زن زندگی آزادی: تفاوت میان نسخهها
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = Artworks-z1Up4DgeLwoH3bZP-cPtHQw-t500x500.jpg | |||
| زیرنویس تصویر = شعار زن زندگی آزادی | |||
| image_alt = شعار زن زندگی آزادی | |||
| فایل پادکست =زن زندگی آزادی.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =3/17 | |||
| تاریخ پادکست =14-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
شعار | | عنوان اصلی = زن، زندگی، آزادی | ||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = شعار سیاسی-اجتماعی | |||
| شاخه علمی = [[علوم سیاسی]]، [[جامعهشناسی]]، [[مطالعات جنسیت]] | |||
| نوع مفهوم = شعار اعتراضی، نماد اجتماعی | |||
| معنای اصطلاحی = تلفیقی از خواستههای [[فمینیسم|فمینیستی]]، حقوقی و آزادیخواهانه برای استقلال زن و رهایی جامعه | |||
| حوزه کاربرد = جنبشهای مدنی، اعتراضات خیابانی، [[حقوق زنان]] | |||
| گستره جغرافیایی = [[کردستان عراق]]، [[ایران]]، [[افغانستان]]، [[سوریه]] | |||
| منشأ تاریخی = جنبش آزادیبخش زنان کرد (۱۹۸۷) | |||
== | | نخستین کاربرد = سال ۱۹۸۷ توسط زنان کرد در کردستان عراق | ||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[جنبش زنان]]، [[حقوق بشر]]، [[انقلاب اسلامی ایران]]، [[اعتراضات ۱۴۰۱]]، [[مهسا امینی]] | |||
| اهمیت = نماد جهانی جنبشهای زنان برای برابری و آزادی، نقطه عطف در [[تاریخ معاصر ایران]] | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|زن، زندگی، آزادی}}'''؛ شعار زنان در اعتراضات سیاسی در جهان. | |||
شعار «زن، زندگی، آزادی»، در سال ۱۹۸۷م توسط زنان کرد، در کردستان عراق مطرح شد. این زنان سلاح به دست گرفته با شعار جین، جیان، آزادی برای دفاع از حقوق زنان مبارزه کردند. شعار زن، زندگی، آزادی در [[ایران]]، بعد از فوت مهسا (ژینا) امینی در شهریور ۱۴۰۱ش در مراسم تدفین او در سقز سر داده شد. به دنبال این ماجرا، معترضان این شعار را در اعتراضات خیابانی در ایران مطرح کردند. | |||
در | |||
== | == مفهومشناسی == | ||
«ژن، ژیان، ئازادی» معادل «زن، زندگی، آزادی» در زبان کردی است. واژهٔ ژن در زبان کردی بهمعنای زن<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=ژیان&f=wiki واژهنامه آزاد، ذیل واژۀ ژن، وبسایت واژه یاب.]</ref> و واژهٔ ژیان در فارسی به معنی خشمگین و خشمآلود و در کردی بهمعنی زندگی است.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=ژیان&f=wiki واژهنامه آزاد، ذیل واژۀ ژیان، وبسایت واژه یاب.]</ref> واژه ئازادی در لغتنامههای فارسی ترجمه نشده است؛ اما در لغت کردی نام کردی و به معنای وارسته است.<ref>[http://www.babynames.ir/نام-کردی/اسم-پسر-کردی/ئازاد.html/amp «ئازاد»، وبسایت بی بی نیمز.]</ref> | |||
==بازتابها== | == تاریخچه == | ||
[[پرونده:0549c352-3595-43b6-8d6d-4af7ff7bc89a.jpg|جایگزین=شورش ۱۹۱۷ زنان روسیه|بندانگشتی|شورشِ ۱۹۱۷: راهپیمایی زنان روسیه برای نان و صلح]] | |||
لنین شعار کمونیستی زن، زندگی، آزادی، را در انقلاب کمونیستی ۱۹۱۸م مطرح کرد. این انقلاب کمونیستی با شعار «نان، صلح، آزادی» در روسیه آغاز و سرانجام به پیروزی رسید.<ref>[https://www.jahannews.com/news/813363/450w «شعار زن زندگی آزادی» از کجا آمده است؟، وبسایت جهان نیوز.]</ref> عدهای خاستگاه این شعار را جنبش آزادیبخش زنان کرد میدانند و معتقدند این شعار اولین بار در سال ۱۹۸۷م توسط این جنبش مطرح شد و بعدها در شهر استانبول بهوسیله مادرانی که فرزندان آنها ناپدید شده بود مطرح شد.<ref>[https://kurdistanmedia.com/fa/news/2022/10/122 امینآوه، «شعار «زن، زندگی ،آزادی» شعاری انحصاری نیست»، وبسایت کردستان مدیا.]</ref> عبدالله اوجالان رهبر گروه تجزیهطلب حزب کارگران کردستان در سال ۱۹۹۸م شعار «زن، زندگی، آزادی» را بهمعنای زن آزاد، سرزمین آزاد و حتی مرد آزاد دانست. او اعتقاد داشت تا زنان آزاد نشوند جامعه نیز آزاد نخواهد شد.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/%25D8%25A8%25D8%25AE%25D8%25B4-%25D8%25A7%25D8%25AE%25D8%25A8%25D8%25A7%25D8%25B1-%25D8%25B3%25DB%258C%25D8%25A7%25D8%25B3%25DB%258C-57/548486-%25D8%25B4%25D8%25B9%25D8%25A7%25D8%25B1-%25D8%25B2%25D9%2586-%25D8%25B2%25D9%2586% کدیور، «شعار «زن، زندگی ،آزادی» اولین بار توسط چه کسی مطرح شد»، وبسایت اقتصاد نیوز.]</ref> | |||
در سالهای اخیر، این شعار در کوبانی سوریه سر داده شد. در ایران نیز، این شعار بعد از فوت مهسا امینی در سقز مطرح شد؛ سپس معترضان در خیابانها این شعار را سر دادند و خواستار پوشش اختیاری شدند. بهدنبال فوت مهسا امینی و اعتراضات در ایران، معترضان زن افغانستانی با تکرار شعار «زن، زندگی، آزادی» در اکتبر سال ۲۰۲۲م از زنان ایران حمایت کردند.<ref>[https://www.khaama.com/persian/archives/104711 ««زن زندگی آزادی» اسم رمز معترضان در ایران و افغانستان». خبرگزاری خامهپرس.]</ref> | |||
== نمودها == | |||
رقص در معابر عمومی، [[کشف حجاب]] و پویش «آغوش رایگان» در چارچوب روایی شعار «زن، زندگی، آزادی»، در ایران پدیدار شد.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14010815000285/2-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D9%90-%D8%B2%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D «2روایتِ «زن، زندگی، آزادی»/ معروفترین شعار اغتشاشات اخیر، تحریفی بود از حقیقت جامعه زنان ایرانی»، خبرگزاری فارس.]</ref> بهمرور شعارهای مرتبط با پوشش اختیاری به حاشیه رفت و شعارهایی با محتوای مستهجن و رکیک جنسی نه فقط در کف خیابانها، بلکه حتی در مراکز آموزشی نیز سر داده شد. برخی از این شعارهای جنسی حتی زنان و مادران را هم نشانه رفتند.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-57/548486-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8% ««شعار «زن، زندگی، آزادی» اولین بار توسط چه کسی مطرح شد؟ / شعارهای اختصاصی اعتراضات ایران از نگاه جمیله کدیور»، وبسایت اقتصاد نیوز.]</ref> | |||
== بازتابها == | |||
این شعار در ایران و جهان واکنشهای گستردهای از سوی افراد و جریانهای مختلف بهدنبال داشت: | این شعار در ایران و جهان واکنشهای گستردهای از سوی افراد و جریانهای مختلف بهدنبال داشت: | ||
=== هنرمندان === | |||
گلشیفته فراهانی در فیلمی به نام دختران خورشید شعار «زن، زندگی، آزادی» را بازتاب داد.<ref>[https://kurdistanmedia.com/fa/news/2022/10/122 امینآوه، «شعار «زن، زندگی ،آزادی» شعاری انحصاری نیست»، وبسایت مدیا.]</ref> [[ترانه علیدوستی]] در ۱۸ آبان عکسی بیحجاب در صفحهٔ اینستاگرام خود منتشر کرد. ترانه علیدوستی با انتشار شعار «ژن، ژیان، ئازادی» خواهان لغو [[حجاب اجباری]] شد.<ref>[https://www.baharnews.ir/news/368496/ترانه-علیدوستی-کشف-حجاب-عکس «ترانه علیدوستی کشف حجاب کرد/عکس»، خبرگزاری بهار.]</ref> | |||
جمعی از زنان هنرمند ایرانی نیز با صدور بیانهای اعلام کردند هیاهوی شعار «زن، زندگی، آزادی»، سبب شد تا صدای واقعی زن مسلمان ایرانی شنیده نشود؛ زیرا غرب نمیخواهد بازگشت زن به اصالت خویش در پرتو [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب ایران]] را بپذیرد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5625883/بیانیه-۲۳۰بانوی-نخبه-ایران-صدای-واقعی-زن-م «بیانیه ۲۳۰بانوی نخبه ایران/ صدای واقعی زن مسلمان ایرانی شنیده نشد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
=== سیاستمداران و اندیشمندان === | |||
[[پرونده:3657279.jpg|بندانگشتی|حمایت محمد خاتمی از شعار زن زندگی آزادی]] | |||
محمد خاتمی رئیس دولت اصلاحات در شانزدهم آذر بهمناسبت روز دانشجو در پیامی شعار «زن، زندگی، آزادی» را حرکت بهسوی آینده بهتر اعلام کرد و از مقامات جمهوری اسلامی خواست صورتهای نادرست حکمرانی را بهدرستی شناخته و پیش از دیر شدن بهسوی حکمرانی خوب حرکت کنند. او از مسئولین خواست بهجای برخورد با معترضان دست یاری بهسوی آنان دراز کنند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1703618/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D خاتمی: شعار زیبای زن زندگی آزادی حرکت جامعه به سوی آینده بهتر را نشان میدهد،وبسایت خبر آنلاین]</ref> | |||
عبدالله گنجی مدیر مسئول روزنامه جوان اعتقاد دارد جمهوری اسلامی گامهای بلندی را در حوزه زنان برداشته است؛ اما متهم به محدود کردن زنان شده است و زمان در این باره قضاوت خواهد کرد.<ref>[https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/177033/زن-زندگی-آزادی-چگونه-باید-فهمید.html گنجی، «زن زندگی آزادی» را چگونه باید فهمید، همشهری انلاین.]</ref> | |||
علی شیرازی، جانشین عقیدتی سیاسی وزارت دفاع، در مقایسه شعار «زن، زندگی، آزادی» در فرهنگ اسلامی و غربی عنوان کرد در حالت کلی دو فرهنگ اسلامی و الحادی وجود دارد. در فرهنگ غربی اگر زنی بخواهد دیده شود باید جذابیتهای جنسی خود را به نمایش بگذارد و آرایش کند تا برای مردان جذاب باشد. در حالی که اسلام زن را به عفت، عصمت، حجاب، به عدم اختلاط و آمیزش بیحدومرز میان زن و مرد، به حفظ کرامت انسانی و به آرایش نکردن در مقابل مرد بیگانه دعوت میکند و این عزت و کرامت زن مسلمان است.<ref>[https://dolat.ir/detail/398199 «زن، زندگی، آزادی» در فرهنگ الهی و غربی، پایگاه اطلاعرسانی دولت.]</ref> | |||
تقی آزاد ارمکی استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران شعار «زن، زندگی، آزادی» را یکی از ریشهدارترین شعارهای قشر متوسط جامعه دانست. از نظر آزاد ارمکی «گشت ارشاد» به نقطه پایان خود نزدیک میشود و اظهار تأسف کرد که چرا این تحولات بهاجبار رخ میدهد و از قبل پیشبینی نمیشود.<ref>[http://www.didbaniran.ir/بخش-سÛاسÛ-3/139750-آزاد-ارÙ
Ú©Û-شعار-زÙ-زÙدگÛ-آزادÛ-ÛÚ©Û «آزاد ارمکی:شعار «زن، زندگی و آزادی » یکی از ریشهدارترین خواستههای طبقه متوسط است/ گشت ارشاد پرچیده خواهد شد/ کشور نیازمند آشتی ملی است/ رویکرد «صدا و سیما» و «ایران اینترنشنال» مشابه است»، وبسایت خبری دیدبان ایران.]</ref> | |||
عماد افروغ استاد دانشگاه تهران معتقد است، شعار «زن، زندگی، آزادی» در واقع یک شعار با دو روایت است و مقصد اصلی انقلاب اسلامی نیز تحقق این شعار بوده است. از نظر افروغ در سالهای قبل از انقلاب، وجود تبعیضهای فراوان و نادیده گرفتن زنان، باعث شد که زنان انقلابی با شعار زن، زندگی، آزادی به دنبال تحقق آزادی باشند؛ اما بعد از انقلاب عرصه برای تحصیل و آزادی زنان تا حد زیادی فراهم شد. از نظر افروغ، اعتراضات با شعار «زن، زندگی، آزادی» در واقع خشم جامعهٔ شهری است و اگر مسئولان عذرخواهی میکردند این اعتراضات به وجود نمیآمد.<ref>[https://www.kebnanews.ir/report/454225/زن-زندگی-آزادی-یک-شعار-دو-روایت ««زن، زندگی، آزادی» یک شعار و دو روایت»، وبسایت کبنا نیوز.]</ref> | |||
از | مهدی رضوی هدف غرب از شعار «زن، زندگی، آزادی» را عریانکردن زنان و تبدیل آنها به ابزار دست مردان عنوان کرد. این کارشناس سیاسی معتقد است انقلاب اسلامی به زنان هویت داده است و آمار زنان تحصیل کرده و متخصص قبل و بعد انقلاب قابل مقایسه نیست.<ref>[https://www.khabarnab.com/social/167066010861/they-want-to-strip-the-woman-of-life-with-freedom «با زن زندگی آزادی میخواهند زن را عریان کنند»، خبرگزاری برنا.]</ref> | ||
از نظر آیتالله جوادی آملی از آنجا که «زن» سرمنشأ زندگی و آزادی است، شعار «زن، زندگی، آزادی» مورد قبول است؛ اما این نکته نباید موجب شود از مبدأ و معاد خویش غافل شویم.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401081208260/%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8% «نظر آیت الله جوادی آملی درباره «زن، زندگی، آزادی»، خبرگزاری ایسنا].</ref> | |||
==پانویس== | معصومه ابتکار معاون زنان و خانواده دولت حسن روحانی شعار «زن، زندگی، آزادی» را همخوان با ارزشهای دینی، فرهنگی و انقلاب اسلامی ایران میداند.<ref>[https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-4/1429097-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%87%D8% «ابتکار: «زن، زندگی، آزادی» با ارزشهای ما همخوانی دارد/ خزعلی: تساوی زن و مرد به معنای غربی را قبول نداریم»، خبرگزاری برنا.]</ref> | ||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | |||
* «ئازاد»، سایت بیبی نیمز، تاریخ بازدید: | == منابع == | ||
* امینآوه، کامران، «شعار «زن، زدگی، آزادی» شعاری انحصاری نیست»، وبسایت کردستان مدیا، تاریخ درج مطلب: | {{آغاز منابع}} | ||
* «ابتکار: «زن، زندگی، آزادی» با ارزشهای ما همخوانی دارد/ خزعلی: تساوی زن و مرد به معنای غربی را قبول نداریم»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: | * «ئازاد»، سایت بیبی نیمز، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* «با «زن، زندگی، آزادی» میخواهند زن را عریان کنند»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: | * امینآوه، کامران، «شعار «زن، زدگی، آزادی» شعاری انحصاری نیست»، وبسایت کردستان مدیا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ مهر ۱۴۰۱ش. | ||
* | * «ابتکار: «زن، زندگی، آزادی» با ارزشهای ما همخوانی دارد/ خزعلی: تساوی زن و مرد به معنای غربی را قبول نداریم»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۱ش. | ||
* ««زن، زندگی، آزادی» اسم رمز معترضان در ایران و افغانستان»، خبرگزاری خامهپرس، تاریخ بازدید: | * «با «زن، زندگی، آزادی» میخواهند زن را عریان کنند»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۴۰۱ش. | ||
* زن، زندگی، آزادی» در فرهنگ الهی و غربی، پایگاه | * «دربارهٔ مهسا امینی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* ««زن، زندگی، آزادی» یک شعار و دو روایت»، وبسایت کبنا نیوز، تاریخ درج مطلب: | * ««زن، زندگی، آزادی» اسم رمز معترضان در ایران و افغانستان»، خبرگزاری خامهپرس، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* «شعار «زن، زندگی، آزادی» یکی از ریشهدارترین خواستههای طبقه متوسط است»، وبسایت خبری دیدبان ایران، | * زن، زندگی، آزادی» در فرهنگ الهی و غربی، پایگاه اطلاعرسانی دولت، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* کدیور، جمیله، «شعار «زن، زندگی، آزادی» اولین بار توسط چه کسی مطرح شد»، وبسایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: | * ««زن، زندگی، آزادی» یک شعار و دو روایت»، وبسایت کبنا نیوز، تاریخ درج مطلب:۱۰ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* «کلمات قدرت دارند، | * «شعار «زن، زندگی، آزادی» یکی از ریشهدارترین خواستههای طبقه متوسط است»، وبسایت خبری دیدبان ایران، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* «کنسرت «زن، زندگی، آزادی» با حضور هنرمندان ایرانی و خارجی در لندن»، وبسایت ایندیپندنت فارسی، تاریخ بازدید: | * کدیور، جمیله، «شعار «زن، زندگی، آزادی» اولین بار توسط چه کسی مطرح شد»، وبسایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۰ دی ۱۴۰۱ش. | ||
* گنجی، عبدالله، | * «کلمات قدرت دارند، منشأ شعار اعتراضی «زن، زندگی، آزادی» کجاست»، وبسایت یورو نیوز فارسی، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* «نظر آیتالله جوادی آملی | * «کنسرت «زن، زندگی، آزادی» با حضور هنرمندان ایرانی و خارجی در لندن»، وبسایت ایندیپندنت فارسی، تاریخ بازدید:۱۰ اسفند ۱۴۰۱ش. | ||
* واژهنامه آزاد، ذیل | * گنجی، عبدالله، « «زن، زندگی، آزادی» را چگونه باید فهمید»، وبسایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* | * «نظر آیتالله جوادی آملی دربارهٔ «زن، زندگی، آزادی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آبان ۱۴۰۱ش. | ||
* Lazarus, Sara, woman .Life .Freedom. Female fighters of Kurdistan, edition site. | * واژهنامه آزاد، ذیل واژهٔ ژن، وبسایت واژه یاب، تاریخ بازدید: ۲۹ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
[[رده: | * واژهنامه آزاد، ذیل واژهٔ ژیان، وبسایت واژه یاب، تاریخ بازدید: ۲۹ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* Lazarus, Sara, woman .Life .Freedom. Female fighters of Kurdistan, edition site. ۲۸ ژانویه ۲۰۱۹ | |||
{{پایان منابع}} | |||
{{زنان در ایران}} | |||
{{جنبشهای زنان}} | |||
{{حجاب}} | |||
[[رده:جنبشهای زنان در ایران]] | |||
[[رده:شعارهای سیاسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۴ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۱۹
 شعار زن زندگی آزادی | |
پادکست مقاله | 🡇
| |
| عنوان اصلی | زن، زندگی، آزادی |
|---|---|
| عنوان علمی | شعار سیاسی-اجتماعی |
| شاخه علمی | علوم سیاسی، جامعهشناسی، مطالعات جنسیت |
| نوع مفهوم | شعار اعتراضی، نماد اجتماعی |
| معنای اصطلاحی | تلفیقی از خواستههای فمینیستی، حقوقی و آزادیخواهانه برای استقلال زن و رهایی جامعه |
| حوزه کاربرد | جنبشهای مدنی، اعتراضات خیابانی، حقوق زنان |
| گستره جغرافیایی | کردستان عراق، ایران، افغانستان، سوریه |
| منشأ تاریخی | جنبش آزادیبخش زنان کرد (۱۹۸۷) |
| نخستین کاربرد | سال ۱۹۸۷ توسط زنان کرد در کردستان عراق |
| مرتبط با | جنبش زنان، حقوق بشر، انقلاب اسلامی ایران، اعتراضات ۱۴۰۱، مهسا امینی |
| اهمیت | نماد جهانی جنبشهای زنان برای برابری و آزادی، نقطه عطف در تاریخ معاصر ایران |
زن، زندگی، آزادی؛ شعار زنان در اعتراضات سیاسی در جهان.
شعار «زن، زندگی، آزادی»، در سال ۱۹۸۷م توسط زنان کرد، در کردستان عراق مطرح شد. این زنان سلاح به دست گرفته با شعار جین، جیان، آزادی برای دفاع از حقوق زنان مبارزه کردند. شعار زن، زندگی، آزادی در ایران، بعد از فوت مهسا (ژینا) امینی در شهریور ۱۴۰۱ش در مراسم تدفین او در سقز سر داده شد. به دنبال این ماجرا، معترضان این شعار را در اعتراضات خیابانی در ایران مطرح کردند.
مفهومشناسی
«ژن، ژیان، ئازادی» معادل «زن، زندگی، آزادی» در زبان کردی است. واژهٔ ژن در زبان کردی بهمعنای زن[۱] و واژهٔ ژیان در فارسی به معنی خشمگین و خشمآلود و در کردی بهمعنی زندگی است.[۲] واژه ئازادی در لغتنامههای فارسی ترجمه نشده است؛ اما در لغت کردی نام کردی و به معنای وارسته است.[۳]
تاریخچه
لنین شعار کمونیستی زن، زندگی، آزادی، را در انقلاب کمونیستی ۱۹۱۸م مطرح کرد. این انقلاب کمونیستی با شعار «نان، صلح، آزادی» در روسیه آغاز و سرانجام به پیروزی رسید.[۴] عدهای خاستگاه این شعار را جنبش آزادیبخش زنان کرد میدانند و معتقدند این شعار اولین بار در سال ۱۹۸۷م توسط این جنبش مطرح شد و بعدها در شهر استانبول بهوسیله مادرانی که فرزندان آنها ناپدید شده بود مطرح شد.[۵] عبدالله اوجالان رهبر گروه تجزیهطلب حزب کارگران کردستان در سال ۱۹۹۸م شعار «زن، زندگی، آزادی» را بهمعنای زن آزاد، سرزمین آزاد و حتی مرد آزاد دانست. او اعتقاد داشت تا زنان آزاد نشوند جامعه نیز آزاد نخواهد شد.[۶]
در سالهای اخیر، این شعار در کوبانی سوریه سر داده شد. در ایران نیز، این شعار بعد از فوت مهسا امینی در سقز مطرح شد؛ سپس معترضان در خیابانها این شعار را سر دادند و خواستار پوشش اختیاری شدند. بهدنبال فوت مهسا امینی و اعتراضات در ایران، معترضان زن افغانستانی با تکرار شعار «زن، زندگی، آزادی» در اکتبر سال ۲۰۲۲م از زنان ایران حمایت کردند.[۷]
نمودها
رقص در معابر عمومی، کشف حجاب و پویش «آغوش رایگان» در چارچوب روایی شعار «زن، زندگی، آزادی»، در ایران پدیدار شد.[۸] بهمرور شعارهای مرتبط با پوشش اختیاری به حاشیه رفت و شعارهایی با محتوای مستهجن و رکیک جنسی نه فقط در کف خیابانها، بلکه حتی در مراکز آموزشی نیز سر داده شد. برخی از این شعارهای جنسی حتی زنان و مادران را هم نشانه رفتند.[۹]
بازتابها
این شعار در ایران و جهان واکنشهای گستردهای از سوی افراد و جریانهای مختلف بهدنبال داشت:
هنرمندان
گلشیفته فراهانی در فیلمی به نام دختران خورشید شعار «زن، زندگی، آزادی» را بازتاب داد.[۱۰] ترانه علیدوستی در ۱۸ آبان عکسی بیحجاب در صفحهٔ اینستاگرام خود منتشر کرد. ترانه علیدوستی با انتشار شعار «ژن، ژیان، ئازادی» خواهان لغو حجاب اجباری شد.[۱۱]
جمعی از زنان هنرمند ایرانی نیز با صدور بیانهای اعلام کردند هیاهوی شعار «زن، زندگی، آزادی»، سبب شد تا صدای واقعی زن مسلمان ایرانی شنیده نشود؛ زیرا غرب نمیخواهد بازگشت زن به اصالت خویش در پرتو انقلاب ایران را بپذیرد.[۱۲]
سیاستمداران و اندیشمندان
محمد خاتمی رئیس دولت اصلاحات در شانزدهم آذر بهمناسبت روز دانشجو در پیامی شعار «زن، زندگی، آزادی» را حرکت بهسوی آینده بهتر اعلام کرد و از مقامات جمهوری اسلامی خواست صورتهای نادرست حکمرانی را بهدرستی شناخته و پیش از دیر شدن بهسوی حکمرانی خوب حرکت کنند. او از مسئولین خواست بهجای برخورد با معترضان دست یاری بهسوی آنان دراز کنند.[۱۳]
عبدالله گنجی مدیر مسئول روزنامه جوان اعتقاد دارد جمهوری اسلامی گامهای بلندی را در حوزه زنان برداشته است؛ اما متهم به محدود کردن زنان شده است و زمان در این باره قضاوت خواهد کرد.[۱۴]
علی شیرازی، جانشین عقیدتی سیاسی وزارت دفاع، در مقایسه شعار «زن، زندگی، آزادی» در فرهنگ اسلامی و غربی عنوان کرد در حالت کلی دو فرهنگ اسلامی و الحادی وجود دارد. در فرهنگ غربی اگر زنی بخواهد دیده شود باید جذابیتهای جنسی خود را به نمایش بگذارد و آرایش کند تا برای مردان جذاب باشد. در حالی که اسلام زن را به عفت، عصمت، حجاب، به عدم اختلاط و آمیزش بیحدومرز میان زن و مرد، به حفظ کرامت انسانی و به آرایش نکردن در مقابل مرد بیگانه دعوت میکند و این عزت و کرامت زن مسلمان است.[۱۵]
تقی آزاد ارمکی استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران شعار «زن، زندگی، آزادی» را یکی از ریشهدارترین شعارهای قشر متوسط جامعه دانست. از نظر آزاد ارمکی «گشت ارشاد» به نقطه پایان خود نزدیک میشود و اظهار تأسف کرد که چرا این تحولات بهاجبار رخ میدهد و از قبل پیشبینی نمیشود.[۱۶]
عماد افروغ استاد دانشگاه تهران معتقد است، شعار «زن، زندگی، آزادی» در واقع یک شعار با دو روایت است و مقصد اصلی انقلاب اسلامی نیز تحقق این شعار بوده است. از نظر افروغ در سالهای قبل از انقلاب، وجود تبعیضهای فراوان و نادیده گرفتن زنان، باعث شد که زنان انقلابی با شعار زن، زندگی، آزادی به دنبال تحقق آزادی باشند؛ اما بعد از انقلاب عرصه برای تحصیل و آزادی زنان تا حد زیادی فراهم شد. از نظر افروغ، اعتراضات با شعار «زن، زندگی، آزادی» در واقع خشم جامعهٔ شهری است و اگر مسئولان عذرخواهی میکردند این اعتراضات به وجود نمیآمد.[۱۷]
مهدی رضوی هدف غرب از شعار «زن، زندگی، آزادی» را عریانکردن زنان و تبدیل آنها به ابزار دست مردان عنوان کرد. این کارشناس سیاسی معتقد است انقلاب اسلامی به زنان هویت داده است و آمار زنان تحصیل کرده و متخصص قبل و بعد انقلاب قابل مقایسه نیست.[۱۸]
از نظر آیتالله جوادی آملی از آنجا که «زن» سرمنشأ زندگی و آزادی است، شعار «زن، زندگی، آزادی» مورد قبول است؛ اما این نکته نباید موجب شود از مبدأ و معاد خویش غافل شویم.[۱۹]
معصومه ابتکار معاون زنان و خانواده دولت حسن روحانی شعار «زن، زندگی، آزادی» را همخوان با ارزشهای دینی، فرهنگی و انقلاب اسلامی ایران میداند.[۲۰]
پانویس
- ↑ واژهنامه آزاد، ذیل واژۀ ژن، وبسایت واژه یاب.
- ↑ واژهنامه آزاد، ذیل واژۀ ژیان، وبسایت واژه یاب.
- ↑ «ئازاد»، وبسایت بی بی نیمز.
- ↑ «شعار زن زندگی آزادی» از کجا آمده است؟، وبسایت جهان نیوز.
- ↑ امینآوه، «شعار «زن، زندگی ،آزادی» شعاری انحصاری نیست»، وبسایت کردستان مدیا.
- ↑ کدیور، «شعار «زن، زندگی ،آزادی» اولین بار توسط چه کسی مطرح شد»، وبسایت اقتصاد نیوز.
- ↑ ««زن زندگی آزادی» اسم رمز معترضان در ایران و افغانستان». خبرگزاری خامهپرس.
- ↑ «2روایتِ «زن، زندگی، آزادی»/ معروفترین شعار اغتشاشات اخیر، تحریفی بود از حقیقت جامعه زنان ایرانی»، خبرگزاری فارس.
- ↑ ««شعار «زن، زندگی، آزادی» اولین بار توسط چه کسی مطرح شد؟ / شعارهای اختصاصی اعتراضات ایران از نگاه جمیله کدیور»، وبسایت اقتصاد نیوز.
- ↑ امینآوه، «شعار «زن، زندگی ،آزادی» شعاری انحصاری نیست»، وبسایت مدیا.
- ↑ «ترانه علیدوستی کشف حجاب کرد/عکس»، خبرگزاری بهار.
- ↑ «بیانیه ۲۳۰بانوی نخبه ایران/ صدای واقعی زن مسلمان ایرانی شنیده نشد»، خبرگزاری مهر.
- ↑ خاتمی: شعار زیبای زن زندگی آزادی حرکت جامعه به سوی آینده بهتر را نشان میدهد،وبسایت خبر آنلاین
- ↑ گنجی، «زن زندگی آزادی» را چگونه باید فهمید، همشهری انلاین.
- ↑ «زن، زندگی، آزادی» در فرهنگ الهی و غربی، پایگاه اطلاعرسانی دولت.
- ↑ «آزاد ارمکی:شعار «زن، زندگی و آزادی » یکی از ریشهدارترین خواستههای طبقه متوسط است/ گشت ارشاد پرچیده خواهد شد/ کشور نیازمند آشتی ملی است/ رویکرد «صدا و سیما» و «ایران اینترنشنال» مشابه است»، وبسایت خبری دیدبان ایران.
- ↑ ««زن، زندگی، آزادی» یک شعار و دو روایت»، وبسایت کبنا نیوز.
- ↑ «با زن زندگی آزادی میخواهند زن را عریان کنند»، خبرگزاری برنا.
- ↑ «نظر آیت الله جوادی آملی درباره «زن، زندگی، آزادی»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «ابتکار: «زن، زندگی، آزادی» با ارزشهای ما همخوانی دارد/ خزعلی: تساوی زن و مرد به معنای غربی را قبول نداریم»، خبرگزاری برنا.
منابع
- «ئازاد»، سایت بیبی نیمز، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
- امینآوه، کامران، «شعار «زن، زدگی، آزادی» شعاری انحصاری نیست»، وبسایت کردستان مدیا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ مهر ۱۴۰۱ش.
- «ابتکار: «زن، زندگی، آزادی» با ارزشهای ما همخوانی دارد/ خزعلی: تساوی زن و مرد به معنای غربی را قبول نداریم»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۱ش.
- «با «زن، زندگی، آزادی» میخواهند زن را عریان کنند»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۴۰۱ش.
- «دربارهٔ مهسا امینی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
- ««زن، زندگی، آزادی» اسم رمز معترضان در ایران و افغانستان»، خبرگزاری خامهپرس، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
- زن، زندگی، آزادی» در فرهنگ الهی و غربی، پایگاه اطلاعرسانی دولت، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۴۰۱ش.
- ««زن، زندگی، آزادی» یک شعار و دو روایت»، وبسایت کبنا نیوز، تاریخ درج مطلب:۱۰ آبان ۱۴۰۱ش.
- «شعار «زن، زندگی، آزادی» یکی از ریشهدارترین خواستههای طبقه متوسط است»، وبسایت خبری دیدبان ایران، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
- کدیور، جمیله، «شعار «زن، زندگی، آزادی» اولین بار توسط چه کسی مطرح شد»، وبسایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۰ دی ۱۴۰۱ش.
- «کلمات قدرت دارند، منشأ شعار اعتراضی «زن، زندگی، آزادی» کجاست»، وبسایت یورو نیوز فارسی، تاریخ بازدید: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
- «کنسرت «زن، زندگی، آزادی» با حضور هنرمندان ایرانی و خارجی در لندن»، وبسایت ایندیپندنت فارسی، تاریخ بازدید:۱۰ اسفند ۱۴۰۱ش.
- گنجی، عبدالله، « «زن، زندگی، آزادی» را چگونه باید فهمید»، وبسایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۱ش.
- «نظر آیتالله جوادی آملی دربارهٔ «زن، زندگی، آزادی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آبان ۱۴۰۱ش.
- واژهنامه آزاد، ذیل واژهٔ ژن، وبسایت واژه یاب، تاریخ بازدید: ۲۹ بهمن ۱۴۰۱ش.
- واژهنامه آزاد، ذیل واژهٔ ژیان، وبسایت واژه یاب، تاریخ بازدید: ۲۹ بهمن ۱۴۰۱ش.
- Lazarus, Sara, woman .Life .Freedom. Female fighters of Kurdistan, edition site. ۲۸ ژانویه ۲۰۱۹
| تاریخچه و تحولات |
| ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| حقوق و قوانین | |||||||||
| آموزش و اشتغال | |||||||||
| هنر و فرهنگ | |||||||||
| تشکلها و جنبشها | |||||||||
| دورههای تاریخی | |
|---|---|
| مکتبهای فکری و ایدئولوژیها | |
| جنبشهای منطقهای و ملی | |
| اهداف و حوزههای فعالیت | |
| رویدادهای شاخص جهانی | |
| تشکلها و سازمانهای بینالمللی | |