خط ۳۸۴: خط ۳۸۴:


=== زمینه‌ها ===
=== زمینه‌ها ===
سید عطاءالله مهاجرانی، سیاستمدار ایرانی معتقد است همه‌جانبه‌سازی توان نظامی ایالات متحده در منطقه، از جمله اعزام ناوگان و استقرار گسترده بمب‌افکن‌ها در پایگاه‌ها، همراه با یک جنگ روانی و رسانه‌ای علیه ایران، نشان می‌داد که آمریکا و رژیم صهیونیستی قصد ورود به [[جنگ رمضان]] را کرده بودند. در این میان، پروسه مذاکرات که ابتدا در عمان و ژنو و سپس با وعده ادامه در وین مطرح شد، جز مانوری برای پوشش دادن آمادگی‌های جنگی نبود؛ همان تاکتیکی که پیش از این نیز مورد استفاده قرار گرفته بود. دونالد ترامپ نیز صراحتاً اعتراف کرد که طرح حمله به ایران از سال‌ها قبل برنامه‌ریزی شده بود. او بر این باور است که حمایت از معترضان و ادعاهای مربوط به نظام جمهوری اسلامی، در راستای پروژه فریب‌کاری مذاکرات بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86090124/تأملی-در-پاسخ-عبرت-آموز-ایران-به-تجاوز «تأملی در پاسخ عبرت آموز ایران به تجاوز»، برگزاری ایرنا.]</ref>
در منابع و رسانه‌ها، عوامل متعددی به‌عنوان زمینه‌های این عملیات مؤثر دانسته شده است؛ ازجمله:
 
* '''پیش‌زمینه و روابط دو کشور:''' پس از انقلاب ۱۳۵۷ش و تغییر ساختار سیاسی ایران، روابط تهران و واشینگتن به تقابلی ژئوپلیتیک تبدیل شد.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص10-18.</ref> این تنش‌ها در دهه‌های بعد با تمرکز بر برنامه هسته‌ای و نفوذ منطقه‌ای ایران شدت گرفت و به اعمال تحریم‌های گستردهٔ بین‌المللی با راهبری آمریکا انجامید.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص22-25.</ref>
* '''اعتراضات دی ۱۴۰۴ش:''' در دی ۱۴۰۴ش، نوسانات شدید ارزی به آغاز اعتراضاتی در شهرهای مختلف ایران منجر شد که به‌سرعت با درگیری و تلفات جانی همراه شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در این جریان، چهره‌های مخالف مانند رضا پهلوی، ضمن درخواست مداخله خارجی، خواستار حملات هدفمند به نهادهای نظامی ایران شدند.<ref>[https://rezapahlavi.org/fa/events/prince-reza-pahlavis-press-conference-with-global-media-on-irans-national-revolution «نشست مطبوعاتی با رسانه‌های جهانی درباره انقلاب ملی»، وب‌سایت رضا پهلوی.]</ref> دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا از معترضان و طرح ایدهٔ تغییر حکومت، حمایت کرد.<ref>[["Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'". Reuters.]]</ref> برخی معتقدند پروسه مذاکرات مانوری برای پوشش دادن آمادگی‌های جنگی بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/86090124/تأملی-در-پاسخ-عبرت-آموز-ایران-به-تجاوز «تأملی در پاسخ عبرت آموز ایران به تجاوز»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* '''مذاکرات دیپلماتیک:''' در بهمن ۱۴۰۴ش، دور جدیدی از مذاکرات غیرمستقیم میان دو کشور در مسقط و ژنو برگزار شد. واشینگتن شروط سه‌گانه‌ای شامل توقف غنی‌سازی اورانیوم، محدودیت شدید برنامه موشکی و قطع حمایت ایران از گروه‌های منطقه‌ای را مطرح کرد. دولت ایران به ریاست مسعود پزشکیان، این شروط را معادل خلع سلاح و تسلیم دانست و با آن‌ها مخالفت کرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404111005381/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%81%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87 «عراقچی: برای مذاکرات عادلانه و منصفانه آماده‌ایم؛ هرگز درباره مسائل دفاعی مذاکره نمی‌کنیم»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref><ref>[https://www.irna.ir/news/86088460/%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%98%D9%86%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «مرحله دوم از دور سوم مذاکرات هسته‌ای در ژنو به پایان رسید + فیلم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در برخی منابع تحرکات نظامی قبل و همزمان با مذاکرات بهمن 1404ش نیز به‌عنوان یک نشانه مهم از این تحلیل ارائه شده است.<ref>[https://www.ettelaat.com/news/138915/%D9%84%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA «لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت»، اطلاعات آنلاین.]</ref>


=== موج‌های عملیات ===
=== موج‌های عملیات ===