پرش به محتوا

حمله هوایی به مدرسه میناب

از ایران پدیا
حمله هوایی به مدرسه میناب
بخشی از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران (اسفند ۱۴۰۴ش)
لحظاتی پس از حمله موشکی آمریکا به مدرسه شجره طیبه میناب
لحظاتی پس از حمله موشکی آمریکا به مدرسه شجره طیبه میناب
نام و مشخصات
نام‌های دیگرفاجعه مدرسه میناب
زمان و نتیجه
تاریخ۹ اسفند ۱۴۰۴ش
زمان۱۱:۳۰ صبح
منطقه زمانیتهران
نتیجهجان‌باختن ۱۵۶ نفر از دانش‌آموزان و غیرنظامیان
مکان
مکانمیناب، استان هرمزگان، ایران
محلمدرسهٔ شجرهٔ طیبهٔ میناب
مشخصات رویداد
نوعحمله هوایی
طرفین
طرف ۱آمریکا
طرف ۲اسرائیل
طرف ۳ایران
تلفات طرفین
تلفات ۳۱۵۶ نفر
تلفات و پیامدها
آسیب‌دیده‌هاشمار زیادی از مجروحان
آسیب مالیتخریب کامل مدرسه و درمانگاه مجاور
پیگیری قضایی
مظنون(ها)نیروهای ارتش ایالات متحده آمریکا
اتهام(ها)جنایت جنگی و نقض حقوق بشردوستانه


حمله هوایی به مدرسه میناب، حملهٔ هوایی ایالات متحده به مدرسهٔ شجرهٔ طیبهٔ میناب در اسفند ۱۴۰۴ش.

حملهٔ هوایی به مدرسهٔ شجرهٔ طیبهٔ میناب، یکی از تلفات و خسارات مهم در روزشمار جنگ رمضان در اسفند ۱۴۰۴ش بود که به کشته و زخمی‌شدن شمار زیادی از دانش‌آموزان، معلمان و غیرنظامیان انجامید در شهر میناب انجامید. این حمله در دو مرحله و هنگام فعالیت آموزشی مدرسه رخ داد و از مرگبارترین حوادث غیرنظامی این درگیری به شمار آمد. دربارهٔ عامل حمله، نوع مهمات و نحوه هدف‌یابی، گزارش‌ها و تحقیقات رسانه‌ای و حقوق‌بشری مختلفی منتشر شد که برخی از آنها ازجمله گزارش سازمان ملل متحد، مسئولیت نیروهای آمریکایی را مطرح کردند. این حادثه با واکنش گستردهٔ داخلی و بین‌المللی، از جمله محکومیت نهادهای حقوق بشری و درخواست برای تحقیق و پاسخگویی عاملان، همراه شد. مراسم تشییع و یادبود قربانیان نیز در ایران و برخی کشورهای دیگر برگزار شد و حادثهٔ میناب در رسانه‌ها، عرصهٔ فرهنگی و رویدادهای اجتماعی بازتاب یافت.

پیش‌زمینه

حمله به مدرسهٔ شجرهٔ طیبهٔ میناب در پی تشدید تنش‌ها میان ایران، آمریکا و اسرائیل و در شرایطی رخ داد که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا به میانجیگری عمان، در جریان بود. یک روز پس از آخرین دور این مذاکرات، در حالی که تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافق ادامه داشت، مقام‌های آمریکایی از احتمال تشدید اقدامات علیه ایران سخن گفتند. در پی این تحولات، حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش با ترور سید علی خامنه‌ای دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران آغاز شد.[۱][۲][۳]

شرح رویداد

صبح روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، هم‌زمان با آغاز حملات هوایی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل به ایران، مدرسه شجره طیبه در شهر مینابِ استان هرمزگان هدف حمله قرار گرفت. به گفته رئیس کل دادگستری هرمزگان، این واحد آموزشی در ساعت ۱۱:۳۰ و در حالی که فعالیت آموزشی در آن جریان داشت، هدف پنج حمله هوایی قرار گرفت.[۴] بر اساس گزارش‌ها، حمله به این مدرسه در دو مرحله انجام شده است؛ پس از اصابت موشک نخست، دانش‌آموزان به سالن نمازخانه پناه بردند و مدیر مدرسه از والدین خواست برای انتقال فرزندان‌شان به محل مراجعه کنند، اما پیش از تخلیه کامل، موشک دوم به محل تجمع دانش‌آموزان اصابت کرد. در ساعت ۱۵:۴۰ همان روز نیز، درمانگاه مجاور این مدرسه هدف حمله هوایی قرار گرفت.[۵] بررسی تصاویر و شواهد به‌دست‌آمده از محل حادثه نشان می‌دهد که در این حملات از موشک‌های کروز تاماهاوک (ساخت آمریکا) استفاده شده است.[۶]

مسئولیت و تحقیقات

با وقوع این حادثه، مقام‌های جمهوری اسلامی ایران، آمریکا و اسرائیل را مسئول حمله دانستند؛ اما اسرائیل هرگونه دخالت در این حمله را رد کرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در ابتدا مدعی شد که ایران مسئول این حمله است؛ اما بررسی شواهد و نظرات تحلیل‌گران، مسئولیت آمریکا در این کشتار را آشکار کرد.[۷]

در میان رسانه‌های بین‌المللی، شبکهٔ CNN بر پایهٔ بررسی تصاویر ماهواره‌ای، ویدئوهای مکان‌یابی‌شده، اظهارات مقام‌های آمریکایی و ارزیابی کارشناسان تسلیحاتی، احتمال مسئولیت نیروهای آمریکایی در حمله به مدرسه را مطرح کرد. این شبکه گزارش داد که حمله با تجهیزات هواپایه و هوشمند انجام شده است.[۸][۹] نیویورک‌تایمز با بررسی تصاویر ماهواره‌ای، ویدئوهای تأییدشده و داده‌های منتشرشده، حمله به مدرسهٔ شجرهٔ طیبه را هم‌زمان با حمله به پایگاه دریایی سپاه در مجاورت آن دانست و با توجه به تأیید عملیات هوایی آمریکا در منطقه، احتمال مسئولیت نیروهای آمریکایی را مطرح کرد.[۱۰] خبرگزاری رویترز در ۶ مارس ۲۰۲۶م گزارش داد که بررسی اولیهٔ نظامی، نیروهای آمریکایی را عامل محتمل حمله می‌داند، هرچند تحقیقات هنوز نهایی نشده بود. چند روز بعد نیز منابع مطلع، احتمال استفاده از اطلاعات قدیمی در فرایند هدف‌گیری و اشتباه گرفتن مدرسه با تأسیسات نظامی مجاور را مطرح کردند.[۱۱] همچنین این خبرگزاری با بررسی تصاویر و نظر کارشناسان تسلیحات، موشک اصابت‌کننده را یک موشک کروز تاماهاوک آمریکایی دانست.[۱۲] اسکای‌نیوز نیز در مستند تحقیقی خود با بررسی تصاویر ماهواره‌ای، ویدئوهای محل حادثه، اظهارات شاهدان و نظر هفت کارشناس مستقل، نیروهای آمریکایی را عامل محتمل حمله دانست و احتمال استفاده از اطلاعات قدیمی در فرایند هدف‌گیری را مطرح کرد.[۱۳] الجزیره نیز با انتشار گزارش‌ها و تحلیل‌هایی، به عمدی بودن این حادثه اشاره کرد.[۱۴]

NBC News به نقل از مقام‌های دولت آمریکا از طرح موضوع حمله به آن منطقه در یک جلسهٔ محرمانه با اعضای کنگره خبر داد.[۱۵] وال‌استریت ژورنال نیز به‌نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که تحقیقات اولیه نشان می‌دهد که نیروهای سنتکام احتمالاً مسئول حمله‌ای هستند که یک مدرسه در ایران را هدف قرار داده است.[۱۶] بااین‌حال، مقام‌های آمریکایی ضمن تأکید بر اینکه مدارس و غیرنظامیان عمداً هدف قرار نمی‌گیرند، مسئولیت حمله را نپذیرفته و نتیجه نهایی تحقیقات رسمی را اعلام نکرده‌اند. هرچند گزارش‌های تحقیقی و یافته‌های اولیه تحقیقات نظامی آمریکا، احتمال مسئولیت نیروهای آمریکایی را مطرح کرده‌اند.[۱۷][۱۸]

بررسی حقوقی

پس‌از جنگ جهانی دوم، پیش‌فرض اساسی حقوق بین‌الملل بر حفظ صلح و حمایت از غیرنظامیان استوار شده است. کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو (۱۹۴۹م) و پروتکل‌های الحاقی آن، به‌ویژه پروتکل الحاقی شماره یک (۱۹۷۷م)، از مهم‌ترین اسنادی هستند که حفاظت از مدارس، کودکان و افراد غیرنظامی را در زمان مخاصمات مسلحانه تضمین می‌کنند.[۱۹] از منظر حقوق بین‌الملل بشردوستانه حمله به مدرسهٔ شجرهٔ طیبهٔ میناب، با توجه به ماهیت غیرنظامی مدرسه و حضور دانش‌آموزان، در ارتباط با اصول تفکیک، تناسب و احتیاط در حملات مسلحانه قابل بررسی است. اصل تفکیک، مطابق مادهٔ ۴۸ پروتکل الحاقی اول ۱۹۷۷م، طرف‌های مخاصمه را ملزم به تمایز میان اهداف نظامی و غیرنظامی می‌کند و مواد ۵۱ و ۵۷ نیز بر حمایت از غیرنظامیان و اتخاذ اقدامات احتیاطی برای کاهش آسیب به آنان تأکید دارند.[۲۰]

مارکو روشینی، استاد حقوق بین‌الملل دانشگاه وست‌مینستر لندن، بیان داشته است که چنانچه حملهٔ عامدانه به مدرسه به‌عنوان یک هدف غیرنظامی ثابت شود، می‌تواند نقض حقوق بشردوستانه و مصداق جنایت جنگی باشد؛ اما اگر حمله ناشی از اشتباه در شناسایی هدف بوده باشد، رعایت الزامات مربوط به احتیاط و فرایند هدف‌گیری باید بررسی شود و صرف اشتباه لزوماً به معنای ارتکاب جنایت جنگی نیست.[۲۱] در حالی که بسیاری از کارشناسان حقوقی بر این باورند ساختمان مدرسه مجزا از مناطق نظامی بوده و با توجه به تعداد موشک‌های شلیک‌شده و زمان انتخاب‌شده برای حمله، همه قرائن حاکی از وجود عنصر عمد است.[۲۲]

از سوی دیگر، این حادثه از منظر حقوق بشر نیز با حق حیات (مادهٔ ۳ اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر و مادهٔ ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی)، حق آموزش (مادهٔ ۲۶ اعلامیهٔ جهانی و مواد ۲۸ و ۲۹ کنوانسیون حقوق کودک) و الزامات مربوط به حمایت از کودکان در مخاصمات مسلحانه (مادهٔ ۳۸ کنوانسیون حقوق کودک) تعارض دارد.[۲۳] در این چارچوب، بسیاری از حقوقدانان، نقض تعهدات بین‌المللی از جمله تعهدات مرتبط با حقوق کودک را مورد توجه قرار داده‌اند.[۲۴] با توجه به اینکه دو مرجع اصلی دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) و دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) صلاحیت بررسی این حادثه را دارند، اما جمهوری اسلامی ایران با چالش‌هایی ازجمله عدم پذیرش صلاحیت اجباری دیوان بین‌المللی دادگستری توسط آمریکا و عدم عضویت ایران و آمریکا در دیوان کیفری بین‌المللی روبرو است.[۲۵]

قربانیان

در گزارش‌های اولیه، شمار جان‌باختگان ۱۶۸ نفر اعلام شد،[۲۶] اما پس از بررسی و با توجه به آخرین آمار رسمی که توسط دادستان عمومی و انقلاب شهرستان میناب منتشر شد، شمار جان‌باختگان این حادثه، ۱۵۶ نفر اعلام شد. براساس این آمار، قربانیان شامل ۱۲۰ دانش‌آموز (۷۳ پسر و ۴۷ دختر)، ۲۶ معلم زن، ۷ نفر از والدین دانش‌آموزان (۴ مرد و ۳ زن)، یک راننده سرویس مدرسه، یک تکنسین داروخانه درمانگاه مجاور مدرسه و یک جنین شش‌ماهه بودند. از مجموع ۱۵۶ جان‌باخته، هویت ۱۵۵ نفر شناسایی و احراز شد و پس از صدور مجوز دفن از سوی پزشکی قانونی، به خاک سپرده شدند. در این میان، هویت یکی از دانش‌آموزان، به نام ماکان نصیری، حتی با انجام آزمایش DNA نیز احراز نشده و وضعیت او همچنان نامشخص باقی مانده است.[۲۷] همچنین برخی گزارش‌ها از مفقودالاثر بودن پیکر امیرعلی جداوی نیز آمده است،[۲۸] اما رئیس پزشکی قانونی میناب، این خبر را تکذیب کرده و بیان کرد هویت وی به‌صورت قطعی احراز و جواز دفن به نام وی صادر شده است.[۲۹]

اسامی قربانیان مدرسهٔ شجرهٔ طیبهٔ میناب[۳۰][۳۱]

ردیف پایه نام و نام خانوادگی نام پدر جنسیت تاریخ تولد توضیحات
۱ ۱ حانیه احمدی طیفکانی محمدرضا دختر ۱۳۹۷/۹/۱۸
۲ ۱ آتنا چملی‌نژاد روح‌الله دختر ۱۳۹۸/۳/۱۳
۳ ۱ سلما ذاکری مختار دختر ۱۳۹۸/۵/۱۶
۴ ۱ مهنا زارعی کوهسنگی علی‌رضا دختر ۱۳۹۸/۴/۲۸
۵ ۱ سارا شایسته مسلم دختر ۱۳۹۸/۲/۱۸
۶ ۱ اسرا فرحی‌زاده اصغر دختر ۱۳۹۷/۱۰/۱۳
۷ ۱ حنانه مهدی‌خواه موسی دختر ۱۳۹۷/۹/۲۵
۸ ۱ مهدیس نظری روح‌الله دختر ۱۳۹۷/۱۱/۱۶
۹ ۱ فاطمه یزدان‌پناه گورزانگی نیا یعقوب دختر ۱۳۹۸/۳/۱۳
۱۰ ۱ حنانه ذاکری خواهان امید دختر ۱۳۹۸/۳/۱۳
۱۱ ۱ رها زارعی بنک رضا دختر ۱۳۹۷/۷/۲۵
۱۲ ۱ لیانا محمدی فائز دختر ____
۱۳ ۱ آدرینا پگاه ____ دختر ____
۱۴ ۲ زهرا انصاری‌فر امیر دختر ۱۳۹۷/۲/۱۵
۱۵ ۲ زهرا بهرامی اسحق دختر ۱۳۹۷/۵/۶
۱۶ ۲ ضحی پسند ابراهیم دختر ۱۳۹۶/۹/۲۰
۱۷ ۲ فاطمه درازهی عبدالله دختر ۱۳۹۶/۱۱/۱۰
۱۸ ۲ فاطمه زهرا کریمی جواد دختر ۱۳۹۷/۶/۲۳
۱۹ ۲ لیانا محمدی فائز دختر ۱۳۹۷/۲/۳۱
۲۰ ۲ معصومه نظری حسین دختر ۱۳۹۷/۶/۲۵
۲۱ ۲ ریحانه کرمی ____ دختر ____
۲۲ ۳ زهرا بهروزی حسین دختر ۱۳۹۶/۵/۱۹
۲۳ ۳ هنا دهقانی عماد دختر ۱۳۹۶/۵/۱۶
۲۴ ۳ محیا سالاری حسن دختر ____
۲۵ ۴ آتنا احمدزاده حلوائی عباس دختر ۱۳۹۴/۷/۲۰
۲۶ ۴ مریم بازرک مصطفی دختر ۱۳۹۴/۸/۲۶
۲۷ ۴ محنا بهرامی راونگی مجید دختر ۱۳۹۳/۶/۲۸
۲۸ ۴ خدیجه درویشی رضا دختر ۱۳۹۵/۵/۳۱
۲۹ ۴ ریحانه ذاکری حسین دختر ۱۳۹۴/۷/۱۶
۳۰ ۴ اسرا ذاکری مختار دختر ۱۳۹۵/۶/۱۰
۳۱ ۴ اطهره زارعی علی دختر ۱۳۹۴/۹/۱۷
۳۲ ۴ سنار سالاری حمید دختر ۱۳۹۵/۶/۲۶
۳۳ ۴ فادیا شه‌میری حسن دختر ۱۳۹۵/۶/۱۳
۳۴ ۴ نیایش صالحی حمزه دختر ۱۳۹۵/۴/۴
۳۵ ۴ مطهره احمدزاده علی دختر ____
۳۶ ۴ زینب مکی‌زاده ابوطالب دختر ____
۳۷ ۴ ستایش علی حسینی مصطفی دختر ____
۳۸ ۴ زهرا شرفی عبدالرشید دختر ____
۳۹ ۴ باران قاسمی علی‌رضا دختر ____
۴۰ ۴ حلما قاسمی ابوذر دختر ____
۴۱ ۵ فاطمه رهدار عابد دختر ____
۴۲ ۵ سمیرا ملاحی کلاهی عبدالستار دختر ____
۴۳ ۶ مهدیه احمدزاده یحیی دختر ____
۴۴ ۶ فریماه مفاخری ابراهیم دختر ____
۴۵ ۶ زهرا سلیمانی علی دختر ____
۴۶ ۶ زهرا جلالی یعقوب دختر ____
۴۷ ۶ آسنا رئیسی حسن دختر ____
۴۸ ۶ زینب بهرامی اسحق دختر ____
۴۹ نامعلوم آرینا عرب‌کیش چلوئی حمیدرضا دختر ____
۵۰ ۱ همایون زینلی مسلم پسر ____
۵۱ ۱ امین احمدزاده یحیی پسر ____
۵۲ ۱ مسیحا سالاری رسول پسر ____
۵۳ ۱ محمدصادق غلامی علی پسر ____
۵۴ ۱ محمدکیان بهرامی سجاد پسر ____
۵۵ ۱ ماکان نصیری خوزانی سیروس پسر ____ مفقودالاثر
۵۶ ۱ علی‌رضا شهرجو جواد پسر ____
۵۷ ۱ علی سالاری حسن پسر ____
۵۸ ۱ سبحان شهدادی اصغر پسر ____
۵۹ ۱ حامد پریتقی‌نژاد هادی پسر ____
۶۰ ۱ احسان سالمی‌نیا ابراهیم پسر ____
۶۱ ۱ آرشا می‌رانی عباس پسر ____
۶۲ ۱ همایون رنجبری اصغر پسر ____
۶۳ ۱ رضا رنجبر محمد پسر ____
۶۴ ۱ امیرعلی کمالی مرتضی پسر ____
۶۵ ۱ سورنا حسین‌پور محمد پسر ____
۶۶ ۲ محمد جمالی‌نژادی یوسف پسر ۱۳۹۶/۱۲/۲۸
۶۷ ۲ سهیل چملی‌پور سرکمی عباس پسر ۱۳۹۶/۱۲/۱۱
۶۸ ۲ رضا حبشیان علی پسر ۱۳۹۷/۵/۲۵
۶۹ ۲ پرهام رنجبری مجتبی پسر ۱۳۹۵/۱۱/۲۰
۷۰ ۲ جواد سرتک‌زاده غضنفر پسر ۱۳۹۷/۳/۲۶
۷۱ ۲ محمدرضا شهسواری امیر پسر ۱۳۹۶/۷/۱۷
۷۲ ۲ امیر قاسم‌زائی نجیب‌الله پسر ۱۳۹۷/۲/۲۹
۷۳ ۲ سامان کرم زاده فرزاد پسر ۱۳۹۷/۶/۷
۷۴ ۲ محمدعلی کریانی پاک عبدالله پسر ۱۳۹۷/۵/۱۹
۷۵ ۲ امیر محمدی الهداد پسر ۱۳۹۷/۶/۲۴
۷۶ ۲ علی‌اصغر فروزان‌فر یدالله پسر ۱۳۹۶/۱۰/۱۴
۷۷ ۲ امیرمحمد قاسمی ابوذر پسر ۱۳۹۷/۱/۲۴
۷۸ ۲ معین زینلی مصطفی پسر ۱۳۹۶/۸/۶
۷۹ ۲ حیدر صالحی کهنشوییه حنظله پسر ۱۳۹۷/۱/۲۸
۸۰ ۲ محمد رئوفی‌نیا موسی پسر ۱۳۹۶/۸/۱۵
۸۱ ۲ آرش گل آذین بهرام پسر ۱۳۹۷/۶/۱۴
۸۲ ۲ امیرمحمد بوستانی محسن پسر ____
۸۳ ۲ امیرعلی جداوی اسماعیل پسر ____
۸۴ ۲ آراز احمدی‌زاده زهرائی عبدالصمد پسر ____
۸۵ ۳ محمد پیرزاده ____ پسر ____
۸۶ ۳ آریا بهادری مرتضی پسر ۱۳۹۵/۱۱/۷
۸۷ ۳ بنیامین جنگجو شهرام پسر ۱۳۹۶/۵/۲۱
۸۸ ۳ امیرحسین رسولی سلیمانی حسین پسر ۱۳۹۶/۶/۷
۸۹ ۳ علی‌رضا زارعی احسان پسر ۱۳۹۵/۹/۲۳
۹۰ ۳ علی‌اصغر زائری جواد پسر ۱۳۹۶/۵/۲۸
۹۱ ۳ محمد شهدوستی‌پور عبدالله پسر ۱۳۹۶/۱/۲۵
۹۲ ۳ علی‌اکبر کریانی پاک عبدالله پسر ۱۳۹۶/۱/۸
۹۳ ۳ محمدصدرا زارعی‌پور مهدی پسر ۱۳۹۵/۱۲/۲۸
۹۴ ۳ میکائیل میردورقی جواد پسر ____
۹۵ ۳ مهدی ذاکری حسین پسر ____
۹۶ ۳ امیرمحمد قاسمی ____ پسر ____
۹۷ ۳ احمد سلطانی ____ پسر ____
۹۸ ۴ سبحان احمدی طیفکانی محمدرضا پسر ۱۳۹۵/۶/۲۸
۹۹ ۴ محمدآبادی‌زاده علی پسر ۱۳۹۴/۷/۱۶
۱۰۰ ۴ امیرعلی بوستانی محسن پسر ۱۳۹۴/۱۰/۳۰
۱۰۱ ۴ محمدطاها ملاحی علی پسر ۱۳۹۴/۱۲/۲۶
۱۰۲ ۴ هانی پریتقی‌نژاد هادی پسر ۱۳۹۴/۱۱/۲۶
۱۰۳ ۴ محمدطاها جعفری مسعود پسر ۱۳۹۵/۲/۲۵
۱۰۴ ۴ امیرحسین جعفری راونکی ابراهیم پسر ۱۳۹۵/۱/۱۵
۱۰۵ ۴ سینا ذاکری گورزانگی اکبر پسر ۱۳۹۴/۷/۴
۱۰۶ ۴ حسین رهسپار محمد پسر ۱۳۹۴/۱۰/۱۰
۱۰۷ ۴ محمد لقمانی آبدان مصطفی پسر ۱۳۹۴/۸/۱۳
۱۰۸ ۴ مهدی دلاوری محمود پسر ۱۳۹۵/۵/۲۸
۱۰۹ ۴ محمدحسام رئیسی حسن پسر ۱۳۹۴/۱۲/۱۱
۱۱۰ ۴ سپهر کریمی محمدرضا پسر ۱۳۹۵/۶/۲۶
۱۱۱ ۴ مهدی سالاری اصغر پسر ۱۳۹۴/۵/۲۰
۱۱۲ ۵ امیرمحمد باقری ابراهیم پسر ۱۳۹۳/۱۱/۹
۱۱۳ ۵ محمدمهدی جنگچی مینابی عباس پسر ۱۳۹۴/۱/۴
۱۱۴ ۵ حامی صادقی حمید پسر ۱۳۹۴/۱/۲۱
۱۱۵ ۵ صالح عباسی دومشهری محمد پسر ۱۳۹۳/۸/۸
۱۱۶ ۵ دانیال فقیردوست کاظم پسر ۱۳۹۴/۳/۱۸
۱۱۷ ۵ پارسا مختاری‌نسب محمد پسر ۱۳۹۳/۸/۷
۱۱۸ ۵ علی عرب کیش چلوئی حمیدرضا پسر ۱۳۹۴/۴/۱۳
۱۱۹ ۵ احمدرضا سرتک‌زاده غضنفر پسر ____
۱۲۰ ۵ علی حفیظی ____ پسر ____
۱۲۱ ۶ علی زارعی غلام پسر ۱۳۹۱/۱۱/۴
۱۲۲ نامعلوم رضا بارانی ____ پسر ____
۱۲۳ نامعلوم امیرعلی حسن‌زاده ____ پسر ____
۱۲۴ مدیر مدرسه فاطمه طاهری فر ____ زن ____
۱۲۵ مدیر مدرسه پوران قلی‌پور ____ زن ____
۱۲۶ معاون اجرایی مهدیه رسولی ____ زن ____
۱۲۷ معاون پرورشی مهسا رنجبر ____ زن ____
۱۲۸ معاون پرورشی فاطمه عسکری مینابی ____ زن ____
۱۲۹ کادر خدمات مدرسه فرشته سنگرزاده ____ زن ____
۱۳۰ کادر خدمات مدرسه مرضیه فیروزی ____ زن ____
۱۳۱ معلم ندا صلحی زاده ____ زن ____
۱۳۲ معلم ورزش فاطمه شهدادی ____ زن ____
۱۳۳ معلم کلاس دوم مرضیه بشیری فر ____ زن ____
۱۳۴ معلم کلاس سوم محدثه محمدیان ____ زن ____
۱۳۵ معلم کلاس دوم نسیم نیستانی ____ زن ____
۱۳۶ معلم کلاس ششم انسیه کرمی ____ زن ____
۱۳۷ معلم کلاس اول ماندانا سالاری ____ زن ____
۱۳۸ معلم کلاس اول حاجیه سمیرا بسارده ____ زن ____
۱۳۹ معلم کلاس پنجم فاطمه سالاری ____ زن ____
۱۴۰ معلم کلاس دوم فاطمه فدوی ____ زن ____
۱۴۱ معلم قرآن سیما کریمی ____ زن ____
۱۴۲ معلم قرآن حاجیه فریده مختاری ____ زن ____
۱۴۳ معلم قرآن خدیجه کمالی ____ زن ____
۱۴۴ معلم کلاس دوم زهره شهریاری ____ زن ____ شش‌ماهه باردار
۱۴۵ معلم کلاس چهارم نرگس ذاکری ____ زن ____
۱۴۶ معلم کلاس چهارم راحله رنجبر ____ زن ____
۱۴۷ معلم کلاس سوم راضیه زمانی ____ زن ____
۱۴۸ معلم کلاس اول ملیحه نعیمی ____ زن ____
۱۴۹ ولی زهرا میردادی ____ زن ____ مادر علی و محیا سالاری
۱۵۰ ولی فریده جهانگیرنیا ____ زن ____
۱۵۱ ولی رقیه کریمی ____ زن ____
۱۵۲ ولی محمد حسن‌زاده ____ مرد ____
۱۵۳ ولی حمید سالاری ____ مرد ____ پدر سنار سالاری
۱۵۴ ولی محمد قاسمی کوربندی ____ مرد ____
۱۵۵ ولی محمود غلامیان ____ مرد ____
۱۵۶ ___ احمد سالاری ____ مرد ____

واکنش‌ها

داخلی

سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی ایران در واکنش به آغاز حملات آمریکا و اسرائیل، در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶م، عملیات موشکی و پهپادی «وعدهٔ صادق ۴» را آغاز کرد. در جریان این عملیات، موشک‌ها و پهپادهای ایرانی مواضع و تأسیسات نظامی ایالات متحده آمریکا در منطقه، از جمله مراکز مرتبط با ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین و پایگاه‌های آمریکایی در قطر و امارات متحده عربی، و همچنین اهدافی در اسرائیل را هدف قرار دادند.[۳۲] مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در پیامی حمله به مدرسه شجره طیبه میناب را محکوم کرد و آن را در شمار اقدامات نظامی علیه ایران دانست که به‌گفتهٔ او، در حافظه تاریخی مردم این کشور باقی خواهد ماند.[۳۳] سید مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، نیز در نخستین پیام خود، بر پیگیری و عدم چشم‌پوشی از حمله به مدرسهٔ میناب تأکید کرد.[۳۴] وی همچنین نماینده‌ای ویژه را به میناب اعزام کرد تا پیام و سلام او را به خانواده‌های قربانیان این حادثه ابلاغ کند.[۳۵] بسیاری از مقام‌های سیاسی ایران از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی،[۳۶] سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران،[۳۷]امیرسعید ایروانی، نمایندهٔ دائم ایران در سازمان ملل متحد،[۳۸] فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت چهاردهم[۳۹] و علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش[۴۰] نیز حمله به مدرسه را محکوم و خواستار پاسخگویی عاملان آن شدند. در سطح مردمی نیز این حادثه با سوگواری و حضور گستردهٔ شهروندان در مراسم تشییع قربانیان همراه شد. در ۱۲ اسفند ۱۴۰۴، هزاران نفر در میناب در مراسم تشییع دانش‌آموزان و دیگر قربانیان شرکت کردند؛ حاضران با حمل تصاویر قربانیان، به سوگواری پرداختند و نسبت به این جنایت ایالت متحده، ابراز خشم کردند.[۴۱]

شماری از هنرمندان و فعالان فرهنگی، از جمله پرویز پرستویی، افشین هاشمی، ایرج طهماسب، شهرام کرمی،[۴۲] رضا میرکریمی، محمدرضا شفیعی، سوگل طهماسبی، محمد سرشار، بابک خواجه‌پاشا، پرواز همای، میکائیل دیانی، محمود رضوی، محمدجواد موحد، رضا کاظمی، سیدعلی احمدی، محمدرضا رضائیان، محمدرضا شفاه، علی داودی، امیرعباس ربیعی، دانش اقباشاوی، عباس نادران، سعید مستغاثی، محمدرضا شهیدی‌فر و حمیدرضا لوافی، نیز با انتشار مطالبی در شبکه‌های اجتماعی به این حادثه واکنش نشان دادند.[۴۳]

بین‌المللی

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، در واکنش به حمله به مدرسهٔ شجرهٔ طیبهٔ میناب اعلام کرد که گزارش کاملی دربارهٔ این حادثه دریافت نکرده و از جزئیات آن اطلاع ندارد. او احتمال نقش‌داشتن نیروهای آمریکایی در حمله را رد کرد و بعید دانست موشک آمریکایی عامل اصابت به مدرسه بوده باشد. ترامپ همچنین اظهار کرد که شواهدی در اختیار ندارد که استفاده از موشک آمریکایی در این حمله را تأیید کند.[۴۴] شماری از سناتورهای دموکرات آمریکا نیز در نامه‌ای به پیت هگست، وزیر جنگ این کشور، خواستار پاسخ‌گویی دربارهٔ حمله به مدرسهٔ میناب شدند. در این نامه، به کشته‌شدن ۱۶۸ نفر، از جمله ۱۱۰ کودک، اشاره شده بود.[۴۵]

یونسکو در بیانیه‌ای، بمباران مدرسه ابتدایی در ایران را نقض فاحش حقوق بشردوستانه دانست.[۴۶] سازمان عفو بین‌الملل نیز در گزارشی خواستار پاسخگویی عاملان برنامه‌ریزی و اجرای آن شد.[۴۷] شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز جلسه‌ای اضطراری دربارهٔ حمله به مدرسهٔ میناب برگزار کرد. وولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در این نشست ضمن ابراز همدردی با خانواده‌های قربانیان، خواستار تکمیل هرچه سریع‌تر تحقیقات آمریکا دربارهٔ این حادثه و انتشار نتایج آن شد.[۴۸] ملاله یوسف‌زی، سفیر صلح سازمان ملل متحد و برندهٔ جایزهٔ صلح نوبل، نیز در واکنش به این حادثه اعلام کرد که از حمله به مدرسه به‌شدت متأثر شده است.[۴۹] برخی از نهادهای مدنی از جمله شورای روابط آمریکایی-اسلامی (CAIR) به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین سازمان‌های مدافع حقوق مدنی مسلمانان در ایالات متحده نیز با موضعی صریح و انتقادی، این حمله را مصداق جنایت جنگی توصیف کرد.[۵۰]

حمله به مدرسهٔ شجرهٔ طیبهٔ میناب همچنین با واکنش شماری از هنرمندان و چهره‌های فرهنگی در کشورهای مختلف روبه‌رو شد. عمر حمد، شاعر فلسطینی ساکن غزه، لیام کانینگهام، بازیگر ایرلندی، نیکول جنس، بازیگر اسپانیایی، لورا هرینگ و ونسا واسکز، بازیگران آمریکایی هالیوود و خاویر باردم، بازیگر اسپانیایی برندهٔ اسکار، در پیام‌ها و مطالب منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، حمله به مدرسه و کشته‌شدن دانش‌آموزان را محکوم کردند. جیان لوکا کونستانتینی، کارتونیست ایتالیایی، نیز با انتشار تصویری از یک کوله‌پشتی صورتی خون‌آلود به این حادثه واکنش نشان داد. آنی لنکس، خواننده اسکاتلندی، نیز تصویری از مراسم خاک‌سپاری قربانیان را در حساب خود منتشر کرد.[۵۱]

تشییع

مراسم تشییع و تدفین قربانیان حمله هوایی به مدرسهٔ شجرهٔ طیبهٔ میناب در روز سه‌شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ برگزار شد.[۵۲] همچنین چهار ماه پس از حادثه، محل مدرسه بار دیگر مورد تفحص قرار گرفت و بقایای ۶۸ قطعه متعلق به ۳۴ نفر از جان‌باختگانی که پیش‌تر دفن شده بودند، شناسایی شد.[۵۳][۵۴] این بقایا در چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵ به خاک سپرده شدند.[۵۵]

یادبودها

پس از حادثه، برنامه‌های مختلفی برای یادبود قربانیان در شهرهای ایران و جهان برگزار شد؛ از جمله، مراسمی با حضور شماری از سینماگران در خانهٔ سینما در ۱۸ فروردین ۱۴۰۵،[۵۶] برنامه‌ای با عنوان «حضور غیاب» با همکاری خانه سینما، خانه تئاتر و خانه موسیقی به‌مدت یک هفته در محوطهٔ خانهٔ هنرمندان ایران[۵۷] و برپایی چیدمان هنری «چشمان میناب» در میدان تجریش تهران. این اثر با استفاده از تصاویر بزرگ چشم‌های کودکان، با هدف یادآوری قربانیان و همدلی با آنان طراحی شده بود.[۵۸]

حادثهٔ میناب در برخی رویدادهای سیاسی و اجتماعی نیز بازتاب یافت. هیئت مذاکره‌کنندهٔ جمهوری اسلامی ایران به سرپرستی محمدباقر قالیباف، در سفر به اسلام‌آباد پاکستان برای مذاکرات با طرف آمریکایی، با پرواز میناب ۱۶۸ وارد این شهر شد.[۵۹] همچنین کاروان تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ با نام میناب ۱۶۸ در این رقابت‌ها حضور یافت.[۶۰] همچنین، آستان قدس رضوی ساخت هشت مدرسه را به یاد قربانیان این حادثه بر عهده گرفت[۶۱] و عتبهٔ حسینی نیز احداث یک مدرسهٔ هوشمند ۱۲ کلاسه با نام شجرهٔ طیبه میناب را در دستور کار قرار داد.[۶۲]

پویش مردمی «فرشته‌های میناب» با هدف زنده نگه‌داشتن یاد قربانیان مدرسهٔ شجرهٔ طیبه و ساخت یادمان و دو مدرسهٔ جدید دخترانه و پسرانه به یاد آنان راه‌اندازی شد.[۶۳] این حادثه در آثار موسیقایی نیز بازتاب یافت. روزبه بمانی قطعهٔ «تفنگ گریه می‌کنه» را در سوگ قربانیان میناب منتشر کرد.[۶۴] رضا صادقی نیز قطعهٔ «گل میناب»[۶۵] و نماهنگ «موهای خاکی» را به یاد دانش‌آموزان مدرسهٔ شجرهٔ طیبه منتشر کرد.[۶۶] زانکو، خواننده پاپ، نیز با انتشار قطعهٔ «یه ایران برات گریه کرده…» به این حادثه واکنش نشان داد و یاد قربانیان آن را گرامی داشت.[۶۷] در حاشیهٔ برگزاری مراسم تشییع، مرتضی آخوندی، عکاس هرمزگانی، با گرفتن عکس هوایی از محل دفن قربانیان حادثه، مقام نخست بخش «عکاسی خبری» را در رقابت بین‌المللی Golden Shot Photography Awards 2026، به‌دست‌آورد.[۶۸]

پانویس

  1. ↑ “US-Iran talks end with no deal but potential signs of progress”, reuters.
  2. ↑ “Trump says of Iran: 'Sometimes you have to use force'”, reuters.
  3. ↑ «پاسخ ایران به متجاوزان و حمله دشمن به نقاطی از کشور/ اعلام ۴۰ روز عزای عمومی در پی شهادت رهبر انقلاب/ تشکیل شورای رهبری به زودی»، خبرگزاری ایلنا.
  4. ↑ «تشریح جزئیات جنایت متجاوزان آمریکایی صهیونیستی در میناب توسط رئیس کل دادگستری هرمزگان»، خبرگزاری ایسنا.
  5. ↑ «دختران مدرسه میناب در حملات «دو مرحله‌ای» شهید شدند»، خبرگزاری ایسنا.
  6. ↑ «کدام موشک آمریکایی دانش‌آموزان مدرسه میناب را به خاک و خون کشید؟»، خبرگزاری فارس.
  7. ↑ «Who bombed the Iranian girls’ school, killing more than 170? What we know»، Al Jazeera.
  8. ↑ «cnn: آمریکا متهم ردیف اول فاجعه میناب»، روزنامه فرهیختگان.
  9. ↑ «رویترز: حمله به مدرسه میناب یکی از بدترین موارد تلفات نظامی است»، روزنامه فرهیختگان.
  10. ↑ «نیویورک تایمز: حمله موشکی به مدرسه‌ای در میناب کار ارتش آمریکا بود»، خبرگزاری تسنیم.
  11. ↑ “US investigation points to likely US responsibility in Iran school strike, sources say”, reuters.
  12. ↑ “Bombed Iranian girls school had vivid website and yearslong online presence”, reuters.
  13. ↑ «تحقیقات رسانه انگلیسی، آمریکا را عامل جنایت مدرسه میناب معرفی کرد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  14. ↑ «تحقیق الجزیره: اسرائیل و آمریکا به طور عمدی دانش‌آموزان مدرسه میناب را کشتند»، روزنامه فرهیختگان.
  15. ↑ «NBC:آمریکا، متهم اصلی حمله به مدرسه میناب»، روزنامه فرهیختگان.
  16. ↑ «آمریکا جنایت مدرسه میناب را گردن گرفت!»، روزنامه فرهیختگان.
  17. ↑ “US investigation points to likely US responsibility in Iran school strike, sources say”, reuters.
  18. ↑ “US probe into strike on Iran girls' school near conclusion, US admiral says”, reuters.
  19. ↑ «کشتار کودکان معصوم مدرسه میناب، نقض آشکار تعهدات بین‌المللی است»، وب‌سایت دانشگاه ادیان و مذاهب.
  20. ↑ «بررسی حقوقی فاجعه میناب»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.
  21. ↑ اسدی، «شنبه خونین میناب؛ آیا حمله به دبستان شجره طیبه از نظر حقوق بین‌الملل جنایت جنگی محسوب می‌شود؟»، بی‌بی‌سی فارسی.
  22. ↑ «کشتار کودکان معصوم مدرسه میناب، نقض آشکار تعهدات بین‌المللی است»، وب‌سایت دانشگاه ادیان و مذاهب.
  23. ↑ «ستاد حقوق بشر فاجعه مدرسه میناب را پیگیری می‌کند»، خبرگزاری صدا و سیما.
  24. ↑ «واکاوی حقوقی حمله به مدرسه میناب؛ یک جنایت جنگی با امکان تعقیب‌»، وب‌سایت انجمن دفاع از قربانیان تروریسم.
  25. ↑ «کشتار کودکان معصوم مدرسه میناب، نقض آشکار تعهدات بین‌المللی است»، وب‌سایت دانشگاه ادیان و مذاهب.
  26. ↑ «آمار واقعی شهدای فاجعه میناب چه بود؟ ابهام‌زدایی از عدد ۱۶۸»، قدس آنلاین.
  27. ↑ «آمار نهایی شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه میناب ۱۵۶ نفر است»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  28. ↑ «امیرعلی جداوی، دومین جاویدالاثر مدرسهٔ میناب + فیلم»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  29. ↑ «احراز هویت شهید امیرعلی جداوی در پزشکی قانونی میناب»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.
  30. ↑ «اسامی شهدای دانش آموز مدرسه میناب اعلام شد»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  31. ↑ «تصاویر معلمان و کارکنان شهید مدرسه شجره طیبه میناب»، پایگاه خبری کودک و نوجوان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
  32. ↑ «گزارش کامل از پاسخ موشکی ایران به تجاوز آمریکایی ـ اسرائیلی»، خبرگزاری تسنیم.
  33. ↑ «پیام رئیس‌جمهور در پی شهادت دانش‌آموزان میناب»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  34. ↑ «اولین پیام رهبر جمهوری اسلامی ایران: از جنایت میناب صرف نظر نخواهیم کرد/ ابزار بسته شدن تنگه هرمز باید حفظ شود/ معتقد به لزوم دوستی بین خود و همسایگان هستم»، وب‌سایت شفقنا.
  35. ↑ «ابلاغ پیام رهبر انقلاب به خانوادهٔ شهدای مدرسهٔ میناب»، خبرگزاری صدا و سیما.
  36. ↑ «رئیس مجلس: تا آخرین نفس، منتقم خون فرزندان مظلوم ایران هستیم»، ایران آن‌لاین.
  37. ↑ «عراقچی در واکنش به شهادت دختران دانش‌آموز در میناب: این جنایت بی‌پاسخ نخواهد ماند»، وب‌سایت ایراف.
  38. ↑ «ایران خواستار اجرای عدالت در قبال عاملان جنایت مدرسه میناب شد»، خبرگزاری ایرنا.
  39. ↑ «ادای احترام سخنگوی دولت به شهدای مدرسه شجره طیبه میناب + فیلم»، خبرگزاری ایرنا.
  40. ↑ «فاجعه میناب را به سند ماندگار مظلومیت کودکان ایران در جهان تبدیل می‌کنیم»، خبرگزاری ایرنا.
  41. ↑ “Iran holds mass funeral for girls, staff killed in US-Israel school attack”, Al Jazeera.
  42. ↑ «واکنش پرستویی، طهماسب و… به جنگ»، خبرگزاری ایسنا.
  43. ↑ «واکنش جامعه فرهنگی و هنری کشور به حمله به مدرسه‌ای در میناب»، خبرگزاری ایسنا.
  44. ↑ «دونالد ترامپ: حادثه مدرسه میناب وحشتناک بود؛ هنوز مشخص نیست موشک کدام طرف باعث آن شد»، صدای آمریکا.
  45. ↑ «حمله به دبستان میناب؛ سناتورهای دموکرات از وزیر دفاع آمریکا خواستند که پاسخ مشخص دهد»، BBC فارسی.
  46. ↑ «Deadly bombing of Iran primary school ‘a grave violation of humanitarian law’: UNESCO»، UN News.
  47. ↑ «واکنش عفو بین‌الملل به جنایت آمریکا علیه مدرسه میناب»، جوان آنلاین.
  48. ↑ «مقام سازمان ملل: بمباران مدرسه میناب شوکه‌کننده است»، خبرگزاری دانشجو.
  49. ↑ «Deadly bombing of Iran primary school ‘a grave violation of humanitarian law’: UNESCO»، UN News.
  50. ↑ «CAIR Calls on Congress to Investigate Reported US-Israel Massacre at Girls’ School in Iran»، CAIR.
  51. ↑ «واکنش به جنگ تحمیلی آمریکایی_صهیونیستی؛ هنرمندان دنیا کشتار دانش‌آموزان مینابی را محکوم کردند»، سازمان تبلیغات اسلامی.
  52. ↑ «تشییع پیکر شهدای مدرسه میناب»، خبرگزاری ایرنا.
  53. ↑ «داغ میناب تازه شد؛ تشییع پیکر شهدای تازه شناسایی شده مدرسه شجره طیبه + فیلم»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  54. ↑ «اسامی شهدای تفحص شده مدرسه شجره طیبه میناب اعلام شد»، خبرگزاری مهر.
  55. ↑ «تشییع ۶۲ قطعه از پیکر شهدای دانش‌آموز میناب/بازگشت پیکرهای تفحص‌شده به آغوش خاک»، خبرگزاری ایسنا.
  56. ↑ «مراسم یادبود کودکان شهید مدرسه میناب»، خبرگزاری ایسنا.
  57. ↑ «آیین یادبود شهدای مدرسه میناب در خانه هنرمندان»، خبرگزاری صدا و سیما.
  58. ↑ «یادبود هنری مظلومیت و بی‌گناهی ۱۶۰ دانش‌آموز شهید میناب»، خبرگزاری پانا.
  59. ↑ «هیئت مذاکره کننده ایرانی با پرواز «میناب 168» وارد پاکستان شد»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت.
  60. ↑ «نام کاروان تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ مشخص شد»، خبرگزاری مهر.
  61. ↑ «ساخت هشت مدرسه در یادبود شهدای مدرسه شجره طیبه میناب»، خبرگزاری صدا و سیما.
  62. ↑ «عتبه حسینی با فتوای آیت الله سیستانی ساخت مدرسه میناب را بر عهده گرفت»، خبرگزاری مهر.
  63. ↑ «تشریح جزئیات تازه‌ای از پویش مردمی «فرشته‌های میناب»»، خبرگزاری شبستان.
  64. ↑ «روزبه بمانی برای کودکان میناب خواند/ بشنوید»، وب‌سایت خانه موسیقی ایران.
  65. ↑ «رضا صادقی برای گل‌های میناب خواند»، خبرگزاری صدا و سیما.
  66. ↑ «رضا صادقی برای چهلمین روز شهادت دانش‌آموزان میناب خواند»، خبرگزاری مهر.
  67. ↑ «آهنگ «یه ایران برات گریه کرده…» زانکو برای بچه‌های میناب/ ببینید»، وب‌سایت آوش.
  68. ↑ «درخشش عکاس ایرانی در رقابت جهانی Golden Shot 2026»، خبرگزاری مهر.

منابع

برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=حمله_هوایی_به_مدرسه_میناب&oldid=92580»