خط ۳۸۷: خط ۳۸۷:


* '''پیش‌زمینه و روابط دو کشور:''' پس از انقلاب ۱۳۵۷ش و تغییر ساختار سیاسی ایران، روابط تهران و واشینگتن به تقابلی ژئوپلیتیک تبدیل شد.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص10-18.</ref> این تنش‌ها در دهه‌های بعد با تمرکز بر برنامه هسته‌ای و نفوذ منطقه‌ای ایران شدت گرفت و به اعمال تحریم‌های گستردهٔ بین‌المللی با راهبری آمریکا انجامید.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص22-25.</ref>
* '''پیش‌زمینه و روابط دو کشور:''' پس از انقلاب ۱۳۵۷ش و تغییر ساختار سیاسی ایران، روابط تهران و واشینگتن به تقابلی ژئوپلیتیک تبدیل شد.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص10-18.</ref> این تنش‌ها در دهه‌های بعد با تمرکز بر برنامه هسته‌ای و نفوذ منطقه‌ای ایران شدت گرفت و به اعمال تحریم‌های گستردهٔ بین‌المللی با راهبری آمریکا انجامید.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص22-25.</ref>
* '''اعتراضات دی ۱۴۰۴ش:''' در دی ۱۴۰۴ش، نوسانات شدید ارزی به آغاز اعتراضاتی در شهرهای مختلف ایران منجر شد که به‌سرعت با درگیری و تلفات جانی همراه شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در این جریان، چهره‌های مخالف مانند رضا پهلوی، ضمن درخواست مداخله خارجی، خواستار حملات هدفمند به نهادهای نظامی ایران شدند.<ref>[https://rezapahlavi.org/fa/events/prince-reza-pahlavis-press-conference-with-global-media-on-irans-national-revolution «نشست مطبوعاتی با رسانه‌های جهانی درباره انقلاب ملی»، وب‌سایت رضا پهلوی.]</ref> دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا از معترضان و طرح ایدهٔ تغییر حکومت، حمایت کرد.<ref>[https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'". Reuters.]</ref> برخی معتقدند پروسه مذاکرات مانوری برای پوشش دادن آمادگی‌های جنگی بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/86090124/تأملی-در-پاسخ-عبرت-آموز-ایران-به-تجاوز «تأملی در پاسخ عبرت آموز ایران به تجاوز»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* '''اعتراضات دی ۱۴۰۴ش:''' در دی ۱۴۰۴ش، نوسانات شدید ارزی به آغاز اعتراضاتی در شهرهای مختلف ایران منجر شد که به‌سرعت با درگیری و تلفات جانی همراه شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در این جریان، چهره‌های مخالف مانند رضا پهلوی، ضمن درخواست مداخله خارجی، خواستار حملات هدفمند به نهادهای نظامی ایران شدند.<ref>[https://rezapahlavi.org/fa/events/prince-reza-pahlavis-press-conference-with-global-media-on-irans-national-revolution «نشست مطبوعاتی با رسانه‌های جهانی درباره انقلاب ملی»، وب‌سایت رضا پهلوی.]</ref> دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا از معترضان و طرح ایدهٔ تغییر حکومت، حمایت کرد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/272429/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%9F «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، نورنیوز.]</ref> برخی معتقدند پروسه مذاکرات مانوری برای پوشش دادن آمادگی‌های جنگی بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/86090124/تأملی-در-پاسخ-عبرت-آموز-ایران-به-تجاوز «تأملی در پاسخ عبرت آموز ایران به تجاوز»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* '''مذاکرات دیپلماتیک:''' در بهمن ۱۴۰۴ش، دور جدیدی از مذاکرات غیرمستقیم میان دو کشور در مسقط و ژنو برگزار شد. واشینگتن شروط سه‌گانه‌ای شامل توقف غنی‌سازی اورانیوم، محدودیت شدید برنامه موشکی و قطع حمایت ایران از گروه‌های منطقه‌ای را مطرح کرد. دولت ایران به ریاست مسعود پزشکیان، این شروط را معادل خلع سلاح و تسلیم دانست و با آن‌ها مخالفت کرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404111005381/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%81%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87 «عراقچی: برای مذاکرات عادلانه و منصفانه آماده‌ایم؛ هرگز درباره مسائل دفاعی مذاکره نمی‌کنیم»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref><ref>[https://www.irna.ir/news/86088460/%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%98%D9%86%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «مرحله دوم از دور سوم مذاکرات هسته‌ای در ژنو به پایان رسید + فیلم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در برخی منابع تحرکات نظامی قبل و همزمان با مذاکرات بهمن 1404ش نیز به‌عنوان یک نشانه مهم از این تحلیل ارائه شده است.<ref>[https://www.ettelaat.com/news/138915/%D9%84%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA «لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت»، اطلاعات آنلاین.]</ref>
* '''مذاکرات دیپلماتیک:''' در بهمن ۱۴۰۴ش، دور جدیدی از مذاکرات غیرمستقیم میان دو کشور در مسقط و ژنو برگزار شد. واشینگتن شروط سه‌گانه‌ای شامل توقف غنی‌سازی اورانیوم، محدودیت شدید برنامه موشکی و قطع حمایت ایران از گروه‌های منطقه‌ای را مطرح کرد. دولت ایران به ریاست مسعود پزشکیان، این شروط را معادل خلع سلاح و تسلیم دانست و با آن‌ها مخالفت کرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404111005381/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%81%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87 «عراقچی: برای مذاکرات عادلانه و منصفانه آماده‌ایم؛ هرگز درباره مسائل دفاعی مذاکره نمی‌کنیم»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref><ref>[https://www.irna.ir/news/86088460/%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%98%D9%86%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «مرحله دوم از دور سوم مذاکرات هسته‌ای در ژنو به پایان رسید + فیلم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در برخی منابع تحرکات نظامی قبل و همزمان با مذاکرات بهمن 1404ش نیز به‌عنوان یک نشانه مهم از این تحلیل ارائه شده است.<ref>[https://www.ettelaat.com/news/138915/%D9%84%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA «لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت»، اطلاعات آنلاین.]</ref>