان / مطالعات امنیت اجتماعی
نوع مفهوممفهوم اجتماعی - جنسیتی
معنای اصطلاحیحالتی از آرامش، کاهش آسیب‌پذیری و امکان زیست بدون ترس برای زنان در خانواده و جامعه
حوزه کاربردجامعه‌شناسی، مطالعات زنان، سیاست‌گذاری اجتماعی، روان‌شناسی اجتماعی
مرتبط باامنیت اجتماعی زنان، امنیت اخلاقی، امنیت خانوادگی، شهرنشینی و امنیت، آسیب‌پذیری جنسیتی
اهمیتنقش مؤثر در سلامت روانی و اجتماعی زنان، استحکام بنیان خانواده، افزایش مشارکت اجتماعی و کاهش ناهنجاری‌ها
زیرنویس عنوانآرامش و کاهش آسیب‌پذیری زن در خانواده و اجتماع

امنیت زن؛ آرامش و کاهش آسیب‌پذیری زن در خانواده و اجتماع.

زنان به‌لحاظ داشتن شرایط جسمی و روانی خاص، در وضعیت‌های گوناگون خانوادگی و اجتماعی نسبت به مردان آسیب‌پذیرتر هستند. اضطراب‌های موجود در محیط‌های شهری سبب کاهش امنیت زنان و به‌هم‌خوردن تعادل روانی آنها می‌شود. ایجاد امنیت با کاهش آسیب‌های فردی و اجتماعی زنان، موجب سلامت خانواده و تحکیم بنیان خانوادگی و کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی می‌شود.

مفهوم‌شناسی

امنیت، از مولفه‌های اساسی رفاه اجتماعی است و زنان به‌عنوان سرمایه‌های انسانی جامعه، نقشی مؤثر در پیشبرد تعالی و اهداف جامعه دارند که وقوع این مهم جز با احساس امنیت آنها در عرصه‌های اجتماعی امکان‌پذیر نخواهد شد. امنیت اجتماعی زنان به‌معنای آن است که آنها بدون ترس و حس ناامنی به انجام وظایف خود در بستر جامعه بپردازند.[۱] البته پژوهشگران در بررسی امنیت زنان، بیشتر بر احساس امنیت، تمرکز می‌کنند و آن را برای ادامه زندگیِ بدون دغدغه، لازم می‌دانند.[۲] از این منظر، امنیت زنان به‌معنای کاهش آسیب‌پذیری آنها است.[۳]

امنیت زن در خانواده

صداقت میان اعضای خانواده، رضایت از زندگی توسط زنان، تقویت اعتماد به نفس زن توسط اعضای خانواده و صمیمیت آنها با یکدیگر از مهم‌ترین عوامل خانوادگی است که سبب تقویت امنیت زن در خانواده می‌شود. عدم احساس امنیت زن در خانواده سبب ترویج و افزایش بی‌بند و باری اخلاقی، اعتیاد، بداخلاقی و گرایش زنان به محیط بیرون از خانواده می‌شود. این امر نه‌تنها آسیب‌های فردی بلکه آسیب‌های اجتماعی متعددی را به‌دنبال دارد.[۴]

امنیت زن در جامعه

فضاهای شهری از جمله مؤلفه‌هایی هستند که امنیت اجتماعی زنان را مهیا می‌سازند. امروزه گسترش شهرنشینی و وقوع ناهنجاری‌های اجتماعی سبب ناامنی فضاهای شهری برای زنان شده و فعالیت اجتماعی آنها را با چالش روبرو کرده است.[۵] محققان با تکیه بر مستندات علمی معتقدند بین امنیت محل سکونت و حمایت اجتماعی با احساس امنیت اجتماعی زنان رابطهٔ معناداری وجود دارد.[۶] آزار جنسی زنان،[۷] تبعیض جنسیتی و رفتارهای نابهنجار برخی شهروندان، فضای شهرها را برای زنان ناامن می‌کند؛ اما بلوغ اجتماعی زنان،[۸] رعایت موازین اخلاقی مانند عفاف،[۹] حجاب (چشم، گفتار، رفتار و پوشش) توسط زن‌ها[۱۰] و ایجاد بسترهای مناسب اجتماعی به‌لحاظ کالبدی و فرهنگی از عواملی است که امنیت اجتماعی زنان را به‌دنبال دارد.[۱۱]

امنیت اخلاقی زنان

اهمیت امنیت اخلاقی در زندگی به‌گونه‌ای است که عمل‌کردن به قوانین و مقررات خانوادگی و اجتماعی نیز در گرو رعایت امنیت اخلاقی است. آموزه‌های اسلام، امنیت اخلاقی را مهم‌ترین هدف پیامبران به‌شمار آورده است. کارشناسان معتقدند مهم‌ترین معیار در ایجاد امنیت اخلاقی برای زنان، رعایت عفاف و حدود پوشش با حفظ الگوی اسلامی است. در جامعه ایران نیز پوشش اسلامی از مهم‌ترین نمادهای ایجاد امنیت اخلاقی برای زنان است. برخی اندیشمندان مسلمان، زنان را به الگوبرداری از سیره ائمه سفارش می‌کنند تا در پرتو آن، هم در امنیت اخلاقی خود و هم امنیت اخلاقی جامعه سهیم باشند.[۱۲]

امنیت زنان در جمهوری اسلامی ایران

بررسی‌ها نشان می‌دهد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی با گسترش موازین اسلامی در ایران، امنیت زنان در خانواده و اجتماع افزایش یافته است. ایجاد فضای امن اجتماعی برای کنشگری زنان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی سبب شد تا زنان از انفعال خارج شده و به‌صورت عنصر فعال در عرصه‌های اجتماعی ظاهر شوند. کارشناسان معتقدند با این که اسلام به فعالیت‌های اجتماعی زنان تأکید داشته و نمود عینی آن در پیروزی انقلاب و پس از آن به نحو چشمگیری افزایش داشته است؛ اما همچنان برخی عوامل فرهنگی و باورها و ملاحظات نادرست اجتماعی، امنیت زنان را در عرصهٔ اجتماعی و سیاسی به خطر انداخته و مانع مشارکت اجتماعی آنها شده است.[۱۳]

پیامدهای اجتماعی امنیت زن

کارشناسان معتقدند هرچه وسعت امنیت فردی و اجتماعی زنان بیشتر باشد، درکنار آرامش درونی، آرامش و امنیت اجتماع نیز افزایش می‌یابد. زنی که از امنیت اجتماعی بهره‌مند باشد عامل نیرومندی در جهت حفظ سنت‌ها و روابط اجتماعی سالم و ارزش‌های انسانی و معنوی خواهد بود.[۱۴] همچنین امنیت زنان کمال معنوی و سلامت و طهارت نسل را به‌دنبال دارد[۱۵] که خود، زمینه‌ساز افزایش سلامت روحی اعضای خانواده و استحکام بنیان خانواده است.[۱۶] همچنین افزایش امنیت زنان سبب شکوفایی استعدادهای نهفتهٔ آنها و افزایش مشارکت اجتماعی آنها خواهد شد.[۱۷]

عوامل تضعیف امنیت زنان

کارشناسان معتقدند بی‌توجهی به موازین ظاهری و اخلاقی، سبب افزایش ناامنی زنان در جامعه می‌شود. ارائهٔ زیبایی‌های ظاهری توسط زن‌ها، آنها را به یک کانون خطر، مبدل می‌سازد که در نهایت، آرامش و امنیت اجتماعی خودشان را تهدید می‌کند.[۱۸] همچنین رعایت نکردن اخلاق اجتماعی توسط عموم مردم، نگاه فرومایه و ابزاری نسبت به زنان، بی‌اعتمادی به زنان برای واگذارکردن مسئولیت‌ها و پست‌های مهم، از دیگر عوامل ناامنی زنان در جامعه است.[۱۹] وابستگی کامل زنان به مردان و وضعیت نامناسب اقتصادی برای زنان، از عواملی است که احساس ناامنی زنان در جامعه را افزایش می‌دهد.[۲۰]

راهکارهای افزایش امنیت زنان

از مهم‌ترین راهکارهایی که سبب افزایش امنیت زنان می‌شود عبارت‌اند از:

  1. آموزش عوامل زمینه‌ساز و تقویت‌کنندهٔ امنیت زنان در محیط خانواده و اجتماع به افراد در دوره‌های مختلف تحصیلی؛
  2. افزایش آگاهی دختران و زنان نسبت به توانایی‌های خود و به‌کارگیری آنها با رعایت موازین دینی و اخلاقی؛
  3. تهیهٔ فیلم و مستند توسط رسانه‌ها و صداوسیما در راستای تقویت امنیت زنان؛
  4. حضور فعال مراکز فرهنگی و رسانه‌های جمعی با نگارش آثار و مقالات علمی در حوزه امنیت زنان؛
  5. معرفی زنان محجبه و چادری که در زمینه‌های مختلف اجتماعی و سیاسی مشارکت فعال داشته‌اند و بیان جلوه‌های زندگانی و موفقیت‌های آنها در کسب مدارج علمی و فرهنگی؛[۲۱]
  6. عمل به توصیه‌های اسلام مبنی بر اهمیت جایگاه زنان در خانواده و جامعه؛[۲۲]
  7. توانمندسازی زنان از نظر اقتصادی.[۲۳]

پانویس

  1. ↑ . احمدی و کلدی، « بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، 1391ش، ص1.
  2. ↑ . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.
  3. ↑ . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.
  4. ↑ . جهانبخش گنجه، «مطالعه کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده موردمطالعه: زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، 1399ش، ص79.
  5. ↑ . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.
  6. ↑ . احمدی و کلدی، « بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، 1391ش، ص1.
  7. ↑ . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.
  8. ↑ . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.
  9. ↑ . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.
  10. ↑ . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص3.
  11. ↑ . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.
  12. ↑ . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.
  13. ↑ . اسحاقی، «دستاوردهای اجتماعی زنان در نظام جمهوری اسلامی»، 1385ش، ص1.
  14. ↑ . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص4.
  15. ↑ . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.
  16. ↑ . صبور اردوبادی، آیین بهزیستی اسلام، 1366ش، ص219.
  17. ↑ . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص6.
  18. ↑ . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص6.
  19. ↑ . عظیمی، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا.
  20. ↑ . احمدی و کلدی، « بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، 1391ش، ص1.
  21. ↑ . غیرتمند و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1401ش، ص7.
  22. ↑ . رضوی‌نیا، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی.
  23. ↑ . احمدی و کلدی، « بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، 1391ش، ص1.

منابع

  • احمدی، محمد و کلدی، علیرضا، «بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر سنندج و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، زن و جامعه، شماره ۴، ۱۳۹۱ش.
  • اسحاقی، سیدحسین، «دستاوردهای اجتماعی زنان در نظام جمهوری اسلامی»، شمیم یاس، شماره ۴۶، ۱۳۸۵ش.
  • جهانبخش گنجه، صادق، «مطالعه کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، مطالعات زن و خانواده، شماره ۲، ۱۳۹۹ش.
  • رضوی‌نیا، معصومه، «بررسی سهم و نقش زنان در ایجاد امنیت اخلاقی جامعه از منظر قرآن و روایات با تأکید بر نظر امام خمینی»، پرتال امام خمینی، تاریخ درج مطلب: ۲۷ خرداد ۱۳۹۷ش.
  • صبور اردوبادی، احمد، آیین بهزیستی اسلام، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۶۶ش.
  • عظیمی، ساره، «زنان و امنیت اجتماعی»، وب‌سایت نیپنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ خرداد ۱۳۹۵ش.
  • غیرتمند، سعید و همکاران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، شماره ۱۰۳، ۱۴۰۱ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=امنیت_زن&oldid=33537»